descriptionTreść orzeczenia

Postanowienie

Dnia 7 marca 2014 roku

Sąd Okręgowy w Poznaniu Wydział XV Cywilny Odwoławczy

w składzie:

Przewodniczący: SSO Krzysztof Godlewski (spr.)

Sędziowie: SO Joanna Andrzejak-Kruk

z dnia 27 listopada 2013 roku

SSO J. Andrzejak - Kruk SSO K. Godlewski SSO B. Łagodzińska

Uzasadnienie

Zaskarżonym postanowieniem Sąd Rejonowy oddalił wniosek o zagrożenie nakazaniem zapłaty oznaczonej sumy pieniężnej oraz zasądził od wnioskodawcy P. M. na rzecz uczestniczki postępowania M. S. kwotę 137 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

W uzasadnieniu Sąd Rejonowy wskazał, że w dniu 10 maja 2013 roku P. M.złożył wniosek o zagrożenie M. S.nakazaniem zapłaty na jego rzecz kwoty 500 zł za naruszenie obowiązków wynikających z ugody zawartej przed Sądem Rejonowym w Lesznie w dniu 2 listopada 2009 roku w sprawie o sygn. akt III R Nsm (...), zasądzenie od uczestniczki postępowania na jego rzecz kosztów postępowania oraz przeprowadzenia dowodu z zeznań świadka K. S..

W uzasadnieniu wniosku wskazał, że ugodą zawartą przed Sądem w dniu 2 listopada 2009 roku ustalono kontakty wnioskodawcy z małoletnim synem E. M.. O dnia 5 kwietnia 2013 roku kontakty te nie odbywają się, ponieważ M. S.zrezygnowała z tych kontaktów. Do wniosku dołączył odpis w/w ugody ze stwierdzeniem jej prawomocności.

W odpowiedzi na wniosek pełnomocnik uczestniczki postępowania wniósł m.in. o oddalenie wniosku w całości oraz zasądzenie od wnioskodawcy na rzecz uczestniczki postępowania kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu odpowiedzi na wniosek wskazał, że prawdą jest, iż strony zawarły w dniu 2 listopada 2009 roku ugodę w przedmiocie kontaktów wnioskodawcy z małoletnim E. M., jednak w ocenie pełnomocnika to wnioskodawca nie wywiązuje się z przedmiotowej ugody. Dotychczas nie wykazywał inicjatywy co do kontaktów z synem, zapomina i lekceważy swoje dziecko. Odnośnie sytuacji z kwietnia 2013 roku wskazał, że małoletni był wtedy chory, dlatego nie doszło do kontaktu.

Na rozprawie w dniu 27 listopada 2013 roku wnioskodawca zmodyfikował wniosek i podał, że przedmiotowa sprawa dotyczy naruszania ugody zawartej z uczestniczką postępowania w Komitecie (...)w L., już po dniu 2 listopada 2009 roku, na mocy której strony ustaliły, że kontakty te odbywać będą się w piątek. Wnioskodawca zarzucił uczestniczce postępowania to, że nie dochodzi do kontaktów z synem w piątki. Jednocześnie wniósł o to „by widywać się z synem”.

Pełnomocnik uczestniczki postępowania wniósł o oddalenie wniosku z uwagi na to, że przepis jest jednoznaczny i dotyczy ugody sądowej.

Sąd Rejonowy wskazał, że małoletni E. M. urodzony (...)jest dzieckiem M. S.oraz P. M.pochodzącym z małżeństwa, które zostało rozwiązane przez rozwód.

W dniu 2 listopada 2009 roku przed Sądem Rejonowym w Lesznie w sprawie o sygn. akt III RNsm (...) P. M.i M. S.zawarli ugodę następującej treści:

1. Rodzice małoletniego E. M. urodzonego dnia (...), M. S.i P. M.zgodnie ustalają, iż kontakty ojca z dzieckiem odbywać się będą jeden raz w miesiącu w ostatni poniedziałek miesiąca w godzinach od 16.00 do 18.00 w (...) Komitecie (...)w obecności pedagoga bądź psychologa,

2. Rodzice zobowiązują się osobiście wzajemnie informować się z wyprzedzeniem o planowanych zmianach w kontaktach.

3. Rodzice małoletniego przyjmują powyższe warunki do wiadomości i bezwzględnego stosowania.

Następnie wnioskodawca i uczestniczka postępowania wraz z pracownicami Ośrodka (...)w L.ustalili, że kontakty wnioskodawcy z synem E.odbywać będą się jeden raz w miesiącu w piątek. Przy czym P. M.będzie telefonicznie potwierdzał swoje uczestnictwo w kontakcie pracownikowi Ośrodka (...)w L., a pracownik ten następnie informację tę przekaże M. S., wówczas ta przyjedzie z synem na widzenie.

Kontakty wnioskodawcy z synem odbyły się w lutym i marcu 2013 roku. W kwietniu się nie odbyły, ponieważ M. S.poinformowała pracowników(...)w L., że syn jest chory. Od tego czasu wnioskodawca nie widział się z synem.

E. M.ma obecnie 8 lat. Uczęszcza do Szkoły Podstawowej w L.nr(...), do klasy drugiej. Małoletni powód choruje na astmę oskrzelową, alergię oraz atopowe zapalenie skóry. Ma także wadę wzroku - astygmatyzm.

Wnioskodawca ma 43 lata. Na co dzień zamieszkuje w (...)gdzie wynajmuje mieszkanie - kawalerkę. Obecnie zarabia 14.000 (...), co w przeliczeniu na polską walutę wynosi około 2.100 zł, nie wypracowuje żadnych nadgodzin, dodatków bądź premii. Zajmuje także mieszkanie komunalne w L.. Do L.przyjeżdża raz na miesiąc.

M. S.ma 35 lat, z zawodu jest szwaczką. Obecnie pracuje w firmie (...)w L.na stanowisku szwaczka. Jej miesięczne wynagrodzenie plasuje się na poziomie około 1.300 zł netto. Jest właścicielką dwóch mieszkań. Jedno z mieszkań użyczyła bratu, który zamieszkuję w nim wraz ze swoją rodziną, a także który zobowiązany jest do opłacania wszelkich kosztów zamieszkania oraz spłaty comiesięcznego kredytu w wysokości 230 zł miesięcznie. Zamieszkuje wraz z małoletnim synem E. M., konkubentem oraz swoimi rodzicami. Uczestniczka postępowania jest także współwłaścicielem samochodu osobowego marki S. (...)rocznik 2004.

Powyższy stan faktyczny Sąd Rejonowy w Lesznie ustalił na podstawie akt Sądu Rejonowego w Lesznie o sygn. III RC (...) oraz dokumentów urzędowych i prywatnych zgromadzonych w aktach sprawy.

Zebrane w sprawie dokumenty urzędowe i prywatne, w tym dokumenty przedstawione przez strony stanowią główne źródło dowodowe. W ocenie Sądu dokumenty te nie budzą wątpliwości co do swej wiarygodności i w pełni korzystają z domniemań, jakie wynikają art. 244 k.p.c. (dokumenty urzędowe) oraz w art. 245 k.p.c. (dokumenty prywatne).

Zgromadzony w aktach Sądu Rejonowego w Lesznie o sygn. III RC (...) materiał dowodowy - Sąd uwzględnił w całości dokonując ustaleń faktycznych kierując się zasadą powagi rzeczy osądzonej (art. 366 k.p.c.).

Postanowieniem z dnia 27 listopada 2013 roku tut. Sąd oddalił wnioski dowodowe o przesłuchanie w charakterze świadka K. S., o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego psychologa, o przesłuchanie uczestniczki postępowania oraz z akt Sądu Rejonowego w Lesznie o sygn. III RNsm (...), albowiem przeprowadzenie tych dowodów nie miałoby wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy.

Sąd Rejonowy wskazał, że zgodnie z treścią art. 598 15 § l k.p.c. wprowadzonego ustawą nowelizującą z dnia 26 maja 2011 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. 2011 r. Nr 144 póz. 854), który stanowi podstawę niniejszego postanowienia - jeżeli osoba, pod której pieczą dziecko pozostaje, nie wykonuje albo niewłaściwie wykonuje obowiązki wynikające z orzeczenia albo z ugody zawartej przed sądem lub przed mediatorem w przedmiocie kontaktów z dzieckiem, sąd opiekuńczy, uwzględniając sytuację majątkową tej osoby, zagrozi jej nakazaniem zapłaty na rzecz osoby uprawnionej do kontaktu z dzieckiem oznaczonej sumy pieniężnej za każde naruszenie obowiązku. Taka sytuacja zaistniała w niniejszym stanie faktycznym.

W niniejszej sprawie wnioskodawca, ostatecznie domagał się, zagrożenia M. S.nakazaniem zapłaty na jego rzecz kwoty 500 zł za naruszenie obowiązków wynikających z ugody zawartej z M. S., po uzgodnieniach dokonanych z pracownikami Ośrodka (...)w L.. Wynika z tego, że wnioskodawca nie wskazuje na naruszenia ugody zawartej przed Sądem Rejonowym w Lesznie w dniu 2 listopada 2009 roku, co więcej wnioskodawca nie chce by uczestniczka postępowania stosowała się do tej ugody. Chce widywać się z synem w piątki na zasadach ustalonych wcześniej z uczestniczką postępowania w Ośrodku (...)w L..

Sąd Rejonowy wskazał, że hipoteza art. 598 15 § l k.p.c. zakłada, iż sposób utrzymywania kontaktów między dzieckiem a rodzicami oraz innymi osobami wymienionymi w art. 113 6 k.r.o. został już prawomocnie (art. 579) uregulowany w orzeczeniu sądu lub w ugodzie sądowej albo zawartej przed mediatorem i zatwierdzonej, bowiem dopiero w takim wypadku można stwierdzić, czy osoby wymienione wyżej przestrzegają ustalonych reguł. Jeżeli orzeczenie ustalające kontakty zostało wydane w sprawie o rozwód lub separację w postępowaniu zabezpieczającym (por. art. 445 1 ), postanowienie wymaga (art. 743 § 2) opatrzenia wzmianką o wykonalności, a jego wykonanie następuje również na podstawie przepisów oddziału 6.

Wyżej wskazany przepis znajduje zastosowanie jedynie wtedy gdy osoba, pod której pieczą dziecko pozostaje, nie wykonuje albo niewłaściwie wykonuje obowiązki wynikające z orzeczenia albo z ugody zawartej przed sądem lub przed mediatorem w przedmiocie kontaktów z dzieckiem. Ugoda, do wykonania której, wnioskodawca chce przymusić uczestniczkę postępowania nie jest ugodą zawartą przed Sądem ani mediatorem.

Mając powyższe na uwadze Sąd postanowił jak w pkt l sentencji postanowienia.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 520 § 2 k.p.c., zgodnie z którym jeżeli uczestnicy są w różnym stopniu zainteresowani w wyniku postępowania lub interesy ich są sprzeczne, sąd może stosunkowo rozdzielić obowiązek zwrotu kosztów lub włożyć go na jednego z uczestników w całości. To samo dotyczy zwrotu kosztów postępowania wyłożonych przez uczestników - w pkt 2 sentencji postanowienia.

Zażalenie na postanowienie złożył wnioskodawca, domagając się zmiany zaskarżonego postanowienia i nakazanie zapłaty M. S.kwoty 500 zł za naruszenie obowiązków wynikających z ugody zawartej przed Sądem Rejonowym w Lesznie dnia 2.11.2009 r. oraz ugody mediacyjnej z dnia 28.12.2009 r. zawartej w (...)Komitecie (...)w L.oraz wniósł o obciążenie uczestniczki postępowania kosztami postępowania zażaleniowego.

W uzasadnieniu skarżący wskazał, że uczestniczka postępowania utrudnia mu kontakty z synem. Podniósł, że pragnął widywać się z synem w piątek na zasadach ustalonych wcześniej w (...)Komitecie (...)w L.. Podkreślił, że ziściły się przesłanki do zastosowania art. 598 15 k.p.c., bowiem kontakty z dzieckiem zostały już uregulowany w ugodzie sądowej i zawartej przed mediatorem w (...)Komitecie (...)w L..

Skarżący zarzucił także brak podstaw do oddalenia jego wniosków dowodowych o przesłuchanie w charakterze świadka K. S. oraz dowodu z opinii biegłego.

W odpowiedzi na zażalenie wnioskodawcy, uczestniczka postępowania reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła o oddalenie zażalenia oraz zasądzenie od wnioskodawcy na jej rzecz kosztów postępowania zażaleniowego według norm przepisanych.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje

Zażalenie okazało się bezzasadne.

Sąd Okręgowy podziela ustalenia faktyczne oraz rozważania prawne zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, przyjmując je za własne.

Wskazać należy, że wnioskodawca podczas rozprawy dnia 27.11.2013 r. zmodyfikował swoje pierwotne żądanie dotyczące realizacji ugody sądowej z dnia 2.11.2009 r. (spotkania z synem w każdy ostatni poniedziałek miesiąca) i wskazał, że ugoda zawarta przed sądem jest nieaktualna i domaga się realizacji kontaktów w piątek, ustalonych w ugodzie zawartej w Komitecie (k. 41). Tym samym należy uznać, że ostatecznie wnioskodawca w niniejszym postępowaniu odstąpił od egzekucji ugody sądowej z dnia 2.11.2009 r. dotyczącej kontaktów z małoletnim E. M..

Zgodnie z art. 598 15 § 1 k.p.c. jeżeli osoba, pod której pieczą dziecko pozostaje, nie wykonuje albo niewłaściwie wykonuje obowiązki wynikające z orzeczenia albo z ugody zawartej przed sądem lub przed mediatorem w przedmiocie kontaktów z dzieckiem, sąd opiekuńczy, uwzględniając sytuację majątkową tej osoby, zagrozi jej nakazaniem zapłaty na rzecz osoby uprawnionej do kontaktu z dzieckiem oznaczonej sumy pieniężnej za każde naruszenie obowiązku. Przepis ten wymienia wyraźnie i jednoznacznie rodzaje dokumentów, w oparciu o które uprawniony może domagać się egzekucji kontaktów w sposób opisany w tym przepisie.

Wnioskodawca nie przedłożył żadnego z takich dokumentów, z którego wynikałoby, iż jest uprawniony do kontaktów z małoletnim E. M. w piątki, ani nie zawnioskował o przeprowadzenie dowodu z takiego dokumentu. Zatem słusznie jego żądanie zostało oddalone przez Sąd Rejonowy, a w konsekwencji to wnioskodawcę jako podmiot, którego żądanie nie zostało uwzględnione, obciążono kosztami postępowania przed Sądem Rejonowym, na podstawie art. 520 § 2 k.p.c.

Na marginesie można jedynie wskazać, że ugoda mediacyjna z dnia 22.12.2008 r. (przedłożona jedynie w formie kserokopii) załączona do zażalenia, została zawarta na blisko rok przed sądowym uregulowaniem kontaktów wnioskodawcy z synem. Ponadto regulowała ona tylko jednorazowy kontakt wnioskodawcy z małoletnim E. M.dnia 2.03.2009 r. (poniedziałek) i nie zawierała żadnych postanowień odnośnie kontaktów w piątki (jak bezzasadnie twierdzi wnioskodawca). Trudno więc w oparciu o ten dokument uznać, by matka dziecka nie stosowała się do jakichś uzgodnień odnośnie realizacji kontaktów wnioskodawcy z synem.

Należy też podkreślić, że postępowanie w trybie art. 598 15 § 1 k.p.c. ma charakter postępowania wykonawczego, zatem kognicja sądu jest ograniczona do zbadania czy nastąpiło naruszenie obowiązków wynikających z orzeczenia albo z ugody zawartej przed sądem lub przed mediatorem, z jakiej przyczyny oraz jaka jest sytuacja majątkowa i życiowa osoby winnej naruszeń (w celu określenia sumy pieniężnej stanowiącej dla niej zagrożenie). W tym kontekście wnioski dowodowe zarówno wnioskodawcy jak i uczestniczki postępowania nie mogły mieć żadnego wpływu na rozstrzygnięcie, gdyż nie dotyczyły okoliczności branych pod uwagę w tym postępowaniu.

Przesłanki ewentualnej zmiany dotychczasowego uregulowania w przedmiocie kontaktów z dzieckiem, z uwzględnieniem jego dobra, nie podlegają badaniu w postępowaniu dotyczącym wymuszenia realizacji aktualnych obowiązków. Kwestie te mogą być przedmiotem postępowania o zmianę uregulowania kontaktów z dzieckiem, jednak jest to zupełnie inne postępowanie o charakterze rozpoznawczym. W świetle powyższego nie było zatem potrzeby przeprowadzania dowodów wskazanych przez skarżącego w zażaleniu.

Mając na uwadze powyższe okoliczności orzeczono jak w punkcie 1 postanowienia, na podstawie art. 385 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.

W punkcie 2 orzeczono na podstawie art. 520 § 3 k.p.c. w zw. z § 10 ust. 1 pkt 3 w zw. z § 12 ust. 2 pkt. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U.2013.0.490 t.j.). Interesy uczestników niewątpliwie były sprzeczne, a zażalenie wnioskodawcy jako bezzasadne podlegało oddaleniu, stąd sąd obciążył wnioskodawcę obowiązkiem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego poniesionych przez uczestniczkę, na które złożyło się wynagrodzenie jej pełnomocnika w stawce minimalnej.

SSO J. Andrzejak - Kruk SSO K. Godlewski SSO B. Łagodzińska

Zarządzenie :

1. Odnotować i zakreślić;

2. odpis postanowienia z uzasadnieniem doręczyć wnioskodawcy oraz pełnomocnikowi uczestniczki postępowania;

3. po nadejściu z.p.o. akta zwrócić Sądowi I instancji.

P., dnia 7 marca 2014 r.

SSO K. Godlewski