descriptionTreść orzeczenia

Sygn. akt VIII GC 1186/25 upr

Wyrok w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej

Dnia 13 stycznia 2026 r.

Sąd Rejonowy w Bydgoszczy VIII Wydział Gospodarczy

w składzie następującym:

Przewodniczący Sędzia Tadeusz Górka

Protokolant stażysta Róża Szafrańska

Sędzia Tadeusz Górka

Uzasadnienie

Powód (...) Sp. z o.o. z siedzibą we S. wniósł o zasądzenie od pozwanego (...) SP. z o.o. z siedzibą w E. kwoty 11.562 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w transakcjach handlowych liczonymi od dnia 30 listopada 2024 r. do dnia zapłaty. Nadto, powód domagał się zasądzenia od pozwanego na rzecz powoda zwrotu kosztów postępowania wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty.

W uzasadnieniu pozwu powód wskazał, iż w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, obejmującej podejmowanie czynności związanych z tworzeniem oprogramowania oraz wdrażaniem nowych usług informatycznych, nawiązał współpracę z pozwanym. Celem tej współpracy było wykonanie usługi szczegółowo określonej w treści faktury (...) nr (...), obejmującej realizację zadania pn. POC: zapis struktury formularza nowego (po (...)). Po wykonaniu przedmiotowej usługi powód wystawił na rzecz pozwanego fakturę VAT na kwotę 11.562 zł, z terminem płatności przypadającym na dzień 29 listopada 2024 r. Pomimo upływu wskazanego terminu należność wynikająca z faktury nie została przez pozwanego uregulowana. W konsekwencji powód skierował do pozwanego wezwanie do zapłaty, które jednakże nie odniosło zamierzonego skutku.

Nakazem zapłaty w postępowaniu upominawczym z dnia 5 czerwca 2025 r., sygn. akt VIII GNc 1632/25 Starszy Referendarz Sądowy w Sądzie Rejonowym w Bydgoszcz, VIII Wydział Gospodarczy orzekł zgodnie z żądaniem zawartym w pozwie.

Sprzeciwem od nakazu zapłaty w postępowaniu upominawczym pozwany zaskarżył orzeczenie w całości, wniósł o oddalenie powództwa w całości, zasądzenie od powoda na swoją rzecz zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.

Uzasadniając swoje stanowisko, pozwany podniósł, że powództwo jest bezzasadne. Wskazał, iż powód nie wykonał zleconych prac w całości, a ponadto wykonał je nienależycie. Pozwany zaznaczył również, że powód nie wykazał, aby wykonał zobowiązanie w sposób uzasadniający żądanie zapłaty wynagrodzenia w całości bądź w części. Skoro powód twierdzi, że przysługuje mu wynagrodzenie za wykonane prace, to twierdzenia te powinien był udowodnić przy pomocy stosownych, właściwych dla postępowania gospodarczego dowodów. Powód nie wykazał zasadności dochodzonego roszczenia ani co do zasady, ani co do jego wysokości.

W piśmie przygotowawczym z dnia 28 lipca 2025 r. powód podtrzymał żądnie pozwu w całości.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

Przedmiotem działalności (...) sp. z o.o. z siedzibą we S., wpisanej do rejestru przedsiębiorców KRS pod numerem (...), jest w szczególności działalność związana z oprogramowaniem ((...) oraz działalność portali internetowych ((...).

Przeważającym przedmiotem działalności (...) sp. z o.o. z siedzibą w E., wpisanej do rejestru przedsiębiorców KRS pod numerem (...), jest działalność związana z oprogramowaniem ((...).

Dowód: Wydruk KRS dla nr (...) – k.7-8v akt, wydruk KRS dla nr (...) – k. 9-10v akt.

Strony współpracowały ze sobą od 2022 r.

Dowód: przesłuchanie reprezentanta powoda C. D. – protokół rozprawy z dnia 16.12.2025 r. znajdujący się na płycie CD k. 169 akt.

Zlecanie oraz realizacja poszczególnych zadań odbywały się przy wykorzystaniu arkusza online ((...), w którym strona pozwana zamieszczała tytuł zadania, a w niektórych przypadkach również jego opis. Następnie powód, po dokonaniu analizy zakresu prac, wskazywał wysokość należnego wynagrodzenia, która każdorazowo podlegała akceptacji bądź odmowie ze strony pozwanej.

Dowód: Przesłuchanie reprezentanta powoda R. W. – protokół rozprawy z dnia 14.10.2025 r. znajdujący się na płycie CD k. 152 akt.

W marcu 2024 r. strony rozpoczęły rozmowy, które doprowadziły do zawarcia ustnej umowy, której przedmiotem było wykonanie przez powoda kreatora formularzy, tj. narzędzia informatycznego umożliwiającego użytkownikom systemu tworzenie formularzy z dostępnych elementów.

Ustalenia dotyczące zakresu prac oraz wysokości wynagrodzenia były prowadzone przez R. W. po stronie powodowej oraz M. O. (1) po stronie pozwanej.

Zadanie było obszerne i zdecydowano o podziale go na etapy. Prace w ramach pierwszego etapu obejmowały sześć elementów funkcjonalnych związanych z obsługą formularzy, w tym pobieranie listy formularzy, obsługę różnych typów pól, możliwość tworzenia formularzy, zmianę tytułów pól i placeholderów oraz zapis i wyświetlanie utworzonego formularza. Powód odpowiadał za wykonanie części systemu widocznej dla użytkownika, przy czym prawidłowe funkcjonowanie tej części wymagało współdziałania z systemem (...) należącym do strony pozwanej.

Wycena prac mieściła się w przedziale od 16.000 zł do 18.000 zł netto. M. O. (2) zaakceptowała wysokość wynagrodzenia.

Dowód: Przesłuchanie reprezentanta powoda R. W. – protokół rozprawy z dnia 14.10.2025 r. znajdujący się na płycie CD k. 152 akt.

Pozwany zapłacił 5000 zł tytułem faktury zaliczkowej.

Okoliczności bezsporne.

W dniu 14 czerwca 2024 r. R. W. poinformowała stronę pozwaną o konieczności nawiązania kontaktu oraz ustalenia kwestii dotyczących zapisu formularzy, wskazując, że bez uzyskania niezbędnych informacji powód nie był w stanie dokończyć funkcjonalności.

Następnie, w dniu 26 czerwca 2024 roku R. W. poinformowała stronę pozwaną, że do zakończenia prac nad zapisem i odczytem formularzy niezbędne jest działające (...), a także określenie dekoratorów (wymagane, ukryte, edytowalne), możliwość przesyłania labeli i placeholderów poszczególnych pól oraz przekazanie informacji dotyczących sposobu przesyłania pól typu „sekcja” oraz układu dwukolumnowego.

Strona pozwana wskazała, że kompletne informacje przekaże w kolejnym tygodniu.

W dniu 9 lipca 2024 r. strona pozwana poinformowała, że (...) już działa, dekoratory są gotowe, a label i placeholder są dostępne. Pozwany nie przekazał informacji dotyczących sposobu przesyłania pól typu „sekcja” oraz układu dwukolumnowego, wskazując, że kwestia ta jest nadal przedmiotem analizy technicznej.

W dniu 11 lipca 2024 r. (czwartek) strona powodowa zwróciła się z zapytaniem, czy do poniedziałku strona pozwana przekaże brakujące informacje, podkreślając, że komplet danych jest niezbędny do zaplanowania i zakończenia prac.

Strona pozwana odpowiedziała, że informacje dotyczące sekcji nadal nie są dostępne.

Dowód: Korespondencja mailowa stron – 68-75 akt.

Kod kreatora formularza został umieszczony w repozytorium strony pozwanej, co umożliwiło jej zapoznanie się z jego treścią oraz zgłaszanie uwag. Programiści strony pozwanej dokonali weryfikacji kodu i przekazali uwagi, które zostały następnie uwzględnione przez dewelopera powoda poprzez wprowadzenie odpowiednich poprawek. Po wdrożeniu tych zmian, w dniu 10 września 2024 r., strona powodowa poinformowała stronę pozwaną o zakończeniu prac korygujących oraz zwróciła się o weryfikację wprowadzonych poprawek, jednocześnie udostępniając kody do testów.

W dniu 27 września 2024 r. strona pozwana poinformowała o występowaniu licznych błędów, wskazując, że widżet nie działa oraz nie ma możliwości jego konfiguracji. W szczególności podniesiono brak ikony ustawień widżetu oraz ikony jego usuwania, brak możliwości zapisu, nieprawidłowe wyświetlanie okna wyboru modelu, brak możliwości wyboru modelu danych oraz pustą listę rozwijaną (dropdown).

W odpowiedzi strona powodowa wskazała, że funkcjonalności dotyczące ustawień widżetu oraz jego usuwania nie były objęte zakresem zlecenia. Jednocześnie poinformowała, że prace zostały zakończone w czerwcu lub lipcu 2024 r., z uwagi na brak możliwości ich dalszej kontynuacji spowodowany brakami po stronie pozwanej.

W dniu 11 października 2024 r. strona powodowa ponownie poinformowała stronę pozwaną, że (...) nie działa, a endpoint zwraca błąd, co uniemożliwia kontynuowanie prac bez dostarczenia kompletu wymaganych zasobów. Powód zwrócił się o przekazanie, w terminie do dnia 17 października 2024 r., pełnego zestawu danych niezbędnych do ukończenia zadania, tj. działającego (...) wraz z jego aktualną dokumentacją.

Powód przygotował listę elementów niezbędnych do zakończenia realizacji zadania i przekazał ją stronie pozwanej. W odpowiedzi strona pozwana zaproponowała, że zapłacona faktura zaliczkowa w kwocie 5.000 zł pozostanie po stronie powoda, natomiast pozwana samodzielnie naprawi i dokończy kod po swojej stronie. Alternatywnie zaproponowano zwrot zaliczki oraz realizację zadania przez stronę pozwaną innymi zasobami, od początku, bez wykorzystania kodu powoda.

Strona powodowa wskazała, że z uwagi na braki po stronie pozwanej nie jest w stanie kontynuować realizacji zadania oraz że wielokrotnie wzywała stronę pozwaną do uzupełnienia elementów, których brak uniemożliwiał jego ukończenie.

Dowód: Korespondencja stron – k. 76-84 akt, przesłuchanie reprezentanta powoda R. W. – protokół rozprawy z dnia 14.10.2025 r. znajdujący się na płycie CD k. 152 akt.

Powód nie wykonał w całości zlecanego dzieła uwagi na nieprzekazanie przez stronę pozwaną informacji niezbędnych do jego wykonania. Powód wykonał pięć z sześciu wskazanych elementów, nie realizując zapisu i wyświetlenia formularza tj. 83,33% dzieła.

Dowód: Przesłuchanie reprezentanta powoda R. W. – protokół rozprawy z dnia 14.10.2025 r. znajdujący się na płycie CD k. 152 akt.

Wobec braku możliwości dokończenia dzieła powód odstąpił od umowy.

Dowód: Przesłuchanie reprezentanta powoda R. W. – protokół rozprawy z dnia 14.10.2025 r. znajdujący się na płycie CD k. 152 akt.

Powód obliczył wynagrodzenie za wykonane prace w następujący sposób: 80% z kwoty 18.000 zł netto, tj. 14.400 zł netto, pomniejszono o uiszczoną przez pozwanego zaliczkę w kwocie 5.000 zł netto, co dało kwotę 9.400 zł netto.

W dniu 22 listopada 2024 r. powód obciążył pozwanego fakturą nr (...) na kwotę 11.562 zł brutto (9.400 zł netto), tytułem „POC: zapisu struktury formularza nowego (po (...)) z terminem płatności do dnia 29 listopada 2024 r. Pozwany nie zaksięgował przedmiotowej faktury.

Pozwany nie zaksięgował powyższego dokumentu.

Dowód: Faktura nr (...) – k. 13 akt, rejestr zakupów VAT – k. 95-115 akt.

Pismem z dnia 9 grudnia 2024 r. wezwano pozwanego do zapłaty w terminie 7 dni kwoty 11.611,89 zł tytułem faktury nr (...).

Pozwany odmówił spełnienia świadczenia wskazując, że prace objęte fakturą zostały wykonane nienależycie.

Dowód: Przedsądowe wezwanie do zapłaty z dnia 09.12.2024 r. wraz z dowodem nadania– k. 14-16 akt, odpowiedź na wezwanie do zapłaty z dnia 09.12.2024 r. – k. 17-17v akt.

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dokumentów i wydruków przedłożonych przez strony, których autentyczność nie była kwestionowana i nie budziła wątpliwości, a także na podstawie przesłuchania reprezentanta powoda – R. W..

Sąd uznał przesłuchanie C. D. za niewiarygodne w części w jakiej zeznał, że zapisanie struktury formularza nie było przedmiotem umowy. Jest to sprzeczne z tym co mówiła R. W., a to ona ze strony powodowej ustnie ustaliła treść zlecenia. Współgra to z treścią faktury VAT.

Sąd nie dał wiary zeznaniom świadka C. P. w części, w której zeznał, że to co zrobiła powódka nie było nic warte. Przesłuchanie świadka (byłego członka zarządu) było w znacznej części jego opinią, co nie może być podstawą ustaleń faktycznych Sądu. To, że prace powódki miały określoną wartość wynika choćby z korespondencji mailowej strona, w której pozwana zaproponowała (jako jeden z wariantów) pozostawienie zaliczki uiszczonej przez pozwaną w kwocie 5000 zł. Mimo, że świadek ma określone wykształcenie i wiedzę, to jego ocena, że „to co mu dano nic nie jest warte” nie ma znaczenia w sprawie bez opinii biegłego i określonych działań po stronie pozwanej (potrącenie, obniżenie wynagrodzenia). Co ważne świadek zasłaniał się niepamięcią w zakresie tego czy dostawał informację od powódki, że czegoś jej brakuje od pozwanej. Sąd dał wiarę przesłuchaniu (...)

(...) i R. W. w tym zakresie, co współgra z przedstawioną korespondencją mailową.

Postanowieniem z dnia 14 października 2025 r. Sąd na podstawie art. 130 4 § 1, 2, 4 i 5 k.p.c. pominął dowód z zeznań świadka G. K..

Zgodnie z art. 130 4 § 1 k.p.c., strona, która wnosi o podjęcie czynności połączonej z wydatkami, obowiązana jest uiścić zaliczkę na ich pokrycie w wysokości i terminie oznaczonym przez sąd. Jeżeli więcej niż jedna strona wnosi o podjęcie takiej czynności, sąd zobowiązuje każdą ze stron, która z czynności wywodzi skutki prawne, do uiszczenia zaliczki w równych częściach lub w innym stosunku według swojego uznania.

Z kolei zgodnie z art. 130 4 § 2 k.p.c., przewodniczący wzywa stronę zobowiązaną do wniesienia zaliczki do zapłaty oznaczonej kwoty w wyznaczonym terminie, nie dłuższym niż dwa tygodnie. W przypadku gdy strona zobowiązana mieszka lub ma siedzibę za granicą i nie ma w kraju przedstawiciela, termin ten wynosi miesiąc, a gdy doręczenie wezwania następuje poza terytorium Unii Europejskiej – nie krócej niż trzy miesiące.

Stosownie do art. 130 4 § 4 k.p.c., sąd podejmuje czynność połączoną z wydatkami wyłącznie wówczas, gdy zaliczka zostanie uiszczona w oznaczonej wysokości. Natomiast zgodnie z art. 130 4 § 5 k.p.c., w razie nieuiszczenia zaliczki sąd pomija czynność połączoną z wydatkami, co w niniejszej sprawie skutkowało pominięciem dowodu z zeznań wskazanego świadka.

Podkreślić należy, że przy ocenie dowodów Sąd kierował się art. 233 k.p.c., wedle którego ocenia on wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału.

Sąd zważył, co następuje

W pierwszej kolejności zważyć należy, iż bezsporne pozostawało, iż między stronami doszło do zawarcia ustnej umowy, której przedmiotem było wykonanie przez powoda kreatora formularzy – narzędzia informatycznego umożliwiającego użytkownikom systemu tworzenie formularzy z dostępnych elementów.

Dokonując oceny charakteru prawnego przedmiotowego stosunku zobowiązaniowego, Sąd doszedł do przekonania, iż umowa ta niewątpliwie miała postać umowy o dzieło. Przedmiotem zobowiązania obciążającego powoda było bowiem wytworzenie oznaczonego, konkretnego i obiektywnie weryfikowalnego rezultatu w postaci określonego narzędzia informatycznego, za którego osiągnięcie powód ponosił odpowiedzialność, a nie jedynie dołożenie należytej staranności w procesie jego tworzenia.

Powyższe pozostaje w pełnej zgodności z treścią art. 627 k.c., zgodnie z którym przez umowę o dzieło przyjmujący zamówienie zobowiązuje się do wykonania oznaczonego dzieła, zaś zamawiający – do zapłaty wynagrodzenia. Umowa ta ma charakter konsensualny, odpłatny oraz wzajemny, przy czym jej istotnym elementem jest zobowiązanie do osiągnięcia w przyszłości indywidualnie oznaczonego rezultatu, stanowiącego konieczny i zamierzony przez strony efekt podjętych działań. Dzieło to może przybrać zarówno postać materialną, jak i niematerialną, jednakże w każdym przypadku musi być z góry określone przez strony oraz na tyle skonkretyzowane, aby możliwe było jego wydanie i odbiór.

W doktrynie prawa cywilnego wskazuje się ponadto, iż dzieło w rozumieniu art. 627 k.c. powinno mieć charakter samoistny i na tyle ucieleśniony, by nadawało się do poddania ocenie pod kątem odpowiedzialności za wady fizyczne, zgodnie z regulacjami właściwymi dla umowy o dzieło. Nadto rezultat ten winien być obiektywnie osiągalny oraz w danych warunkach pewny. Analiza całokształtu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego prowadziła zatem do jednoznacznego wniosku, iż strony łączył kontrakt o wyżej opisanym charakterze, spełniający wszystkie konstytutywne cechy umowy o dzieło.

W niniejszym postępowaniu powód dochodził zapłaty należności wynikającej z faktury VAT nr (...) na kwotę 11.562 zł brutto, wystawionej tytułem wykonania prac obejmujących realizację zadania pn. „POC: zapis struktury formularza nowego (po (...))”, wykonanych w stopniu zaawansowania wynoszącym około 80%.

Pozwany podnosił jednak, że powództwo jest bezzasadne. Wskazał, iż powód nie wykonał zleconych prac w całości, a ponadto wykonał je nienależycie.

Jak ustalił Sąd, prace obejmowały sześć elementów funkcjonalnych związanych z obsługą formularzy, w tym pobieranie listy formularzy, obsługę różnych typów pól, możliwość tworzenia formularzy, zmianę tytułów pól i placeholderów oraz zapis i wyświetlanie utworzonego formularza. Co istotne, z uwagi na brak kluczowych danych od pozwanej, powód nie był w stanie ukończyć dzieła w rezultacie czego odstąpił do zawartej umowy.

Zwrócić uwagę należy, iż wykonanie dzieła w postaci kreatora formularzy wymagało ścisłego współdziałania pozwanego. Powód odpowiadał za wykonanie części systemu widocznej dla użytkownika (front-end), natomiast prawidłowe funkcjonowanie tej części było uzależnione od istnienia i poprawnego działania zaplecza technicznego pozostającego po stronie pozwanego, w szczególności (...) systemu (...) oraz przekazania szczegółowych danych dotyczących struktury formularzy. Zakres pierwszego etapu prac obejmował sześć kluczowych elementów funkcjonalnych, z których każdy wymagał integracji z systemem pozwanego.

Zgromadzony materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, że już w czerwcu 2024 r. strona powodowa sygnalizowała stronie pozwanej brak możliwości dalszej realizacji prac z uwagi na nieprzekazanie niezbędnych informacji technicznych. Pomimo wielokrotnych zapewnień pozwanego co do dostępności (...) oraz części danych, w rzeczywistości (...) nie funkcjonowało prawidłowo, a istotne informacje – w szczególności dotyczące pól typu „sekcja” oraz układu dwukolumnowego – nie zostały przekazane. Braki te miały charakter fundamentalny i uniemożliwiały ukończenie prac nad zapisem i wyświetlaniem formularzy.

Powód wielokrotnie wzywał pozwanego do udzielenia informacji jasno wskazując, jakie elementy są niezbędne do zakończenia realizacji dzieła. Kulminacją tych działań było wezwanie z dnia 11 października 2024 r., w którym powód wyznaczył pozwanemu termin do dnia 17 października 2024 r. na przekazanie kompletnego zestawu danych, w tym działającego (...) wraz z aktualną dokumentacją.

Wskazać należy, iż zgodnie z treścią art. 640 k.c. jeżeli do wykonania dzieła potrzebne jest współdziałanie zamawiającego, a tego współdziałania brak, przyjmujący zamówienie może wyznaczyć zamawiającemu odpowiedni termin z zagrożeniem, iż po bezskutecznym upływie wyznaczonego terminu będzie uprawniony do odstąpienia od umowy.

W realiach niniejszej sprawy nie ulegało wątpliwości, że powód był gotów wykonać dzieło w całości, a przeszkoda w jego ukończeniu miała swoje źródło wyłącznie po stronie pozwanego. Tym samym spełnione zostały przesłanki zastosowania art. 639 k.c., zgodnie z którym zamawiający nie może odmówić zapłaty wynagrodzenia mimo niewykonania dzieła, jeżeli przyjmujący zamówienie doznał przeszkody z przyczyn dotyczących zamawiającego. Pozwany nie wykazał przy tym, aby niewykonanie części dzieła wynikało z nienależytego działania powoda.

Sąd ustalił, że powód wykonał pięć z sześciu elementów funkcjonalnych objętych pierwszym etapem prac, co odpowiadało 83,33% zakresu dzieła. Wobec braku możliwości realizacji ostatniego elementu – zapisu i wyświetlania formularza – powód zasadnie odstąpił od umowy. Dokonane przez powoda rozliczenie wynagrodzenia, polegające na ustaleniu należności proporcjonalnie do stopnia zaawansowania prac (80% wartości maksymalnego wynagrodzenia) i pomniejszeniu jej o uiszczoną zaliczkę, Sąd uznał za uzasadnione.

Jak ustalił Sąd, w okresie czerwca-lipca 2024 r. strona powodowa informowała stronę pozwaną o konieczności nawiązania kontaktu oraz ustalenia kwestii dotyczących zapisu formularzy, wskazując, że bez uzyskania niezbędnych informacji powód nie był w stanie dokończyć funkcjonalności. Wskazywała, do zakończenia prac nad zapisem i odczytem formularzy niezbędne jest działające (...), a także określenie dekoratorów (wymagane, ukryte, edytowalne), możliwość przesyłania labeli i placeholderów poszczególnych pól oraz przekazanie informacji dotyczących sposobu przesyłania pól typu „sekcja” oraz układu dwukolumnowego. strona pozwana poinformowała, że (...) już działa, dekoratory są gotowe, a label i placeholder są dostępne. Pozwany nie przekazał informacji dotyczących sposobu przesyłania pól typu „sekcja” oraz układu dwukolumnowego, wskazując, że kwestia ta jest nadal przedmiotem analizy technicznej. Informacje dotyczące sekcji nadal nie są dostępne. W październiku 2024 r. strona powodowa ponownie poinformowała stronę pozwaną, że (...) nie działa, a endpoint zwraca błąd, co uniemożliwia kontynuowanie prac bez dostarczenia kompletu wymaganych zasobów. Powód zwrócił się o przekazanie, w terminie do dnia 17 października 2024 r., pełnego zestawu danych niezbędnych do ukończenia zadania, tj. działającego (...) wraz z jego aktualną dokumentacją. Powód przygotował listę elementów niezbędnych do zakończenia realizacji zadania i przekazał ją stronie pozwanej. Pozwany nie przekazał tych informacji. Strona powodowa wskazała, że z uwagi na braki po stronie pozwanej nie jest w stanie kontynuować realizacji zadania oraz że wielokrotnie wzywała stronę pozwaną do uzupełnienia elementów, których brak uniemożliwiał jego ukończenie.

Podsumowując umowa obejmowała to, co opisała R. W.. Była zawarta ustnie między nią a M. O. (1). Skoro strona pozwana nie złożyła wniosku o przesłuchanie świadka M. O. (1) Sąd musiał ustalić czy to na co się ustnie umówiły strony (w oparciu o przesłuchanie R. W.) współgra z pozostałymi dowodami. Z faktury Vat numer (...) (k.13) wynika, że powódka domaga się wynagrodzenia za „POC: zapis struktury formularza nowego (po java (...))”. Współgra to z tym co zeznała R. W. tj. że również „zapis” miał być zrobiony przez powódkę. Inaczej nie wpisano by go do treści faktury VAT, która jest przedmiotem postępowania. Bezspornie w sprawie nie został on zrobiony. Kluczowe jest jednak to, że zapis nie został zrobiony z uwagi na braki (zaniechania) pozwanej. Potwierdza to korespondencja mailowa między stronami (m.in. e-mail C. D. z dnia 16 października 2024 roku [k.77] czy z dnia 11 października 2024 roku [k.78v]). To, że istniały błędy potwierdza choćby e-mail M. O. (1) z dnia 11 października 2024 roku (k.78). Obowiązek współdziałania pozwanej został rażąco naruszony w momencie gdy pozwana wskazała w wiadomości e-mail (e-mail M. O. (1)) z dnia 14 października 2024 roku (k.77v), że (wariant numer 3 rozwiązania problemu) domagała się wynagrodzenia za konsultacje i weryfikacje za stawkę 250 zł za godzinę. W ocenie Sądu niedopuszczalne jest domaganie się zapłaty za konieczność sprawdzenia czy określone elementy stworzone przez powódkę działają, w sytuacji gdy to pozwana wie na jakiej dokładnie kompatybilności formularza jej zależy i czego ewentualnie mu brakuje. Na wymianie takich uwag i poglądów polega współpraca, za którą zamawiający nie może żądać żadnego wynagrodzenie, jeśli nie ustalono go uprzednio w umowie. W sprawie strony nie ustaliły uprzednio takiego wynagrodzenia. W odpowiedzi na ten e-mail powódka wiadomością z dnia 16 października 2024 roku (k.77) wskazała czego dokładnie potrzebuje. Po tym M. O. (2) przedstawiła już tylko dwa warianty zakończenia współpracy (k.76v; e-mail z dnia 17 października 2024 roku)- pozostawienie zaliczki w kwocie 5000 zł albo zwrot zaliczki a pozwana nie skorzysta z kodu stworzonego przez powódkę. Pozwana nie zaproponowała przedstawienia dokumentów, o które wzywała powódka, co słusznie wytknął w wiadomości e-mail z dnia 17 października 2024 roku C. D. (k.76-76v).

W literaturze przedmiotu zauważa się, że w zależności od rodzaju wykonywanego dzieła, w czasie jego realizacji, istnieje mniejsza lub większa potrzeba, a nawet konieczność, porozumiewania się obu stron tego stosunku umownego. Jest to jedna z cech charakterystycznych zresztą nie tylko umowy o dzieło, ale wszystkich umów rezultatu. Wychodząc z tych założeń, ustawodawca wprowadził do przepisów ogólnych kodeksu cywilnego przepisy sankcjonujące obowiązek współdziałania stron (art. 354 § 2 k.c.), a do przepisów regulujących umowę o dzieło przepisy przewidujące skonkretyzowane konsekwencje braku współdziałania ze strony zamawiającego (art. 639, 640 k.c., Wyrok SN z 7.07.1999 r., II CKN 426/98, OSNC 2000, nr 2, poz. 32.). Przepisy regulujące umowę o dzieło nie zawierają postanowień szczególnych, określających, czy i w jakim zakresie na zamawiającym ciąży obowiązek współdziałania z przyjmującym zamówienie przy wykonywaniu dzieła. Analiza istoty umowy o dzieło prowadzi zaś do wniosku, że o tym, czy i w jakim zakresie taki obowiązek współdziałania obciąża zamawiającego, decyduje bądź właściwość wykonywanego dzieła (bez współdziałania zamawiającego wykonanie dzieła nie jest w ogóle możliwe), bądź też treść umowy. Współdziałanie stron umowy o dzieło w praktyce z reguły polega na dokonywaniu czynności faktycznych lub prawnych, koniecznych z punktu widzenia procesu wytwarzania dzieła, bądź też na umożliwieniu przyjmującemu zamówienie wykonania zdjęć, wpuszczeniu na teren budowy, udostępnieniu pomieszczeń itp. W okolicznościach sprawy było to przedstawienie niezbędnych danych przez pozwaną, o które powódka wielokrotnie wzywała.

Art. 639 k.c. przewiduje dla przyjmującego zamówienie szczególną ochronę przez zachowanie prawa do umówionego wynagrodzenia w sytuacji, gdy pozostawał on w gotowości do wykonania dzieła, a nie wykonał go z przyczyn dotyczących zamawiającego. Dla zastosowania tej normy podstawowe znaczenie ma stwierdzenie, że niewykonanie dzieła (mimo gotowości po stronie przyjmującego zamówienie) nastąpiło „z przyczyn dotyczących zamawiającego”. Przyczyną taką może być brak należytego współdziałania z drugą stroną, do czego wierzyciela obliguje art. 354 § 2 k.c.

Wobec niewykonania usunięcia „braków” o których zeznała R. W. (k.150) powódka miała podstawę odstąpić od umowy. Uprzednio pozwana została wezwana mailem C. D. z dnia 10 października 2024 roku (k.78v-78v) do dostarczenie kompletnych dokumentów oraz wyżej opisanymi wiadomościami.

Powódka skutecznie odstąpiła od umowy, po uprzednim wezwaniu pozwanej do dostarczenie niezbędnych danych, czego pozwana nie zrobiła. Zachowanie pozwanej stanowiło niedopełnienie obowiązku współdziałania.

Powyższe wywody pozwalają na stwierdzenie, że jeżeli według umowy stron, jak to miało miejsce w sprawie, wykonanie zamówionego dzieła wymaga współdziałania zamawiającego (dostarczenia danych), a ten nie współdziała, przyjmujący zamówienie może odstąpić od umowy (art. 640). Na zamawiającym ciąży wówczas obowiązek zapłacenia wynagrodzenia, mimo niewykonania dzieła. Wynagrodzenie to ulega jednak zmniejszeniu o kwotę zaoszczędzoną przez przyjmującego zamówienie wskutek niewykonania dzieła (art. 639 k.c., Wyrok SN z 7.07.1999 r., II CKN 426/98, OSNC 2000, nr 2, poz. 32.).

Pogląd ten (o możliwości domagania się zapłaty przez przyjmującego zamówienie mimo złożenia przez niego oświadczenia o odstąpienia na podstawie art. 640 kc) podzielono w sprawie prowadzonej przed Sądem Najwyższym o sygnaturze V CSKP 106/21. W sprawie tej dotyczącej co prawda umowy o roboty budowlane odniesiono się ogólnie do kwestii możliwości domagania się wynagrodzenia w oparciu o art. 639 kc w sytuacji złożenie przez przyjmującego zamówienie oświadczenia o odstąpienia na podstawie art. 640 kc. Jak do dokładnie ujął Sąd Najwyższy (Wyrok SN z 16.07.2021 r., V CSKP 106/21, LEX nr 3284785) powstaje w związku z tym pytanie czy - mimo odstąpienia od umowy - powódce przysługiwało roszczenie o zapłatę wynagrodzenia, dochodzone na podstawie art. 639 k.c. Źródłem wątpliwości w sprawie był argument strony przeciwnej, że wynagrodzenie jest świadczeniem umownym, tymczasem odstąpienie od umowy niweczy stosunek zobowiązaniowy . Sąd Najwyższy (podobnie jak w sprawie II CKN 426/98) wskazał, że zasadne wydaje się stanowisko, że art. 639 k.c. nie odnosi się wprost do tego, czy doszło do ustania zobowiązania, z którego wynikał obowiązek zapłaty wynagrodzenia, lecz co najmniej nie wyklucza takiego żądania mimo ustania zobowiązania. Przysługiwanie uprawnienia do wynagrodzenia nie zostało w nim uzależnione od tego, że przyjmujący zamówienie będzie nadal zachowywał gotowość do wykonania dzieła. Należna mu kwota nie stanowi wynagrodzenia za pozostawanie w gotowości w przyszłości, lecz jest wynagrodzeniem za prace, które miały być wykonane zgodnie z umową. Uznanie przez ustawodawcę kwoty wynagrodzenia za podstawę obrachunków wpływa także na klarowność sytuacji stron, ponieważ ww. kwota staje się podstawowym parametrem dokonywanych przez strony rozliczeń. Interes zamawiającego, którego dotyczą przyczyny stające na przeszkodzie do wykonania dzieła, jest natomiast chroniony dzięki możliwości dokonania odpowiednich odliczeń (art. 639 zd. 2 k.c.). Sąd podziela pogląd, że zasadne wydaje się uznanie, że jeśli z uwagi na naturę przyczyn dotyczących zamawiającego, po stronie przyjmującego zamówienie powstaje uprawnienie do odstąpienia od umowy, to wykonanie tego uprawnienia nie stoi na przeszkodzie żądaniu zapłaty wynagrodzenia, o którym mowa w art. 639 k.c.

W okolicznościach sprawy to na pozwanym ciążył ciężar wykazania (art. 6 kc), że zachodzi możliwości dokonania odpowiednich odliczeń opisanych w art. 639 zd. 2 kc. W sprawie pozwana nie zaproponowała dowodu z opinii biegłego, który mógłby wykazać czy i jaka ewentualnie jest oszczędność powódki z uwagi na częściowo niewykonanie dzieła. Pozwana nie udowodniła żadnych okoliczności z art. 639 zd. 2 kc.

Jeśli chodzi o wysokość wynagrodzenia, to Sąd uznał, że całość dochodzona pozwem jest zasadna. Sposób jego obliczenie wskazała R. W., a pozwana co do zasady go nie kwestionowała, przy czym zarzuciła, że dzieło nie zostało w kluczowej części. Co ważne pozwana nie składałą oświadczenia o obniżeniu wynagrodzenia w ramach rękojmi ani nie złożyła oświadczenia o potrąceniu związanego z nienależytym wykonaniem zobowiązania przez powódkę i koniecznością „dokończenia prac” przez inny podmiot. Ponadto twierdziła, że wartość dzieła wykonanego przez powódkę to 10%, ale sama zaproponowała w wiadomości e-mail (k.76v) z dnia 17 października 2024 roku, że kwota 5000 zł zostanie u powódka, a w zamian za to pozwana „dokończy kod” powódki. Innymi słowy powódka przyznała, że wartość wykonanych prac przez powódkę to minimum 5000 zł, a nie 10% z 18000 zł czyli 1800 zł. Pokazuje to niezasadność argumentów pozwanej, o tym, że roszczenie powódki jest zbyt wysokie. Przy czym ponownie należy podkreślić, że pozwana, z nieznanych Sądowi przyczyn, nie skorzystała z przysługującej jej uprawnień, przy założeniu, że jej argumentacja jest zasadna.

Z uwagi na powyższe Sąd na podstawie art. 627 kc w zw. z art. 639 kc zasądził należność główną dochodzoną pozwem.

Powód spełnił swoje świadczenie, a pozwana nie zapłaciła w terminie za dzieło. Zatem na podstawie art. 7 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych zasądzono odsetki od dnia następnego do terminie płatności, który upływał z dniem 29 listopada 2024 roku.

Sąd na podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c. w zw. z art. 99 k.p.c. zasądził od pozwanej na rzecz powoda koszty procesu. Na koszty postępowania składała się opłata od pozwu w wysokości 750 złotych, opłata skarbowa od pełnomocnictwa w kwocie 17 złotych oraz wynagrodzenie pełnomocnika w wysokości 3600 złotych ustalone na podstawie § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015 r. poz. 1804, ze zm.) wraz z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego za czas od dnia uprawomocnienia się rozstrzygnięcia o kosztach zawartych w niniejszym orzeczeniu do dnia zapłaty.

Sędzia Tadeusz Górka