descriptionTreść orzeczenia

Sygn. akt VII P 252/24

Uzasadnienie

Pozwem z dnia 25 stycznia 2024 roku (data prezentaty Sądu) powód K. K. wniosła o zasądzenie od pozwanego Sądu Rejonowego w Piasecznie, kwoty 22.124,17 złotych tytułem wyrównania wynagrodzenia za pracę za okres od stycznia 2021 roku do grudnia 2022 roku wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od następujących wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od następujących kwot:

- 454,23 złotych od dnia 30 stycznia 2021 roku do dnia zapłaty

- 454,23 złotych od dnia 1 marca 2021 roku do dnia zapłaty

- 454,23 złotych od dnia 30 marca 2021 roku do dnia zapłaty

- 454,23 złotych od dnia 30 kwietnia 2021 roku do dnia zapłaty

- 454,23 złotych od dnia 30 maja 2021 roku do dnia zapłaty

- 448,17 złotych od dnia 30 czerwca 2021 roku do dnia zapłaty

- 454,23 złotych od dnia 30 lipca 2021 roku do dnia zapłaty

- 454,23 złotych od dnia 30 sierpnia 2021 roku do dnia zapłaty

- 454,23 złotych od dnia 30 września 2021 roku do dnia zapłaty

- 458,06 złotych od dnia 30 października 2021 roku do dnia zapłaty

- 458,25 złotych od dnia 30 listopada 2021 roku do dnia zapłaty

- 458,25 złotych od dnia 30 grudnia 2021 roku do dnia zapłaty

- 1.021,11 złotych od dnia 1 kwietnia 2022 roku do dnia zapłaty

- 1.123,20 złotych od dnia 30 stycznia 2022 roku do dnia zapłaty

- 1.123,20 złotych od dnia 1 marca 2022 roku do dnia zapłaty

- 1.021,76 złotych od dnia 30 marca 2022 roku do dnia zapłaty

- 1.123,20 złotych od dnia 30 kwietnia 2022 roku do dnia zapłaty

- 1.123,20 złotych od dnia 30 maja 2022 roku do dnia zapłaty

- 1.123,20 złotych od dnia 30 czerwca 2022 roku do dnia zapłaty

- 1.123,20 złotych od dnia 30 lipca 2022 roku do dnia zapłaty

- 1.123,20 złotych od dnia 30 sierpnia 2022 roku do dnia zapłaty

- 1.123,20 złotych od dnia 30 września 2022 roku do dnia zapłaty

- 1.132,59 złotych od dnia 30 października 2022 roku do dnia zapłaty

- 1.133,06 złotych od dnia 30 listopada 2022 roku do dnia zapłaty

- 1.133,06 złotych od dnia 30 grudnia 2022 roku do dnia zapłaty

- 1.084,44 złotych od dnia 1 kwietnia 2022 roku do dnia zapłaty

- 1.156,00 złotych od dnia 25 stycznia 2024 roku do dnia zapłaty.

Nakazem zapłaty z dnia 31 stycznia 2024 roku Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy w Warszawie uwzględnił roszczenie powódki w całości ( vide nakaz zapłaty, k. 61 – 63).

W sprzeciwie od nakazu zapłaty z dnia 14 lutego 2024 roku (data nadania pisma w placówce pocztowej, k. 97), Sąd Rejonowy w Piasecznie, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika w osobie radcy prawnego Ł. L. ( vide pełnomocnictwo, k. 96), wniósł o oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie od powoda zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Pozwany zakwestionował wskazaną przez powódkę wysokość różnicy kwoty brutto w zakresie dodatkowego wynagrodzenia rocznego za rok 2021, wskazując, że powinna ona wynosić 461,74 złotych, tj. o 559,37 złotych mniej od kwoty wskazanej w pozwie. Tym samym w ocenie pozwanego niezasadne jest również żądanie ustawowych odsetek za opóźnienie od kwoty przewyższającej ww. różnicy w wysokości (...) za 2021 rok. Strona pozwana wskazała, że brak jest podstaw di naliczania odsetek ustawowych za opóźnienie od dat wskazanych w treści pozwu, z uwagi na fakt, iż do dnia jego doręczenia pozwany nie był wzywany do zapłaty żadnej z kwot wskazanych w pozwie, nie znał wysokości roszczenia, o którego zapłatę wystąpiła powódka, nie pozostawał również w opóźnieniu lub zwłoce wypłacając ówcześnie i terminowo wynagrodzenie w poszczególnych miesiącach 2021, 2022 o 2023 roku. Z ostrożności procesowej pozwany podniósł, że wymagalność dodatkowego wynagrodzenia rocznego, tzw. „trzynastki” za 2022 rok wypłaconej w 2023 roku miała miejsce w dniu 31 marca 2023 roku, zaś ewentualne odsetki ustawowe za opóźnienie w jego wypłacie przysługiwałyby najwcześniej od 1 kwietnia 2023 roku, nie zaś od dnia 1 kwietnia 2022 roku. Strona pozwana zakwestionowała zarówno zasadę, jak i wysokość żądania zasądzenia skapitalizowanych odsetek ustawowych za opóźnienie wraz z dalszymi odsetkami od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty. Wskazał, że pozwany w ewentualnym opóźnieniu mógł pozostawać jedynie w okresie od dnia 16 listopada 2023 roku do 11 grudnia 2023 roku, ponieważ w dniu 11 grudnia 2023 roku stosowna kwota tytułem wyrównania wynagrodzenia zasadniczego, dodatków oraz innych świadczeń relacjonowanych do wynagrodzenia zasadniczego za okres od dnia 1 stycznia 2023 roku do dnia 30 listopada 2023 roku została wypłacona powódce. Nadto pozwany wskazał, że powództwo nie powinno zostać wniesione przeciwko pracodawcy a powódka powinna dochodzić odszkodowania od Skarbu Państwa w rozumieniu władzy ustawodawczej za delikt ustawodawczy.

W piśmie z dnia 14 marca 2024 roku (data nadania pisma w placówce pocztowej, k. 106), powódka K. K. zmodyfikowała powództwo w ten sposób, że cofnęła pozew w zakresie kwoty 133,62 złotych – wliczonej do kwoty skapitalizowanych odsetek obliczonych od dnia wymagalności poszczególnych kwot do dnia 11 grudnia 2023 roku i zrzekła się roszczenia w tym zakresie. W konsekwencji w miejsce kwoty 1.156,00 złotych z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia wniesienia pozwu, powódka wniosła o zasądzenie kwoty 1.022,38 złotych z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty. Tym samym łączna wartość dochodzonego roszczenia wyniosła 21.990,55 złotych ( vide pismo procesowe, k. 104 – 105).

Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny:

Postanowieniem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 3 grudnia 2014 roku K. K. została powołana na stanowisko sędziego Sądu Rejonowego w Piasecznie.

(dowód: akt powołania, akta osobowe)

W Monitorze Polskim z dnia 11 sierpnia 2020 roku zostało ogłoszone przeciętne wynagrodzenie w drugim kwartale 2020 roku, które wyniosło 5.024,48 złotych, w związku z czym K. K. zostało przyznane wynagrodzenie zasadnicze w drugiej stawce awansowej, określone mnożnikiem 2,17 w wysokości 10.959,54 złotych brutto.

(dowód: pismo, k. 121 akta osobowe B)

Wynagrodzenie za pracę jest wypłacane raz w miesiącu w terminie do 29 – go dnia każdego miesiąca z dołu. Jeżeli dzień ten jest wolny od pracy, wypłata odbywa się w poprzedzającym dniu roboczym.

(bezsporne)

W związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 listopada 2023 roku w sprawie stwierdzenie niezgodności przepisów ustawy okołobudżetowej w zakresie art. 8 ust. 1 i 2 z dnia 1 grudnia 2022 roku o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2023 oraz na podstawie art. 91 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych, podstawa wynagrodzenia zasadniczego sędziego w 2023 roku zgodnie z Monitorem Polskim z dnia 9 sierpnia 2022 roku stanowi kwota 6.156,25 złotych, od 1 stycznia 2023 roku, przyznano K. K. wynagrodzenie zasadnicze w drugiej stawce awansowej, określone mnożnikiem 2,17 w wysokości 13.359,06 złotych.

(dowód: pismo, k. 126 akt osobowych B)

Miesięczne wynagrodzenie brutto K. K., obliczone według zasad ustalania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy wynosiło 17.634,90 złotych brutto.

( dowód: zaświadczenie k. 82)

Sąd dokonał ustaleń faktycznych na podstawie wyżej wskazanych dokumentów oraz kopii dokumentów, w tym akt osobowych powoda, których wiarygodności ani zgodności z oryginałem nie kwestionowała żadna ze stron postępowania, a podstaw ku temu nie znalazł z urzędu także Sąd.

Sąd Rejonowy zważył, co następuje

Zgodnie z brzmieniem art. 203 § 1 i 2 k.p.c. pozew może być cofnięty bez zezwolenia pozwanego aż do rozpoczęcia rozprawy, a jeżeli z cofnięciem połączone jest zrzeczenie się roszczenia – aż do wydania wyroku. Pozew cofnięty nie wywołuje żadnych skutków, jakie ustawa wiąże z wytoczeniem powództwa. W myśl art. 203 § 4 k.p.c. Sąd przy cofnięciu pozwu może uznać to za niedopuszczalne jak również zrzeczenie się lub ograniczenie roszczenia tylko wtedy, gdy okoliczności sprawy wskazują, że wymienione czynności są sprzeczne z prawem lub zasadami współżycia społecznego albo zmierzają do obejścia prawa.

Ponadto, w myśl art. 469 k.p.c. Sąd uzna zawarcie ugody, cofnięcie pozwu, sprzeciwu lub środka odwoławczego oraz zrzeczenie się lub ograniczenie roszczenia za niedopuszczalne także wówczas, gdyby czynność ta naruszała słuszny interes pracownika lub ubezpieczonego. W niniejszej sprawie okoliczności tego rodzaju nie zaistniały.

Jak stanowi art. 355 § 1 k.p.c. Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, jeżeli powód cofnął ze skutkiem prawnym pozew lub jeżeli wydanie wyroku stało się z innych przyczyn zbędne lub niedopuszczalne. Postanowienie o umorzeniu postępowania może zapaść na posiedzeniu niejawnym, jeżeli powód cofnął ze skutkiem prawnym pozew w piśmie procesowym (§ 2).

W piśmie z dnia 14 marca 2024 roku (data nadania pisma w placówce pocztowej, k. 106) powódka zmodyfikowała powództwo poprzez zmianę roszczenia w zakresie kwoty 133,62 złotych poprzez cofnięcie pozwu w tym zakresie wraz ze zrzeczeniem się roszczenia.

Reasumując powyższe, na mocy art. 355 § 1 i 2 k.p.c. w zw. z art. 203 § 1, 2, 4 k.p.c. w zw. z art. 469 k.p.c. Sąd umorzył postępowanie co do kwoty 133,62 złotych, w jakiej powódka cofnęła powództwo (punkt I. wyroku).

W pozostałym zakresie powództwo K. K. co do zasady zasługiwało na uwzględnienie.

Zasady ustalania wynagrodzeń sędziów sądów powszechnych, zostały uregulowane w art. 91-91a w zw. z art. 100 § 2 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (tj. Dz. U. z 2020 r. poz. 365 z późn. zm.). Wysokość wynagrodzenia sędziów, zajmujących równorzędne stanowiska sędziowskie, różnicuje staż pracy lub pełnione funkcje (art. 91 § 1 u.s.p.). § 1c art. 91 cyt. ustawy stanowi, że podstawę ustalenia wynagrodzenia zasadniczego sędziego w danym roku stanowi przeciętne wynagrodzenie w drugim kwartale roku poprzedniego, ogłaszane w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski" przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie art. 20 pkt 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2020 r. poz. 53), z zastrzeżeniem § 1d. Stosownie do § 1d cytowanego przepisu, jeżeli przeciętne wynagrodzenie, o którym mowa w § lc, jest niższe od przeciętnego wynagrodzenia ogłoszonego za drugi kwartał roku poprzedzającego – przyjmuje się podstawę ustalenia wynagrodzenia zasadniczego sędziego w dotychczasowej wysokości. Z kolei art. 91 § 2 u.s.p. stanowi, że wynagrodzenie zasadnicze sędziego określa się w stawkach, których wysokość ustala się z zastosowaniem mnożników podstawy ustalenia wynagrodzenia zasadniczego, o której mowa w § lc. Stawki wynagrodzenia zasadniczego na poszczególnych stanowiskach sędziowskich oraz mnożniki, służące do ustalenia wysokości wynagrodzenia zasadniczego sędziów w poszczególnych stawkach, określa załącznik do ustawy.

W roku 2020, ustawodawca w epizodycznej regulacji – ustawie z 19 listopada 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2021 (Dz. U. z 2020 r. poz. 2400), zmodyfikował ustrojowy schemat kształtowania wynagrodzenia sędziego, określając (art. 8), że podstawę jego wyliczenia stanowić będzie przeciętne miesięczne wynagrodzenie z II kwartału roku 2019 ogłaszane w trybie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Analogiczne rozwiązanie – stanowiące odstępstwo od uzależnienia wysokości wynagrodzenia sędziego od przeciętnego wynagrodzenia za II kwartał roku poprzedniego – powielono w ustawie z 17 grudnia 2021 r. o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2022 (Dz. U. z 2022 r. poz. 2445). W kolejnym roku, ustawodawca zdecydował się powiązać wysokość wynagrodzenia sędziego z kwotą 5.444,42 zł, wprost określoną w art. 8 ustawy z 1 grudnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2023. Sąd pierwszej instancji nadmienił również, że w wypadku zastosowania przepisów ustrojowych, pobory ustalano by w korelacji z kwotą 6.156,25 (przeciętne miesięczne wynagrodzenia w II kwartale 2022 r.). Z powyższego wynika, że w trzech kolejnych latach wprowadzono istotne i to niekorzystne z punktu widzenia zatrudnionego sędziego, odstępstwa w zakresie kształtowania jego wynagrodzenia. Jednocześnie ustawodawca nie dokonał zmian w ustawie ustrojowej, w tym formalnie nie zawiesił i nie uchylił żadnego z zawartych w niej przepisów. Oczywistym jest, iż w sytuacji wątpliwości dotyczącej mocy obowiązującej przepisów o sprzecznej treści, zawartych w aktach prawnych wydanych w różnym czasie i w wypadku, gdy przepisy późniejsze nie uchylają wcześniejszych, należy przyznać prymat przepisowi późniejszemu (lex posteriori derogat legi priori) – uchwała Sądu Najwyższego z dnia 27 maja 1993 r., I PZP 12/03 nie publ, wyrok z dnia 12 kwietnia 1994 r., I (...) 12/94, OSNAPiUS 1994/4/61, z dnia 21 czerwca 1994 r., I (...) 38/94, OSNAPiUS 1994/10/162). Nie oznacza to jednakże, iż sąd pozbawiony jest prawa do oceny, czy "nowe" regulacje pozostają w zgodności z normami rangi konstytucyjnej.

W ocenie Sądu, skoro Konstytucja jest najwyższym prawem Rzeczypospolitej Polskiej, jej przepisy stosuje się bezpośrednio, zaś sędziowie w sprawowaniu swojego urzędu są niezawiśli i podlegają tylko Konstytucji oraz ustawom (art. 178 ust. 1 Konstytucji RP), to istnieje możliwość samodzielnego dokonania przez Sąd oceny zgodności przepisów ustawowych z Konstytucją na użytek rozpoznawanej sprawy (wyrok Sądu Najwyższego z 7 kwietnia 2016 r., III KRS 45/12, A. nr (...)).

Obowiązkiem sądów jest wymierzanie sprawiedliwości (art. 10 ust. 2 i art. 175 ust. 1 Konstytucji). Sędzia nie może stosować ustaw bez uwzględnienia kontekstu konstytucyjnego. W konsekwencji, w jednostkowej sprawie, sąd może odmówić stosowania przepisu ustawy lub rozporządzenia, jeżeli stwierdzi jego sprzeczność z prawem hierarchicznie wyższym. Nie narusza to kompetencji Trybunału Konstytucyjnego, który ma inny przedmiot orzekania (art. 188 Konstytucji) – wyrok Sądu Najwyższego z dnia 4 lipca 2012 r., III PK 87/11 LEX nr (...). Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego wywołuje ten skutek, że zakwestionowane przepisy tracą moc z chwilą wskazaną przez Trybunał, podczas gdy stwierdzenie takiej niezgodności przez sąd jest podstawą do odmowy zastosowania zakwestionowanego przepisu w toku rozpoznawania określonej sprawy, pomimo, że formalnie przepis ten pozostaje w systemie prawnym.

W ocenie Sądu, od czasu wejścia w życie noweli z 20 marca 2009 r. (Dz. U. Nr 56, poz. 459) wynagrodzenia sędziów ustalane są jako niewaloryzowany iloczyn przeciętnego wynagrodzenia w II kwartale roku poprzedzającego i stosownego mnożnika, podczas gdy wcześniej był to, podlegający waloryzacji, iloczyn kwoty bazowej i owego mnożnika. Ustawodawca przyjął więc – jako instrument urealniania płac – nie waloryzację, lecz koncepcję progresywnego wynagrodzenia, stanowiąc jednocześnie, że w razie zmian niekorzystnych (obniżenia się wynagrodzenia w II kwartale w stosunku do roku poprzedniego) wynagrodzenia sędziów pozostają na niezmienionym poziomie (art. 91 § 1d u.s.p.). Zdaniem Sądu, oczywistym celem tych przepisów jest uniezależnienie wysokości wynagrodzeń sędziów, mających odpowiadać godności urzędu (art. 178 ust. 2 Konstytucji), od wahań koniunktury gospodarczej, w tym przejściowych trudności finansowych kraju. Sędziowie są jedyną grupą zawodową w Polsce, której Konstytucja gwarantuje prawo do wynagrodzenia "odpowiadającego godności urzędu oraz zakresowi ich obowiązków". Art. 178 ust. 2 ustawy zasadniczej wyznacza, chociaż w sposób mało precyzyjny, pewien konieczny standard, który musi być respektowany przez ustawodawcę przy ustalaniu ustawowych zasad wynagradzania sędziów (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 4 października 2000 r., sygn. P 8/00, OTK ZU nr 6/2000, poz. 189). Powiązanie wynagrodzeń sędziów z przeciętnym wynagrodzeniem – chroni je przed związanym z inflacją spadkiem siły nabywczej, a dzięki mechanizmowi swoistej samoczynnej podwyżki wynagrodzenia zasadniczego i dodatków funkcyjnych – gwarantuje, że wynagrodzenie wzrośnie w wypadku dobrej kondycji gospodarki narodowej. Celem mechanizmu jest nie tylko odniesienie wynagrodzeń sędziów do obiektywnego wskaźnika, ale i uniezależnienie procesu ich ustalania od ingerencji władzy wykonawczej i ustawodawczej.

Przy takim założeniu, przyjąć należy, że zmiana zasad wynagradzania w epizodycznych ustawach okołobudżetowych, jawi się jako oczywiście sprzeczna z art. 178 ust. 2 Konstytucji. W tym kontekście powód słusznie powołuje argumentację zawartą w uzasadnieniu do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 2 grudnia 2012 roku wydanego w sprawie K 1/12.

Konstrukcja sporu w wymienionej sprawie była co do zasady analogiczna. Kwestionowaną ustawą okołobudżetową ustawodawca unormował bowiem podstawę ustalenia wynagrodzenia zasadniczego sędziego oraz sędziego Sądu Najwyższego (art. 22 ust. 1 i art. 23 ust. 1) w roku 2012, w oparciu o przeciętne wynagrodzenie w drugim kwartale 2010 roku. Odstąpiono tym samym od ogólnej zasady ustalenia wynagrodzenia w korelacji do przeciętnego wynagrodzenia z II kwartału roku poprzedniego. W sferze faktycznej wynagrodzenia tej grupy pozostały w 2012 roku na tym samym poziomie, co w 2011 roku Trybunał Konstytucyjny uznał zakwestionowaną regulację, polegającą w istocie na jednorocznym "zamrożeniu" wynagrodzeń, za zgodną z Konstytucją. W dużej mierze, jak uzasadniał, stanowisko to było efektem incydentalnego charakteru rzeczonego rozwiązania oraz uwzględniało trudną sytuację finansową państwa, zagrażającą równowadze budżetowej, stanowiącej wartość konstytucyjną, konkurencyjną wobec wartości określonych w art. 178 Konstytucji. Jednocześnie organ uszczegółowił warunki, od wystąpienia których uzależniona jest skuteczność następczych działań legislacyjnych ustawodawcy. W ocenie Trybunału:

- wynagrodzenia powinny być kształtowane w sposób wykluczający jakąkolwiek uznaniowość ze strony władzy wykonawczej,

- wynagrodzenia powinny w dłuższym okresie czasu wykazywać tendencję wzrostową, nie mniejszą, niż przeciętne wynagrodzenie w sferze budżetowej,

- w trudnej sytuacji budżetu państwa wynagrodzenia powinny być bardziej, niż wynagrodzenia wszystkich innych funkcjonariuszy i pracowników sfery budżetowej - chronione przed nadmiernie niekorzystnymi zmianami,

-niedopuszczalne jest obniżenie w drodze normatywnej nominalnej wysokości wynagrodzenia, z wyjątkiem sytuacji, o której stanowi art. 216 ust. 5 Konstytucji (przekroczenia konstytucyjnego limitu zadłużenia).

Trybunał podkreślił, że w demokratycznym państwie prawa, opartym na trójpodziale władz, nie jest dopuszczalne, by jedna z nich, była przez pozostałe władze osłabiana, co mogłoby w konsekwencji prowadzić do uzależnienia od pozostałych władz i obniżać jej autorytet. Wskazano w szczególności, że zamrożenie wynagrodzeń może być tolerowane tylko wyjątkowo i nie może w żadnym wypadku stać się systematyczną praktyką.

Już tylko w oparciu o powołane konstatacje, w ocenie Sądu nie do pogodzenia z wartościami konstytucyjnymi pozostaje trzykrotne odstąpienie przez ustawodawcę od ustrojowego modelu wynagradzania sędziów. Jak wskazują ustalenia w przedmiotowej sprawie, powódka w przeciągu roku, w związku z postanowieniami ustaw okołobudżetowych, "utraciła" prawie 10 tys. złotych.

W ocenie Sądu, takie działanie ustawodawcy całkowicie przeczy zasadzie z art. 178 Konstytucji. Niekorzystna zmiana w zakresie wynagradzania sędziów w latach 2020 – 2023, nie daje pogodzić się również z art. 2 ustawy zasadniczej.

Zgodnie z jego treścią Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej. W świetle tej zasady, adresaci norm prawnych mają prawo oczekiwać, że regulacje prawne nie będą zmieniane na ich niekorzyść w sposób arbitralny, w oderwaniu od innych uchwalanych w tym samym okresie regulacji prawnych. Z jednej strony prawodawca odchodzi od ukształtowanych, stabilnych zasad wynagradzania sędziów, z drugiej zaś podwyższa uposażenia innych grup zawodowych.

Dla przykładu, "ograniczenia budżetowe" nie przeszkodziły przyjęciu rozwiązań zawartych w ustawie z 17 września 2021 r. o zmianie ustawy o wynagrodzeniu osób zajmujących kierownicze stanowiska państwowe oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1834), która zmieniła ustawę z 21 listopada 2021 r. o pracownikach samorządowych (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1282, ost.zm. Dz. U. z 2021 r. poz. 1834). Ustawa nowelizująca i nowe rozporządzenie Rady Ministrów z 25 października 2021 r. w sprawie wynagradzania pracowników samorządowych (Dz. U. poz. 1960) weszły w życie 1 listopada 2021 roku. Ze wskazaną datą wprowadzono istotne zmiany dotyczące wynagrodzeń osób wchodzących w skład organów wykonawczych jednostek samorządu terytorialnego oraz diet radnych, zwiększając wartość ich uposażeń. Minimalne wynagrodzenie ww. osób nie może być niższe niż 80% maksymalnego wynagrodzenia określonego dla poszczególnych stanowisk w przepisach wydanych na podstawie art. 37 ust. 1 tejże ustawy. Ustalono przy tym, że maksymalne wynagrodzenie na danym stanowisku stanowi suma maksymalnego poziomu wynagrodzenia zasadniczego oraz maksymalnego poziomu dodatku funkcyjnego, a w przypadku wójtów (burmistrzów, prezydentów miast), starostów oraz marszałków województwa także kwoty dodatku. Po drugie podniesiono poziom maksymalnego wynagrodzenia ww. osób decydując, że nie może ono przekroczyć w okresie miesiąca 11,2-krotności kwoty bazowej określonej w ustawie budżetowej dla osób zajmujących kierownicze stanowiska państwowe na podstawie przepisów ustawy z dnia 23 grudnia 1999 r. o kształtowaniu wynagrodzeń w państwowej sferze budżetowej oraz o zmianie niektórych ustaw. Przed nowelizacją maksymalny poziom nie mógł przekroczyć 7 krotności kwoty bazowej. W ustawie budżetowej na rok 2021 kwota ta została określona na poziomie 1.789,42 zł. Oznacza to wzrost maksymalnego wynagrodzenia z 12.525,94 zł na 20.041,50 zł. Ustawa nowelizująca dokonała także zmian we wszystkich trzech ustrojowych ustawach samorządowych w zakresie maksymalnego poziomu diet przysługujących radnym. Po nowelizacji wysokość diet przysługujących radnemu nie może przekroczyć w ciągu miesiąca łącznie 2,4 krotności kwoty bazowej określonej w ustawie budżetowej dla osób zajmujących kierownicze stanowiska państwowe na podstawie przepisów ustawy z dnia 23 grudnia 1999 r. o kształtowaniu wynagrodzeń w państwowej sferze budżetowej oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 1658). Tym samym maksymalna dieta radnego może wynieść 4.294,61 zł zamiast dotychczasowych 2.684,13 zł (1,5 krotności kwoty bazowej). Także w tym przypadku znowelizowane przepisy mają zastosowanie do ustalania wysokości diet od dnia 1 sierpnia 2021 r. Na mocy rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 30 lipca 2021 r., (Dz. U. z 2021 r. poz. 1394) z dniem 1 sierpnia 2021 r. zmieniono rozporządzenie w sprawie szczegółowych zasad wynagradzania osób zajmujących kierownicze stanowiska państwowe. Jego zapisy w sposób istotny zwiększyły mnożniki kwoty bazowej, stanowiącej podstawę ustalenia wartości uposażenia osób nim objętych. Wreszcie z mocy ustawy z dnia 17 września 2021 r. o zmianie ustawy o wynagrodzeniu osób zajmujących kierownicze stanowiska państwowe oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1834) ze skutkiem od 1 listopada 2021 roku zwiększono wartość uposażenia Prezydenta RP. Biorąc pod uwagę opisane nowelizacje, zdaniem Sądu trudno mówić o konsekwencji ustawodawcy i korelacji między uzasadnieniem ustaw okołobudżetowych, a faktyczną sytuacją gospodarczą. Dowolność i uznaniowość działania prawodawcy stanowi jednoznaczne odstępstwo od zasady wynikającej z art. 2 Konstytucji.

Reasumując, w ocenie Sądu przepisy okołobudżetowe, stanowiące podstawę wypłacanych powodowi uposażeń (w roku 2021 i 2022) są sprzeczne z omówionymi art. 178 ust. 2 i art. 2 ustawy zasadniczej. Przy czym, Sąd nie pozbawia ustawodawcy prawa do kształtowania wynagrodzenia osób zatrudnionych w szeroko rozumianej sferze publicznej, w tym sędziów. Zdaniem Sądu, wprowadzenie ewentualnych zmian winno nastąpić w drodze nowelizacji ustawy ustrojowej, nie zaś w oparciu o epizodyczne, z istoty swej jednorazowe regulacje okołobudżetowe.

W rezultacie powyższych rozważań Sąd uznał za uzasadnione wyrównanie uposażenia powódce zgodnie z brzmieniem art. 91-91a w zw. z art. 100 § 2 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych.

Zgodnie z wyliczeniem pracodawcy, niekwestionowanym przez powódkę, Sąd zasądził wyrównanie wynagrodzenia za 2021 rok w łącznej kwocie 5.456,53 złotych oraz wyrównanie wynagrodzenia za 2022 roku w łącznej kwocie 13.406,09 złotych.

Powódka nie zakwestionowała również wyliczonych przez pozwanego kwot dodatkowego wynagrodzenia za 2021 rok w kwocie 461,74 złotych oraz dodatkowego wynagrodzenia za 2022 rok w kwocie 1.105,02 złotych, co w konsekwencji doprowadziło do ich zasądzenia przez Sąd.

W ocenie Sądu należne były powódce skapitalizowane odsetki za opóźnienie wraz z dalszymi odsetkami od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty w związku z wypłatą powódce przez pozwanego wyrównania wysokości dotychczas wypłaconego wynagrodzenia za okres styczeń – listopad 2023 roku, co nastąpiło w dniu 11 grudnia 2023 roku. Zgodnie z treścią § 52 regulaminu pracy obowiązującego w Sądzie Rejonowym w Piasecznie, wynagrodzenie wypłacane jest nie później niż w dniu 29 – go danego miesiąca. Wyrównanie wynagrodzenia za rok 2023 nastąpiło przez pozwanego bez odsetek ustawowych za każdy miesiąc zwłoki w jego wypłacie w dniu 11 grudnia 2023 roku. A zatem w ocenie Sądu powódce należne są odsetki ustawowe za opóźnienie od dnia następującego po 29 – tym dniu każdego miesiąca, za który należne było wyrównanie wynagrodzenia do dnia ich zapłaty. Powódka wniosła o zasądzenie skapitalizowanych odsetek ustawowych za opóźnienie od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty, co Sąd uwzględnił zasądzając na jej rzecz kwotę 1.022,38 złotych, której pozwany nie zakwestionował.

Powódka wskazała, że ostatecznie domaga się kwoty 21.990,55 złotych, jednakże po zsumowaniu należnych powódce kwot, Sąd zasądził łączną sumę 21.451,76 złotych (o czym wyżej), oddalając powództwo w zakresie kwotę tę przekraczającym

O odsetkach orzeczono na podstawie art. 481 k.c. zasądzając je od dnia następującego po dniu wymagalności roszczenia.

Zasądzając odsetki ustawowe za opóźnienie od kwot 13 – go wynagrodzenia za 2021 i 2022 rok, Sąd miał na uwadze, iż zgodnie z treścią art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 12 grudnia 1997 roku o dodatkowym wynagrodzeniu rocznym dla pracowników jednostek sfery budżetowej, wynagrodzenie roczne wypłaca się, z zastrzeżeniem ust. 3, nie później niż w ciągu pierwszych trzech miesięcy roku kalendarzowego następującego po roku, za który przysługuje to wynagrodzenie. W piśmiennictwie wskazuje się, że ustawa narzuca obowiązek wypłaty „trzynastki” przez pracodawcę najpóźniej do dnia 31 marca roku następującego po roku, za który wypłacane jest świadczenie. Powyższe uprawnia więc powódkę do żądania odsetek ustawowych za opóźnienie najwcześniej od dnia 1 kwietnia roku następnego, za który to wynagrodzenie było należne.

Mając powyższe na uwadze, Sąd orzekł jak w pkt II. i III. wyroku.

Orzeczenie w przedmiocie rygoru natychmiastowej wykonalności znajduje oparcie w treści art. 477 2 § 1 k.p.c., w myśl którego zasądzając należność pracownika w sprawach z zakresu prawa pracy, sąd z urzędu nada wyrokowi przy jego wydaniu rygor natychmiastowej wykonalności w części nie przekraczającej pełnego jednomiesięcznego wynagrodzenia pracownika (punkt IV. wyroku).

Mając na uwadze powyższe rozważania, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.

ZARZĄDZENIE

odpis wyroku z uzasadnieniem proszę doręczyć pełnomocnikowi pozwanego r.pr. Ł. L. – bez pouczenia – pocztą, odstępując od doręczenia za pośrednictwem PI;

Dnia 7 maja 2024 roku