Treść orzeczenia
Sygn. akt VII Ga 149/25
Postanowienie
B., 23 maja 2025 roku
Sąd Okręgowy w Białymstoku VII Wydział Gospodarczy
w następującym składzie:
Przewodniczący: sędzia Paweł Dzienis
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 23 maja 2025 roku w B. sprawy z powództwa (...) spółki komandytowej w T. przeciwko R. R. o zapłatę na skutek apelacji pozwanego R. R. od wyroku Sądu Rejonowego w Białymstoku VIII Wydziału Gospodarczego z 20 marca 2025 roku, sygn. akt VIII GC 48/25 upr postanawia: odrzucić apelację sędzia Paweł Dzienis Zasadnicze powody rozstrzygnięcia Apelacja kuratora pozwanego od wyroku Sądu Rejonowego w Białymstoku VIII Wydziału Gospodarczego z 20 marca 2025 roku, sygn. akt VIII GC 48/25 upr została uznana za niedopuszczalną z uwagi na złożenie wniosku o uzasadnienie przez pełnomocnika substytucyjnego kuratora i podlegała odrzuceniu na podstawie art. 373 § 1 k.p.c. sędzia Paweł Dzienis Sygn. akr VII Ga 149/25
Uzasadnienie
postanowienia z 23 maja 2025 r.
Apelacja w niniejszej sprawie została wniesiona po uprzednim złożeniu wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Sądu Rejonowego w Białymstoku z 20 marca 2025 r. Wniosek o sporządzenie uzasadnienia został podpisany i wniesiony przez radcę prawnego M. W., działającą jako pełnomocnik substytucyjny kuratora ustanowionego dla pozwanego, którego miejsce pobytu nie jest znane. Kurator ten, został ustanowiony postanowieniem Sądu Rejonowego w Białymstoku z 15 października 2025 r. na podstawie art. 144 § 1 k.p.c.
Kurator ustanowiony dla strony, której miejsce pobytu nie jest znane, działa w zakresie określonym przez sąd i z mocy orzeczenia sądu. Nie działa on na podstawie pełnomocnictwa udzielonego przez stronę, lecz jako szczególny przedstawiciel procesowy. Tym samym nie jest pełnomocnikiem w rozumieniu art. 86 i nast. k.p.c., lecz odrębną kategorią uczestnika postępowania.
Uprawnienie do udzielenia dalszego pełnomocnictwa (substytucji) odnosi się wyłącznie do pełnomocników procesowych ustanowionych przez stronę lub jej organ. Kurator procesowy nie uzyskuje takiego umocowania od strony, a jego funkcja ma charakter osobisty i niepodzielny. W konsekwencji brak jest podstaw prawnych do przeniesienia przez kuratora umocowania na inną osobę, chyba że sąd wprost wyrazi na to zgodę w postanowieniu.
Pogląd ten znajduje ugruntowanie w orzecznictwie sądów powszechnych. Sąd Apelacyjny w Katowicach w wyroku z dnia 10 listopada 2010 r., sygn. V ACa 258/10, stwierdził, iż „adwokat, który został ustanowiony kuratorem dla nieznanego z miejsca pobytu, nie działa w sprawie jako pełnomocnik strony. Nie jest zatem uprawniony do tego, by udzielić aplikantowi adwokackiemu upoważnienia do zastępowania go”. Z kolei Sąd Apelacyjny w Krakowie w wyroku z dnia 4 lutego 2014 r., sygn. I ACa 1511/13, podkreślił, że „zgodnie z art. 86 KPC do udzielenia pełnomocnictwa jest upoważniona tylko strona, jej organ lub przedstawiciel ustawowy”. Zgodnie zaś z art. 21 ust. 1 ustawy z 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych i art. 25 ust. 3 ustawy z 26 maja 1982 r. – Prawo o adwokaturze, prawo udzielenia dalszego pełnomocnictwa (substytucji) przysługuje radcy prawnemu albo adwokatowi, który został ustanowiony pełnomocnikiem w sprawie. Z przytoczonych przepisów wynika więc a contrario, że kurator dla nieznanego z miejsca pobytu nie jest upoważniony do udzielenia dalszego pełnomocnictwa (substytucji) – również w wypadku, kiedy jest on radcą prawnym albo adwokatem. Adwokat lub radca prawny, który został ustanowiony kuratorem dla nieznanej z miejsca pobytu strony nie działa w sprawie jako pełnomocnik strony ani tym bardziej jako strona.
W realiach niniejszej sprawy wskazać należy, że kurator, który ustanowiony został w związku z brakiem ustalenia miejsca pobytu pozwanego nie ma możliwości udzielania substytucji. W związku z tym radca prawny działający jako rzekomy substytut kuratora nie posiadał umocowania do dokonania czynności procesowej w postaci złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku.
Wniosek o uzasadnienie złożony przez osobę nieumocowaną jest czynnością bezskuteczną, nie wywołującą skutków. Brak skutecznego wniosku o sporządzenie uzasadnienia oznacza, że termin do wniesienia apelacji upłynął z upływem ustawowego terminu, co skutkuje niedopuszczalnością apelacji.
Wobec powyższego. stosownie do art. 373 § 1 k.p.c. sąd drugiej instancji odrzuca apelację spóźnioną, nieopłaconą lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również apelację której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie.
W związku z powyższym apelacja pozwanego podlegała odrzuceniu, o czym orzeczono jak w sentencji.