Treść orzeczenia
Sygn. akt VI U 1588/24
Wyrok w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej
Dnia 21 maja 2026 roku
Sąd Okręgowy w Bydgoszczy VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodniczący: Sędzia Karolina Chudzinska
po rozpoznaniu w dniu 21 maja 2026 roku w P. na posiedzeniu niejawnym sprawy W. F. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w P. o rentę socjalną na skutek odwołania W. F. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w P. z dnia 28 sierpnia 2024r., znak: (...)
1. Zmienia zaskarżoną decyzję i przyznaje W. F. prawo do renty socjalnej na okres od 13 czerwca 2024r. do 30 czerwca 2027r.
2. Stwierdza, że organ rentowy ponosi odpowiedzialność za nieustalenie ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji.
Sędzia Karolina Chudzinska
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 28 sierpnia 2024r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w P. odmówił W. F. prawa do renty socjalnej na podstawie ustawy z dnia 27 czerwca 2003r. o rencie socjalnej (tekst jednolity Dz. U. z 2023r., poz. 2194 ze zm. ), uzasadniając swoje stanowisko orzeczeniem Komisji Lekarskiej ZUS z dnia 21 sierpnia 2024r., która nie uznała ubezpieczonej za osobę całkowicie niezdolną do pracy.
Odwołanie od powyższej decyzji wniosła ubezpieczona, domagając się jej zmiany i przyznania żądanego świadczenia, bowiem spełnia wszystkie warunki niezbędne do jego przyznania, w tym jest całkowicie niezdolna do pracy.
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o oddalenie odwołania, powołując się ponownie na okoliczności przytoczone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Sąd ustalił i zważył co następuje
Zgodnie z art. 4 ustawy wskazanej wyżej – renta socjalna przysługuje osobie pełnoletniej całkowicie niezdolnej do pracy z powodu naruszenia sprawności organizmu, które powstało :
1) przed ukończeniem 18 roku życia,
2) w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej – przed ukończeniem 25 roku życia,
3) w trakcie kształcenia w szkole doktorskiej, studiów doktoranckich lub aspirantury naukowej.
Przy czym całkowicie niezdolną do pracy w myśl art. 12 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych ( tekst jednolity Dz. U. z 2023r., poz. 1251 ze zm. ) jest osoba, która utraciła zdolność do wykonywania jakiejkolwiek pracy zarobkowej.
Mając na uwadze, że kwestią sporną w przedmiotowej sprawie był stan zdrowia ubezpieczonej i jego wpływ na zdolność do pracy, Sąd przeprowadził dowód z opinii biegłych sądowych, lekarzy następujących specjalizacji:
- ortopedy,
- specjalisty rehabilitacji medycznej.
Biegły sądowy – lekarz ortopeda rozpoznał u ubezpieczonej poniższe schorzenia :
- rozwinięte zmiany zwyrodnieniowe stawu biodrowego prawego po leczeniu operacyjnym wrodzonego zwichnięcia stawu biodrowego prawego w wieku 14 lat; skrócenie długości prawej kończyny dolnej 0 3 – 3,5 cm,
- niewielką wtórną skoliozę prawostronną kręgosłupa lędźwiowego bez przebudowy kostnej,
- zmiany zwyrodnieniowo dyskopatyczne L5 – S1.
Natomiast biegły sądowy – specjalista rehabilitacji medycznej szczegółowo opisał wynika badania ubezpieczonej oraz wyniki przedstawionych badań obrazowych, wskazując we wnioskach końcowych (odmiennie niż biegły ortopeda ), że ubezpieczona jest całkowicie niezdolna do pracy od daty złożenia wniosku do 30.06.2027r. Biegły podkreślił zaawansowanie choroby zwyrodnieniowej stawu biodrowego, rozwiniętej na tle wrodzonej dysplazji biodra, która jest przyczyną stałych, silnych dolegliwości bólowych istotnie upośledzających funkcję stania a zwłaszcza chodzenia. Jak podał biegły sądowy – dystans wydolnego chodu wynosi kilkadziesiąt metrów. Zmiany zwyrodnieniowe biodra skutkują skróceniem kończyny dolnej, skośnym ustawieniem miednicy, bocznym skrzywieniem i bólami kręgosłupa. Zdaniem biegłego sądowego ubezpieczona jest całkowicie niezdolna do pracy z powodu zaawansowanej choroby zwyrodnieniowej prawego stawu biodrowego, przy czym niezdolność ta pozostaje w związku z naruszeniem sprawności organizmu powstałym przed ukończeniem 18 roku życia ( choroba zwyrodnieniowa biodra prawego rozwinęła się na tka wrodzonej dysplazji tego biodra ).
- dowód – opinia biegłych sądowych ( k. 50 i k. 71 - 75 akt).
Jedyne zastrzeżenia do opinii specjalisty rehabilitacji medycznej zgłosił organ rentowy, podnosząc, iż stwierdzone u ubezpieczonej schorzenie jednego stawu biodrowego uzasadnia częściową a nie całkowitą niezdolność do pracy.
Sąd nie uwzględnił zastrzeżeń zgłoszonych do opinii, albowiem nie ma racjonalnego uzasadnienia do powyższego stwierdzenia organu rentowego. To nie ilość zajętych chorobą stawów decyduje o niezdolności do pracy i stopniu tej niezdolności. Dla Sądu przekonująca była opinia biegłego sądowego – specjalisty rehabilitacji medycznej, który nie tylko przytoczył wyniki przeprowadzonych badań wynikające z przedstawionej dokumentacji medycznej ( do czego ograniczył się biegły ortopeda ), ale też szeroko opisał jaki wpływ mają występujące u ubezpieczonej schorzenia na jej funkcjonowanie, w szczególności na możliwość podjęcia pracy. Biegły wyraźnie wskazał, że występujące stałe i silne dolegliwości bólowe istotnie upośledzają u ubezpieczonej funkcję stania i chodzenia, co powoduje, że ubezpieczona nie tylko nie może wykonywać pracy wymagającej stania lub chodzenia, ale ma realne problemy z dotarciem do pracy nawet siedzącej, jak to określił organ rentowy. Trzeba przy tym zauważyć, że także takiej pracy nie byłaby w stanie wykonywać ubezpieczona i to nie tylko z uwagi na trudności związane z dotarciem do pracy, ale też z uwagi na to, że schorzenia kręgosłupa a także zaawansowane schorzenia stawu biodrowego uniemożliwia pozostawania przez dłuższy czas w jednej pozycji – nawet siedzącej.
W tej sytuacji Sąd pozytywnie ocenił opinię biegłego sądowego – specjalisty rehabilitacji medycznej, bowiem została ona sporządzona przez specjalistę, który w ramach swojej specjalizacji nie tylko zajmuje się kwestią występujących u pacjenta schorzeń, ale też w sposób szczególny zwraca uwagę na wpływ, jakie schorzenia te wywołują na jego funkcjonowanie.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd, w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy uznał, że odwołanie ubezpieczonej zasługuje na uwzględnienie i na podstawie art. 477 14 § 2 k.p.c. zmienił zaskarżoną decyzję, jak w pkt 1 wyroku.
Zgodnie z aktualnym brzmieniem art. 118 ust. 1a ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, mającym odpowiednie zastosowanie w niniejszej sprawie, w pkt 2 wyroku zawarto orzeczenie o odpowiedzialności organu rentowego za nieustalenie ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji, bowiem biegli sądowi dysponowali co do zasadny dokumentacją medyczną taką, jak lekarze badający ubezpieczoną z ramienia ZUS, zatem organ rentowy miał podstawy do wydania decyzji analogicznej, jak wyrok Sądu.
Sędzia Karolina Chudzinska