descriptionTreść orzeczenia

Sygn. akt VI P 376/18

Wyrok w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej

Dnia 07 maja 2025 roku

Sąd Rejonowy dla Warszawy Pragi-Południe w Warszawie VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie:

Przewodniczący: sędzia Joanna Napiórkowska - Kasa

Uzasadnienie

Pozwem z dnia 18 września 2019 r. powódka A. J. wniosła o zasądzenie na jej rzecz od pozwanego Aresztu Śledczego w W. – G. kwoty 10.775,62 zł wraz z odsetkami ustawowymi, a także o zasądzenie od pozwanego kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego. Strona pozwana wskazała, że będąc na zwolnieniu lekarskim z powodu problemów zdrowotnych związanych z kręgosłupem, otrzymywała 80% uposażenia, gdyż nie uznano wystąpienia związku choroby z pracą w Służbie Więziennej. Powódka zakwestionowała to stanowisko stwierdzając, że powinna otrzymywać podczas zwolnienia lekarskiego 100% wynagrodzenia, gdyż zdiagnozowana u niej choroba spełniała wymogi wskazane w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 2 grudnia 2008 r. w sprawie wykazu chorób i schorzeń pozostających w związku ze służbą w Służbie Więziennej, i błędnie stwierdzono brak związku pomiędzy slużbą, a powstaniem choroby.

(pozew: k. 1-4)

W odpowiedzi na pozew strona pozwana wniosła o oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenie kosztów procesu według norm przepisanych.

(odpowiedź na pozew: k. 17-18v)

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

A. J. była zatrudniona w Areszcie Śledczym W. – G. od 1 maja 1997 r., do dnia 9 września 2016 r., kiedy to została zwolniona ze służby w Służbie Więziennej. Od dnia 1 grudnia 2009 r. zajmowała stanowisko starszego oddziałowego działu ochrony. Do obowiązków powódki należało nadzorowanie czynności, udział w konwojowaniu więźniów. W trakcie pracy nosiła kamizelkę kuloodporną oraz broń.

(bezsporne, nadto: protokół z warunków i przebiegu służby, zeznania powódki A. J.: k. 26)

Powódka w 2015 r. oraz 2016 r. była nieobecna w pracy w związku ze zwolnieniami lekarskimi w okresach od 13.01.2015 r. do 19.01.2015 r., od 20.01.2015 r. do 24.01.2015 r., od 09.05.2015 r. do 17.05.2015 r., od 19.05.2015 r. do 16.06.2015 r., od 08.07.2015 r. do w czynników samoistnych na rozwój chorobwy.

21.07.2015 r., od 22.07.2015 r. do 30.07.2015 r., od 31.07.2015 r. do 03.09.2015 r., od 04.09.2015 r. do 30.09.2015 r., od 01.10.2015 r. do 22.10.2015 r., od 23.10.2015 r. do 19.11.2015 r., od 18.12.2015 r. do 20.01.2016 r., od 21.01.2016 r. do 24.02.2016 r., od 25.02.2016 r. do 10.03.2016 r., od 11.03.2016 r. do 07.04.2016 r., od 08.04.2016 r. do 14.04.2016 r., od 15.04.2016 r. do 12.05.2016 r., od 13.05.2016 r. do 09.06.2016 r.

W powyższych okresach powódka otrzymywała 80% należnego uposażenia.

(bezsporne, nadto: pismo strony pozwanej z wykazem wynagrodzenia powódki w latach 2015-2016: k. 5-7)

Orzeczeniem nr (...)15- (...) z 19 stycznia 2017 r. Centralna Komisja Lekarska podległej Ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w W. orzekła, iż stwierdzony u powódki uszczerbek na zdrowiu powstały wskutek choroby nie pozostaje w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby.

(orzeczenie (...): k. 10-12)

U A. J. rozpoznano wielopoziomowe zmiany zwyrodnieniowe i dyskopatyczne kręgosłupa szyjnego, piersiowego i lędźwiowego, niedowład spastyczny kończyn dolnych w przebiegu rdzeniowego porażenia kurczowego, zaawansowane zmiany zwyrodnieniowe stawów biodrowych, odcinkową stenozę kanału kręgowego i stenozę zachyłkową z przewlekłym zespołem bólowym kręgosłupa i nawracającym zespołem korzeniowym obustronnym, cukrzycę t. II oraz otyłość. U powódki stwierdza się niesprawny, chwiejny, ociężały chód, ograniczenie zakresu ruchomości kręgosłupa lędźwiowego oraz znaczne ograniczenie zakresu ruchomości stawów biodrowych. Powódka była kilkukrotnie hospitalizowana z uwagi na dolegliwości bólowe kręgosłupa z objawami rwy kulszowej, była także rehabilitowana. Służba powódki wymagała od niej wielogodzinnego chodzenia z obciążeniem, pozostawania na dłuższy czas w pozycji wymuszonej w trakcie konwojowania. Powódka była narażona na mikrourazy w trakcie konwojowania oraz znaczne obciążanie aparatu kostno-stawowego. Dyskopatia lędźwiowa powódki została wywołana znacznym obciążeniem kręgosłupa przez dużą wagę uzbrojenia noszonego w toku służby. Choroba powstała w związku ze szczególnymi właściwościami i warunkami służby.

(opinia biegłego ortopedy K. K.: k. 216-217, opinia biegłego neurologa J. S.: k. 245, opinia uzupełniająca biegłego neurologa J. S.: k. 264, opinia biegłego medycyny pracy M. P.: k. 286, opinie uzupełniające biegłego medycyuy pracy M. P.: k. 330-334, k. 357-359, k. 382-385)

Powyższy stan faktyczny został ustalony na podstawie dokumentacji zgromadzonej w aktach sprawy, uznanych za wiarygodne zeznań powódki A. J., oraz w oparciu o sporządzone w toku postępowania opinie główne oraz uzupełniające biegłych K. K., J. S. oraz M. P.. Sąd ocenił te opinie jako rzetelne, logiczne, biegli w sposób dokładny przeanalizowali zgromadzoną dokumentację medyczną powódki i sformułowali na jej podstawie przekonujące wnioski. Potrzeba sporządzenia opinii uzupełniających wynikała z faktu, iż strona pozwana złożyła zastrzeżenia do opinii biegłej J. S. oraz opinii M. P.. W ocenie Sądu biegli w sposób właściwy ustosunkowali się do twierdzeń pełnomocnika strony pozwanej poprzez wskazanie, iż nie istnieje możliwość precyzyjnego określenia, czy choroba rozwinęłaby się u powódki także w sytuacji wykonywania przez nią innej pracy niż u pozwanego. Z opinii uzupełniających wynika, iż chorobę zwyrodnieniowo-dyskopatyczna kręgosłupa charakteryzuje inny przebieg u każdego człowieka, zatem nie da się jednoznacznie i w sposób wymierny ocenić w przypadku powódki proporcji wpływu na rozwój choroby czynników samoistnych w organiźmie; otyłości oraz wpływu szczególnych warunków wykonywanej pracy.

Sąd zważył, co następuje

Powództwo było zasadne.

Art. 235 1 kp stanowi, że za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym".

Sąd, rozpatrując sprawę powódki, uznał, że przysługuje jej prawo do otrzymywania 100% wynagrodzenia w okresie zwolnienia lekarskiego, a nie 80%, z uwagi na fakt, że stwierdzona u niej choroba zwyrodnieniowo-dyskopatyczna kręgosłupa pozostaje w związku ze służbą w Służbie Więziennej i jest uwzględniona w wykazie chorób i schorzeń pozostających w związku ze służbą, określonym w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 2 grudnia 2008 r. w sprawie wykazu chorób i schorzeń pozostających w związku ze służbą w Służbie Więziennej.

Sąd, nie posiadając specjalistycznej wiedzy medycznej, dopuścił dowód z opinii biegłych sądowych w celu ustalenia etiologii choroby powódki. Pełnomocnik strony pozwanej podnosił, że opinie biegłych nie uwzględniły w sposób jednoznaczny wpływu otyłości powódki na rozwój choroby oraz nie określiły, w jakim stopniu szczególne warunki wykonywanej pracy przyczyniły się do powstania schorzenia. Jednakże Sąd uznał stanowisko biegłych, zgodnie z którym choroba zwyrodnieniowo-dyskopatyczna kręgosłupa charakteryzuje się indywidualnym przebiegiem u każdego pacjenta. Nie jest możliwe precyzyjne ustalenie, w jakim stopniu na rozwój tej choroby wpływają czynniki samoistne, wynikające z organizmu, a w jakim stopniu czynniki zewnętrzne, związane ze specyficznymi warunkami pracy. Biegli wskazali, że podstawową przyczyną dyskopatii lędźwiowej powódki było przeciążenie kręgosłupa wynikające ze szczególnych właściwości i warunków służby, w tym przede wszystkim noszenia ciężkiego uzbrojenia, wykonywania obowiązków konwojowych oraz narażenia na mikrourazy. Współistniejąca otyłość mogła stanowić czynnik sprzyjający, jednak nie była wyłączną przyczyną schorzenia. Sąd miał na uwadze, że zgodnie z art. 235 1 Kodeksu pracy, za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeśli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy lub w związku ze sposobem wykonywania pracy, określanych jako narażenie zawodowe. Należy wskazać, iż ustawodawca formułując brzmienie przepisu nieprzypadkowo wskazał na „bezsporność” oraz „wysokie prawdopodobieństwo” jako alternatywę. W niniejszej sprawie biegli wykazali wysokie prawdopodobieństwo, że choroba powódki została wywołana przez znaczne obciążenie aparatu kostno-stawowego, wynikające z wielogodzinnego noszenia ciężkiego uzbrojenia oraz wymuszonej pozycji ciała w trakcie konwojowania, co uznać należy za wystarczającą przesłankę do uznania dolegliwości powódki jako chorobę zawodową w rozumieniu kodeksu pracy. U powódki stwierdzono niesprawny, chwiejny i ociężały chód, ograniczenie ruchomości kręgosłupa lędźwiowego oraz znaczne ograniczenie ruchomości stawów biodrowych. Powódka była wielokrotnie hospitalizowana z powodu dolegliwości bólowych kręgosłupa z objawami rwy kulszowej, a także poddawana rehabilitacji, co dodatkowo potwierdza zaawansowany charakter schorzenia.

Sąd podziela stanowisko wyrażone w orzecznictwie, m.in. w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 18 listopada 2009 r. (sygn. III SA/Gd 459/09, LEX nr 551959) oraz w wyroku WSA w Krakowie z dnia 4 grudnia 2012 r. (sygn. III SA/Kr 222/12), że jeśli możliwe jest stwierdzenie, iż określony czynnik może odpowiadać za powstanie danej choroby, to narażenie na ten czynnik w środowisku pracy uzasadnia domniemanie, że to właśnie on doprowadził do rozwoju schorzenia. W niniejszej sprawie biegli potwierdzili istnienie podstawy dla takiego domniemania, wskazując na bezpośredni związek między warunkami służby powódki a rozwojem dyskopatii lędźwiowej. Tylko wykazanie, że choroba została wywołana wyłącznie przyczynami niezwiązanymi z pracą, mogłoby obalić domniemanie związku schorzenia z warunkami służby. Jednakże jakiekolwiek wątpliwości dotyczące specjalistycznej oceny etiologicznej nie mogą być rozstrzygane na niekorzyść pracownika, który wykonywał pracę w warunkach sprzyjających powstaniu choroby. W przypadku powódki warunki służby, takie jak długotrwałe obciążenie kręgosłupa, mikrourazy wynikające z konwojowania oraz wymuszona pozycja ciała, stanowiły istotne czynniki prowadzące do rozwoju choroby. W konsekwencji Sąd uznał, że choroba powódki powstała w związku ze szczególnymi właściwościami i warunkami służby, co uzasadnia przyznanie jej 100% wynagrodzenia w okresie zwolnienia lekarskiego.

Sąd nakazał pobrać od pozwanego Skarbu Państwa – Dyrektr Aresztu Śledczego w W. G. jako strony przegrywającej w sprawie na rzecz Skarbu Państwa – kasa Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi – Południe w Warszawie kwotę 3.955,98 zł tytułem zwrotu kosztów procesu poniesionych tymczasowo przez Skarb Państwa, na którą składały się kwoty wynagrodzenia biegłych za sporządzone opinie główne oraz uzupełniające oraz wydatki związane z nadesłaniem dokumentacji medycznej.

Sąd nadał wyrokowi rygor natychmiastowej wykonalności na podstawie art. 477 2 § 1 k.p.c. zgodnie z zaświadczeniem o wynagrodzeniu przedłożonym przez stronę pozwaną.