Treść orzeczenia
Sygn. akt VI Ka 100/23
Wyrok w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej
Dnia 29 marca 2023 r.
Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze w VI Wydziale Karnym Odwoławczym w składzie:
Przewodniczący – Sędzia Andrzej Tekieli
Protokolant Agnieszka Telega
przy udziale prokuratora Prokuratury Rejonowej w Jeleniej Górze Magdaleny Kolasińskiej po rozpoznaniu w dniu 29 marca 2023r. sprawy J. K. ur. (...) w L.
s. A., E. z domu K.
oskarżonego z art. 244 kk
z powodu apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonego
od wyroku Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze
z dnia 10 listopada 2022 r. sygn. akt II K 1118/22
I. zmienia zaskarżony wyrok wobec oskarżonego J. K. w ten sposób, że obniża orzeczoną wobec oskarżonego karę pozbawienia wolności do 8 (ośmiu) miesięcy;
II. w pozostałej części zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy;
III. zasądza od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa koszty sądowe za postępowanie odwoławcze w kwocie 200 złotych, w tym wymierza mu opłatę w kwocie 180 złotych.
Uzasadnienie
Formularz UK 2
Sygnatura akt
Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:
CZĘŚĆ WSTĘPNA
1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji
Wyrok Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze z dnia 10 listopada 2022 r., sygn. akt II K 1118/22
1.2. Podmiot wnoszący apelację
☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego
☐ oskarżyciel posiłkowy
☐ oskarżyciel prywatny
☒ obrońca oskarżonego
☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego
☐ inny
1.3. Granice zaskarżenia
1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia
☒ na korzyść
☐ na niekorzyść
☒ w całości
☐ w części
☐
co do winy
☐
co do kary
☐
co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia
1.3.2. Podniesione zarzuty
Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji
☐
art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu
☐
art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu
☒
art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia
☒
art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia
☒
art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka
☐
☐
brak zarzutów
1.4. Wnioski
☐
uchylenie
☒
zmiana
1 Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy
2.1. Ustalenie faktów
2.1.1. Fakty uznane za udowodnione
Lp.
Oskarżony
Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi
Dowód
Numer karty
2.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione
Lp.
Oskarżony
Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi
Dowód
Numer karty
2.2. Ocena dowodów
2.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów
Lp. faktu z pkt 2.1.1
Dowód
Zwięźle o powodach uznania dowodu
2.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów
(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)
Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2
Dowód
Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu
3. STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków
Lp.
Zarzut
1. Obraza przepisów postępowania mająca wpływ na treść rozstrzygnięcia, a to:
a) art. 7 k.p.k., poprzez dowolną ocenę wyjaśnień oskarżonego J. K. i uznanie wyjaśnień oskarżonego złożonych w postępowaniu przygotowawczym za wiarygodne w zakresie, w jakim oskarżony przyznawał się do winy oraz jednoczesne uznanie dalszych wyjaśnień oskarżonego za niewiarygodne, bez jakiegokolwiek uzasadnienia stanowiska Sądu i bez odwołania się do konkretnych dowodów oraz zasad logiki i doświadczenia życiowego;
b) art. 410 k.p.k. i art. 7 k.p.k., poprzez pominięcie dowodów z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy w postaci: pisma Starosty (...) (k. 84), notatki urzędowej (k. 6 w aktach ii W 156/20), awizo z wyrokiem nakazowym M W 156/20 (k. 17 w aktach II W 156/20), awizo z wezwaniem do zapłaty grzywny (k. 24 w aktach II W 156/20), wniosku o wszczęcie egzekucji grzywny (k. 25 w aktach II W 156/20), zawiadomienia Starosty (...) o wykonaniu środka karnego (k. 35 w aktach II W 156/20), protokołu przesłuchania J. K. w charakterze podejrzanego w sprawie Prokuratury Rejonowej w L., sygn. akt 1 Ds. 485/21 (w aktach 1 Ds. 485.2021), podczas gdy dowody te mają istotne znaczenie przy ocenie wiarygodności wyjaśnień oskarżonego w zakresie, w którym podał on, iż w chwili popełnienia zarzucanego mu czynu nie miał świadomości istnienia wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w Lubaniu w sprawie II W 156/20 i orzeczonego w nim zakazu prowadzenia pojazdów.
☐ zasadny
☐ częściowo zasadny
☒ niezasadny
2. Błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, mający wpływ na jego treść, poprzez ustalenie, że oskarżony J. K. w dniu 10 października 2020 r. działał z zamiarem bezpośrednim naruszenia zakazu prowadzenia pojazdu orzeczonego wyrokiem Sądu Rejonowego w Lubaniu w sprawie II W 156/20, bez uprzedniego ustalenia czy w chwili popełnienia czynu oskarżony miał świadomość uprawomocnienia się orzeczenia, którym nałożono zakaz prowadzenia pojazdów, podczas gdy umyślny charakter występku z art. 244 k.k. oznacza, że w chwili czynu sprawca musi mieć świadomość istnienia prawomocnego orzeczenia, na mocy którego nałożono na niego określony obowiązek lub zakaz.
☐ zasadny
☐ częściowo zasadny
☒ niezasadny
3. Rażąca niewspółmierność kary poprzez uznanie jako okoliczność obciążającą uprzednią karalność oskarżonego za przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji i wymierzenie oskarżonemu kary roku pozbawienia wolności, podczas gdy wyroki za przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji (wyrok Sądu Rejonowego w Zgorzelcu w sprawie II K 407/20 oraz wyrok Sądu Rejonowego w Lubaniu w sprawie II K 278/20) zostały wydane już po popełnieniu przez oskarżonego czynu zarzucanego w niniejszej sprawie, tj. po 10 października 2020 r. i nie powinny mieć wpływu na zaostrzenie odpowiedzialności karnej za ten czyn.
☐ zasadny
☒ częściowo zasadny
☐ niezasadny
Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny
Ad. 1
Wbrew stanowisku wyrażonemu w apelacji obrońcy oskarżonego, Sąd Rejonowy dokonał całościowej i swobodnej (nie zaś dowolnej) oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Sąd Odwoławczy przychyla się do stanowiska, iż pierwsze zeznania złożone przez J. K. w postępowaniu przygotowawczym, w których przyznał się do popełnienia zarzucanego mu czynu, były szczere w zakresie jego świadomości co do orzeczonego wobec niego przez Sąd zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obowiązującego w październiku 2020 r. ( k. 42 ) i należy je ocenić w tej części jako wiarygodne. Ich późniejsze odwołanie stanowiło realizację obranej przez oskarżonego linii obrony, co samo w sobie jest realizacją uprawnień oskarżonego, niemniej zmienione wyjaśnienia podlegały ocenie i słusznie ocenione zostały jako niezasługujące na wiarę. Należy zauważyć, iż wyrok Sądu Rejonowego w Lubaniu w sprawie II W 156/20, którym orzeczono 3 – letni zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym obejmował wykroczenie z art. 87 § 1 k.w. Skoro J. K. został wówczas tj. w grudniu 2019 r. zatrzymany i poddany badaniom na zawartość alkoholu w wydychanym powietrzu, z których pierwsze wykazało 0,24 mg/dm 3, to powinien się spodziewać, iż zostanie wobec niego orzeczony środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych, który zgodnie z art. 87 § 3 k.k. jest obligatoryjny. Z samej zatem okoliczności, iż oskarżony nie był w tej sprawie przesłuchany i nie odbierał żadnej korespondencji, w rezultacie czego zastosowano doręczenie zastępcze wydanego w sprawie wyroku nakazowego, nie sposób wyciągnąć wniosku, iż oskarżony o nałożonym na niego zakazie prowadzenia pojazdów mechanicznych nie wiedział. Dokumenty powoływane przez skarżącego, mające stanowić potwierdzenie wyjaśnień oskarżonego, świadczą o tym że oskarżony notorycznie nie odbierał kierowanej do niego korespondencji sądowej czy urzędowej – nie jest to jednak dowód braku sprawstwa w niniejszej sprawie.
Zauważyć należy, iż zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie był obszerny i obejmował wyjaśnienia oskarżonego, których treść zmieniała się w toku postępowania oraz dowody z dokumentów, których autentyczności czy wartości dowodowej obrońca nie kwestionował. Nie było zatem potrzeby szerszego, aniżeli uczynił to Sąd I instancji, ustosunkowania się do tego, którym dowodom dał wiarę, opierając na nich poczynione w sprawie ustalenia faktyczne, a którym waloru wiarygodności odmówił. Zgromadzone w sprawie i ocenione zgodnie z zasadami wiedzy, logiki i doświadczenia życiowego dowody prowadzą bowiem do przekonania, że J. K. w dniu 10 października 2020 r. miał pełną świadomość orzeczonego wobec niego wyrokiem Sądu Rejonowego w Lubaniu w sprawie II W 156/20 zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów w ruchu lądowym i prowadząc tego dnia po drodze publicznej samochód osobowy świadomie zakaz ten naruszył, czym wypełnił znamiona przestępstwa z art. 244 kk.
Jedynie na marginesie przypomnieć należy, że zaskarżony wyrok nie jest pierwszym wydanym przez Sąd Rejonowy w niniejszej sprawie, wcześniej wydany wyrok uniewinniający został uchylony przez Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze ( sygn. akt VI Ka 358/22 ), a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji. Sąd Odwoławczy precyzyjnie wyartykułował wówczas w pisemnym uzasadnieniu wyroku swoje stanowisko.
Ad. 2
Zarzut błędu w ustaleniach faktycznych jest zarzutem wtórnym wobec omówionego wyżej zarzutu naruszenia przepisów postępowania polegającego na niewłaściwej ocenie materiału dowodowego, a w konsekwencji – poczynieniu błędnych ustaleń faktycznych. W realiach przedmiotowej sprawy nie może on być uznany za słuszny. Jak już wspomniano, pierwsze wyjaśnienia złożone przez J. K., w których przyznał on do popełnienia zarzucanego mu czynu ( przedstawiony mu zarzut w dniu 12.10.2020 r. odwoływał się do zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym orzeczonego w sprawie II W 156/20 – k. 39 ) korespondujące z innymi zgromadzonymi w sprawie dowodami stanowiły podstawę do przyjęcia, iż J. K. 20 października 2020 r. świadomie wypełnił znamiona przypisanego mu czynu z art. 244 k.k.
Ad. 3
Zarzut w części okazał się zasadny. Podstawową okolicznością obciążającą przemawiająca za wymierzeniem oskarżonemu kary 1 roku pozbawienia wolności zdaniem Sądu Rejonowego była uprzednia wielokrotna karalność oskarżonego. Obrońca trafnie jednak zauważył, iż wyroki Sądu Rejonowego w Zgorzelcu w sprawie II K 407/20 oraz Sądu Rejonowego w Lubaniu w sprawie II K 278/20 ( obydwie sprawy dotyczące przestępstw przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji z art. 178a § 4 k.k. i art. 178b k.k. ) zostały wydane już po dacie czynu objętego zaskarżonym wyrokiem, nie powinny zatem rzutować na wymiar kary orzeczonej w niniejszej sprawie. Chociażby z tego powodu wymierzona przez Sąd Rejonowy kara jawi się jako rażąco surowa i jej wysokość powinna być obniżona, ale nie zastąpiona karą wolnościową.
Wniosek
Zmiana zaskarżonego wyroku poprzez uniewinnienie J. K. od zarzucanego mu czynu, ewentualnie zmiana zaskarżonego wyroku w zakresie rozstrzygnięcia o karze i w miejsce kary pozbawienia wolności wymierzenie oskarżonemu, przy zastosowaniu art. 37a k.k., kary grzywny lub kary ograniczenia wolności.
☐ zasadny
☐częściowo zasadny
☒ niezasadny
Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.
Sąd Odwoławczy w pełni zaaprobował ustalenia Sądu Rejonowego dotyczące u sprawstwa i winy oskarżonego, nie znajdując podstaw do uniewinnienia J. K. od przypisanego mu przestępstwa. W badanej sprawie nie było także podstaw do wymierzenia oskarżonemu kary łagodniejszego rodzaju w oparciu o art. 37a § 1 k.k., bowiem oskarżony prezentuje lekceważący stosunek do obowiązującego porządku prawnego, a wymierzane mu uprzednio kary, w tym kary pozbawienia wolności, w 6 sprawach od 2004 r. ( k. 80 – 81 ) nie skutkowały zrewidowaniem jego postawy i nie powstrzymały go przed dalszym wchodzeniem w konflikt z prawem. Sąd Odwoławczy jednak doszedł do przekonania, iż zasadnym będzie obniżenie kary wymierzonej J. K. za przypisane mu przestępstwo do 8 miesięcy pozbawienia wolności zważywszy na okoliczności o których mowa powyżej.
4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU
Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności
5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO
5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji
Przedmiot utrzymania w mocy
Sąd Odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżony wyrok wobec oskarżonego J. K. w zakresie pkt I – w części dotyczącej ustalenia sprawstwa i winy oraz pkt II i III części dyspozytywnej.
Zwięźle o powodach utrzymania w mocy
Jak już wspomniano, Sąd Odwoławczy w przeważającej części zaakceptował ustalenia i oceny leżące u podstaw zaskarżonego wyroku, w tym dotyczące sprawstwa i winy oskarżonego oraz zastosowanego wobec niego środka karnego. Także rozstrzygnięcie o kosztach postępowania było słuszne wobec ówczesnej sytuacji majątkowej oskarżonego.
5.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji
Przedmiot i zakres zmiany
Sąd Odwoławczy zmienił zaskarżony wyrok wobec oskarżonego J. K. w ten sposób, że obniżył orzeczoną wobec oskarżonego karę pozbawienia wolności do 8 miesięcy.
Zwięźle o powodach zmiany
W przekonaniu Sądu Odwoławczego kara w takim wymiarze w pełni odpowiada dyrektywom zawartym w art. 53 k.k. jako adekwatna do stopnia winy i społecznej szkodliwości popełnionego przez oskarżonego czynu, a także właściwie realizując cele wychowawcze kary tak w zakresie prewencji indywidualnej, jak i generalnej.
5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji
5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia
1.1.
Zwięźle o powodach uchylenia
2.1.
Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości
Zwięźle o powodach uchylenia
3.1.
Konieczność umorzenia postępowania
Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia
4.1.
Zwięźle o powodach uchylenia
5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania
5.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku
Punkt rozstrzygnięcia z wyroku
Przytoczyć okoliczności
6 Koszty Procesu
Punkt rozstrzygnięcia z wyroku
Przytoczyć okoliczności
II
Sąd Odwoławczy w oparciu o art. 636 § 1 k.p.k. zasądził od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa koszty sądowe za postępowanie odwoławcze w kwocie 200 złotych, w tym wymierzył mu opłatę w kwocie 180 złotych za drugą instancję, której wysokość określono na podstawie art. 8 w zw. z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 r. opłatach w sprawach karnych oraz ryczałt za doręczenie wyzwań innych pism w postępowaniu odwoławczym w wysokości 20 złotych, zgodnie z regulacją zawartą w § 1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 czerwca 2003 r. w sprawie wysokości i sposobu obliczania wydatków Skarbu Państwa w postępowaniu karnym.
PODPIS
1.3. Granice zaskarżenia
Kolejny numer załącznika
Podmiot wnoszący apelację
obrońca oskarżonego
Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja
przypisanie oskarżonemu sprawstwa i winy w zakresie czynu objętego zaskarżonym wyrokiem
1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia
☒ na korzyść
☐ na niekorzyść
☒ w całości
☐ w części
☐
co do winy
☐
co do kary
☐
co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia
1.3.2. Podniesione zarzuty
Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji
☐
art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu
☐
art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany
w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu
☒
art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia
☒
art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,
jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia
☒
art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka
☐
☐
brak zarzutów
1.4. Wnioski
☐
uchylenie
☒
zmiana