descriptionTreść orzeczenia

Sygn. akt V Pa 1/14

Wyrok w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej

Dnia 30 stycznia 2014 r.

Sąd Okręgowy w Opolu

V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych

w składzie: Przewodniczący-Sędzia SO Wojciech Sabat (spr.)

Sędziowie: SO Wanda Grochecka

SO Tadeusz Kuzebski

Protokolant: st.sekr.sądowy Ewa Atamańczuk

Na oryginale właściwe podpisy

Uzasadnienie

Powódka J. M. pozwem wniesionym do Sądu w dniu 30 stycznia 2012r. domagała się zasądzenia na jej rzecz od pozwanego P.P.H.U. (...) sp. z o.o. w P. kwoty 13.500 zł tytułem odszkodowania za nieuzasadnione wypowiedzenie umowy o pracę, a także kosztów procesu wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu pozwu wskazała, że w dniu 11 stycznia 2012r. Prezes pozwanej spółki A. Ż. (1) poinformował ją o konieczności likwidacji jej stanowiska pracy z powodu trudnej sytuacji finansowej firmy, wskazując nadto, że nie jest w stanie zapewnić powódce właściwych warunków finansowych i rozwojowych w firmie. W dniu 23 stycznia 2012r. pracodawca zaproponował jej zawarcie porozumienia, które pozbawiałoby ją prawa do odprawy oraz zasiłku dla bezrobotnych. Wskazała, że odmówiła podpisania porozumienia, czego konsekwencją było otrzymanie tego samego dnia wypowiedzenia umowy o pracę, w którym jako przyczynę wskazano nienależyte i niezgodne z oczekiwaniami pracodawcy wykonywanie obowiązków dyrektora ds. ekonomicznych, w tym w szczególności: brak kreatywności niezbędnej na stanowisku dyrektora, nieterminowe wykonywanie powierzonych obowiązków, brak należytego nadzoru nad pracą działu kadr oraz brak efektywnej i terminowej współpracy z firmą ubezpieczającą należności pracodawcy. Powódka nie zgadza się z negatywną oceną jej pracy u pozwanego, wskazując, iż swoje obowiązki zawsze starała się wykonywać z należytą starannością i zaangażowaniem. W jej ocenie wskazana przyczyna wypowiedzenia jest nieprawdziwa, a pozwany nadal utrzymuje jej stanowisko pracy po to, by nie wypłacać należnej jej odprawy.

Pozwany P.P.H.U. (...) sp. z o.o. z siedzibą w P. wniósł o oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenie kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu pozwany, odnosząc się do podniesionych przez powódkę zarzutów, zaprzeczył jakoby przyczyną wypowiedzenia powódce umowy o pracę była likwidacja zajmowanego przez nią stanowiska pracy. Uważa, że ma prawo zatrudnić na stanowisku dyrektora ds. ekonomicznych osobę, która spełni jego oczekiwania, zaś powódka oczekiwań tych nie spełniała, niewłaściwie i nieterminowo wykonując powierzone jej zadania. Naraziła również pozwanego na straty. Pracodawca zaproponował jej zawarcie porozumienia o rozwiązaniu umowy o pracę, by uniknąć podawania niekorzystnej dla niej przyczyny wypowiedzenia. Pozwany wskazał, że zapewnił powódce wszelkie środki i instrumenty potrzebne jej do prawidłowego wykonywania zadań, oczekując od niej należytego wykonywania obowiązków, z czego powódka się jednak nie wywiązała. Wskazał, że z dniem l września 2010r. dokonano przeniesienia zorganizowanej części przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 23 1 k.p., od tego czasu przebiegały wewnętrzne procesy związane z wdrożeniem nowych procedur, wprowadzeniem stosownego ładu korporacyjnego, wewnętrznych regulacji zgodnych z obowiązującym prawem, zarchiwizowania dokumentów. Powódka była odpowiedzialna za ten obszar działań, także za współpracę z firmą ubezpieczeniową (...), z którą pozwany zawarł umowę o ubezpieczenie należności oraz weryfikowanie sytuacji finansowej kontrahentów. W pracy powódki, po upływie roku od daty reorganizacji spółki, zostały stwierdzone nieprawidłowości, takie jak:

-

w dniu 19 września 2011r. pozwany wydał powódce polecenie dokonywania stałych kontroli oddziałów, jednakże powódka wykonała tylko jedną kontrolę, pomimo wyraźnego polecenia, iż mają być one wykonywane stale i okresowo;

-

w dniu 26 sierpnia 2011r. pozwany nakazał rozpocząć działania windykacyjne wobec jednego z kontrahentów. Powódka, wbrew poleceniu pozwanego, przekazała sprawę do firmy ubezpieczeniowej, zupełnie nie zważając na znajdujący się u pozwanego weksel wystawiony przez kontrahenta; następnie nie zgłaszając tego firmie ubezpieczeniowej, przekazała w grudniu 2011r. sprawę do prowadzenia kancelarii współpracującej z pozwanym. Kancelaria podjęła kroki prawne, uzyskała nakaz zapłaty w oparciu o weksel, część kwoty została zaspokojona, jednakże pozwany zmuszony był uiścić w styczniu 2011r. prowizję firmie ubezpieczeniowej, albowiem powódka nie wywiązała się ze swoich obowiązków;

-

w dniu 10 października 2011r. pozwany zlecił powódce wypełnienie kwestionariusza oceny ryzyka celem przedstawienia brokerowi ubezpieczeniowemu, powódka po dziś dzień tego polecenia nie wykonała;

-

jak wynika z zakresu obowiązków powódki, miała ona nadzorować dział kadr, w tym dopilnować, aby pracownicy pracujący w placówkach pozwanego podpisali umowy o wspólnej odpowiedzialności za powierzone mienie - w dniu 11 października 2011r. pozwany po raz kolejny przypomniał powódce o dopełnieniu tego obowiązku. W wyniku zleconego audytu zewnętrznej kancelarii okazało się jednak, iż co prawda umowy o odpowiedzialności materialnej zostały przez pracowników podpisane, aczkolwiek są one prawnie nieskuteczne, albowiem w ich treści pracownicy wskazali swoje zastrzeżenia, natomiast powódka nigdy o tym pozwanego nie poinformowała;

-

w dniu 25 października 2011r. pozwany powziął informację, iż powódka zleca firmie (...) zweryfikowanie sytuacji finansowej podmiotów, z którymi pozwany nie współpracuje, koszt tych weryfikacji poniósł pozwany;

-

w dniu 31 października 2011r. pozwany wydał powódce polecenie usunięcia nieprawidłowości w archiwizowanej przez nią dokumentacji związanej z wekslami wystawionymi przez pozwanego, w tym w szczególności zaprowadzenia ewidencji weksli, powódka do stycznia br. tego polecenia nie wypełniła;

-

w dniu 5 listopada 2011r. pozwany, na skutek zlecenia i sporządzenia audytu prawnego między innymi w obszarze, za który odpowiedzialna była powódka, powziął informację o licznych nieprawidłowościach w zarchiwizowanych dokumentach handlowych, a następnie wyznaczył termin ich usunięcia na 15 grudnia 2011r.- powódka wyznaczonego terminu nie zachowała;

-

w dniu 20 listopada 2011r. pozwany zlecił powódce sporządzenie instrukcji dotyczącej dokonywania zwrotu „gotówki" przy transakcjach kartowych, którego powódka również nie wypełniła.

Pozwany podniósł, że z racji zajmowanego przez powódkę stanowiska kierowniczego, miał prawo wymagać od niej samodzielności i kreatywności, a ona sama miała świadomość nieprawidłowości popełnionych podczas wykonywania obowiązków pracowniczych, gdyż pozwany wielokrotnie przeprowadzał z powódką rozmowy, jak również prowadził korespondencję mailową, w przedmiocie zastrzeżeń co do jakości pracy powódki w powołanych powyżej kwestiach. Powódka miała również świadomość strat, jakie pracodawca poniósł na skutek współpracy z firmą (...).

Sąd I instancji ustalił następujący stan faktyczny:

Powódka J. M. była zatrudniona w firmie P. P.H.U. (...) s.c. A. i A. Ż. w P. (następnie P.P.H.U. (...) spółka jawna A. i A. Ż. w P.) na podstawie umowy o pracę na okres próbny od dnia 6 listopada 1997r. do dnia 6 stycznia 1998r. jako specjalista ds. marketingu, na czas określony od dnia 7 stycznia 1998r. do dnia 15 października 1998r. jako specjalista ds. kadr, a na podstawie umowy o pracę z dnia 15 października 1998r. zatrudniona była na czas nieokreślony na stanowisku specjalista ds. kadr. Od 1 czerwca 2000r. J. M. zajmowała stanowisko asystenta prezesa i specjalisty ds. kadr.

Aneksem do umowy o pracę z dnia 2 maja 2000r. nastąpiła zmiana zajmowanego przez J. M. stanowiska na stanowisko Dyrektora.

Z dniem 1 września 2010r. dokonano przeniesienia zorganizowanej części przedsiębiorstwa oraz przejścia części zakładu pracy P.P.H.U. (...) s.j. A. i A. Ż. w P. w trybie art. 23 1 k.p. na P.P.H.U. (...) sp. z o.o. w P., którego pracownikiem stała się powódka. J. M. została również prokurentem Spółki. P.P.H.U. (...) sp. z o.o. w P. zajmuje się działalnością handlową.

W dniu 1 września 2010r. J. M. zapoznała się z zakresem obowiązków przypisanym do jej stanowiska pracy, do których należało:

1. Przygotowanie pism, sprawozdań i informacji z nadzorowanego obszaru działania,

2. Przekazywanie swoim podwładnym oraz osobom współpracującym zasad pracy określonych przez Prezesa.

3. Nadzorowanie czasu pracy pracowników podległych oraz przekazywanie Prezesowi uwag dotyczących wykorzystania czasu pracy, godzin nadliczbowych, planowanych urlopów i zastępstw.

4. Sporządzanie wniosków, sprawozdań i analiz wynikających z bieżących potrzeb oraz na polecenie przełożonego.

5. Egzekwowanie od pracowników ich obowiązków zawartych w zakresach szczegółowych.

6. Dbałość o estetykę miejsca pracy. W porozumieniu z właścicielami organizowanie okresowych remontów, zmian i adaptacji w pomieszczeniach biurowych,

7. Optymalny kontakt z księgowością firmy poprzez terminowe dostarczanie dokumentów, list obecności, korespondencji.

8. Informowanie Prezesa o uwagach oraz potrzebach pracowników zatrudnionych nie rzadziej jak raz w miesiącu.

9. Zgłaszanie Prezesowi wszelkich informacji nie wymienionych w tym zakresie a niezbędnych dla sprawnego zarządzania firmą.

10. Odpowiedzialność za terminowe i właściwe rozliczenia z budżetem Państwa a w szczególności z ZUS-em, PFRON, OHP, PUP.

11. Nadzór nad terminowym przygotowaniem list płac pracowników.

12. Odpowiedzialność za nadzorowanie spraw BHP oraz nadzorowanie nad wypełnianiem zasad prawa pracy w firmie (...).

13. Odpowiedzialność za kontakty na linii kierownicy punktów sprzedaży a księgowość z powiadomieniem właścicieli w formie sprawozdań miesięcznych.

14. W szczególności przekazuje się nadzór prowadzenia działu kadr oraz spraw sekretariatu.

15. Nadzór nad sprawami windykacji należności, ścisła współpraca z firmą ubezpieczającą należności oraz zapewnienie realizacji obowiązków wynikających z umowy zawartej z tą firmą.

16. Nadzór nad rozrachunkami firmy.

17. Nadzór nad zgodnością z przepisami obowiązującego prawa wewnętrznych regulaminów firmy.

18. Zabezpieczenie prawidłowego przechowywania dokumentów archiwalnych powstałych w swoim obszarze działania.

19. Przestrzeganie przepisów BHP i Ppoż.

20. Sumienne i staranne wykonywanie pracy, przestrzeganie dyscypliny pracy oraz stosowanie się do poleceń przełożonych.

21. Stałe podnoszenie kwalifikacji zawodowych.

22. Udział w obowiązujących szkoleniach.

23. Dbałość o majątek firmy i zapobieganie niegospodarności.

24. Współpraca z innymi komórkami, w celu zapewnienia sprawnej realizacji zadań.

25. Zapewnienie realizacji obowiązków wynikających z umów faktoringowych.

26. Współpraca z księgowością w zakresie terminowości zapłat należności.

Do zasadniczych obowiązków J. M. należał nadzór nad kredytami, windykacją, wszelkimi procesami związanymi z optymalizacją kosztów oraz controlingiem.

Wynagrodzenie za pracę J. M. liczone jak ekwiwalent za urlop wypoczynkowy wynosiło 4.816,67 zł.

J. M. korzystała z urlopów wypoczynkowych i zwolnień chorobowych w okresie zatrudnienia w P.P.H.U. (...) sp. z o.o. w P..

Po roku funkcjonowania pracodawcy w formie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, z uwagi na znaczną ilość przeterminowanych zobowiązań ze strony jej klientów, P.P.H.U. (...) Sp. z o.o. z siedzibą w P. odmówiono przyznania kredytu obrotowego. W firmie przeprowadzony został audyt, który wykazał nieprawidłowości w zakresie prowadzenia windykacji, obiegu dokumentów, archiwizacji. Nieprawidłowości te skutkowały przegranymi procesami sądowymi, odmową wypłaty odszkodowań.

J. M., w ramach obowiązków związanych z windykacją zobowiązań na rzecz pracodawcy, współpracowała z firmą (...) Sp. z o.o. w W., z którą pracodawcę łączyła umowa ubezpieczenia z dnia 9 sierpnia 2007r. Przedmiotem umowy była ochrona ubezpieczeniowa należności przysługujących firmie z tytułu sprzedaży swoich produktów. J. M. posiadała uprawnienia do dokonywania analizy w zakresie skierowania wniosku do (...) i przedstawiania jej prezesowi zarządu wraz z wnioskiem. Przy podejmowaniu decyzji w tym zakresie prezes zarządu opierał się na informacjach przekazanych przez J. M., na podstawie uzyskanych przez nią danych z programu finansowo - księgowego odnośnie przeterminowanych należności.

J. M. w dniu 1 sierpnia 2011r. przygotowała projekt urnowy o wspólnej odpowiedzialności materialnej pracowników P.P.H.U. (...) Sp. z o.o. z siedzibą w P.. Ośmioro pracowników podpisało tę umowę w październiku 2011r. Troje pracowników odmówiło podpisania umowy, zgłaszając do niej zastrzeżenia. J. M.

nie poinformowała pracodawcy o zgłoszeniu przez pracowników zastrzeżeń dotyczących treści podpisanych umów.

A. Ż. w dniu 26 sierpnia 2011r. wydał J. M. polecenie pilnego wszczęcia postępowania windykacyjnego wobec dłużnika pozwanego, A. A. (2). Wierzytelność była zabezpieczona wekslem. Wbrew poleceniu pracodawcy, J. M. przekazała sprawę do firmy ubezpieczeniowej (...) celem prowadzenia windykacji, nie wykorzystując zabezpieczenia wekslowego. Nie potrafiła znaleźć weksla wystawionego przez kontrahenta pozwanego. Następnie w grudniu 2011 roku przekazała sprawę do prowadzenia kancelarii prawnej współpracującej z pozwanym, nie informując o tym firmy ubezpieczeniowej. Kancelaria prawna podjęła kroki prawne i uzyskała nakaz zapłaty w oparciu o weksel, część kwoty została zaspokojona, jednak pozwany zobowiązany był uiścić w styczniu 2012r. prowizję firmie ubezpieczeniowej.

W dniu 19 września 2011r. pracodawca polecił J. M. dokonywanie stałych i okresowych kontroli wszystkich punktów sprzedaży (oddziałów) pozwanego w zakresie uporządkowania dokumentacji księgowej, codziennego sprawdzania kasy z raportem kasowym i dokumentami źródłowymi, przestrzegania czasu pracy i prowadzenia listy płac, prowadzenia wymaganych w oddziale rejestrów: zakupów, reklamacji, przyjęć, monitoringu płatności i pisemnego wyjaśniania niezgodności czy błędów oraz dokonywania podsumowania przeprowadzonych kontroli oddziałów w formie raportu na koniec każdego miesiąca, sporządzonego przez J. M.. J. M. przeprowadziła kontrolę tylko jednego oddziału pozwanego.

J. M. zleciła firmie (...) Sp. z o.o. w W. wykonanie analizy finansowej 32 firm krajowych. Koszt analizy poniesiony przez pozwanego wyniósł 4.329,60 zł. Wśród firm, których sytuacja finansowa została poddana weryfikacji znajdowały się podmioty, z którymi pozwany nie współpracował, wskutek czego pozwany poniósł zbędne wydatki.

Występowały nieprawidłowości w archiwizowaniu dokumentacji związanej z wystawionymi przez pozwanego wekslami, którą zajmowała się J. M.. W dniu 31 października 2011r. pracodawca polecił J. M. usunięcie nieprawidłowości w archiwizowanej przez nią dokumentacji wekslowej, którego powódka me wykonała do stycznia 2012r.

W dniu 10 października 2011r. J. M. otrzymała polecenie przygotowania kwestionariusza oceny ryzyka celem przedstawienia brokerowi ubezpieczeniowemu. Polecenia tego nie wykonała.

W dniu 5 listopada 2011r. A. Ż. polecił pracownikom, m.in. J. M., uporządkowanie archiwizowanych dokumentów handlowych, w związku z wykrytymi nieprawidłowościami w tym zakresie, wyznaczając termin ich usunięcia na 15 grudnia 2011r. J. M. nie wykonała polecenia w wyznaczonym terminie.

W dniu 15 listopada 2011r. kancelaria prawna prowadząca sprawy P.P.H.U. (...) sp. z o.o. w P. poleciła dokonanie wyliczenia wierzytelności dłużników (...) oraz (...) E. S..

Pismem z dnia 16 listopada 2011r. A. A. (2) został zawiadomiony o wypełnieniu weksla i opatrzeniu go datą 25 listopada 2011r.

W dniu 20 listopada 2011r. pracodawca polecił J. M. sporządzenie instrukcji dokonywania zwrotu gotówki przy transakcjach kartowych. J. M. zorganizowała w tym zakresie szkolenie dla pracowników przez zewnętrzną firmę.

W dokumentacji, która znajdowała się w dyspozycji J. M., był nieporządek. Nie była ona w stanie w posiadanej dokumentacji znaleźć tytułu wykonawczego, który w dokumentacji faktycznie się znajdował i który był potrzebny do prowadzenia egzekucji.

J. M. z opóźnieniem przekazała firmie (...) dokumenty potrzebne do uzyskania odszkodowania w związku z wierzytelnością przysługująca wobec (...) sp. z o.o.

W posiadanej przez siebie dokumentacji J. M. nie potrafiła znaleźć tytułu wykonawczego potrzebnego do dochodzenia należności od dłużnika T..

W dniu 23 stycznia 2012r. pracodawca zaproponował J. M. zawarcie porozumienia w przedmiocie rozwiązania umowy o pracę. J. M. nie przyjęła tej propozycji.

W dniu 23 stycznia 2012r. pracodawca wręczył J. M. pisemne oświadczenie o rozwiązaniu umowy o pracę z zachowaniem 3-miesięcznego okresu wypowiedzenia. Jako przyczynę wypowiedzenia wskazano nienależyte i niezgodne z oczekiwaniami pracodawcy wykonywanie obowiązków dyrektora ds. ekonomicznych, w tym w szczególności: brak kreatywności niezbędnej na stanowisku dyrektora, nieterminowe wykonywanie powierzonych obowiązków, brak należytego nadzoru nad pracą działu kadr oraz brak efektywnej i terminowej współpracy z firmą ubezpieczającą należności pracodawcy. Z dniem 26 stycznia 2012r. J. M. odwołana została z funkcji prokurenta.

Stanowisko Dyrektora ds. ekonomicznych nie zostało zlikwidowane, obowiązki J. M. na tym stanowisku przejął R. Ż.. W związku z rozwiązaniem stosunku pracy z J. M. struktura organizacyjna spółki nie uległa zmianie.

Za 2010 rok pozwana spółka uzyskała dochód w wysokości 262.089,97 zł. Od 2010 roku sytuacja ekonomiczna P.P.H.U. (...) Sp. z o.o. nie uległa pogorszeniu, spółka osiąga zysk z działalności handlowej. Nie miały miejsca zwolnienia pracowników z przyczyn ekonomicznych, leżących po stronie pracodawcy.

Sąd I instancji zważył, co następuje

Powództwo nie zasługuje na uwzględnienie.

Wyrokiem z dnia 9.08.2013r. Sąd I instancji oddalił powództwo J. M. i zasądził od niej na rzecz strony pozwanej Przedsiębiorstwa Produkcyjno – Handlowo – Usługowego (...) Sp. z o. o. w P. kwotę 60 złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

Stan faktyczny niniejszej sprawy w kwestiach dotyczących meritum sporu został ustalony w oparciu o przedstawione przez strony dokumenty, w szczególności korespondencję pomiędzy pracownikami pozwanej, Prezesem Zarządu, a reprezentująca pozwanego kancelarią prawną. Biorąc pod uwagę fakt, iż przekazywanie poleceń i informacji związanych z wykonywaniem obowiązków pracowniczych pomiędzy powódką i jej bezpośrednim przełożonym, którym był prezes zarządu pozwanej spółki, odbywało się w głównej mierze w drodze korespondencji elektronicznej, Sąd dopuścił dowody z wydruków

wiadomości e-mail przedłożonych w sprawie i mających znaczenie dla jej rozstrzygnięcia. W zakresie uzupełniającym materiał dowodowy sprawy, Sąd dopuścił dowód z zeznań stron.

W niniejszej sprawie spór sprowadzał się do tego, czy wypowiedzenie powódce umowy o pracę przez pracodawcę w trybie art. 30 § 1 pkt 2 k.p. było uzasadnione w rozumieniu przepisu art. 45 § 1 k.p., a zatem czy wskazana przez pozwanego przyczyna wypowiedzenia była prawdziwa i usprawiedliwiała rozwiązanie stosunku pracy na mocy jednostronnego oświadczenia woli pracodawcy.

Stosownie do treści przepisu art. 32 § 1 pkt 3 k.p., każda ze stron może rozwiązać za wypowiedzeniem umowę o pracę zawartą na czas nieokreślony. Zgodnie natomiast z treścią przepisu art. 30 § 4 k.p., w oświadczeniu pracodawcy o wypowiedzeniu umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony (...) powinna być wskazana przyczyna uzasadniająca wypowiedzenie (...).

Zaznaczyć należy, że wypowiedzenie umowy o pracę stanowi zwykły sposób jej rozwiązania i co za tym idzie, przyczyna wypowiedzenia nie musi mieć szczególnej wagi, czy nadzwyczajnej doniosłości. Nie jest też wymagane udowodnienie zawinionego działania pracownika. Wypowiedzenie dokonane przez pracodawcę musi być jednak merytorycznie zasadne, a nadto jego przyczyna winna być konkretna i rzeczywista (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 6 grudnia 2001r., sygn. akt I PKN 715/2000; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 28 kwietnia 1997r., sygn. akt I PKN 118/97; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 3 sierpnia 2000r., sygn. akt I PK 79/07). Ciężar wykazania prawidłowości wypowiedzenia ciąży zaś na pracodawcy. Należy również zauważyć, iż w razie wskazania kilku przyczyn rozwiązania umowy o pracę, do uznania, że wypowiedzenie umowy o pracę było prawidłowe, wystarczy, aby choć jedna z tych przyczyn okazała się zasadna. Ponadto obowiązek wskazania przez pracodawcę w wypowiedzeniu konkretnej przyczyny uzasadniającej wypowiedzenie nie oznacza, że w wypowiedzeniu tym pracodawca ma powołać wyczerpująco wszystkie fakty i zdarzenia, które stały się podstawą podjęcia przez niego decyzji o rozwiązaniu z pracownikiem stosunku pracy. Zgodnie z wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 02.09.1998 r., I PKN 271/98 (OSNP 1999/18/577), konkretność wskazania przyczyny uzasadniającej wypowiedzenie umowy o pracę (art. 30 § 4 k.p.) należy oceniać z uwzględnieniem innych, znanych pracownikowi okoliczności uściślających tę przyczynę. Prezentowany w orzecznictwie jest również pogląd, iż w postępowaniu sądowym pracodawca może podjąć inicjatywę dowodową w celu wykazania konkretnych okoliczności uzasadniających rozwiązanie stosunku pracy w przypadku, gdy pracownik posiada wiedzę w przedmiocie rzeczywistej przyczyny wypowiedzenia.

We wręczonym powódce wypowiedzeniu pracodawca wskazał przyczynę swojej decyzji. Było nią nienależyte i niezgodne z oczekiwaniami pracodawcy wykonywanie obowiązków dyrektora ds. ekonomicznych w tym w szczególności: brak kreatywności niezbędnej na stanowisku dyrektora, nieterminowe wykonywanie powierzonych obowiązków, brak należytego nadzoru nad pracą działu kadr oraz brak efektywnej i terminowej współpracy z firmą ubezpieczającą należności pracodawcy, prowadzące do utraty zaufania pracodawcy wobec powódki, zatrudnionej na stanowisku dyrektora.

Argumentacja, na której powódka oparła swoje roszczenie, sprowadzała się do dwóch zasadniczych kwestii. Po pierwsze powódka polemizowała ze stawianymi jej przez pracodawcę zarzutami nie wykonywania swoich obowiązków pracowniczych zgodnie z jego oczekiwaniami. Po drugie uważała, że wskazana przyczyna wypowiedzenia jest pozorna, a w rzeczywistości wypowiedzenie nastąpiło z przyczyn dotyczących pracodawcy.

Odnosząc się w pierwszej kolejności do podnoszonej przez powódkę kwestii rzeczywistej przyczyny rozwiązania stosunku pracy, którą stanowić miała likwidacja zajmowanego przez nią stanowiska pracy, należy zauważyć, że po myśli art. 6 k.c. ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne - w tej sytuacji na powódce. Zaprezentowane przez powódkę w toku procesu dowody nie potwierdziły podniesionego przez nią zarzutu, iż sytuacja finansowa pozwanej firmy ulegała stałemu pogorszeniu, przez co jej stanowisko pracy uległo likwidacji i wyłącznie to stanowiło przyczynę wypowiedzenia. Strona pozwana wykazała natomiast okoliczność przeciwną. Z przedstawionych dokumentów w postaci rachunków zysków i strat, a także informacji uzyskanej z Urzędu Skarbowego w P. wynika, iż w ostatnich latach zysk pozwanej spółki stale się zwiększał. Stanowisko zajmowane uprzednio przez powódkę nie uległo likwidacji, bowiem został na nim zatrudniony R. Ż., który przejął dotychczasowe obowiązki powódki. Zauważyć należy, iż R. Ż. posiadał kwalifikacje potrzebne do objęcia stanowiska dyrektora ds. ekonomicznych. Brak zatem podstaw do uznania, że do rozwiązania umowy o pracę doszło z przyczyn dotyczących pracodawcy.

Wystąpienia przyczyny ekonomicznej zwolnienia powódki nie potwierdzają również zeznania świadka A. J., byłego pracownika pozwanego. Z zeznań tego świadka wynika jedynie, iż w okresie poprzedzającym rozwiązanie jej stosunku pracy, w pozwanej spółce zaczęto wypłacać pracownikom niższe premie. Jednocześnie świadek zeznała, że nie zwalniano pracowników w związku z pogarszającą się, zdaniem świadka, sytuacją ekonomiczną pracodawcy. Świadek A. J. w istocie nie dysponowała wiedzą w zakresie rzeczywistej sytuacji ekonomicznej pozwanej spółki. W oparciu o zaprezentowane przez stronę pozwaną dowody z dokumentów, w szczególności schemat organizacyjny spółki, wykaz stanu zatrudnienia i dokumenty finansowe, Sąd ustalił, iż w wyniku rozwiązania z powódką umowy o pracę stan zatrudnienia w pozwanej spółce nie zmniejszył się, a struktura organizacyjna nie uległa zmianom. Dodatkowo należy zauważyć, iż składając zeznania na rozprawie w dniu 28 czerwca 2013r. sama powódka przyznała, iż jej zdaniem nie było potrzeby likwidacji jej stanowiska pracy (k. 165). Nie przyjęła natomiast propozycji pracodawcy rozwiązania stosunku pracy za porozumieniem stron, gdyż chciała otrzymać odprawę z tytułu rozwiązania stosunku pracy, której - w jej przekonaniu - nie otrzymałaby w przypadku porozumienia stron. Prezes zarządu A. Ż. zeznał natomiast, iż faktycznie proponował powódce rozwiązanie stosunku pracy za porozumieniem stron, jednak przyczyna rozwiązania stosunku pracy z powódką w tym trybie była tożsama ze wskazaną w wypowiedzeniu umowy o pracę z dnia 23.01.2013r. Zaprzeczył jednocześnie, by u podstaw podjęcia przez niego decyzji o rozwiązaniu z powódką umowy o pracę legły jakiekolwiek przyczyny ekonomiczne po stronie pracodawcy, a zeznania złożone przez reprezentanta pozwanego są w ocenie Sądu wiarygodne, jako znajdujące oparcie w całokształcie okoliczności sprawy i w przeprowadzonych dowodach z dokumentów.

Sąd oddalił natomiast wniosek powódki zawarty w piśmie procesowym z dnia 13.06.2012r. o przeprowadzenie dowodu z zaświadczenia o dochodach wspólników P.P.H.U. (...) spółka jawna A. i A. Ż. w P. za okres od dnia 1 stycznia 2010r. do dnia 31 sierpnia 2010r., o którego wydanie Sąd miał się zwrócić do Urzędu Skarbowego. Mając na uwadze przedstawione przez stronę pozwaną obszary działalności P.P.H.U. (...) spółka jawna A. i A. Ż. w P. oraz P.P.H.U. (...) sp. z o.o. w P. i występujące pomiędzy nimi powiązania ekonomiczne, w ocenie Sądu wskazany dowód nie miał znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, również jako dotyczący podmiotu gospodarczego nie będącego stroną w sprawie.

Przeprowadzone w sprawie postępowanie dowodowe jednoznacznie wykazało, iż rzeczywistą przyczyną wypowiedzenia powódce umowy o pracę były okoliczności wskazane w piśmie pracodawcy z dnia 23.01.2012r., w kontekście których Sąd dokonał oceny zasadności złożonego powódce wypowiedzenia.

Podjęta w niniejszym postępowaniu aktywność dowodowa pozwanego pracodawcy, na którym spoczywał ciężar udowodnienia zasadności wypowiedzenia powódce umowy o pracę, nakierowana była na wykazanie wszystkich podanych w wypowiedzeniu okoliczności, tj. braku kreatywności powódki niezbędnej na stanowisku dyrektora, nieterminowego wykonywania powierzonych obowiązków, braku należytego nadzoru nad pracą działu kadr oraz braku efektywnej i terminowej współpracy z firmą ubezpieczającą należności pracodawcy. Zaznaczyć trzeba, że dla uznania zasadności wskazanej przyczyny wypowiedzenia wystarczające jest, by co najmniej jedna ze wskazanych w wypowiedzeniu przyczyn okazała się prawdziwa i uzasadniona.

W ocenie Sądu, przeprowadzone postępowanie dowodowe niewątpliwie potwierdziło prawdziwość przyczyn wskazanych w przedmiotowym wypowiedzeniu umowy o pracę, jak również fakt, iż przyczyny te, jak również okoliczności stanowiące ich podstawę, były znane powódce. Przedstawiony przez stronę pozwaną materiał dowodowy, a zwłaszcza dokumenty wewnętrzne, wydruki korespondencji e-mail pomiędzy pracodawcą, reprezentującą go kancelarią i firmą ubezpieczeniową potwierdzają fakt kierowania przez pracodawcę w ostatnim czasie szeregu zastrzeżeń do pracy powódki, w pełni uzasadniających utratę zaufania pracodawcy w stosunku do powódki, niezbędnego dla prowadzenia współpracy z pracownikiem zajmującym bardzo odpowiedzialne stanowisko kierownicze. Zarzuty kierowane wobec pracy powódki dotyczyły jej obowiązków na stanowisku dyrektora ds. ekonomicznych. Do jej obowiązków na tym stanowisku należał m.in. nadzór nad kredytami, windykacją, wszelkimi procesami związanymi z optymalizacją kosztów oraz controlingiem.

Pracodawca podnosił, iż powódka nienależycie wywiązywała się z obowiązku nadzoru nad działem kadr, w szczególności zarzucał jej, że umowy o wspólnej odpowiedzialności materialnej pracowników za powierzone mienie zostały z pracownikami zawarte dopiero po jego upomnieniu, a umowa została przy tym sporządzona nieprawidłowo, przez co była pozbawiona skutków prawnych. Faktycznie, daty wpisane przez pracowników pozwanej przy podpisach złożonych przez nich pod umową wskazują, że podpisali oni umowę dopiero w październiku 2011r. Niektórzy pracownicy złożyli nadto do tej umowy zastrzeżenia, które w ocenie pracodawcy powodowały nieważność bądź nieskuteczność zawartej umowy, zatem uznał je za zasadne. Konieczne było zawarcie nowych umów o odpowiedzialności materialnej z pracownikami, co zostało wykonane przez nowego dyrektora ds. ekonomicznych, który przejął obowiązki powódki. Powódka nie poinformowała przy tym pracodawcy, iż część pracowników zawarła w treści umowy własne zastrzeżenia, co ujawnione zostało dopiero w późniejszym okresie. W ocenie Sądu pozwala to na wysnucie wniosku, iż faktycznie umowa sporządzona przez powódkę nie spełniała oczekiwań pracodawcy. Odnosząc się do tej okoliczności, w swoich zeznaniach powódka przyznała, iż formularze przedmiotowych umów były przygotowane przez prawnika i zarówno powódka, jaki i inne osoby nie były uprawnione do wprowadzania zmian w formularzu umowy.

Jeszcze w czasie zatrudnienia powódki pracodawca miał zastrzeżenia do jej pracy, o czym była ona informowana. Sąd doszedł do tego wniosku na podstawie przedstawionych w sprawie wydruków wiadomości e-mail oraz zeznań reprezentanta pozwanego.

W korespondencji elektronicznej z dnia 19 września 2011r. pracodawca wydał powódce polecenie dokonywania stałych kontroli wszystkich oddziałów pozwanego, wskazując szczegółowo, jakimi kryteriami powódka ma się kierować w trakcie kontroli. Kontrola ta miała być przeprowadzona w zakresie: uporządkowania dokumentacji księgowej, codziennego sprawdzania kasy z raportem kasowym i dokumentami źródłowymi, przestrzegania czasu pracy i prowadzenia listy płac, prowadzenia wymaganych w oddziale rejestrów, monitoringu płatności i pisemnego wyjaśniania niezgodności czy błędów. Z przeprowadzonej kontroli oddziałów powódka zobowiązana był złożyć raport na koniec każdego miesiąca. Jak wskazał pozwany, J. M. nie zastosowała się do tego polecenia, gdyż przeprowadziła kontrolę tylko jednego oddziału pozwanego. Powódka w swoich zeznaniach przyznała, iż nie przeprowadziła kontroli wszystkich oddziałów zgodnie z

poleceniem pracodawcy, odnośnie kontrolowanego oddziału złożyła natomiast trzy raporty w kolejnych miesiącach - październiku, listopadzie i grudniu 2011r. Pracodawca miał więc tym samym uzasadnione podstawy by przyjąć, iż jego polecenie nie zostało wykonane, dotyczyło bowiem wszystkich podległych mu oddziałów, których było około sześciu, a kontrola przeprowadzona została zaledwie w jednym z oddziałów. Okoliczność ta uzasadnia wskazaną w wypowiedzeniu przyczynę nieterminowego wykonywania obowiązków przez powódkę, do których należało również wykonywanie poleceń pracodawcy.

Jak wynika z okoliczności sprawy, wydane powódce polecenia były też konsekwencją dokonanego w pozwanej firmie audytu, który wykazał istnienie nieprawidłowości w zakresie prowadzenia windykacji, obiegu dokumentów i archiwizacji za co odpowiadała powódka. Pozwany podnosił, że zaniedbania te miały dla niego ważkie skutki, bowiem uniemożliwiały dochodzenie roszczeń zarówno w postępowaniu sądowym, jak i na etapie egzekucji. Przede wszystkim powód podnosił, że nieprawidłowości w archiwizacji dokumentacji wekslowej spowodowały niekorzystne dla niego rozstrzygnięcie procesu sądowego, zaś korespondencja e - maił pomiędzy powódką, a reprezentującym pozwanego pracodawcę radcą prawnym wskazuje nie tylko na nieprawidłowości w archiwizacji, lecz również na to, iż była to sfera, za która odpowiedzialność ponosiła powódka. Z korespondencji wynika również, że J. M. nie potrafiła w posiadanej przez siebie dokumentacji odnaleźć tytułu wykonawczego, który był niezbędny do egzekwowania należności przez pracodawcę. Dokument ten został natomiast odnaleziony w późniejszym czasie, co pozwala uznać, iż powódka nie panowała nad powierzonymi jej obowiązkami, a dokumentacja znajdująca się w jej dyspozycji była nieuporządkowana.

Przedstawiona korespondencja potwierdza rozbieżności pomiędzy poleceniami pracodawcy, a działaniami powódki związane z dochodzeniem roszczeń w zakresie należności przeterminowanych. Brak zgodności działań na tym polu dotyczy zwłaszcza współpracy z firmą ubezpieczającą należności pozwanego ( (...)), wynikające z prowadzonej przez niego działalności. Za ten obszar działalności pozwanej spółki, szczególnie istotny dla pracodawcy, odpowiadała J. M.. Powódka dopuściła się w związku z powierzonymi jej na tym polu obowiązkami uchybień, mających dla pracodawcy skutki również finansowe. Uchybienia te sprowadzały się między innymi do przekazania firmie ubezpieczającej niepełnej dokumentacji, bądź zgłaszania niezapłaconych wierzytelności po umówionym terminie. Miały również miejsce sytuacje, gdy windykacja była zlecana firmie ubezpieczającej, podczas gdy poleceniem pracodawcy było dochodzenie wierzytelności w ramach windykacji prowadzonej przez kancelarię prawną współpracującą z pozwaną spółką. Zaznaczyć przy tym należy, iż w zakresie wypełniania tych obowiązków powódka posiadała często swobodę podejmowania decyzji, w szczególności co do wyboru sposobu windykacji należności. Pomimo bowiem faktu, iż wniosek do firmy (...) podpisywany był przez prezesa zarządu pozwanej spółki, opierał się on na informacjach przekazanych mu przez powódkę co do celowości i terminowości skierowania danego wniosku, bazując na początkowym zaufaniu do powódki, jako pracownika na samodzielnym, kierowniczym stanowisku, prawidłowo wypełniającego powierzone mu obowiązki. Zaufanie to podważyły w sposób uzasadniony kolejne nieprawidłowości stwierdzone przez pracodawcę w zakresie wypełniania obowiązków przez powódkę. Powódka była związana treścią postanowień umowy ubezpieczeniowej, od których przestrzegania (np. co do terminu zgłoszenia należności przeterminowanych firmie (...)) zależała skuteczność windykacji, czy wypłata odszkodowania. W dniu 26 sierpnia 2011r. pracodawca wydał J. M. polecenie pilnego wszczęcia postępowania windykacyjnego wobec dłużnika pozwanego, A. A. (2). Wierzytelność była zabezpieczona wekslem. Wbrew poleceniu pracodawcy, J. M. przekazała sprawę do firmy ubezpieczeniowej (...) celem prowadzenia windykacji, nie wykorzystując zabezpieczenia wekslowego. Nie potrafiła znaleźć weksla wystawionego przez kontrahenta pozwanego. Następnie w grudniu 2011 roku przekazała sprawę do prowadzenia kancelarii prawnej współpracującej z pozwanym, nie informując o tym firmy ubezpieczeniowej. Kancelaria prawna podjęła kroki prawne i uzyskała nakaz zapłaty w oparciu o weksel, część kwoty została zaspokojona, jednak pozwany zobowiązany był uiścić w styczniu 2012r. prowizję firmie ubezpieczeniowej, ponosząc tym samym zbędne koszty, których pracodawca mógł uniknąć w przypadku prawidłowego wywiązania się z zadań przez powódkę.

J. M. dopuściła się również zaniedbań w zakresie zlecanej przez nią firmie (...) analizy finansowej firm, z którymi pozwany współpracuje. Przekazywana przez powódkę lista firm miała być corocznie przez powódkę weryfikowana pod kątem celowości dokonywania analizy w odniesieniu do poszczególnych kontrahentów. W październiku 2011r. pracodawca stwierdził, iż powódka zleciła firmie (...) weryfikację sytuacji finansowej podmiotów, z którymi pozwany nie współpracuje, a zbędny koszt tej weryfikacji poniosła pozwana spółka. W zakresie wykonania tego obowiązku powódka nie wykazała się również kreatywnością niezbędną na powierzonym stanowisku kierowniczym, której pracodawca mógł od niej oczekiwać, co potwierdza prawdziwość kolejnej przyczyny wskazanej w wypowiedzeniu z dnia 23.01.2012r.

Powódka potwierdziła również w swoich zeznaniach, iż w październiku 2011r. drodze mailowej otrzymała od pracodawcy polecenie wykonania zestawienia wszystkich zawartych przez pozwanego polis ubezpieczeniowych i wypełnienia kwestionariusza oceny ryzyka celem przedstawienia brokerowi ubezpieczeniowemu. Polecenia tego powódka w ogóle nie wykonała, co sama przyznaje, tłumacząc ten fakt dużą liczbą zleconych jej spraw. Zadanie to wykonane zostało wówczas przez pracownika działu kadr.

W świetle wykazanych przez pozwanego w toku procesu okoliczności, stanowiących rozwinięcie przyczyn wskazanych w wypowiedzeniu umowy o pracę z dnia 23.01.2012r., należy przyjąć, iż przyczyny te zostały podane przez pracodawcę w sposób dostatecznie konkretny i jednocześnie zrozumiały dla powódki. Jednocześnie nie może budzić wątpliwości, iż wszystkie wskazane przez pozwanego okoliczności, które zaważyły na decyzji pracodawcy o rozwiązaniu stosunku pracy, były powódce znane przed datą wypowiedzenia umowy o pracę. Wskazuje na to treść korespondencji pomiędzy powódką i pracodawcą, a także zeznania samej powódki, w których obszernie i szczegółowo odniosła się do każdego ze stawianych jej przez pracodawcę zarzutów.

W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie, strona pozwana wskazała słuszne, zasadne przyczyny dotyczące utraty zaufania do powódki. Zdaniem Sądu, pozwany skutecznie uzasadnił, iż faktycznie były merytoryczne podstawy do wypowiedzenia powódce umowy o pracę. Opisane wyżej okoliczności potwierdzają to, że w pracy powódki występowały niedociągnięcia, które były akcentowane przez pozwanego pracodawcę i których usunięcia domagał się on w trakcie zatrudnienia. Zauważyć należy, iż pracodawca może zasadnie wypowiedzieć umowę o pracę w ramach realizacji zasady doboru pracowników w sposób zapewniający najlepsze wykonywanie zadań, jeżeli może przewidywać, że zatrudnienie nowych pracowników pozwoli na osiąganie lepszych wyników pracy (zob. wyrok SN z dnia 1998.09.02, I PKN 271/98, OSNP 1999/18/577). Wobec nie spełniania przez powódkę oczekiwań dotyczących wykonywania pracy na zajmowanym przez nią stanowisku, pracodawca był uprawniony do tego, by podjąć działania zmierzające do bardziej efektywnego realizowania zadań poprzez zatrudnienie na tym stanowisku innej osoby, która spełni jego oczekiwania. Brak oczekiwanej przez pracodawcę dbałości, staranności i uwagi w wykonywaniu obowiązków uzasadnia wypowiedzenie pracownikowi umowy o pracę (zob. wyrok SN z dnia 4 grudnia 1997r., I PKN 419/97, OSNAPiUS 1998, z. 20, póz. 598). Zarzuty kierowane wobec powódki przez pozwanego pracodawcę miały charakter wysoce ocenny i wyrażały jego subiektywną ocenę pracy powódki, do której każdy pracodawca jest uprawniony. Z okoliczności sprawy wynika, że istotnie od pewnego czasu pracodawca nie był zadowolony z tego, w jaki sposób powódka wywiązywała się ze swoich obowiązków. Należy przy tym zaakcentować, iż pracodawca kształtując politykę zatrudnienia firmy może dobierać pracowników w taki sposób, który w jego ocenie zapewni najlepszą realizację zadań. Przyczyna wypowiedzenia nie musi mieć szczególnej wagi czy nadzwyczajnej doniosłości, albowiem wypowiedzenie umowy o pracę jest zwykłym sposobem rozwiązania bezterminowego stosunku pracy (zob. wyrok SN z dnia 04.12.1997r., I PKN 419/97, OSNP 1998/20/598).

Sąd Rejonowy w Opolu mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 45 k.p. oddalił powództwo, jako bezzasadne.

Orzeczenie w przedmiocie kosztów procesu Sąd wydał w oparciu o przepis art. 98 § 1 k.p.c., zgodnie z którym strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu). Do niezbędnych kosztów procesu strony reprezentowanej przez adwokata (radcę prawnego) zalicza się wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata (radcy prawnego), koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony (art. 98 § 3 k.p.c. w zw. z art. 99 k.p.c.).

W związku z tym, iż powództwo zostało w całości oddalone, Sąd nałożył na powódkę obowiązek zwrotu stronie pozwanej niezbędnych kosztów procesu, na które składały się koszty zastępstwa procesowego, wyliczone przez Sąd na kwotę 60 zł, według stawki minimalnej wynagrodzenia radcy prawnego określonej w § 11 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, póz. 1349 z póź.zm.).

Wobec powyższego orzeczono, jak na wstępie.

Powódka zaskarżyła wyrok Sądu Rejonowego w całości. Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła:

I. sprzeczność istotnych ustaleń Sądu z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego poprzez przyjęcie niezgodnie z dowodem - zeznaniem powódki (wobec braku innego dowodu na powyższą okoliczność), że powódka nie wykonała polecenia pracodawcy dotyczącego przeprowadzania stałych kontroli wszystkich oddziałów pozwanego, a ograniczyła się do kontroli jednego z oddziałów, podczas gdy z zeznania powódki jednoznacznie wynika, iż powódka przeprowadziła przez trzy kolejne miesiące, to jest zgodnie z poleceniem pracodawcy, kontrole wszystkich oddziałów; konsekwencją powyższego błędu Sądu było uznanie, iż niewykonanie polecenia pracodawcy w powyższym zakresie stanowi okoliczność uzasadniającą wypowiedzenie umowy o pracę;

II. naruszenie przepisów postępowania, to jest art. 233 § 1 k.p.c. poprzez brak wszechstronnej oceny materiału dowodowego, polegający na:

1. pominięciu dowodu z oświadczenia pełnomocnika pozwanego złożonego na rozprawie w dniu 9 sierpnia 2013r., a w rezultacie niezasadne przyjęcie przez Sąd, że wskutek nieprawidłowej pracy powódki pozwanej spółce nie przyznano kredytu obrotowego;

2. przyznaniu mocy dowodowej twierdzeniom i materiałom przedstawionym przez stronę pozwaną, z pominięciem zeznań powódki lub wyprowadzanie z tych materiałów wniosków z nich niewynikających, jak również wewnętrzną sprzeczność ustaleń Sądu:

a. poprzez przyjęcie, że powódka ponosi winę za treść umów o odpowiedzialności materialnej pracowników P.P.H.U. (...) sp. z o.o. oraz, że, z naruszeniem swoich obowiązków służbowych, nie poinformowała pracodawcy o zgłoszonych przez pracowników zastrzeżeniach do tych umów i pominięcie w tym zakresie zeznań powódki złożonych na rozprawie w dniu 28 czerwca 2013r., z których wynika wersja przeciwna, przy jednoczesnym przyznaniu przez Sąd w ślad za powódką, że formularze umów z pracownikami były przygotowywane przez prawnika i zarówno powódka, jak i inne osoby nie były uprawnione do ich zmiany;

b. poprzez przyjęcie, że powódka ponosi odpowiedzialność za zlecenie firmie ubezpieczeniowej wykonania odpłatnej analizy finansowej podmiotów, które nie utrzymywały współpracy z pozwanym, przez co powódka naraziła pracodawcę na zbędne wydatki, podczas gdy z zeznań powódki wynika, że lista tych firm była uzgadniania z dyrektorem handlowym i nie było na niej podmiotów niewspółpracujących, a jedynie firmy, które wywiązywały się z płatności, których analiza była potrzebna dla uzyskania odszkodowań w przypadku zaprzestania płatności; a nadto poprzez pominięcie dowodu z zeznania powódki w zakresie wskazania osoby odpowiedzialnej za kontakty z firmami i sporządzenie listy firm oraz pominięcie faktu, iż wszelka korespondencja w powyższym zakresie była przesyłana powódce jedynie „do wiadomości";

c. poprzez przyjęcie, że powódka nie wykonała polecenia pracodawcy polegającego na przygotowaniu kwestionariusza oceny ryzyka celem przedstawienia go brokerowi ubezpieczeniowemu, podczas gdy z zeznań powódki złożonych na rozprawie w dniu 28 czerwca 2013r. wynika, że żądana ocena ryzyka została wykonana, z tym, że przez podległego jej pracownika, co nie powinno obciążać powódki, gdyż przekazanie czynności nadzorowanym przez powódkę pracownikom jest zgodne z zasadą delegowania zadań na podległych pracowników i powszechnie przyjęte wśród przedsiębiorców, a nadto było konsultowane z pracodawcą;

d. poprzez przyjęcie, że powódka nie wykonała polecenia pracodawcy dotyczącego przeszkolenia pracowników w zakresie dokonywania zwrotu gotówki przy transakcjach kartowych, mimo, że z zeznań powódki wynika, że polecenie to zostało wykonane, gdyż stosowne szkolenie zostało przeprowadzone niezwłocznie przez zewnętrzną firmę a z polecenia pracodawcy nie wynikał obowiązek osobistego przeszkolenia pracowników przez powódkę;

e. poprzez przyjęcie, że powódka nie wykonała polecenia pracodawcy dotyczącego uporządkowania archiwizowanych dokumentów handlowych, podczas gdy z zeznań powódki, jak również z przedstawionych przez pracodawcę wydruków korespondencji e-mail przesłanych jej „do wiadomości" nie wynika, by była odpowiedzialna za te czynności;

f. poprzez przyjęcie, że nieodnalezienie weksla wystawionego przez A. A. (2) przez powódkę i skierowanie sprawy do (...) naraziło w jakikolwiek sposób pracodawcę na szkodę, podczas gdy podjęte działanie przez powódkę doprowadziło w rzeczywistości, wobec nieskuteczności egzekucji wynikłej z postępowania zainicjowanego powództwem opartym o weksel, do częściowego odzyskania należności od ww. dłużnika oraz pozostałej części należności z odszkodowania C. jak również poprzez pominięcie w powyższym zakresie dowodu z przesłuchania świadka A. J. oraz zeznań powódki, z których to dowodów jednoznacznie wynika, iż postępowanie powódki nie doprowadziło do powstania szkody po stronie pozwanego;

g. poprzez uznanie za wiarygodne zeznania Prezesa pozwanej spółki, podczas gdy z jego zeznania wynika, iż w części dotyczącej udzielenia pozwanej spółce kredytu były one niezgodne z rzeczywistym stanem faktycznym, co poddaje w wątpliwość całość złożonych przez niego zeznań;

h. poprzez przyjęcie niezgodnie z doświadczeniem życiowym, iż wiadomości przesyłane za pośrednictwem poczty elektronicznej „do wiadomości" stanowią polecenie wykonania opisanych czynności zawartych w takich wiadomościach, podczas gdy w rzeczywistości tego rodzaju wiadomości są przesyłane jedynie w celu poinformowania osoby wskazanej w polu „do wiadomości" o treści maiła;

III. naruszenie przepisów postępowania, to jest art. 232 zd. pierwsze k.p.c. poprzez przyjęcie, że pozwany w toku postępowania wykazał, że przyczyny wypowiedzenia powódce umowy o pracę były rzeczywiste i usprawiedliwione, podczas gdy w swych ustaleniach Sąd oparł się w głównej mierze na wydrukach korespondencji e-mail, z których okoliczności te w sposób jednoznaczny nie wynikają;

IV. naruszenie przepisów prawa materialnego, to jest art. 45 § 1 k.p. poprzez uznanie, że wypowiedzenie powódce umowy o pracę było uzasadnione, to jest poparte prawdziwymi okolicznościami, leżącymi po stronie powódki.

Powódka na podstawie art. 386 § 1 k.p.c. wnosiła o zmianę zaskarżonego wyroku w całości i zasądzenie powództwa jak w żądaniu pozwu, jak również o zasądzenie od pozwanego na rzecz powódki zwrotu kosztów procesu za obie instancje, według norm przepisanych.

Na rozprawie w dniu 30.01.2014r. pełnomocnik strony pozwanej wniósł o oddalenie apelacji i zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego.

Sąd Okręgowy zważył co następuje

Apelacja zasługuje na uwzględnienie.

Przyczynę wypowiedzenia umowy o pracę podaną przez pozwanego w oświadczeniu z 23.01.2012r. należy uznać za niekonkretną, w szczególności niejako a priori należy w ten sposób ocenić zapisy o „braku kreatywności niezbędnej na stanowisku dyrektora” oraz o „nieterminowym wykonywaniu powierzonych obowiązków”, bowiem ogólnikowość i szeroki zakres pojęciowy użytych określeń nie pozwala na ich weryfikację w procesie. Istotne jest również, iż żaden z dowodów przeprowadzonych w sprawie nie potwierdził, aby powódce znane były rzeczywiste, konkretne przyczyny wypowiedzenia. Należy również zauważyć, iż pozwany w toku procesu nie przedstawił żadnego zarzutu, który można byłoby uznać za ilustrację tezy o „braku kreatywności”. Swoistość zachowania pozwanego polegała natomiast na tym, że aż do zakończenia postępowania pierwszoinstancyjnego systematycznie mnożył zarzuty wobec powódki, w znaczącej części nie pozostające w żadnym związku z określeniami zawartymi w oświadczeniu o wypowiedzeniu. Abstrahując od omawianej powyżej kwestii, nawet w przypadku przyjęcia czysto hipotetycznego założenia, że dopuszczalne jest przedstawienie konkretnych nieprawidłowości w pracy powódki dopiero przed Sądem, to najpóźniej może to nastąpić w odpowiedzi na pozew. Pozwany wskazał w niej m. in., iż „w dniu 26 sierpnia 2011 nakazał rozpocząć działania windykacyjne wobec jednego z kontrahentów, powódka, wbrew poleceniu przekazała sprawę firmie ubezpieczeniowej, zupełnie nie zważając na znajdujący się u pozwanego weksel wystawiony przez kontrahenta”. Tego rodzaju sformułowanie niewątpliwie nie dotyczy „braku współpracy z firmą ubezpieczeniową”, wskazuje raczej na swego rodzaju gorliwość powódki w wypełnianiu zapisu umowy zawartej z firmą (...), a zatem przyczyna ta jest nie tylko niekonkretna, ale i nierzeczywista. Nadto, nadal przyjmując czysto hipotetycznie, iż kolejne określenie użyte przez pozwanego w wypowiedzeniu, tj. „brak należytego nadzoru nad działem kadr” posiada walor konkretności, należy zwrócić uwagę, iż jak wynika z treści odpowiedzi na pozew, brak nadzoru polegał na „niedopilnowaniu” działu kadr, aby pracownicy pracujący w placówkach pozwanego podpisali bez jakichkolwiek uwag i zastrzeżeń umowy o wspólnej odpowiedzialności za powierzone mienie, tymczasem umowy te zostały obarczone licznymi zastrzeżeniami, co oznacza, że były prawnie nieskuteczne. Sąd I instancji przyjmując za pracodawcą prawidłowość tego zarzutu, pominął przy ocenie materiału dowodowego, że powódka racjonalnie wytłumaczyła przyczyny takiego stanu rzeczy. Z jej zeznań złożonych na rozprawie w dniu 28.06.2013r. wynika, iż formularze umów zostały opracowane i przygotowane przez prawnika, zostały one zatwierdzone przez prezesa spółki, a pracownicy nie mogli wprowadzać żadnych zmian w ich treści. Sąd Rejonowy niewątpliwie znał tą wypowiedź powódki, bowiem przytoczył ją w części rozważającej uzasadnienia, jednak nie poświęcił jej należytej uwagi. W tym miejscu należy zwrócić uwagę na dwie istotne prawidłowości, mające fundamentalne znaczenie przy ocenie zaskarżonego wyroku. Sąd Rejonowy uznając za udowodnione w zasadzie wszystkie zarzuty wobec powódki artykułowane przez pozwanego w toku procesu, jako dowody w tym zakresie każdorazowo przywoływał również zeznania J. M. pomimo, iż konsekwentnie zaprzeczała ona, jakoby dopuściła się konkretnych uchybień. Przykładowo można wskazać, iż w ustaleniach stanu faktycznego znalazł się zapis o treści: „wśród firm, których sytuacja finansowa została poddana weryfikacji, znajdowały się podmioty, z którymi pozwany nie współpracował, wskutek czego pozwany poniósł zbędne wydatki”, jako dowód przywołano m. in. zeznania powódki, pomimo, iż powódka wyjaśniła (vide: k. 166 oraz wcześniej w pismach procesowych), że analiza finansowa obejmowała wyłącznie firmy współpracujące z pozwanym, przy czym część z nich wywiązywała się terminowo z płatności. Tytułem kolejnego przykładu należy wskazać, iż Sąd I instancji przyjął, że „J. M. przeprowadziła kontrolę tylko jednego oddziału pozwanego”, ponownie jako dowód wskazano m. in. zeznania powódki, pomimo, iż wyraźnie stwierdziła ona, że wykonała 3 kontrole i przekazała pracodawcy stosowne raporty pokontrolne (vide: k. 165). Popełnione przez Sąd I instancji błędy przy rekonstrukcji stanu faktycznego doprowadziły do powstania sytuacji, w której pomimo istnienia przeciwstawnych twierdzeń stron, Sąd przyjął zasadność wypowiedzenia. Tymczasem zgodnie z regułą zawartą w art. 6 k.c., to na pozwanym spoczywał ciężar dowodu w zakresie wykazania prawdziwości okoliczności zaprzeczonych przez powódkę, a pracodawca nie podjął żadnej istotnej inicjatywy dowodowej. Należy przypomnieć, iż oprócz zeznań stron oraz świadka A. J. Sąd dysponował jedynie dowodami z dokumentów o mało znaczącym charakterze, bowiem potwierdzały one z jednej strony okoliczności skądinąd niesporne (np. umowy o wspólnej odpowiedzialności materialnej z zastrzeżeniami), bądź też, jak w przypadku pliku wiadomości mailowych - stanowiły potwierdzenie, iż maile tej treści zostały przesłane do konkretnych pracowników. Oceniając materiał dowodowy w takim kształcie, przyjąć należy iż pozwany nie wykazał konkretności, prawdziwości i rzeczywistości zarzutów przywołanych w oświadczeniu o wypowiedzeniu, w związku z czym na podstawie art. 45 § 1 k.p. powództwo podlegało uwzględnieniu. Reasumując, należy ponownie podkreślić, iż przeważająca część poczynionych powyżej uwag jest prezentowana jedynie „z ostrożności”, bowiem wadliwość wypowiedzenia polega na jego niekonkretności, a postępowanie sądowe nie jest właściwym miejscem do naprawienia tego rodzaju podstawowego uchybienia.

Mając powyższe na uwadze na podstawie 386 § 1 orzeczono jak na wstępie.