descriptionTreść orzeczenia

Sygn. akt V GC 359/20

Wyrok w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej

Dnia 15 stycznia 2026 roku

Sąd Rejonowy w Radomiu V Wydział Gospodarczy

w następującym składzie:

Przewodniczący: Sędzia Wojciech Karwat

Protokolant: Anna Lewandowska

Sędzia Wojciech Karwat

Uzasadnienie

Pozwem złożonym w elektronicznym postępowaniu upominawczym z dnia 14 listopada 2019 r. powód – O. (...) LLC z siedzibą w K. (Ukraina) – reprezentowany przez pełnomocnika będącego radcą prawnym domagał się zasądzenia od pozwanego O. (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w S. kwoty 53001,89 złotych wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w transakcjach handlowych od dnia 31 października 2019 r. do dnia zapłaty oraz zasądzenia zwrotu kosztów procesu. W uzasadnieniu wskazano, że strony w dniu 9.10.2018 r. zawarły umowę ramową, której przedmiotem była sprzedaż przez powoda pozwanemu produktów rolnych. Dostawa towarów w ramach umowy miała odbywać się partiami, a ilość i warunki dostawy miały być ustalane na fakturach lub specyfikacjach. Powód dostarczył pozwanemu partię produktów w postaci ogórka zielonego świeżego w ilości 18000 kg. Cena za kg to 0,683 euro, łącznie cena 12294 euro. Ogórki zostały zapakowane w kartony, a potwierdzeniem jakości ogórków jest Certyfikat jakości z dnia 9.10.2018, a także świadectwo sanitarne z dnia 9.10.2018.

Wydany w sprawie nakaz zapłaty w elektronicznym postępowaniu upominawczym utracił moc wobec wniesienia sprzeciwu przez pozwanego.

Po przekazaniu sprawy do tutejszego Sądu przez Sąd Rejonowy Lublin-Zachów w Lublinie powód złożył pismo zatytułowane „Pozew o zapłatę”, w którym wskazał iż domaga się zasądzenia od pozwanego kwoty 12294 euro wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w transakcjach handlowych od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty oraz zasądzenie kosztów procesu.

Strona pozwana w toku sprawy uznała powództwo do kwoty 5000 euro bez odsetek (k. 138), a pozostałem części wnosiła o oddalenie powództwa.

Z uwagi na fakt, że powód w pierwotnie wniesionym pozwie domagał się zasądzenia kwoty 53001,89 zł z odsetkami od dnia 31 października 2019 r., a następnie w piśmie procesowym wniesionym po utracie mocy nakazu zapłaty wydanego w elektronicznym postępowaniu upominawczym wnosił o zasądzenie kwoty 12294 euro z odsetkami od dnia wniesienia pozwu (czyli od dnia 14 listopada 2019 r.) należało w pierwszej kolejności rozważyć, czy na gruncie niniejszej sprawy możliwa była zmiana przedmiotowa powództwa. Pozew został wniesiony w dniu 14 listopada 2019 r., a więc w okresie gdy obowiązywał jeszcze art. 505 36 kpc w brzmieniu sprzed 7 lutego 2020 r., a jednocześnie weszły już w życie (od 7 listopada 2019 r.) przepisy o postępowaniu w sprawach gospodarczych zakazujące – co do zasady – przedmiotowej zmiany powództwa (art. 458 8 § 1 kpc). Zgodnie z art. 458 2 § 2 kpc, w sprawach gospodarczych przepisy o innych postępowaniach odrębnych stosuje się w zakresie, w którym nie są sprzeczne z przepisami działu IIa. Nie dotyczy to spraw gospodarczych rozpoznawanych w europejskim postępowaniu nakazowym, europejskim postępowaniu w sprawie drobnych roszczeń oraz elektronicznym postępowaniu upominawczym. W ocenie Sądu z powyższego wynikało, że w sprawach wniesionych w elektronicznym postępowaniu upominawczym przed 7 lutego 2020 r. nie stosowało się przepisów o postępowaniu w sprawach gospodarczych w toku całego postępowania (art. 505 36 kpc przewidywał bowiem ciągłość postępowania po przekazaniu sprawy przez Sąd Rejonowy Lublin-Zachód Lublinie do sądu właściwości ogólnej). W konsekwencji Sąd uznał, iż zmiana powództwa w niniejszej sprawie była dopuszczalna i powód mógł w miejsce pierwotnie żądanej kwoty 53001,89 zł domagać się zasądzenia stanowiącej równowartość kwoty 12294 euro. Pismo z 1 lipca 2020 r. Sąd potraktował zatem jako sprecyzowanie powództwa, będące jego modyfikacją w zakresie kwoty i waluty żądanej należności oraz odsetek.

W tym miejscu należy podkreślić, że przyjęcie odmiennego stanowiska od prezentowanego powyżej musiałoby skutkować oddaleniem powództwa w całości (także w zakresie uznanego roszczenia), gdyż zobowiązanie między stronami zostało wyrażone w euro, a wierzyciel nie ma możliwości samodzielnej zmiany waluty i domagania się zapłaty w złotówkach (art. 358 § 1 kc przewiduje takie uprawnienie wyłącznie dla dłużnika). Przyjęcie zatem, że w niniejszej sprawie miałyby zastosowanie przepisy o postępowaniu w sprawach gospodarczych implikowałoby niedopuszczalność przedmiotowej zmiany powództwa i uznanie, że aktualne pozostaje żądanie zasądzenia kwoty 53001,89 zł, które należałoby uznać za bezzasadne w całości, gdyż strona pozwana nie zaciągnęła zobowiązania w takiej wysokości i walucie.

Sąd Rejonowy ustalił i zważył, co następuje

W niniejszej sprawie nie było sporne, że pomiędzy stronami doszło do zawarcia umowy sprzedaży ogórka świeżego w ilości 18000 kg, na podstawie umowy z 9 października 2018 r. (umowa wraz z tłumaczeniem – k. 28-33, faktura – k. 45-46). Spór dotyczył okoliczności i warunków zawartej umowy. Strona powodowa twierdziła, że dostarczyła 18000 kg ogórka świeżego dobrej jakości na zamówienie pozwanego, powołując się na postanowienia umowy pisemnej z 9 października 2018 r., fakturę przyjętą przez stronę pozwaną, dokumenty przewozowe (w tym list CMR i świadectwo fitosanitarne) oraz zeznania świadków S. J. oraz R. D.. Strona pozwana potwierdzała natomiast, że do zawarcia umowy doszło po wizycie prezes zarządu O. N. na granicy i obejrzeniu towaru, jednak wskazywała na odmienne uzgodnienia w zakresie warunków umowy, które miały być takie, że pozwana spółka zgodziła się jedynie na pomoc powodowi z sprzedaży ogórków na ternie Polski po ich przebraniu (z uwagi na słabą jakość), a kwota uzyskana ze sprzedaży miała być przekazana powodowi. Na potwierdzenie swojego stanowiska strona pozwana przedstawiła zeznania świadka Ł. W. oraz prezes zarządu spółki O. N.. Strona pozwana gotowa była zapłacić za towar 5000 euro i w takim zakresie uznała powództwo, argumentując jednocześnie, iż ogórki po przebraniu udało się sprzedaż za 6000 euro, a kwota 1000 euro stanowiła dochód pozwanej.

W ocenie Sądu zgromadzony materiał dowodowy dawał podstawę do przyjęcia, iż powód udowodnił zawarcie umowy sprzedaży 18000 kg ogórka świeżego za cenę łącznie 12294 euro (d: umowa – k. 28-33, faktura – k. 45-46, zeznania świadka R. D. – k. 242v-243v). Umowa ramowa o współpracy została zawarta w formie pisemnej, natomiast uzgodnienia w zakresie przedmiotowej dostawy zostały poczynione ustnie i znalazły potwierdzenie w treści faktury wystawionej przez powoda i przyjętej przez stronę pozwaną (co nie było sporne). Strona pozwana przyjęła fakturę potwierdzającą zarówno cenę jak i sposób dostawy towaru już po zapoznaniu się ze stanem ogórków, co wprost przyznała prezes zarządu O. N. podczas przesłuchania przed Sądem. Wobec powyższego niewiarygodne były twierdzenia strony pozwanej, że w istocie nie doszło do zawarcia umowy na wskazanych powyżej warunkach, a towar został przyjęty jedynie w celu pomocy powodowi w jego odsprzedaży. W zakresie tych twierdzeń Sąd odmówił wiary zeznaniom strony pozwanej uznając, że pozostają one w sprzeczności z treścią dokumentów zgromadzonych w sprawie, a także są nielogiczne. Strona pozwana z jednej strony wskazywała bowiem, że nie zgodziła się na zawarcie umowy sprzedaży ogórków za kwotę 12294 euro kwestionując ich jakość, a z drugiej strony po obejrzeniu towaru podpisała umowę i przyjęła fakturę wskazującą umówioną cenę. Podkreślenia wymaga, że w treści faktury znajdowało się także potwierdzenie uzgodnień w zakresie sposobu dostawy towaru CPT- Warszawa Incoterms 2010, które oznaczało, że sprzedawca dostarcza towar przenosząc na kupującego ryzyko utraty lub uszkodzenia towaru w momencie przekazania towaru pierwszemu przewoźnikowi. W świetle powyższego brak było podstaw do uznania odpowiedzialności powoda za stan towaru od momentu jego załadunku. Z zaoferowanych przez stronę powodową zeznań świadka S. Y. (k. 166-175), którym Sąd dał wiarę, wynikało, że towar w chwili załadunku był należytej jakości i był sposób prawidłowy załadowany i zabezpieczony. Prawidłowej jakości towaru w chwili jego wydania kupującemu nie podważały zeznania świadka Ł. W., który przedstawiał stan towaru po jego przewiezieniu do siedziby pozwanej spółki. Sąd nie kwestionował prawdziwości zeznań tego świadka, ale – biorąc pod uwagę, że prezes zarządu pozwanego podjęła decyzję o przyjęciu tego towaru i zaakceptowaniu warunków umowy i faktury oglądając uprzednio towar – treść zeznań Ł. W. pozostawała bez wpływu na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie.

Sąd nie miał wątpliwości odnośnie prawdziwości dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy. Sąd również dał wiarę zeznaniom świadków przesłuchiwanych w sprawie. Zeznaniom strony pozwanej Sąd odmówił wiary w zakresie w jakim pozostawały w sprzeczności z treścią pozostałych dowodów, w szczególności dokumentów oraz zeznań świadków.

Z uwagi na fakt zawarcia pomiędzy Rzeczpospolitą Polską a Ukrainą umowy dwustronnej o pomocy prawnej i stosunkach prawnych w sprawach cywilnych i karnych, sporządzonej w K. 24 maja 1993 r. (Dz. U. z 1994 r., nr 96, poz. 465), w niniejszej sprawie nie znajdowały zastosowania uregulowania Konwencji Wiedeńskiej o umowach międzynarodowej sprzedaży towarów z 11 kwietnia 1980 r.

Zgodnie z art. 33 ust. 1 Umowy z 24 maja 1993 r., zobowiązania ze stosunków umownych podlegają prawu tej Umawiającej się Strony, na której terytorium została zawarta umowa, chyba że uczestnicy stosunku zobowiązaniowego poddadzą ten stosunek wybranemu przez siebie prawu. Z okoliczności sprawy wynikało, że do uzgodnień w zakresie warunków umowy doszło gdy towar znajdował się już na terenie Rzeczypospolitej Polskiej. Wówczas strona pozwana podpisała umowę pisemną i zaakceptowała warunki wskazane w fakturze. W świetle powyższego należało uznać, że do zawarcia umowy doszło na terenie Polski, a więc to prawo polskie regulowało treść stosunku prawnego pomiędzy stronami.

Zgodnie z art. 535 kc przez umowę sprzedaży sprzedawca zobowiązuje się przenieść na kupującego własność rzeczy i wydać mu rzecz, a kupujący zobowiązuje się rzecz odebrać i zapłacić sprzedawcy cenę. Pomiędzy stronami doszło do uzgodnienia warunków umowy w zakresie ilości towaru oraz ceny, towar został dostarczony i odebrany. Zgodnie z pkt 3.1 umowy oraz wskazaniem zawartym na fakturze, towar został dostarczony w formule CPT Incoterms 2010 (analogiczna adnotacja znalazła się także w liście przewozowym CMR – k. 42), co oznaczało przejście na kupującego ryzyka utraty lub uszkodzenia towaru z chwilą jego przekazania przez sprzedającego pierwszemu przewoźnikowi. Wobec powyższego brak było podstaw do obciążania sprzedającego ryzykiem przewożenia towaru w niewłaściwych warunkach, co mogłoby doprowadzić do jego uszkodzenia.

Powołane okoliczności przemawiały, w ocenie Sądu, za zasadnością powództwa, dlatego Sąd w punkcie I, na podstawie art. 535 kc, zasądził od pozwanego na rzecz powoda dochodzoną kwotę w całości (czyli w zakresie sprecyzowanym w piśmie z 1 lipca 2020 r.). Podstawę zasądzenia odsetek stanowiły przepisy art. 481 § 1 i 2 kc oraz art. 7 ust. 1 ustawy z 8 marca 2013 r. o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych (Dz. U. z 2021, poz. 424).

W punkcie II Sąd nadał rygor natychmiastowej wykonalności wyrokowi w zakresie, w jakim pozwany uznał powództwo – na podstawie art. 333 § 1 pkt 2 kpc.

W punkcie III Sąd umorzył postępowanie w zakresie, pierwotnie zgłoszonego roszczenia, traktując modyfikację powództwa jako cofnięcie pierwotnie zgłoszonego żądania, na podstawie art. 203 kpc.

Podstawę zasądzenia zwrotu kosztów procesu stanowił przepis art. 98 § 1 kpc. Pozwany, jako strona przegrywająca, zobowiązany był zwrócić powodowi koszty niezbędne do dochodzenia roszczenia. Zasądzone koszty obejmowały: opłatę od pozwu w kwocie 663 zł, opłatę od pełnomocnictwa 17 zł, wynagrodzenie pełnomocnika ustalone na podstawie § 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1935 ze zm.) w kwocie 5400 zł oraz uiszczoną zaliczkę w wysokości 800 zł.

W punkcie V wyroku Sąd, na podstawie art. 83 ust. 2 w zw. z art. 113 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. z 2010 r. nr 90, poz. 594 ze zm.) nakazał ściągnąć od pozwanego na rzecz Skarbu Państwa, wydatki związane z kosztami opinii tłumaczy nie pokrytymi z zaliczki, poniesione tymczasowo przez Skarb Państwa.

Sędzia Wojciech Karwat