descriptionTreść orzeczenia

Sygn. akt IX GC 2440/13

Uzasadnienie

Powódka J. W. wniosła o zasądzenie od (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W. kwoty (...) zł. Kwota stanowiła zwrot kosztów najmu lokalu i kosztów pracowniczych, jak również żądanie zapłaty prowizji z tytuł polis, do których przypisania powódce pozwany był zobowiązany. Podstawą żądania było porozumienie z dnia 23 kwietnia 2010 r. w związku z zaprzestaniem pełnienia przez pozwaną funkcji Dyrektora Przedstawicielstwa A. w B..

Pozwany wniósł o oddalenie powództwa w całości.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

Między powódką a pozwanym zawarta została w dniu 1 lipca 2007 r. umowa o świadczenie usług pośrednictwa finansowego, na podstawie której rozpoczęła ona samodzielnie pełnić funkcję Dyrektora Przedstawicielstwa w B. (umowa – k. 11 – 38). W dniu 30 kwietnia 2010 r. strony zawarły nową umowę, która zastąpiła dotychczasową. Na jej mocy powódka miała rozpocząć prowadzenie placówki partnerskiej. Równocześnie między powódką a pozwanym reprezentowanym przez T. B. zawarte zostało w dniu 23 kwietnia 2010 r. porozumienie, na mocy którego uregulowano kwestię zarówno wypłaty premii, przekazania do obsługi polis ubezpieczeniowych, przejęcia przez pozwaną wykonania umów najmu lokalu przedstawicielstwa oraz umów o zatrudnienie, których stroną była powódka. (porozumienie z dnia 23 kwietnia 2010 r. – k. 39 – 40, umowa z dnia 30 kwietnia 2010 r. – k. 41 – 70, pełnomocnictwo – k. 197, zeznania świadka T. B. – k. 502 – 504 ). Przy prowadzeniu przedstawicielstwa ryzyko niepokrywania kosztów ze sprzedaży, leżało po stronie dyrektora przedstawicielstwa, choć pozwany przekazywał pewną pulę środków z przeznaczeniem na finansowanie kosztów biura. Placówka partnerska zaś to taki typ placówki, w której dyrektor był aktywnie sprzedającym agentem, a oprócz tego miał możliwość rekrutacji kilkuosobowej grupy agentów bądź współpracowników. Przekazanie powódce polis do obsługi w ramach nowej umowy miało dawać jej przede wszystkim możliwość uzyskiwania dochodu z dodatkowej sprzedaży tym klientom, wartością był tu bardziej potencjał zakupowy klientów. Polisy te nie zostały dokładnie sprecyzowane. O ich rodzaju decydował dyrektor handlowy. Z dniem 1 sierpnia 2010 r. pozwana dokonała przypisania powódce 242 polis. Przekazane polisy były bardzo zróżnicowane, nie były dokładnie selekcjonowane, przekazywano co jest dostępne – warunkiem było, aby były czynne i nie miały przypisanej obsługi agenta. U powoda była średnia składka dla różnego typu polis (zeznania świadka T. B. – k. 502 – 504, druki zmian do bazy danych – k. 148 - 159). Wobec braku realizacji porozumienia, powódka dnia 30 lipca 2010 r. złożyła pozwanemu pismo nazwane rozwiązaniem umowy o współpracę za porozumieniem stron (pismo – k. 499, przesłuchania powódki – k. 484 – 486). W dniu 4 sierpnia 2010 r. pozwany w placówce powódki wykonał inwentaryzację (zeznania świadka J. L. – k. 449 -451, zeznania świadka A. K. – k. 364).

W dniu 31 lipca 2010 r. rozwiązana została umowa o pracę pomiędzy powódką a L. B. oraz powódką a E. S. (zeznania świadka L. B. -k. 386 – 387, E. S. - k. 388, porozumienia – k. 72 - 73).

Powódka uznała, iż umowa z pozwanym została rozwiązana już w związku ze złożeniem pisma w dniu 30 lipca 2010 r. i w sierpniu 2010 r. podjęła pracę w innym towarzystwie ubezpieczeniowym (przesłuchanie powódki –k. 485). Pismem z dnia 12 października 2010 r. powód złożył pozwanej oświadczenie o wypowiedzeniu umowy z dnia 30 kwietnia 2010 r. ze skutkiem natychmiastowym z uwagi na naruszenie zakazu konkurencji (pismo – k. 163- 164).

Powódka poniosła w lipcu 2010 i sierpniu 2010 r. wydatki w związku z wynagrodzeniami, ekwiwalentami za niewykorzystany urlop L. B. oraz E. S. w kwocie(...) zł, zaś koszt najmu lokalu w B. i opłat związanych z lokalem w okresie lipiec, sierpień, wrzesień październik, listopad 2010 r., obciążający powódkę wyniósł łącznie (...)zł (lista płac – k. 71, 74.75, potwierdzenia przelewów – k. 76 – 77, faktury – k. 78 – 122). Pozwana jeszcze do września 2010 r. naliczała powódce wynagrodzenie prowizyjne (zestawienie – k. 160).

Powołany wyżej stan faktyczny sąd ustalił w oparciu o wskazane dokumenty i wydruki, które nie budziły wątpliwości co do wiarygodności, ponadto w oparciu o zeznania wskazanych świadków, których relacje były spójne, logiczne i konsekwentne, ponadto w oparciu o dowód z przesłuchania powódki. Istotnym dowodem były właśnie zeznania świadka T. B. – przedstawiciela pozwanego, który zwierał z powódką porozumienie oraz relacja powódki. Co do zasady są one zbieżne ze sobą, aczkolwiek są pewne rozbieżności co do interpretacji postanowień, o czym mowa w dalszej części uzasadnienia.

Zeznania świadka B. G. (k. 363) nie miały żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia, świadek nie podał żadnych faktów istotnych dla sprawy.

Sąd zważył, co następuje

Powództwo było zasadne co do kwoty(...)zł z ustawowymi odsetkami od dnia 9 kwietnia 2013 r. do dnia zapłaty. Zasądzona kwota stanowi zwrot kosztów najmu i utrzymania biura oraz koszty pracownicze, zgodnie z porozumieniem z dnia 23 kwietnia 2010 r. Nie było zasadne żądanie prowizji z tytułu przekazania polis.

Między stronami zawarta została umowa agencyjna, do której stosować należy przepisy art. 758 i n. k.c., przy czym dodatkowo związana była ona z usługami w postaci prowadzenia przedstawicielstwa ( w umowie z dnia 1 lipca 2007 r.), a później placówki partnerskiej (w umowie z dnia 30 kwietnia 2010 r.). Porozumienie z dnia 23 kwietnia 2010 r. miało stanowić przejście powódki z jednej formy współpracy do drugiej. W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę, iż dokument ten składa się z dwóch części – wydrukowanej i napisanej odręcznie, gdzie wskazane jest- dodatkowe ustalenia porozumienia. Jak wynika z zeznań świadka T. B. – część drukowana została przygotowana wcześniej, zaś część pisana odręcznie były to ustalenia uczynione na spotkaniu, zaś zakres zmian do porozumienia konsultował telefonicznie z prezesem zarządu M. J., który był jego przełożonym. Obie części są podpisane. Świadek B. potwierdził umocowanie do zawarcia tego porozumienia. Zresztą treść pełnomocnictwa udzielonego mu przez pozwanego – k. 197 nie może budzić wątpliwości, iż do tego typu czynności był uprawniony. Zgodnie z jego treścią był on umocowany do zawarcia porozumień regulujących warunki dalszej współpracy z Panią J. W., a w przypadku nie zawarcia owych porozumień do złożenia oświadczenia woli w przedmiocie rozwiązania umowy, także w drodze zawarcia porozumienia regulującego zasady zakończenia współpracy, w tym ustalanie warunków finansowych zakończenia współpracy. Zakres ten jest określony tak szeroko, iż w zasadzie obejmuje wszystko co związane było z ustaleniem warunków nowej współpracy, zakończenia poprzedniej. Tak więc czynność T. B. wywołała skutek bezpośrednio u pozwanego, zgodnie z treścią art. 95 § 2 k.c., w myśl którego to przepisu czynność prawna dokonana przez przedstawiciela w granicach umocowania pociąga za sobą skutki bezpośrednio dla reprezentowanego.

Sprzeczność postanowień owego porozumienia – z części drukowanej z wersją napisaną odręczną należy interpretować z pierwszeństwem dla części odręcznej. Wynika to zarówno z tytułu owej części – dodatkowe ustalenia – a więc modyfikujące poprzednie. Ponadto z postępowania dowodowego wynika, iż były one ustalane na samym końcu – w toku spotkania.

Zgodnie z pkt 4 wskazanego porozumienia (...) Sp. z o.o. przejmie wykonanie umów najmu lokalu przedstawicielstwa oraz umów o zatrudnienie dotychczasowych asystentek Przedstawicielstwa, których stroną jest pani J. W.. Postanowienie to należy interpretować w aspekcie zmiany formy dalszej współpracy. Powódka w ramach placówki partnerskiej nie powinna samodzielnie ponosić kosztów biura, ponadto strony nawet przewidziały w pkt 5 wykup wyposażenia. Oznacza to przejęcie w zasadzie wszelkich kosztów biura oraz pracowniczych powódki przez pozwanego. Pojęcie wykonanie umów najmu w sensie szeroko pojmowanym to nie tylko sam czynsz najmu, ale również inne koszty związane z utrzymaniem biura, takie jak np. koszty eksploatacyjne, w tym koszt wywozu śmieci, koszt telefonów itp. Poza tym nie wskazano terminu końcowego, w szczególności nie określono wymogu trwania dalszej umowy o współpracę. Pozwany zamierzając przejąć lokal, zobowiązał się pokryć koszty jego utrzymania po zawarciu porozumienia i te wykazane przez powódkę są w pełni uzasadnione. Podobnie też z kosztami pracowniczymi asystentek. Pozwany podjął się ich wykonania. Wskazane porozumienie nie stanowi przejęcia długu w rozumieniu przepisu art. 519 k.c., ale wewnętrzne porozumienie między dłużnikiem a osobą trzecią, która zobowiązuje się wobec dłużnika, że zwróci koszty do których pokrycia był on zobowiązany.

Pozwany nie wykazał jakoby pokrył owe koszty. Potwierdzenia wpłat – k. 265 – 276, w tytule wskazują usł. pośrednictwa ubezpieczeniowego (ostania wpłata w dniu 11 sierpnia 2010 r.). Nie da się ich przyporządkować do jakiejś części dochodzonych kosztów, nawet w oparciu o jakieś specyfikacje.

Druga część żądania – prowizji z 300 polis nie znajduje uzasadnienia. Podstawą byłoby tu postanowienie pkt 3 dodatkowych ustaleń, zgodnie z którym do dnia 31 maja 2010 r. A. przekaże J. W. obsługę trzystu polis ze składką nie mniejszą niż wynikającą ze średniej składki w A.. Już samo to postanowienie zostało tak sformułowane, iż trudno byłoby określić o jakie polisy dokładnie chodzi, a przede wszystkim nie wiadomo czy chodziło tu, aby każda polisa oddzielnie miała składkę nie mniejszą niż wynikająca ze średniej składki w A., czy też chodziło tu o całą pulę owych polis. Postępowanie dowodowe nie dało jednoznacznej odpowiedzi, jak strony rozumiały to postanowienie. Ponadto, nie jest sporne, iż z uwagi na zróżnicowany charakter polis, w każdej grupie mogła być inna średnia składka, te grupy również nie zostały sprecyzowane. Należy zwrócić uwagę, iż porozumienie to zostało zawarte przez profesjonalistów w danej branży, dlatego jego błędne sformułowanie, a co za tym idzie niewykonalność obciąża obie strony, a nie tylko pozwanego. W tej sytuacji w zasadzie wola pozwanego decydowała o tym jakie polisy przekaże powódce. Obowiązek ten został wykonany po terminie co do części polis (1 sierpnia 2010 r.), dalsze przekazanie zostało zaniechane z uwagi na faktyczne przerwanie współpracy. Ponadto, pozwany naliczał aż do końca września 2010 r. prowizję powódce. Ta zaś nie sprecyzowała jakąś część prowizji z owych polis otrzymała. Przede wszystkim brak było możliwości dokładnego określenia do czego dokładnie był zobowiązany pozwany, zwłaszcza co do wysokości prowizji w danych grupach ubezpieczenia. W żądaniu powódki jest ponadto niespójność. Prowizję nalicza do 12 października 2010 r., kiedy to pozwany złożył oświadczenie o rozwiązaniu umowy, podczas gdy uznała ona rozwiązanie umowy (faktyczne przerwanie współpracy) już w końcu lipca 2010, początku sierpnia, kiedy pozwany przeprowadził inwentaryzację. Wskazać należy, iż pismo pozwanej z dnia 30 lipca 2010 r. (k. 499), stanowiło tylko ofertę rozwiązania umowy za porozumieniem stron, nie dokonywało rozwiązania umowy. Dlatego też podjęcie przez pozwaną współpracy z innym ubezpieczycielem i przerwanie współpracy z pozwanym powodowało odpadnięcie celu przekazania polis – tj. stworzenia pewnego potencjału zakupowego, jak wynika z relacji świadka T. B.. Tym samym w tej część żądanie było nieuzasadnione, chociażby wobec treści art. 6 k.c. oraz 410 § 2 k.c.

O odsetkach od zasądzonej kwoty sąd orzekł na podstawie art. 481 § 1 i 2 k.c. Ponieważ roszczenie było bezterminowe odsetki były należne zgodnie z art. 455 k.c., niezwłocznie po wezwaniu. Brak wezwania do zapłaty, dawał podstawę do ich oznaczenia – po upływie terminu 14 dni od doręczenia pozwu.

O kosztach procesu sąd orzekł na po podstawie art. 100 k.p.c. w zależności od uwzględnionych żądań, przy ustaleniu, że powódka wygrała proces w 68,70 %, pozwana zaś w 31,30 %. Po wyciągnięciu proporcji z kosztów poniesionych przez każdą ze stron (koszty sądowe, zastępstwa procesowego), ich różnica należna powódce o pozwanego wyniosła 2 980,45 zł

ZARZĄDZENIE

(...)