descriptionTreść orzeczenia

Sygn. akt IV Ua 25/15

Wyrok w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej

Dnia 26 listopada 2015r.

Sąd Okręgowy w Siedlcach IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych

w składzie następującym:

Przewodniczący : SSO Elżbieta Wojtczuk

Sędziowie : SO Katarzyna Antoniak

SO Jerzy Zalasiński (spr.)

Protokolant : st.sekr.sądowy Marta Żuk

Uzasadnienie

W wyroku z dnia 18.05.2015 r. Sąd Rejonowy w Siedlcach IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w pkt I zmienił zaskarżoną decyzję (...) Oddział w S. z dnia 22.10.2014 r. w ten sposób, że przyznał P. G. prawo do jednorazowego odszkodowania z tytułu wypadku przy pracy w kwocie 3.650 zł, co odpowiada 5% uszczerbkowi na zdrowiu, w pkt II zasądził od (...) Oddział w S. na rzecz P. G. kwotę 60 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

Powyższe było wynikiem ustalenia przez Sąd Rejonowy następującego stanu faktycznego.

Decyzją z 22.10.2014r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. odmówił ubezpieczonemu P. G. prawa do jednorazowego odszkodowania z tytułu wypadku przy pracy.

Organ rentowy powołał się na dokumentację powypadkową z której wynika, iż zdarzenie z 7.03.2014r. nastąpiło podczas prac rozładunkowych samochodu ciężarowego. Magazynier firmy przyjmującej towar operując wózkiem widłowym złożył drabinkę naczepy, aby nie przeszkadzała w czasie rozładunku. Po skończonym rozładunku ubezpieczony będąc na naczepie nie zaczekał na ponowne rozłożenie drabinki, tylko zeskoczył z naczepy z wysokości ok. 1,5 m na podłoże, co skutkowało pęknięciem łękotki kolana prawego. W ocenie organu rentowego ubezpieczony nie zachował przepisów bhp.

W odwołaniu od powyższej decyzji ubezpieczony P. G. wskazał, że organ rentowy nie udowodnił umyślnego lub rażącego niedbalstwa naruszenia przez niego przepisów dotyczących ochrony życia i zdrowia. W toku postępowania ubezpieczony udzielił pełnomocnictwa radcy prawnemu, który wniósł w imieniu ubezpieczonego o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

P. G. jest zatrudniony w firmie Usługi (...) w C. jako kierowca. 7.03.2014r. P. G. rozpoczął pracę o godz. 7.00 w M., gdzie dojechał samochodem ciężarowym razem ze swoją dziewczyną I. K.. Przed zakładem (...) czekał na wjechanie na jego teren w celu dokonania rozładunku. Około godz. 9.00 wjechał na teren zakładu, otworzył drzwi w tyłu naczepy, rozłożył drabinkę i wszedł na naczepę. I. K. została przed bramą zakładu. W miejscu, gdzie zaparkował pojazd na polecenie pracowników firmy (...), nie było rampy. Magazynier zakładu wstawił do naczepy wózek paletowy i P. G. zaczął mu pomagać przy rozładunku. W tym celu magazynier złożył drabinkę naczepy, aby nie przeszkadzała podczas rozładunku. Po godzinie zakończono rozładunek i P. G. czekał na naczepie na przyjście magazyniera i rozłożenie drabinki. W tym momencie nie miał przy sobie telefonu komórkowego. Ponieważ magazynier nie przychodził przez około pół godziny, a on sam musiał dojechać do W. na godz. 19.00, postanowił opuścić naczepę. Ponieważ będąc na naczepie P. G. nie mógł rozłożyć drabinki, gdyż znajduje się ona pod spodem naczepy, więc zeskoczył z naczepy z wysokości ok. 1,5 m.

W wyniku tego zdarzenia P. G. doznał urazu skrętnego kolana prawego, który wywołał 5 % uszczerbek na zdrowiu.

Powyższy stan faktyczny Sąd Rejonowy ustalił w oparciu o: zeznania ubezpieczonego P. G. (k. 21v-22), zeznania świadka I. K. (k. 22), opinie biegłego ortopedy R. K. (k. 27-28) oraz akta rentowe.

Wobec powyższego, Sąd pierwszej instancji uznał, że odwołanie ubezpieczonego okazało się zasadne.

Sąd Rejonowy przywołał treść art. 3 ust. 1 ustawy z 30.10.2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (Dz. U. Nr 199, poz. 1673 ze zm.), zgodnie z którym za wypadek przy pracy uważa się nagłe zdarzenie wywołane przyczyną zewnętrzną powodujące uraz lub śmierć, które nastąpiło w związku z pracą podczas lub w związku z wykonywaniem przez pracownika zwykłych czynności lub poleceń przełożonych. Wskazał, iż w myśl art. 6 ust. 1 pkt 4 w/w ustawy z tytułu wypadku przy pracy przysługuje jednorazowe odszkodowanie dla ubezpieczonego, który doznał stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu. Z kolei zgodnie z art. 21 ust. 1 w/w ustawy świadczenia z ubezpieczenia wypadkowego nie przysługują ubezpieczonemu, gdy wyłączną przyczyną wypadków, o których mowa w art. 3, było udowodnione naruszenie przez ubezpieczonego przepisów dotyczących ochrony życia i zdrowia, spowodowane przez niego umyślnie lub wskutek rażącego niedbalstwa.

Sąd I instancji zauważył, iż organ rentowy nie kwestionował przebiegu zdarzenia opisanego przez ubezpieczonego. Z jego relacji potwierdzonej zeznaniami świadka I. K. wynika, że przyczynami niniejszego zdarzenia było zeskoczenie przez ubezpieczonego z naczepy, zamiast zejście z niej po specjalnej drabince wywołane brakiem przystawienia tej drabinki przez magazyniera oraz pośpiechem samego ubezpieczonego.

Mając na uwadze treść tych zeznań Sąd Rejonowy uznał, iż zdarzenie z 7.03.2014r. nie zostało wyłącznie spowodowane przez udowodnione naruszenie przez ubezpieczonego umyślnie lub wskutek rażącego niedbalstwa przepisów dotyczących ochrony życia i zdrowia. Jak bowiem wskazał Sąd Najwyższy w wyroku z 3.12.2013r. (II UK 169/13, LEX nr 1421810) „Występowanie jakiejkolwiek współprzyczyny wypadku uniemożliwia stosowanie konstrukcji utraty prawa do świadczeń w myśl art. 21 ust. 1 ustawy z 2002r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych, albowiem z tego punktu widzenia nie ma znaczenia ani to, która z przyczyn wypadku miała większy ciężar gatunkowy, ani to, w jakim ewentualnie zakresie ubezpieczony przyczynił się do zdarzenia. Istotne jest jedynie, że istniały także inne przyczyny wypadku, niż ewentualne zawinienie ubezpieczonego”. W niniejszej sprawie, zdaniem Sądu Rejonowego, tą współprzyczyną było zachowanie magazyniera, który nie rozłożył drabinki po jej złożeniu w sytuacji, gdy ubezpieczony z przyczyn technicznych został pozbawiony możliwości samodzielnego jej rozłożenia.

W celu ustalenia uszczerbku na zdrowiu ubezpieczonego Sąd dopuścił dowód z opinii biegłego lekarza ortopedy. Biegły stwierdził, że w wyniku wypadku przy pracy ubezpieczony doznał urazu skrętnego kolana prawego. W badaniu przedmiotowym biegły rozpoznał cechy niewielkiej chondropatii rzepki oraz niewielkie rozluźnienie aparatu więzadłowego po stronie przyśrodkowej, co uzasadnia rozpoznanie 5 % uszczerbku na zdrowiu.

W wyniku zastrzeżeń zgłoszonych przez organ rentowy w opinii uzupełniającej biegły wskazał, że stwierdził u ubezpieczonego odchylenia od stanu prawidłowego wbrew temu, co twierdzi organ rentowy.

Sąd I instancji podzielił wnioski wyrażone w opinii zasadniczej i opinii uzupełniającej sporządzonych przez biegłego specjalistę ortopedii oraz traumatologii narządów ruchu mając na uwadze rangę opinii sporządzonej przez doświadczonego i stałego biegłego z listy biegłych sądowych. Sposób uzasadnienia opinii, tj. umotywowania postawionych przez biegłego wniosków, pozwolił na przejrzyste zapoznanie się z wyrażonym w nich stanowiskiem, a w konsekwencji zrozumienie argumentów wskazujących na słuszność postawionych tez. Twierdzenia biegłego poparte były bowiem rzeczową, logiczną i spójną argumentacją, pozwalającą na kontrolę zasadności jego stanowiska. Biegły w pełni wyjaśnił wszelkie zastrzeżenia sformułowane przez pełnomocnika organu rentowego.

Sąd Rejonowy przypomniał, że zgodnie z pkt 156 załącznika do rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 18.12.2002r. w sprawie szczegółowych zasad orzekania o stałym lub długotrwałym uszczerbku na zdrowiu, trybu postępowania przy ustalaniu tego uszczerbku oraz postępowania o wypłatę jednorazowego odszkodowania (tekst jednolity: Dz. U. z 2013r., poz. 954) orzeka się uszczerbek na zdrowiu w przypadku innych następstw uszkodzeń kolana: skrócenie kończyny, zaburzenia osi, stawu (koślawość, szpotawość, ruchomość patologiczna), dolegliwości przewlekłe zapalne, zapalenia ropne, ciała obce, przetoki itp. w zależności od stopnia.

Wysokość przyznanego odszkodowania uzasadniona jest z jednej strony określonym przez biegłego sądowego procentowym uszczerbkiem na zdrowiu, a z drugiej strony treścią art. 14 ust. 9 w/w ustawy i obwieszczeniem Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 26.02.2014r. w sprawie wysokości kwot jednorazowych odszkodowań z tytułu wypadku przy pracy lub choroby zawodowej (M.P. z 2014r., poz. 187), zgodnie z którym obowiązuje kwota 730 zł każdy procent stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu, co po przemnożeniu przez ustalony w sprawie procentowy uszczerbek na zdrowiu daje kwotę wskazaną w wyroku.

Rozstrzygnięcie o kosztach sądowych Sąd Rejonowy oprał na podstawie § 11 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28.09.2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (j. t. Dz. U. z 2013r., poz. 490).

Apelację od powyższego wyroku wniósł organ rentowy. Zaskarżył wymienione orzeczenie w całości, zarzucając naruszenie prawa procesowego, tj. art. 233 § 1 kpc poprzez dokonanie oceny dowodów w postaci opinii biegłego sądowego lekarza ortopedy traumatologa z przekroczeniem zasady swobodnej oceny dowodów oraz naruszenie prawa materialnego, tj. art. 11 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych poprzez błędną wykładnię tego przepisu. ZUS wniósł przy tym o zmianę zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie odwołania, ewentualnie o uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd Rejonowy. W uzasadnieniu apelacji organ rentowy jako podstawę swojego zarzutu prawa procesowego wskazał, iż Sąd Rejonowy dopuścił jedynie dowód z opinii uzupełniającej, mimo że ZUS wnosił o wywołanie opinii przez innego biegłego ortopedę. Ponadto, organ rentowy podniósł zachodzącą niespójność opinii zasadniczej oraz uzupełniającej lekarza ortopedy i traumatologa. W ocenie skarżącego, ustalony przez biegłego uszczerbek na zdrowiu ubezpieczonego nie znajduje odniesienia w badaniu przedmiotowym P. G.. Zdaniem ZUS, biegły w opinii nie odniósł się do następstw urazu, a ocenił tylko jego mechanizm oraz nie wskazał zachodzących u ubezpieczonego dysfunkcji funkcjonalnej.

W odpowiedzi na apelację ubezpieczony reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika wniósł o jej oddalenie w całości oraz zasądzenie od organu rentowego na jego rzecz kosztów postępowania apelacyjnego wg norm przepisanych.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje

Apelacja organu rentowego, jako niezasadna, podlega oddaleniu.

Sąd Rejonowy dokonał prawidłowych ustaleń i wydał trafne, odpowiadające prawu rozstrzygnięcie. Ponadto Sąd Rejonowy logicznie uzasadnił swoje stanowisko.

Sąd Okręgowy w całej rozciągłości podziela zatem zarówno ustalenia faktyczne, jak i ocenę prawną Sądu I instancji. Tym samym nie zachodzi konieczność ich powtarzania (por. wyrok Sądu Najwyższego z 8 października 1998 r. II CKN 923/97, OSNC 1999/3/60).

Wskazać jedynie należy, iż Sąd I instancji dopuścił się nieznacznego uchybienia proceduralnego. Powinien był bowiem oddalić wniosek o powołanie innego biegłego tej samej specjalności, jeśli uznał, iż w sprawie zaistniała przyczyna wyrażona art. 217 § 3 kpc, a mianowicie, że sporna okoliczność została już dostatecznie wyjaśniona. Wskazać przy tym należy, odnosząc się do powyższej kwestii, iż organ rentowy na rozprawie nie wniósł, w zakresie wskazanego uchybienia, o wpisanie zastrzeżenia do protokołu w trybie art. 162 kpc. Stąd też, nie posiadał uprawnień do powoływania się w apelacji na niedopuszczenie przez Sąd Rejonowy dowodu z opinii innego biegłego ortopedy. Ponadto, w postępowaniu przed Sądem pierwszej instancji, ZUS nie zgłosił zastrzeżeń do opinii uzupełniającej. Podnoszenie zatem na etapie apelacji zarzutów odnoszących się do treści opinii biegłego również powinno zostać określone jako spóźnione, w wyniku czego nie może zostać merytorycznie rozpoznawane przez Sąd Okręgowy.

W tym stanie rzeczy zgłoszony zarzut naruszenia prawa materialnego, tj. art. 11 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych określić należy jako nietrafny. Sąd Okręgowy nie doszukał się, na czym miałaby polegać błędna wykładnia wskazanej normy prawnej przez Sąd pierwszej instancji.

Rozstrzygnięcie o kosztach Sąd Okręgowy oprał na podstawie art. 98 § 1 i 3 kpc oraz § 11 ust. 1 pkt 1 w zw. z § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.09.2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (t. j. Dz. U. z 2013 r. poz. 490 ze zm.) w zw. z § 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 29.07.2015 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. z 2015 poz. 1078).

Mając powyższe na uwadze Sąd Okręgowy, na mocy art. 385 kpc, orzekł jak w wyroku.