Treść orzeczenia
Sygn. akt IV RC 89/24
Wyrok w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej
Dnia 29 listopada 2024 r.
Sąd Rejonowy w Rybniku Wydział IV Rodzinny i Nieletnich
w składzie następującym:
Przewodniczący: sędzia Ewa Woźniczka
Protokolant: Beata Półchłopek
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 listopada 2024 r. w Ł. sprawy z powództwa małoletniej M. U. działającej przez matkę U. S. przeciwko N. U. o podwyższenie alimentów
1) zasądza od pozwanego N. U. na rzecz małoletniej powódki M. U. alimenty w kwocie po 1300 zł (tysiąc trzysta złotych) miesięcznie, płatne do rąk matki małoletniej powódki U. S., do dnia 10-tego każdego miesiąca z ustawowymi odsetkami w razie opóźnienia w terminie płatności którejkolwiek z rat, począwszy od dnia 8 marca 2024 roku, a to w miejsce alimentów zasądzonych wyrkiem Sądu Rejonowego w Rybniku z dnia 30 czerwca 2021 roku w sprawie sygn. akt IV RC 470/20;
2) oddala powództwo w pozostałym zakresie;
3) zasądza od pozwanego na rzecz małoletniej powódki kwotę 2000 zł (dwa tysiące złotych) tytułem kosztów zastępstwa procesowego;
4) zasądza od pozwanego na rzecz Skarbu Państwa (Sąd Rejonowy w Rybniku) kwotę 400 zł (czterysta złotych) tytułem kosztów sądowych;
5) odstępuje od obciążania małoletniej powódki kosztami procesu;
6) nadaje wyrokowi w punkcie 1 rygor natychmiastowej wykonalności i klauzulę wykonalności w zakresie punktu 1.
Uzasadnienie
Małoletnia powódka M. U. działająca przez matkę U. S. domagała się podwyższenia alimentów do kwoty po 1700 zł miesięcznie płatnych do dnia 10-go każdego miesiąca, z ustawowymi odsetkami w razie zwłoki w płatności którejkolwiek z rat, począwszy od dnia wniesienia powództwa, a to w miejsce dotychczasowych alimentów zasądzonych wyrokiem Sądu Rejonowego w Rybniku sygn. akt IV RC 470/20 w wysokości 800 zł miesięcznie.
W uzasadnieniu pozwu podano, że małoletnia powódka jest córką pozwanego oraz U. S.. Ostatnie alimenty na rzecz małoletniej zostały zasądzone wyrokiem Sądu Rejonowego w Rybniku z dnia 30 czerwca 2021 roku sygn. akt IV RC 470/20 w kwocie 800 zł miesięcznie. Od daty ostatniego uregulowania obowiązku alimentacyjnego upłynęły zatem 3 lata, w tym czasie doszło do istotnej zmiany okoliczności uzasadniającej zmianę rozstrzygnięcia, albowiem dotychczasowa kwota jest niewystarczająca na pokrycie usprawiedliwionych wydatków małoletniej. Małoletnia powódka ma obecnie 10 lat, jest uczennicą IV klasy prywatnej anglojęzycznej szkoły podstawowej, jak również jest dzieckiem o szerokich zainteresowaniach. Uczęszcza na szereg zajęć dodatkowych z robotyki, plastyki i ceramiki. Zamieszkuje z matką oraz ojczymem. Małoletnia powódka ogólnie jest zdrowa, jednak leczy się stomatologicznie i ortodontycznie. Matka małoletniej powódki wskazała, że koszty utrzymania małoletniej powódki łącznie z kosztami mieszkaniowymi przypadającymi na powódkę wynoszą ok. 3200 zł miesięcznie. Matka małoletniej powódki pracuje zawodowo osiągając wynagrodzenie na poziomie ok. 4600 zł netto miesięcznie. Korzysta także ze wsparcia finansowego swojego partnera. Pozwany niezmiennie prowadzi własną działalność gospodarczą. W czasie małżeństwa rodziców małoletniej powódki osiągał dochód w wysokości ok. 12000 zł miesięcznie. Mieszka z partnerką oraz synem z drugiego związku (k. 3-8).
Pozwany w odpowiedzi na pozew domagał się oddalenia powództwa w całości. W uzasadnieniu pozwany zakwestionował wysokość wydatków małoletniej powódki określonych w pozwie. Podniósł, że matka małoletniej pobiera świadczenie 800 +, zaś jej zarobki są wyższe niż w czasie ostatniego orzeczenia o alimentach, żyje na znacznie wyższym poziomie, o czym świadczą jej wakacyjne wyjazdy zagraniczne, wartość samochodu oraz posiadany najnowszy model D.-a. Pozwany przyznał, iż otrzymuje wynagrodzenie w wysokości ok. 12000 zł miesięcznie, niemniej jednak oprócz małoletniej powódki ma na utrzymaniu żonę oraz niepełnosprawnego syna. Nadto pozwany i jego żona spodziewają się kolejnego dziecka. Pozwany spłaca kredyt hipoteczny. W 2023 roku pozwany osiągnął łączny dochód w wysokości 144.326 zł (tj. ok. 12000 zł miesięcznie). (k. 103-125).
W toku postępowania jurysdykcyjnego strony podtrzymały swoje dotychczasowe stanowiska procesowe, aczkolwiek powódka na rozprawie 22 listopada 2024 roku oświadczyła, że jest skłonna do ugodowego załatwienia sprawy przy ustaleniu alimentów w wysokości 1300 zł miesięcznie, jednak strona pozwana kategorycznie nie wyraziła na taką ratę alimentacyjną zgody, uznając ostatecznie powództwo na kwotę 1000 zł - uwzględniając zmianę postanowienia o zabezpieczeniu dokonaną przez Sąd II instancji (k. 222).
Sąd ustalił następujący stan faktyczny.
Małoletnia powódka M. U. ur. (...) jest córką U. S. (poprzednio U.) i N. U..
Dowód : odpis zupełny aktu urodzenia małoletniej – k. 10
Dotychczasowe alimenty zostały ustalone na mocy wyroku Sądu Rejonowego w Rybniku z 30 czerwca 2021 roku w sprawie sygn. akt IV RC 470/20 na kwotę po 800 zł miesięcznie.
W dacie ustalenia ostatnich alimentów małoletnia powódka miała 8 lat. Uczęszczała do pierwszej klasy Prywatnej Anglojęzycznej Szkoły Podstawowej w Ł. oraz na dodatkowe zajęcia: z języka angielskiego w wymiarze 7 godzin tygodniowo, z robotyki, gry w szachy, ceramiki, basenu oraz koła przyrodniczego. Powódka korzystała z obiadów dostarczanych przez firmę cateringową bezpośrednio do placówki edukacyjnej. W listopadzie 2020 roku powódka rozpoczęła naukę jazdy konnej. W tym też czasie powódka została poddana leczeniu ortodontycznemu z powodu wady zgryzu. Powódce wówczas założono aparat ortodontyczny, który był stosowany na cztery godziny w ciągu dnia i całą noc. Wizyty były realizowane w ramach NFZ. Ponadto powódka nosiła okulary korekcyjne. Korzystała z prywatnych wizyt u okulisty. U powódki zdiagnozowano również zmiany dermatologiczne skóry i zalecono usunięcie niebezpiecznych zmian. Koszt skanowania i usunięcia znamion to od 300 do 500 zł, w zależności od ilości znamion do usunięcia. Miesięczne koszty utrzymania małoletniej wynosiły łącznie ok. 1780 zł.
W dacie ostatniego orzeczenia o alimentach matka małoletniej powódki U. U. miała 32 lata. Z wykształcenia była dietetykiem, ale nigdy nie pracowała w tym zawodzie. Była wówczas zatrudniona w agencji reklamowej w dziale szkoleń na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony, gdzie zajmowała się organizacją szkoleń z zakresu Unii Europejskiej i uzyskiwała pensję w kwocie ok. 2070 zł netto miesięcznie. Zamieszkiwała wraz z małoletnią powódką w mieszkaniu swojego partnera, przy czym miesięczne wydatki związane z utrzymaniem mieszkania ponosił wyłącznie partner. Partner matki powódki był zatrudniony w kopalni na podstawie umowy o pracę na pełny etat jako elektryk z wynagrodzeniem w granicach od 4000 do 6000 zł, nadto uzyskiwał dochód z wykonywania tatuaży (ok. 1000 zł tygodniowo). W okresie pandemii (...)19 działalność studia tatuażu była zawieszona.
Pozwany miał wówczas 34 lata. Prowadził własną działalność gospodarczą - punkt dorabiania kluczy, który się mieści w centrum handlowym (...) w Ł.. Zatrudniał dwóch pracowników. W 2019 roku z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej osiągał dochody miesięczne na poziomie 4500 zł netto. W 2020 roku z powodu pandemii jego dochody zmalały. Pozwany nawet zawiesił działalność gospodarczą wiosną 2020 roku z powodu epidemii (...)19. W czasie ograniczenia działalności w okresie „lockdown’u” związanego z pandemią (...)19 pozwany otrzymał dofinansowanie w kwocie 24000 zł przeznaczonej na utrzymanie działalności gospodarczej i dotychczasowych miejsc pracy. Z powyższej puli środków finansowych pozwany musiał zwrócić kwotę 6000 zł, którą spłacał w ratach przez okres dwóch lat. Pozwany skorzystał z (...), otrzymał bezzwrotną pożyczkę w kwocie 5000 zł oraz dofinansowanie na utrzymanie miejsc pracy w wysokości ok. 1200-1500 zł. Pozwany posiadał w leasingu dwa samochody firmowe U. (...) (2) z 2017 roku i U. (...) (1) z 2020 roku. Raty leasingowe wynosiły ok. 1600 zł miesięcznie. Pozwany zamieszkiwał z partnerką oraz rocznym synem, który jest dzieckiem niepełnosprawnym. Partnerka pozwanego z uwagi na wiek i niepełnosprawność dziecka nie pracowała i otrzymywała świadczenia z tytułu urlopu macierzyńskiego w kwocie 1500 zł oraz świadczenie 500+, jak również dofinansowanie do zakupu lekarstw w kwocie po 200 zł miesięcznie. Miesięczne wydatki pozwanego związane z jego bieżącym utrzymaniem wynosiły ok. 1100 zł. Pozwany był właścicielem domu jednorodzinnego. Spłacał zobowiązanie z tytułu zaciągniętego kredytu hipotecznego na zakup domu mieszkalnego, zaciągniętego na 25 lat, jeszcze w czasie małżeństwa z matką małoletniej powódki. Wysokość miesięcznej raty kredytowej wynosiła wówczas 1650 zł.
Obecnie małoletnia powódka ma 11 lat, uczęszcza do IV klasy szkoły podstawowej. Aktualnie jest to nieodpłatna szkoła publiczna. Do szkoły chodzi pieszo. Dodatkowo uczestniczy w zajęciach języka angielskiego oraz uczy się jazdy na wrotkach. Małoletnia ma wszechstronne zainteresowania. Jest zdolną i pilną uczennicą. Nie ma problemów z nauką, rozwija się prawidłowo. Lubi czytać, często kupuje książki, czasem zabawki. Otrzymuje kieszonkowe w kwocie ok. 100 zł miesięcznie, które przeznacza na swoje potrzeby. Małoletnia powódka jest ogólnie zdrowa, niemniej nadal pozostaje pod kontrolą stomatologa, ortodonty i okulisty. Małoletnia powódka nosi okulary. Dwa razy w roku ma wizytę u okulisty. Ponadto u małoletniej występują znamiona na skórze, które wymagają kontroli dermatologa. Koszty związane z wydatkami na zdrowie małoletniej przedstawiają się następująco: 500 zł rocznie tytułem wizyt u okulisty (41 zł miesięcznie), 48 zł miesięcznie tytułem kosztów okularów, stomatolog 300 zł rocznie (25 zł miesięcznie), ortodonta (łączny koszt aparatu i wizyt) ok. 390 zł, dermatolog 200 zł na rok (16 zł miesięcznie ).
Miesięczne koszty utrzymania małoletniej wynoszą: udział małoletniej w kosztach mieszkaniowych – 605 zł, wyżywienie - 600 zł, obiady w szkole – 120 zł, odzież i obuwie – ok. 200-250 zł, kosmetyki - 100 zł, rozrywka – 150 zł, zabawki, gry książki i gazety – 50 zł, leki i witaminy 100 zł, fryzjer – ok. 15 zł, ubezpieczenie – 25 zł, zajęcia dodatkowe z języka angielskiego w szkole językowej – ok. 300 zł oraz z nauki na wrotkach ok. 360 zł.
Na wydatki związane ze szkołą małoletniej obecnie składa się: wyprawka szkolna – 400 zł na rok, składka na radę rodziców – 100 zł, składka klasowa – 80 zł, koszt wycieczek szkolnych - 500 zł (koszt jednej wycieczki) oraz comiesięczny zakup niezbędnych materiałów – 50 zł. Średnio miesięcznie jest to kwota 95 zł.
Małoletnia powódka jest również zapraszana na przyjęcia urodzinowe swoich kolegów, koszt to ok. 20 zł. Małoletnia powódka wakacje w 2024 roku spędziła w Tajlandii z matką i ojczymem oraz zwiedzając z matką Polskę.
Matka małoletniej ma obecnie 35 lat, ma wykształcenie wyższe w kierunku dietetyka. Nie pracuje w zawodzie. Jest niezmiennie od 6 lat zatrudniona jako kierownik do spraw handlu w firmie (...) Sp. z o.o. z siedzibą w Ł. na podstawie umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony. Zajmuje się pozyskiwaniem środków unijnych dla klientów. Otrzymuje wynagrodzenie w wysokości ok. 4700 zł netto, nie uzyskuje dodatków do pensji, ani dodatkowych dochodów. Dwa lata temu zwarła kolejny związek małżeński z dotychczasowym partnerem. Aktualnie jest w ciąży i przebywa na zwolnieniu lekarskim. Mąż matki powódki jest emerytem górniczym, nadal pracuje i dorabia w studiu tatuażu. Uzyskuje łączne dochody w kwocie 12000 – 13000 złotych miesięcznie. Matka powódki wraz z mężem i powódką zajmują mieszkanie w budynku wielorodzinnym o pow. 75 m 2 , które składa się z dwóch połączonych lokali. Drugie mieszkanie zostało nabyte za gotówkę do majątku wspólnego małżonków. Matka małoletniej powódki zaciągnęła natomiast pożyczkę na remont mieszkania w wysokości 55000 złotych. Rata pożyczki wynosi ok. 1775 zł miesięcznie. Oprócz tego nie posiada żadnych innych zobowiązań finansowych. Wraz z mężem posiadają oszczędności w kwocie 30000-40000 złotych.
Obecnie czynsz za oba mieszkania wynosi 1200 zł, prąd 300 zł miesięcznie, gaz 200 zł co dwa miesiące, TV i Internet 260 zł. Udział jednej osoby w kosztach mieszkaniowych wynosi ok. 605 zł.
Matka małoletniej powódki zapewnia jej rozrywkę np. w formie wycieczek do ZOO, w góry, do aquaparków, do kina, uczestnictwa w imprezach dla dzieci, w tym półkoloniach.
Pozwany ma obecnie 37 lat. Niezmiennie prowadzi działalność gospodarczą, zajmuje się dorabianiem kluczy. W 2023 roku uzyskał dochód w wysokości 143 000 zł rocznie (tj. ok. 12000 zł miesięcznie). Pozwany zatrudnia 4 osoby, obecnie prowadzi dwa punkty w Ł. i R.. Poza dochodem z działalności gospodarczej nie posiada innych źródeł dochodu. Niezmiennie posiada dwa samochody – U. (...) (2) rocznik 2017 oraz U. (...) (1) rocznik 2020, który jest samochodem firmowym, w leasingu. Pozwany rozlicza koszty paliwa w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Pozwany zawarł kolejny związek małżeński. Żona pozwanego nie pracuje, zajmuje się wychowywaniem dzieci – syna w wieku 4 lat oraz córki, która urodziła się w (...) roku. Syn pozwanego ma orzeczoną niepełnosprawność. Orzeczenie wydano do 31.12.2025 roku. U dzieci zdiagnozowano przerost nadnerczy, co jest chorobą nieuleczalną. Schorzenie to będzie wymagało stałej kontroli endokrynologa i przyjmowania leków. Występujące schorzenie narusza także sprawność organizmu i powoduje, że dziecko wymaga większego zakresu opieki niż zdrowe dziecko w tym wieku. Pozwany wraz z żoną otrzymywali przez dwa lata świadczenie pielęgnacyjne na syna w wysokości ok. 2000 zł. Aktualnie świadczenie to już nie przysługuje. Syn pozwanego obecnie uczęszcza do przedszkola. Żona pozwanego w związku z urodzeniem dziecka przez rok będzie pobierała świadczenie w wysokości 1000 zł miesięcznie. Wcześniej była zatrudniona u pozwanego.
Na koszty utrzymania małoletniego syna składają się: koszt wyżywienia 500 zł, wydatki na odzież: 200 zł, zabawki 100 zł, środki higieniczne 50 zł, edukacja, ćwiczenia 50 zł. Na koszty utrzymania małoletniej córki składają się m.in.: 200 zł leki, 200 zł pampersy. Pozwany pobiera świadczenie 800+ na dwójkę dzieci oraz dofinasowanie do leków w kwocie ok. 200 zł.
Pozwany wraz z rodziną zamieszkuje nadal w domu jednorodzinnym, którego jest właścicielem. Nieruchomość została nabyta w kredycie hipotecznym. Miesięczna rata kredytu wynosi obecnie 2400 zł. Harmonogram spłat kredytu przewidziany jest na 22 lata.
Pozostałe koszty utrzymania pozwanego wynoszą: miesięczny koszt opału 450 zł, koszt energii elektrycznej ok. 1000 zł, koszt wody 178 zł, Internet 69 zł, ubezpieczenie na życie 75 zł, ubezpieczenie domu 60 zł, opłata za telefon M. 35 zł, telefon żony 25 zł, L. 42 zł, cyfrowy (...) 70 zł, wywóz śmieci 75 zł, koszty przedszkola 220 zł, podatek od nieruchomości 53 zł. Na miesięczne wyżywienie pozwany przeznacza 800 zł, odzież 200 zł, środki higieniczne 150 zł, fryzjer 100 zł, lekarstwa ok. 50 zł.
Pozwany regularnie łoży dotychczas zasądzone alimenty na rzecz małoletniej w kwocie 800 zł miesięcznie. Nie przekazuje dodatkowych środków poza ratą alimentacyjną. Kontakty pozwanego z małoletnią reguluje ugoda. Pozwany realizuje kontakty z małoletnią powódką w co drugi weekend i w środy. W ostatnim czasie nie wyjeżdżał w wakacje ani ferie z córką. Pozwany w 2023 roku wyjechał na wakacje z żoną i z synem do Turcji. Małoletnią pozwany zabrał do T., na wycieczkę do M.. Podczas spotkań z małoletnią pozwany pokrywa koszty wyżywienia swojego i małoletniej, a także atrakcji takich jak basen, kino.
Dowód : akta sprawy IV RC (...)20 (w szczególności: protokół - k. 215-217, k. 273, wyrok - k. 274, odpis skrócony aktu urodzenia k. 9, zeznania U. U. k. 216- 217, zeznania pozwanego k. 258-260, oświadczenie k. 13, umowa o świadczenie usług cateringowych k. 14 – 15, faktury k.20-49,109-116, 239-257, umowa kredytu k. 121- 131, zaświadczenie o zatrudnieniu i zarobkach k. 64, wyciąg z (...) k. 65, zeznanie podatkowe PIT -36 k. 100 – 107, orzeczenie o niepełnosprawności k. 109, dokumentacja medyczna k. 237- 238), akt urodzenia powódki k. 10, zaświadczenie Prywatnej Szkoły Anglojęzycznej k. 14, zaświadczenie dotyczące leczenia ortodontycznego k. 15, zaświadczenie z poradni logopedycznej k. 16, dokumentacja dermatologiczna k. 17-21, zaświadczenie okulisty k. 23, akt urodzenia I. U. k. 218, orzeczenie o niepełnosprawności G. U. k. 108, k. 219, 220, zaświadczenie lekarskie k. 221, aktualny spis wydatków pozwanego k. 216-217, rachunki leczenia ortodontycznego małoletniej powódki k.28-29, k.215, rachunki leczenia okulistycznego małoletniej powódki k. 24, 212-213, dokumentacja leczenia stomatologicznego k. 26,k. 30-36, faktura za dodatkowe zajęcia języka angielskiego k. 38-40, k. 203, faktury i rachunki utrzymania małoletniej powódki k. 43 – 87, zaświadczenie o zatrudnieniu i zarobkach matki małoletniej powódki k. 89, k. 173-176, zbiorcze podsumowanie księgi przychodów i rozchodów pozwanego k. 107, faktury i rachunki na potwierdzenie kosztów utrzymania i wydatków pozwanego k. 109-126, zeznanie PIT-36 k. 162-171, zeznanie PIT-37 matki małoletniej powódki k. 177-189, harmonogram spłaty pożyczki k. 190-200, zeznania matki powódki U. S. k. 204-205, zeznania pozwanego N. U. k. 222
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o dowody przeprowadzone w sprawie w postaci zeznań stron oraz zebranych dokumentów, które powyżej zostały szczegółowo opisane. Dokumenty zgromadzone w aktach sprawy pochodziły od podmiotów uprawnionych do ich wystawienia i jako takie zasługiwały na przymiot wiarygodności. W zakresie aktualnych kosztów utrzymania małoletniej powódki, Sąd oparł się na zeznaniach matki małoletniej aczkolwiek w zakresie korelujących z przedłożonymi przezeń dowodami z dokumentów, które uznano za wiarygodne. Zeznania pozwanego Sąd uznał za wiarygodne w zakresie w jakim korespondowały z przedłożonymi dowodami z dokumentów. Zgromadzony materiał dowodowy oceniono jako spójny, logiczny i wzajemnie się uzupełniający. Zeznania stron znalazły odzwierciedlenie w załączonych dokumentach, których prawdziwości strony nie kwestionowały.
Strony nie składały dalszych wniosków dowodowych, a w konsekwencji postępowanie dowodowe Sąd uznał za wystarczające do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy.
Sąd zważył.
Powództwo zasługiwało na uwzględnienie w części.
Zgodnie z regulacją art. 133 § 1 k.r.o. każdy z rodziców obowiązany jest do świadczeń alimentacyjnych względem dziecka, które nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie, chyba że dochody z majątku dziecka wystarczają na pokrycie kosztów jego utrzymania i wychowania. Zakres świadczeń alimentacyjnych ustawodawca określił w art. 135 § 1 k.r.o., uzależniając go z jednej strony od usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego, z drugiej zaś od możliwości zarobkowych i majątkowych zobowiązanego. Przez usprawiedliwione potrzeby należy rozumieć te, których zaspokojenie zapewni podmiotowi uprawnionemu do alimentów odpowiedni rozwój fizyczny i duchowy. Będą to zatem nie tylko elementarne potrzeby polegające na zapewnieniu minimum egzystencji lecz również te, których celem jest stworzenie warunków bytowania stosownie do wieku uprawnionego, stanu jego zdrowia i innych okoliczności, których uprawniony nie jest w stanie własnymi siłami sobie zapewnić.
Należy przy tym podkreślić, że opisane, usprawiedliwione potrzeby w przypadku dziecka uprawnionego do alimentów powinny być przy tym oceniane całościowo, a zatem nie tylko na podstawie wieku, lecz również miejsca pobytu dziecka, jego środowiska, możliwości zarobkowych podmiotów zobowiązanych do jego utrzymania i całego szeregu okoliczności każdego konkretnego wypadku.
Pojęcia usprawiedliwionych potrzeb nie można przy tym - co jednoznacznie wskazano w orzecznictwie Sądu Najwyższego - odrywać od pojęcia zarobkowych i majątkowych możliwości zobowiązanego. Pojęcia te (usprawiedliwione potrzeby uprawnionego i możliwości majątkowe oraz zarobkowe zobowiązanego) w praktyce pozostają bowiem we wzajemnej zależności i obie te przesłanki wzajemnie na siebie rzutują, zwłaszcza przy ustaleniu przez sąd wysokości alimentów (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 października 1969 roku, III CRN 350/69, OSNPG 1970/2/15). Konkludując powyższe, przy ocenie zakresu obowiązku alimentacyjnego należy brać pod uwagę zatem również usprawiedliwione potrzeby własne zobowiązanego (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 28 listopada 1975 roku, III CRN 330/75, LEX nr 7777).
W realiach niniejszej sprawy, Sąd zobowiązany był zbadać, czy nastąpiła istotna i trwała zmiana stosunków, o której mowa w art. 138 k.r.o., od czasu poprzedniego ustalenia alimentów na rzecz małoletniej powódki.
Od daty ustalenia obowiązku alimentacyjnego upłynął stosunkowo krótki okres, bowiem 3 lata. W tym czasie jednak niewątpliwie doszło do zmiany stosunków zarówno po stronie powódki, jak i pozwanego, która uzasadnia weryfikację istniejącego zobowiązania alimentacyjnego. Co prawda małoletnia powódka nadal jest uczennicą szkoły podstawowej, aczkolwiek nie jest to już odpłatna szkoła prywatna, ograniczeniu uległy jej zajęcia dodatkowe, nadal jednak pozostaje pod opieką dermatologa, stomatologa, ortodonty i okulisty, przy czym pozwany nie neguje konieczności leczenia córki u tych specjalistów. Podnieść należy, że wpływ na zmianę kosztów utrzymania małoletniej ma jej naturalny rozwój oraz powszechny wzrost cen towarów i usług, który jest okolicznością od stron niezależną. Innymi słowy potrzeby małoletniej powódki nie zmieniły się na skutek nadzwyczajnych okoliczności, ale wobec faktu, że powódka jest coraz starsza i znajduje się w fazie intensywnego rozwoju i wzrostu.
Bezspornym jest, że wraz z naturalnym rozwojem dziecka, zwiększają się jego potrzeby. Usprawiedliwione potrzeby małoletniej powódki obejmują aktualnie podstawowe wydatki związane z utrzymaniem wspólnego gospodarstwa domowego, wyżywieniem, zakupem odzieży, środków higieny, ale także wydatkami szkolnymi, czy rozrywką. Bezspornym jest również fakt, że małoletnia powódka, która ma 11 lat i jest uczennicą szkoły podstawowej, wciąż jest dzieckiem niesamodzielnym i nie posiada możliwości, by poczynić starania w celu samodzielnego utrzymania. Małoletnia powódka nie dysponuje również jakimkolwiek majątkiem, który mógłby stanowić źródło jej utrzymania. Dlatego też całość kosztów utrzymania małoletniej obciąża jej rodziców. Zgodnie z treścią art. 135 § 3 krio oraz utrwaloną w tym zakresie doktryną, świadczenia socjalne takie jak 800 + oraz inne zasiłki nie stanowią dochodu dziecka i nie mają zasadniczego wpływu na ustalenie wysokości raty alimentacyjnej.
Miesięczne koszty utrzymania uprawnionej ustalono na poziomie ok. 3200 - 3300 zł. Pozwany kwestionował część kosztów utrzymania powódki takich jak zajęcia dodatkowe, które miały nie być zgodne z zainteresowaniami małoletniej, co do innych wydatków pozwany wskazywał, że są one zbędne bądź niewykazane. Sąd kierując się doświadczeniem życiowym, mając także na uwadze to, że pozwany wyraził zgodę, aby małoletnia powódka rozwijała swoje pasje i zainteresowania (co było m.in. przedmiotem wcześniejszej ugody) uznał, że te koszty zasadniczo odpowiadają rzeczywistym kosztom utrzymania dziecka w wieku powódki, przy uwzględnieniu sytuacji życiowej uprawnionej oraz poziomu życia jej rodziców.
Porównując możliwości zarobkowe pozwanego oraz matki małoletniej powódki nie budzi wątpliwości okoliczność, że dochody pozwanego kształtują się niewątpliwie na wyższym poziomie aniżeli jej matki. Pozwany aktualnie osiąga dochody na poziomie 12000 zł netto miesięcznie, zaś matka dziecka na poziomie 4700 zł netto. Co więcej, działalność gospodarcza pozwanego rozwija się, skoro obecnie dysponuje on dwoma punktami dorabiania kluczy i zatrudnia cztery osoby, a ograniczenia pandemiczne od dawna są uchylone. Przyjąć zatem można, że dochody pozwanego z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej ulegają stopniowemu wzrostowi. Sąd nie stracił przy tym z pola widzenia aktualnej sytuacji rodzinnej pozwanego, w szczególności faktu, że na jego utrzymaniu pozostaje żona i dwójka dzieci ze specjalnymi potrzebami. Co prawda wynagrodzenie matki małoletniej również wzrosło, jednak wzrostowi uległy także wydatki na córkę. Wskazać również należy, iż matka małoletniej powódki posiada możliwości zarobkowe pozwalające pokrywać część kosztów utrzymania córki, co do tej pory czyniła. Jest ona osobą młodą i posiadającą odpowiednie wykształcenie oraz wielorakie doświadczenie zawodowe. Sąd dostrzegł jednak, że matka małoletniej powódki spodziewa się kolejnego dziecka, co w najbliższym czasie ograniczy jej dyspozycyjność zawodową oraz możliwości zarobkowe.
Ustalając obowiązek alimentacyjny Sąd miał na uwadze, że wszelkie zobowiązania finansowe pozwanego (spłata kredytu hipotecznego) nie mogą być traktowane priorytetowo w świetle obowiązku alimentacyjnego wobec małoletniego dziecka, czego pozwany powinien mieć świadomość decydując się na zaciągnięcie tych zobowiązań. Wskazać przy tym należy, że pozwany spłacał kredyt hipoteczny już w czasie orzekania o wcześniejszych alimentach na małoletnią powódkę.
Reasumując zatem wszystkie powyższe ustalenia faktyczne i rozważania prawne, Sąd doszedł do przekonania, że żądanie alimentów na rzecz małoletniej powódki jest częściowo uzasadnione. Biorąc zatem pod uwagę to, że alimenty co do zasady powinny służyć zaspokajaniu bieżących usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego, zasądził od pozwanego na rzecz uprawnionej alimenty w kwocie po 1300 zł miesięcznie, począwszy od 8 marca 2024 roku (data wniesienia pozwu).
Sąd ustalając kwotę alimentów, poza kosztami utrzymania małoletniej, miał na uwadze sytuację finansową pozwanego oraz koszty utrzymania jego kolejnych dzieci, które z uwagi na stan zdrowia są nieco wyższe, w związku z koniecznością wizyt u specjalistów i przyjmowania leków. Sąd przyjął również, że przy ustaleniu zakresu obowiązku alimentacyjnego pozwanego, nie powinny być uwzględnione wydatki na wypoczynek i rozrywkę małoletniej, gdyż wydatki te powinien pokrywać we własnym zakresie każdy rodzic w ramach czasu spędzanego z córką. W ocenie Sądu zasądzona kwota alimentów leży w granicach możliwości zarobkowych i majątkowych pozwanego i nie spowoduje uszczerbku w usprawiedliwionych dobrach własnych pozwanego, a przy tym pozwoli częściowo zaspokoić usprawiedliwione potrzeby powódki.
Sąd uznał wydatki małoletniej powódki podawane w toku postępowania zasadniczo za usprawiedliwione. Koszty te należą do standardowych kosztów utrzymania dziecka w wieku małoletniej. Koniecznym jednak było dokonanie stosownej korekty wysuniętego żądania, zwłaszcza w zakresie niektórych ze wskazywanych w toku niniejszego postępowania wydatków na rzecz małoletniej. Cześć z nich bowiem nie może uchodzić za podstawę do podwyższenia alimentów, gdyż mają one charakter jednorazowy i nie zawsze uzasadniony w rozumieniu art. 135 § 1 kro. Do kosztów uzasadniających podwyższenie alimentów Sąd nie zaliczył wydatków na remont kawalerki, czy też wydatków na obchodzenie przez małoletnią urodzin w różnym gronie, albowiem są to wydatki jednorazowe lub okazjonalne, zaś alimenty są świadczeniem okresowym. Ponadto powinny one służyć zaspokajaniu bieżących i koniecznych potrzeb uprawnionego.
Z całokształtu ustalonych okoliczności wynika, że pozostająca do dyspozycji pozwanego kwota pozwala mu na partycypowanie w kosztach utrzymania małoletniej powódki w wyższym zakresie niż dotychczas, pomimo tego, że na jego utrzymaniu oprócz małoletniej powódki pozostają małoletnie dzieci z drugiego małżeństwa. Analiza wydatków i dochodów pozwanego w ocenie Sądu pozwala na stwierdzenie, że poradzi on sobie z obowiązkiem alimentacyjnym podwyższonym o 500 zł miesięcznie, bez uszczerbku dla utrzymania siebie. Strona powodowa w toku postępowania jurysdykcyjnego była skłonna przystać na tak ustaloną ratę alimentacyjną.
Z tych też względów na mocy art. 133, 135 i 138 k.r.o. Sąd uznał żądanie podwyższenia alimentów za zasadne, jednakże nie w takim zakresie jak strona powodowa pierwotnie się domagała tj. po 1700 zł, lecz niższym, zasądzając od pozwanego na rzecz małoletniej alimenty w wysokości po 1300 zł miesięcznie, z przyczyn szczegółowo powołanych wyżej.
O odsetkach na wypadek opóźnienia w płatności którejkolwiek z rat alimentacyjnych orzeczono w myśl przepisu art. 481 § 1 i 2 k.c., natomiast o natychmiastowej wykonalności pkt 1 wyroku Sąd orzekł na mocy art. 333 § 1 pkt. 1 k.p.c. Ponadto, zgodnie z art. 1082 k.p.c. nadano z urzędu klauzulę wykonalności odnośnie punktu 1 uzasadnianego wyroku.
Nadto z mocy art. 13 ust. 1 pkt. 3 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych Sąd zasądził od pozwanego na rzecz Skarbu Państwa kwotę 400 zł tytułem kosztem sądowych, na które składała się opłata stosunkowa od pozwu, od uiszczenia której strona powodowa była zwolniona z mocy prawa.
Na podstawie art. 108 § 1 k.p.c. w zw. z art. 102 k.p.c. i art. 100 k.p.c. Sąd nie obciążył małoletniej powódki kosztami procesu od oddalonej części powództwa z uwagi na charakter dochodzonych roszczeń oraz okoliczności sprawy.
Sąd stosownie do art. 98 k.p.c. i art. 100 k.p.c. oraz § 2 pkt 4 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie z dnia z dnia 22 października 2015 roku zasądził od pozwanego na rzecz małoletniej powódki kwotę 2000 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego. Ponoszenie przez pozwanego tych kosztów jest konsekwencją uwzględnienia powództwa w zakresie 55 %, powódka bowiem w takim zakresie utrzymała się w żądaniu.