descriptionTreść orzeczenia

Sygn. akt IV P 527/24

Wyrok w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej

Dnia 18 października 2024 roku

Sąd Rejonowy w Toruniu IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych

w składzie następującym:

Przewodniczący sędzia Andrzej Kurzych

Protokolant sekretarz sądowy Karolina Grudzińska

sędzia Andrzej Kurzych

Uzasadnienie

Pozwem z dnia 30 kwietnia 2024 r. powód H. L. wniósł o zasądzenie od pozwanej Agencji Ochrony (...). w W. kwoty 4.000,00 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 4 września 2023 r. do dnia zapłaty tytułem odprawy emerytalnej.

Powód wskazał, że był zatrudniony u pozwanego od 1 kwietnia 2021 r. do 4 września 2023 r. na stanowisku pracownika ochrony. Umowa o pracę została rozwiązana na mocy porozumienia stron w związku z przejściem powoda na emeryturę. Powód w związku z tym nabył prawo do odprawy emerytalnej w wysokości jednomiesięcznego wynagrodzenia za pracę. pozwany nie odpowiada jednak na pisma z prośbą o wypłatę.

W odpowiedzi na pozew pozwana wniosła o oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie kosztów procesu. Pozwana wskazała, że powód złożył wniosek o odprawę emerytalną dopiero w dniu 19 kwietnia 2024 r. Wzbudziło to wątpliwości, czy powód uzyskał odprawę emerytalną u innego pracodawcy. Powód nie przedłożył pracodawcy oświadczenia, że takowej odprawy nie pobrał gdzie indziej, co uniemożliwiało pozwanej jej wypłatę.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

Powód był zatrudniony w Agencji Ochrony (...). w W. w okresie od 1 kwietnia 2021 r. do 30 czerwca 2021 r. na podstawie umowy o pracę na okres próbny z dnia 22 marca 2021 r. Następnie w dniu 1 lipca 2021 r. pozwana zawarła z powodem umowę o pracę na czas określony od 1 lipca 2021 r. do 30 września 2023 r. Powód był zatrudniony na stanowisku pracownika ochrony w pełnym wymiarze czasu pracy. W umowie z 1 lipca 2021 r. wskazana została stawka godzinowa opiewająca na kwotę 23,38 zł.

Jednocześnie powód był zatrudniony w wymiarze ½ etatu na stanowisku pracownika ochrony w Agencji Ochrony (...) w W.. Obie umowy były wykonywane jednocześnie. Funkcjonował jeden grafik dla obu spółek.

Spółki Agencja Ochrony (...) w W.i Agencja Ochrony (...) w W. współpracują ze sobą tworząc konsorcjum. Udziałowcem Agencji Ochrony (...) w W. jest M. K. (1), zaś Agencji Ochrony (...). w W. M. K. (1), M. K. (2) i K. K.. Prokurentem w obu spółkach jest L. K.. Agencja Ochrony (...) w W. zatrudnia kilkaset osób. Obecnie spółka jest w restrukturyzacji. Postanowieniem z dnia 21 sierpnia 2023 r. otwarte zostało przyspieszone postępowanie układowe. Powołany został nadzorca sądowy w osobie M. G..

(dowody:

⚫

przesłuchanie powoda - protokół elektroniczny z 27.8.2024 r., 00:50:41-00:56:54, k. 52-52v. akt,

⚫

zeznania świadka L. K. – protokół elektroniczny z 27.8.2024 r., 00:33:09-00:49:01, k. 51-51v. akt,

⚫

umowa o pracę z 22.3.2021 r. i z 1.7.201 r. – w aktach osobowych,

⚫

umowa o pracę z 1.7.2021 r. – k. 48 akt,

⚫

aneks – k. 49 akt,

⚫

świadectwo pracy – k. 47 akt,

⚫

postanowienie – k. 68-69 akt)

W związku z tym, że powód zamierzał przejść na emeryturę 4 września 2023 r. obie umowy zostały rozwiązane na mocy porozumienia stron. W dniu 6 września 2023 r. Agencja Ochrony (...) w W. zawarła z powodem kolejną umowę o pracę. Powód został zatrudniony na czas określony do 31 stycznia 2024 r., w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku pracownika ochrony ze stawką godzinową 29,00 zł.

(dowody:

⚫

przesłuchanie powoda - protokół elektroniczny z 27.8.2024 r., 00:50:41-00:56:54, k. 52-52v. akt,

⚫

o pracę z 6.9.2023 r. – k. 45 akt)

Decyzją z dnia 27 września 2023 r. ZUS Oddział w T.przyznał powodowi prawo do emerytury od dnia 2 września 2023 r. (po rozpatrzeniu wniosku z 11 września 2023 r.).

(dowody:

⚫

decyzja – k. 7 akt)

Po ustaniu zatrudnienia w Agencji Ochrony (...) w W. w marcu 2024 r. spółka ta wypłaciła powodowi odprawę emerytalną w kwocie ok. 2 tys. zł. Wcześniej powód nie otrzymał innej odprawy emerytalnej lub rentowej. Powodowi nie wypłacono również odprawy emerytalnej z tytułu zatrudnienia w Agencji Ochrony (...) w W.. Przyjęto, że powód nie złożył wniosku o wypłatę odprawy w tej spółce, złożył natomiast taki wniosku w odniesieniu do zatrudnienia w Agencji Ochrony (...) w W. i dlatego w tej spółce odprawę wypłacono.

(dowody:

⚫

zeznania świadka L. K. – protokół elektroniczny z 27.8.2024 r., 00:33:09-00:49:01, k. 51-51v. akt,

⚫

przesłuchanie powoda - protokół elektroniczny z 27.8.2024 r., 00:50:41-00:56:54, k. 52-52v. akt)

Miesięczne wynagrodzenie za pracę powoda liczone jak przy ekwiwalencie za urlop wynosiło 4.157,68 zł. Wynagrodzenie za pracę powoda za sierpień 2023 r. opiewało na kwotę 4.391,20 zł.

(dowody:

⚫

zaświadczenie – k. 22 akt,

⚫

karta wynagrodzeń – k. 24 akt)

Sąd zważył, co następuje

Stan faktyczny został ustalony na podstawie dokumentów, których prawdziwości strony nie kwestionowały. Ich wiarygodność nie budziły także zastrzeżeń Sądu. Podstawą ustaleń faktycznych były również zeznania świadka L. K., a także przesłuchanie powoda. Sąd uznał, że w zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia sprawy zeznania wymienionych osób były wiarygodne. W sposób zgodny osoby te przedstawiały istotne dla sprawy fakty. Wynikał z nich spójny obraz wydarzeń.

Pozwany cofnął wniosek o dopuszczenie dowodu z przesłuchania strony pozwanej (k. 51v. akt).

Powód w niniejszej sprawie domagał się odprawy emerytalnej. Poza sporem było, że do dnia 4 września 2023 r. powód pozostawał w stosunku pracy z Agencją Ochrony (...). w W. i Agencją Ochrony (...) w W.. Obie umowy zostały rozwiązane na mocy porozumienia stron. Następnie, po jednym dniu przerwy, tj. w dniu 6 września 2023 r., powód podjął ponownie pracę w Agencji Ochrony (...) w W.. Ponadto decyzją z dnia 27 września 2023 r. ZUS Oddział w T. przyznał powodowi prawo do emerytury od dnia 2 września 2023 r. (po rozpatrzeniu wniosku z 11 września 2023 r.). W marcu 2024 r. powodowi została wypłacona odprawa emerytalna w związku z rozwiązaniem umowy o pracę ze spółką Agencja Ochrony (...) w W.. Inna emerytalna lub rentowa na rzecz powoda nie została wypłacona.

W przedstawionym stanie faktycznym nie budziło żadnych wątpliwości, że powodowi przysługiwała odprawa emerytalna w związku z ustaniem zatrudnienia w pozwanej Spółce.

Zgodnie z art. 92 1 § 1 k.p. pracownikowi spełniającemu warunki uprawniające do renty z tytułu niezdolności do pracy lub emerytury, którego stosunek pracy ustał w związku z przejściem na rentę lub emeryturę, przysługuje odprawa pieniężna w wysokości jednomiesięcznego wynagrodzenia. Stosownie zaś do § 2 wskazanego przepisu pracownik, który otrzymał odprawę, nie może ponownie nabyć do niej prawa.

Przejście na emeryturę (rentę) oznacza utratę statusu pracownika w zamian za uzyskanie statusu emeryta (rencisty). Pojęciowo i funkcjonalnie przejście na emeryturę (rentę) jest związane z ustaniem stosunku pracy. Pracownik pobierający emeryturę (rentę) w czasie trwania stosunku pracy przechodzi na jedno z tych świadczeń wówczas, gdy ustaje jego stosunek pracy (np. Sąd Najwyższy w uchwale z 25 stycznia 2002 r., III ZP 24/01, OSNAPiUS 2002/9, poz. 202 i w wyroku z 6 czerwca 2000 r., I PKN 700/99, OSNAPiUS 2001/23, poz. 691).

Niewątpliwe powód przeszedł na emeryturę w warunkach opisanych dyspozycją art. 92 ( 1 )§ 1 k.p. Uzyskał prawo do emerytury z dniem 2 września 2023 r., a stosunek pracy ustał na mocy porozumienia stron z dniem 4 września 2023 r. Nie ma w tym zakresie znaczenia, że powód w dniu 6 września 2023 r. ponownie podjął pracę w Agencji Ochrony(...) w W..

Przedstawiony układ faktyczny był wystarczający do nabycia prawa do odprawy emerytalnej. Pracownik nie musi składać w tym przedmiocie jakichkolwiek wniosków. Prawo do odprawy emertytalnej powstaje z mocy prawa, gdy wystąpi stan rzeczy polegający na ustaniu stosunku pracy w związku z przejściem na emeryturę. Twierdzenia pozwanej, iż nie wypłacił powodowi odprawy emerytalnej, albowiem nie wystąpił on z wnioskiem o wypłatę odprawy emerytalnej nie mają więc żadnego znaczenia z punktu widzenia prawa do tego świadczenia. Dlatego też Sąd nie badał szczegółowo, czy powód w pozwanej spółce takowy wniosek złożył, czy też nie.

Pozwany podnosił również, że nie miał pewności co do tego, czy powód uzyskał już odprawę emerytalną z innego zatrudnienia. Nie jest bowiem wykluczone, że wystąpiła sytuacja, o której mowa w art. 92 ( 1 )§ 2 k.p. Powód wiarygodnie twierdził, że innej odprawy niż ta, którą wypłaciła Agencja Ochrony (...). w W. nie otrzymał. Ta zaś odprawa nie eliminuje prawa do odprawy emerytalnej z tytułu ustania stosunku pracy z Agencją Ochrony (...)w związku z przejściem na emeryturę. Oba stosunki pracy ustały bowiem w tym samym dniu, a więc w obu wystąpił stan rzeczy objęty dyspozycją art. 92 ( 1 )§ 1 k.p. W takiej sytuacji pracownik nabywa prawo do odprawy od obu pracodawców (zob. wyrok Sądu Najwyższego z 5 stycznia 2011 r., III PK 17/10, OSNP 2012/5-6, poz. 60; zob. także E. Maniewska [w:] K. Jaśkowski, E. Maniewska, Komentarz aktualizowany do Kodeksu pracy, LEX/el. 2024, art. 92 ( 1), t. 4.2.; Kodeks pracy. Komentarz, red. prof. dr hab. Arkadiusz Sobczyk, Legalis, t. 7).

Powód tytułem odprawy domagał się kwoty 4.000,00 zł i taka też kwota została na jego rzecz zasądzona. W zakresie wysokości odprawy należy wskazać, że wysokość odprawy wynosi jednomiesięczne wynagrodzenie pracownika, które oblicza się stosownie do wydanego na podstawie art. 297 k.p. rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 29 maja 1996 r. w sprawie sposobu ustalania wynagrodzenia w okresie niewykonywania pracy oraz wynagrodzenia stanowiącego podstawę obliczania odszkodowań, odpraw, dodatków wyrównawczych do wynagrodzenia oraz innych należności przewidzianych w Kodeksie pracy (Dz. U. z 2017 r. poz. 927), a więc tak jak przy ekwiwalencie za urlop wypoczynkowy (§ 2 ust. 1 pkt 7). Pozwany wskazał tę kwotę w zaświadczeniu z 13 czerwca 2024 r. (k. 22 akt) podając, iż opiewa ona na 4.157,68 zł. Pełnomocnik pozwanego na rozprawie w dniu 27 sierpnia 2024 r. kwestionował podaną kwotę twierdząc, że została ona wadliwie obliczona. Nie podjął jednak dalszych działań w kierunku jej weryfikacji. W związku z tym Sąd uznał ją za obowiązującą. Warto też zwrócić uwagę na to, że wynagrodzenie powoda za sierpień 2023 r. opiewało na kwotę 4.391,20 zł, a więc było zbliżone do obliczonego przez pozwanego miesięcznego wynagrodzenia. Nic zatem nie wskazywało na to, aby służby księgowe pozwanej dopuściły się w tym zakresie jakiejś omyłki.

O odsetkach ustawowych za opóźnienie orzeczono na podstawie art. 481 § 1 k.c. w zw. z art. 300 k.p. Powód jako początkową datę odsetek wskazał ostatni dzień zatrudnienia, tj. 4 września 2023 r. Pracownik uzyskuje prawo do odprawy z dniem przejścia na rentę lub emeryturę, a więc powodowi przysługiwały odsetki od dnia następnego po dniu rozwiązania stosunku pracy, czyli 5 września 2023 r. Powództwo w zakresie odsetek ustawowych za opóźnienie za dzień 4 września 2023 r. podlegało oddaleniu, o czym orzeczono w punkcie II. sentencji wyroku. Warto podkreślić, że obowiązek zapłaty odsetek jest niezależny od winy dłużnika w terminowym spełnieniu świadczenia. Stąd też wymagalność roszczenia o odprawę nie zależy od daty wydania decyzji emerytalnej, ewentualnie daty okazania tej decyzji pracodawcy (zob. wyrok Sądu Najwyższego z 8 września 2015 r., I PK 297/14, LEX nr 1785693).

O rygorze natychmiastowej wykonalności w zakresie jednomiesięcznego wynagrodzenia za pracę orzeczono w oparciu o art. 477 2 § 1 k.p.c. (zgodnie z zaświadczeniem wystawionym przez pozwaną).

O kosztach należnych Skarbowi Państwa orzeczono na podstawie art. 113 ust. 1 w związku z art. 96 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 959 ze zm.). Pobrane od pozwanego koszty sądowe obejmowały opłatę od pozwu.

sędzia Andrzej Kurzych