Treść orzeczenia
Sygn. akt IV Kz 62/18
Postanowienie
Dnia 16 marca 2018 r.
Sąd Okręgowy w Legnicy - IV Wydział Karny Odwoławczy w składzie:
Przewodniczący : SSO Paweł Pratkowiecki
Protokolant : sekr. sąd. Patrycja Ignaczak
Przy udziale Prokuratora po rozpoznaniu w sprawie J. H. oskarżonej o przestępstwo z art. 286 § 1 k.k. i inne zażalenia oskarżyciela posiłkowego na zarządzenie upoważnionego sędziego Sądu Rejonowego w Lubinie z dnia 11stycznia 2018 r. w przedmiocie uznania za bezskuteczny wniosku o przywrócenie terminu oraz odmowy przyjęcia apelacji na podstawie art. 437 § 2 k.p.k. postanawia
I. zmienić zaskarżone zarządzenie w punkcie I części dyspozytywnej w ten sposób, że na podstawie art. 126 § 1 k.p.k. w zw. z art. 429 § 1 k.p.k. odmówić przyjęcia wniosku oskarżyciela posiłkowego o przywrócenie terminu do złożenia apelacji od wyroku Sądu Rejonowego w Lubinie z dnia 11 lipca 2017 r., sygn. akt II K 1474/16,
II. w pozostałym zakresie zaskarżone zarządzenie utrzymać w mocy.
Uzasadnienie
Zarządzeniem z dnia 11 stycznia 2018 r. upoważniony sędzia Sądu Rejonowego w Lubinie na podstawie art. 122 § 1 k.p.k. w zw. z art. 126 § 1 k.p.k. w zw. z art. 429 § 1 k.p.k. uznał za bezskuteczny wniosek oskarżyciela posiłkowego o przywrócenie terminu do wniesienia apelacji oraz odmówił przyjęcia apelacji od wyroku tego Sądu z dnia 11 lipca 2017 r., sygn. akt II K 1474/16.
Na powyższe zarządzenie zażalenie złożył oskarżyciel posiłkowy i wniósł o jego uchylenie bądź zmianę i w konsekwencji przyjęcie apelacji.
Sąd Okręgowy zważył co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie Sąd Okręgowy uznał za konieczne poczynienie kilku uwag natury ogólnej. Otóż wymogi formalne, jakie powinno spełniać każde pismo procesowe, wskazane są w art. 119 § 1 i 2 k.p.k. oraz w przepisach szczególnych, odnoszących się do konkretnej czynności procesowej. W przypadku wniosku o przywrócenie terminu takim przepisem szczególnym jest art. 126 § 1 k.p.k. Oznacza to, że wymogiem formalnym pisma procesowego zawierającego wniosek o przywrócenie terminu, jest m.in. wykazanie przyczyn, dla których doszło do uchybienia terminowi.
Nie można natomiast za wymóg formalny pisma uznać konieczności wykazania przez wnioskującego, do kiedy istniała przeszkoda, o której mowa w art. 126 § 1 k.p.k. Kwestia ta dotyczy bowiem wyłącznie terminowości złożenia wniosku o przywrócenie terminu, a przepis art. 126 § 1 k.p.k. we fragmencie, w którym mówi o złożeniu wniosku w terminie zawitym 7 dni od daty ustania przeszkody, jest co do zasady odpowiednikiem takich norm, jak art. 422 § 1 k.p.k. oraz art. 445 § 1 k.p.k. Nie ma zaś wątpliwości, że nie jest wymogiem formalnym wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku, czy też apelacji, konieczność wykazania w ich treści, że złożono je z zachowaniem terminów z art. 422 § 1 k.p.k. i art. 445 § 1 k.p.k. A zatem terminowość złożenia pisma procesowego nie należy do jego wymogów formalnych w rozumieniu art. 119 § 1 k.p.k., ani też w rozumieniu przepisów szczególnych, o których mowa w art. 120 § 1 k.p.k. Cechą wymogów formalnych jest bowiem m.in. możliwość ich uzupełnienia (art. 120 § 1 i 2 k.p.k.). Tymczasem nie można wezwać autora pisma procesowego złożonego po terminie do uzupełnienia „braku” poprzez terminowe wniesienie tego pisma.
Jedynie na marginesie należy zaznaczyć, że w znakomitej większości przypadków, wskazanie przez wnioskującego przyczyn, dla których uchybił terminowi będzie zarazem zawierać informację o tym, czy pismo złożono z zachowaniem terminu 7 dni od momentu ustania przeszkody. Owa przeszkoda to bowiem nic innego, jak powody, dla których uchybiono terminowi głównemu.
Reasumując dotychczasowe rozważania - w przypadku wniosku o przywrócenie terminu, w pierwszej kolejności konieczne jest ustalenie, czy został on złożony z zachowaniem wskazanego w art. 126 § 1 k.p.k. terminu 7 dni od momentu ustania przeszkody. Oceny tej dokonuje prezes sądu (upoważniony sędzia) i w razie stwierdzenia, że doszło do przekroczenia wspomnianego terminu, powinien wydać zarządzenie o odmowie przyjęcia wniosku na podstawie stosowanego w drodze analogii art. 126 § 1 k.p.k. w zw. z art. 429 § 1 k.p.k. (jeśli wniosek dotyczy przywrócenia terminu do wniesienia środka odwoławczego), albo art. 126 § 1 k.p.k. w zw. z art. 422 § 3 k.p.k. (jeśli wniosek dotyczy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku).
Ponieważ oba wymienione zarządzenia zamykają drogę do wydania wyroku, to na podstawie art. 459 § 1 k.p.k. w zw. z art. 466 § 1 k.p.k. przysługuje na nie zażalenie.
Jak widać Sąd Okręgowy orzekający w niniejszej sprawie, z przyczyn omówionych wyżej, nie podziela tych poglądów Sądu Najwyższego, cytowanych w zaskarżonym zarządzeniu, według których konieczność wykazania zachowania terminu 7-dniowego jest wymogiem formalnym wniosku z art. 126 § 1 k.p.k. oraz, że w razie uchybienia temu terminowi prezes sądu powinien wydać zarządzenie o uznaniu wniosku za bezskuteczny (postanowienie SN z dnia 27 października 2014r., sygn. II KZ 34/14, LEX 1523439, a także postanowienie SN z dnia 16 grudnia 2014 r., sygn. II KZ 42/14, OSNKW 2015/5/46).
Przechodząc bezpośrednio na grunt niniejszej sprawy trzeba zauważyć, że co do zasady w zaskarżonym zarządzeniu słusznie uznano, że brak jest podstaw do merytorycznego rozpoznania wniosku oskarżyciela posiłkowego o przywrócenie terminu do wniesienia apelacji. Z akt wynika bowiem wprost, że przeszkoda, o której mowa w art. 126 § 1 k.p.k. ustała w dniu 2 października 2017 r., kiedy to oskarżyciel posiłkowy odebrał stosowną korespondencję (k- 338). Nie ma również wątpliwości, że oskarżyciel posiłkowy złożył wniosek o przywrócenie terminu dopiero w dniu 13 października 2017 r., a więc już po upływie 7 dni od chwili ustania wspomnianej przeszkody (k- 339).
Argumenty podniesione w zażaleniu, odwołujące się do sposobu działania doręczyciela, braku ustanowienia pełnomocnika z urzędu oraz okoliczności, w jakich oskarżona składała pisma procesowe, a także do przyjętej przez nią linii obrony, są bez znaczenia dla oceny, czy oskarżyciel posiłkowy złożył swój wniosek z zachowaniem terminu 7-dniowego z art. 126 § 1 k.p.k.
W konsekwencji, wobec uchybienia wspomnianemu wyżej terminowi, należało na podstawie art. 429 § 1 k.p.k. w zw. z art. 126 § 1 k.p.k. odmówić przyjęcia wniosku oskarżyciela posiłkowego o przywrócenie terminu do wniesienia apelacji. Sąd odwoławczy dokonał zatem zmiany zaskarżonego zarządzenia tylko w ten sposób, że w miejsce decyzji o uznaniu wniosku za bezskuteczny odmówił przyjęcia tego wniosku. Jest to zmiana natury formalnej, gdyż istota rozstrzygnięcia prowadzi w efekcie do rezultatu tożsamego z decyzją podjętą przez autora zaskarżonego zarządzenia.