Treść orzeczenia
Sygn. akt IV Ka 706/16
Uzasadnienie
D. S. został skazany prawomocnymi wyrokami:
I. Sądu Rejonowego w Będzinie z dnia 30 sierpnia 2005 roku w sprawie VIII K 230/05, za:
a. przestępstwo popełnione w dniu 06 kwietnia 2005 roku, wypełniające dyspozycję art. 275 § 1 kk i art. 278 § 5 w związku z § 1 kk w związku z art. 11 § 2 kk - na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności,
b. przestępstwo popełnione w dniu 09 kwietnia 2005 roku, wypełniające dyspozycję art. 278 § 1 kk - na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności,
c. przestępstwo popełnione w dniu 09 kwietnia 2005 roku, wypełniające dyspozycję art. 278 § 5 kk - na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności,
za które wymierzono karę łączną 1 roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby 3 lat;
- postanowieniem z dnia 12 kwietnia 2007 roku Sąd Rejonowy w Kielcach zarządził wykonanie kary łącznej 1 roku pozbawienia wolności, która została wykonana w dniu 13 grudnia 2010 roku;
II. Sądu w Snaresbrook Crown w Wielkiej Brytanii z dnia 28 sierpnia 2007 roku w sprawie 07/2721 za przestępstwo kradzieży dokonanej na osobie – na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności;
III. Sądu w Stratford Magistrates w Wielkiej Brytanii z dnia 24 listopada 2008 roku w sprawie 08/2721/152376K za przestępstwo kradzieży dokonanej na osobie na karę 16 tygodni pozbawienia wolności oraz za przestępstwo pobicia na karę 8 tygodni pozbawienia wolności;
IV. Sądu Rejonowego w Radomsku z dnia 30 stycznia 2012 roku w sprawie VI K 941/11, za:
a. przestępstwo popełnione w dniu 28 lipca 2011 roku, wypełniające dyspozycję art. 13 § 1 kk w związku z art. 278 § 1 kk w związku z art. 64 § 1 kk - na karę 1 roku pozbawienia wolności oraz karę grzywny w ilości 200 stawek dziennych po 15 zł każda stawka,
b. przestępstwo popełnione w dniu 28 lipca 2011 roku, wypełniające dyspozycję art. 13 § 1 kk w związku z art. 278 § 1 kk w związku z art. 64 § 1 kk - na karę 1 roku pozbawienia wolności oraz karę grzywny w ilości 200 stawek dziennych po 15 zł każda stawka,
c. przestępstwo popełnione w okresie od dnia 25 do 26 lipca 2011 roku, wypełniające dyspozycję art. 13 § 1 kk w związku z art. 278 § 1 kk, art. 278 § 1 kk, w związku z art. 64 § 1 kk, w związku z art. 12 kk - na karę 1 roku pozbawienia wolności oraz karę grzywny w ilości 200 stawek dziennych po 15 zł każda stawka,
za które wymierzono karę łączną 2 lat pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby 4 lat oraz karę łączną 450 stawek dziennych grzywny, przy ustaleniu jednej stawki na kwotę 10 złotych;
- postanowieniem z dnia 06 kwietnia 2016 roku w sprawie VI Ko 289/16 Sąd Rejonowy w Radomsku zarządził wykonanie kary łącznej 2 lat pozbawienia wolności;
- postanowieniem z dnia 20 maja 2016 roku w sprawie VI Ko 593/16 Sąd Rejonowy w Radomsku:
• zamienił jednostkową karę 1 roku pozbawienia wolności orzeczoną za czyn IVa na karę 30 dni aresztu; umorzył postępowanie wykonawcze w zakresie kary aresztu oraz kary grzywny w ilości 200 stawek dziennych orzeczonej za ten czyn;
• stwierdził, że kara łączna pozbawienia wolności oraz kara łączna grzywny orzeczone w/w wyrokiem utraciły moc;
V. Sądu w North East London Magistrates w Wielkiej Brytanii z dnia 21 listopada 2013 roku w sprawie 13/2573/157479D za przestępstwo kradzieży - na karę finansową w kwocie 60 GBP;
VI. Sądu w North East London Magistrates w Wielkiej Brytanii z dnia 04 listopada 2013 roku w sprawie 13/2573/139967U za przestępstwo kradzieży - na karę 70 dni pozbawienia wolności oraz karę finansową w kwocie 80 GBP;
VII. Sądu w North East London Magistrates w Wielkiej Brytanii z dnia 07 stycznia 2014 r. w sprawie 14/2573/22688J za cztery przestępstwa kradzieży i jedno przestępstwo w postaci popełniania dalszych przestępstw podczas trwania okresu nakazu zawieszenia wyroku - na cztery kary po 84 dni pozbawienia wolności i jedną karę 70 dni pozbawienia wolności;
Sąd Rejonowy w Radomsku wyrokiem łącznym z dnia 20 września 2016 roku w sprawie VI K 336/16:
1. na podstawie art. 85 kk i art. 86 § 1 kk w związku z art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 20.02.2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r. poz. 396) jednostkowe kary pozbawienia wolności, orzeczone wobec skazanego D. S. za zbiegające się przestępstwa, a wymierzone wyrokiem Sądu Rejonowego w Radomsku opisanym w punktach IVb i IVc części wstępnej wyroku łącznego połączył i wymierzył karę łączną pozbawienia wolności w wymiarze 1 (jednego) roku i 6 (sześciu) miesięcy;
2. na podstawie art. 89 § 1 kk w związku z art. 69 § 1 i § 2 kk w związku z art. 70 § 1 pkt 1 kk w związku z art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 20.02.2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r. poz. 396) wykonanie orzeczonej w punkcie 1 (pierwszym) wyroku łącznego kary łącznej pozbawienia wolności warunkowo zawiesił na okres próby 5 lat;
3. na podstawie art. 85 kk i art. 86 § 1 i § 2 kk w związku z art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 20.02.2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r. poz. 396) jednostkowe kary grzywny orzeczone wobec skazanego za zbiegające się przestępstwa, a wymierzone wyrokiem Sądu Rejonowego w Radomsku opisanym w punktach IVb i IVc części wstępnej wyroku łącznego połączył i wymierzył karę łączną 300 stawek dziennych grzywny, ustalając wysokość jednej stawki na kwotę 15 (piętnastu) złotych;
4. na podstawie art. 63 § 1 kk w związku z art. 577 kpk zaliczył skazanemu na poczet kary łącznej grzywny orzeczonej w punkcie 3 (trzecim) wyroku łącznego okres rzeczywistego pozbawienia wolności w sprawie VI K 941/11 w dniach 28-30 lipca 2011 roku, przyjmując, iż jeden dzień rzeczywistego pozbawienia wolności jest równy dwóm stawkom dziennym grzywny;
5. ustalił, że w pozostałym zakresie wyrok opisany w punktach IVb i IVc części wstępnej wyroku łącznego podlega odrębnemu wykonaniu;
6. na podstawie art. 572 kpk w związku z art. 85 kk w związku z art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 20.02.2015 roku o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r. poz. 396) umorzył postępowanie w przedmiocie wydania wyroku łącznego co do wyroku opisanego w punkcie I części wstępnej wyroku łącznego stwierdzając, że wyrok ten w całości podlega odrębnemu wykonaniu;
7. na podstawie art. 572 kpk w związku z art. 92a kk w związku z art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 20.02.2015 roku o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r. poz. 396) umorzył postępowanie w przedmiocie wydania wyroku łącznego co do wyroków opisanych w punktach II, III, V, VI i VII części wstępnej wyroku łącznego stwierdzając, że wyroki te w całości podlegają odrębnemu wykonaniu;
8. zasądził od skazanego na rzecz Skarbu Państwa 50 złotych tytułem wydatków poniesionych w postępowaniu pierwszoinstancyjnym.
Powyższy wyrok został zaskarżony przez obrońcę skazanego.
Apelacja wywiedziona z podstawy prawnej art. 438 pkt 1 i 4 kpk zarzuciła zaskarżonemu wyrokowi:
- obrazę przepisów prawa materialnego- art. 70 § 1 kk – poprzez ustalenie okresu próby w wymiarze 5 lat, podczas gdy zasadnym jest zastosowanie dyspozycji art. 70 § 1 kk w brzmieniu obowiązującym po nowelizacji z dnia 01 lipca 2015 roku, jako przepisu względniejszego dla sprawcy, dopuszczającego okres próby w maksymalnym wymiarze 3 lat.
- rażącą niewspółmierność kary łącznej 1 roku i 6 miesięcy pozbawianie wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby lat 5 oraz kary 300 stawek dziennych grzywny, przy ustaleniu jednej stawki na kwotę 15 złotych, w wyniku pominięcia okoliczności dotyczących popełnionych czynów jednostkowych tj. działania skazanego w tym samym czasie w odstępstwie 4 dni pomiędzy poszczególnymi czynami, tożsamego sposobu działania sprawcy, przyjęcia tożsamej kwalifikacji prawnej czynów oraz przedmiotu ochrony ( kradzieże ), braku istotnej szkody wyrządzonej przestępstwem w formie usiłowania, oraz upływu czasu od popełnienia zarzucanych mu czynów i skazania za czyny jednostkowe co w konsekwencji przemawia za przyjęciem pełnej zasady absorpcji odnośnie kary pozbawiania wolności i kary grzywny oraz ustalania okresu zawieszenia wykonania kary w okresie minimalnym jednego roku.
W konkluzji skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez wymierzenie skazanemu kary łącznej 1 roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem wykonania na okres próby 1 roku oraz kary łącznej 200 stawek dziennych grzywny, przy ustaleniu jednej stawki na kwotę 15 złotych.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje
Apelacja nie zasługuje na uwzględnienie.
Podniesiony przez skarżącego zarzut naruszenia art. 438 pkt 4 kpk poprzez wymierzenie skazanemu rażąco surowych kar łącznych jest całkowicie chybiony.
W judykaturze, jak i doktrynie ugruntowany jest pogląd, iż kara łączna winna być orzekana odpowiednio do stopnia związku podmiotowo-przedmiotowego i czasowego występującego pomiędzy zbiegającymi się realnie przestępstwami (wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie z 27.03.2013roku, II AKa 52/13, Legalis numer 732943). Natomiast przez związek przedmiotowo - podmiotowy rozumieć należy przede wszystkim podobieństwo rodzajowe zbiegających się przestępstw, motywację i czas popełnienia każdego z nich. Im większe jest powiązanie pomiędzy zbiegającymi się przestępstwami, tym pełniej wymiar kary łącznej winien uwzględniać zasadę absorbcji. Wymierzenie kary łącznej w oparciu o zasadę absorbcji nastąpić może jednak tylko wyjątkowo, gdy między zbiegającymi się przestępstwami istnieje ścisły związek przedmiotowo-podmiotowy.
Przestępstwa, za które wymierzono skazanemu, w punkcie 1 zaskarżonego wyroku karę łączną 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności oraz w punkcie 3 karę łączną 300 stawek dziennych grzywny, przy ustaleniu jednej stawki na kwotę 15 złotych, jakkolwiek godziły w to samo dobro prawne – mienie i popełnione zostały w nieznacznym odstępie czasowym, to jednak dokonane zostały z udziałem różnych pokrzywdzonych i nie charakteryzowały się tożsamą kwalifikacją prawną.
Wobec powyższego należy stwierdzić, iż występujący między zbiegającymi się przestępstwami związek podmiotowo-przedmiotowy nie był na tyle ścisły aby uzasadniać zastosowanie przy wymiarze kar łącznych zasady absorbcji.
Poza tym zauważyć należy, iż bliskość czasowa i tożsamość czynów przypisanych skazanemu nie zobowiązuje sądu orzekającego do stosowania zasady absorpcji, lecz jedynie daje podstawę do rozważań w ramach sędziowskiego uznania, czy skazany zasługuje na takie nowe ukształtowanie kary, które uwzględnia te okoliczności, a więc czy trafne jest ukształtowanie kary przy zastosowaniu zasady absorpcji.
Nie można przyjąć także, że podobieństwo popełnianych przestępstw stanowi okoliczność łagodzącą w sprawie wymierzenia kary łącznej. Popełnienie na przestrzeni kilku dni takich samych przestępstw, za które już uprzednio skazany był karany, świadczy o braku pozytywnej prognozy kryminologicznej a wręcz o premedytacji w popełnianiu przestępstw.
W aspekcie powyższego Sąd Rejonowy przy uwzględnieniu treści art. 86 § 1 kk mógł wymierzyć skazanemu karę łączną pozbawienia wolności w niniejszej sprawie - mając na uwadze wymiar kar jednostkowych - w granicach od 1 roku pozbawienia wolności do 2 lat pozbawienia wolności oraz grzywny w granicach od 200 stawek do 400 stawek dziennych. Takie granice kar łącznych powodują, iż nie można ocenić kar łącznych 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności oraz 300 stawek dziennych grzywny, przy ustaleniu jednej stawki na kwotę 15 złotych, za rażąco i niewspółmiernie surowe.
Nie zasadny jest również zarzut niezastosowania przez Sąd Rejonowy w niniejszej sprawie art. 70 § 1 kk, w brzmieniu obowiązującym od 01 lipca 2015 roku, jako względniejszego dla skazanego.
Zważyć należy, iż art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r., poz. 396) wyłącza stosowanie ustawy nowej do kar prawomocnie orzeczonych przed dniem jej wejścia w życie tj. przed 01 lipca 2015 roku, z tym, że owo wyłączenie nie obejmuje wypadków, w których zachodzi potrzeba orzeczenia kary łącznej w związku z prawomocnym skazaniem już po tym dniu. Przepis ten reguluje odmiennie i autonomicznie reguły intertemporalne na potrzeby nowelizacji przepisów o karze łącznej.
Mając na uwadze, iż ostatni wyrok skazujący D. S. został wydany 07 stycznia 2014 roku, a zatem pod rządami ustawy obowiązującej przed 1 lipca 2015 roku, Sąd Rejonowy słusznie zastosował przepis art. 70 § 1 kk w brzmieniu tejże ustawy i określił skazanemu okres próby w maksymalnym wymiarze 5 lat. Wobec wielokrotnej karalności, skazany dał dowód temu, że jest osobą zdemoralizowaną, a tym samym wskazane jest poddanie go dłuższej kontroli.
O kosztach sądowych w postępowaniu odwoławczym Sąd Okręgowy orzekł w oparciu o przepisy wskazane w części dyspozytywnej wyroku.
SSO Marta Legeny – Błaszczyk SSA w SO Andrzej Szawel SSO Tomasz Ignaczak