Treść orzeczenia
Uzasadnienie
Formularz UK 2
Sygnatura akt
Sygn. akt IV Ka 420/25
Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:
1. CZĘŚĆ WSTĘPNA
1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji
Wyrok Sądu Rejonowego w Bełchatowie z dnia 14 kwietnia 2025 roku w sprawie II K 919/24.
1.2. Podmiot wnoszący apelację
☒ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego
☐ oskarżyciel posiłkowy
☐ oskarżyciel prywatny
☐ obrońca
☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego
☐ inny
1.3. Granice zaskarżenia
1.1.1. Kierunek i zakres zaskarżenia
☐ na korzyść
☒ na niekorzyść
☐ w całości
☒ w części
☐
co do winy
☐
co do kary
☒
co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia
1.1.2. Podniesione zarzuty
Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji
☐
art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu
☒
art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu
☐
art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia
☐
art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia
☐
art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka
☐
☐
brak zarzutów
1.4. Wnioski
☐
uchylenie
☒
zmiana
2. Ustalenie faktów w związku z dowodami
przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy
1.5. Ustalenie faktów
1.1.3. Fakty uznane za udowodnione
Lp.
Oskarżony
Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi
Dowód
Numer karty
2.1.1.1.
1.1.4. Fakty uznane za nieudowodnione
Lp.
Oskarżony
Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi
Dowód
Numer karty
2.1.2.1.
1.6. Ocena dowodów
1.1.5. Dowody będące podstawą ustalenia faktów
Lp. faktu z pkt 2.1.1
Dowód
Zwięźle o powodach uznania dowodu
1.1.6. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów
(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)
Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2
Dowód
Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu
3. STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków
Lp.
Zarzut
3.2.
Podniesiony w apelacji prokuratora zarzut:
- obrazy przepisów prawa materialnego, na podstawie art. 438 pkt 1a k.p.k., a mianowicie art. 178a § 5 k.k. oraz art. 44b k.k., poprzez ich niezastosowanie, błędną wykładnię, a w konsekwencji nieorzeczenie obligatoryjnego środka karnego w postaci przepadku pojazdu, którym poruszał się oskarżony, podczas gdy zgodnie z treścią art. 178a § 5 k.k., sąd orzeka przepadek, o którym mowa w art. 44b k.k., w razie popełnienia przestępstwa określonego w § 1 lub § 4, chyba że zawartość alkoholu w organizmie sprawcy przestępstwa określonego w § 1 była niższa niż 1,5‰ alkoholu we krwi lub 0,75 mg alkoholu na decymetr sześcienny w wydychanym powietrzu albo nie prowadziła do takiego stężenia, a jednocześnie – zdaniem skarżącego – nie zachodziła żadna z przesłanek negatywnych, wskazanych w art. 44b k.k., ani też nie wystąpił wyjątkowy przypadek uzasadniony szczególnymi okolicznościami, który uzasadniałby odstąpienie od orzeczenia przepadku.
☐ zasadny
☐ częściowo zasadny
☒ niezasadny
Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny
Zarzuty podniesione w apelacji prokuratora okazały się bezzasadne w stopniu oczywistym i tym samym apelacja nie zasługuje na uwzględnienie.
Sąd odwoławczy rozpoznał sprawę w granicach zaskarżenia i podniesionych zarzutów, zgodnie z art. 433 § 1 k.p.k. oraz art. 434 § 1 k.p.k., uznając, iż apelacja prokuratora nie zasługuje na uwzględnienie, a zaskarżony wyrok odpowiada prawu.
Wbrew twierdzeniom skarżącego, Sąd Rejonowy nie dopuścił się obrazy prawa materialnego, w szczególności art. 178a § 5 k.k. w zw. z art. 44b k.k. Należy przypomnieć, że choć art. 178a § 5 k.k. statuuje zasadę orzekania przepadku pojazdu albo jego równowartości, to ustawodawca nie wyłączył możliwości odstąpienia od tego środka, jeżeli zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek, oceniany w realiach konkretnej sprawy. Ocena taka została dokonana przez sąd meriti w sposób prawidłowy, wszechstronny i zgodny z zasadami swobodnej oceny sądowej, a jej rezultaty zasługują na pełną aprobatę.
Sąd odwoławczy w pełni podziela stanowisko Sądu Rejonowego, że w niniejszej sprawie zachodzi szczególny, wyjątkowy przypadek, który uzasadniał odstąpienie od orzeczenia przepadku równowartości pojazdu. Pamiętać bowiem należy, iż w polskim prawie karnym obowiązuje zasada indywidualizacji kary. Orzekanie tym samym wobec oskarżonego przepadku kwoty 107.800 zł (na taką kwotę oszacowano wartość pojazdu, którym poruszał się oskarżony) byłoby w okolicznościach analizowanej sprawy niedorzeczne. Funkcją przepadku, o jakim mowa w art. 178 a § 5 k.k. nie jest przecież karanie za prowadzenie drogich samochodów. Zatem - widząc tę rażącą dysproporcję (trudną sytuację materialną oskarżonego i ponadprzeciętną wartość samochodu) Sąd Okręgowy uznał w ślad za Sądem Rejonowym, że zachodzi określony w art. 178 a § 5 k.k. in fine wyjątkowy wypadek, uzasadniony szczególnymi okolicznościami, pozwalający na odstąpienie od orzekania przepadku.
W szczególności uwzględnienia wymagały następujące okoliczności:
• oskarżony nie był dotychczas karany, a jego niekaralność stanowi istotną okoliczność łagodzącą, świadczącą o dotychczasowym prawidłowym funkcjonowaniu w społeczeństwie;
• brak jest jakichkolwiek podstaw do przyjęcia, że oskarżony jest osobą uzależnioną od alkoholu – z materiału dowodowego wynika jedynie, że alkohol spożywał w sposób ryzykowny, incydentalny;
• oskarżony leczy się psychiatrycznie z powodu depresji i zaburzeń nastroju, nadal przyjmuje środki antydepresyjne, choć – jak wskazał na rozprawie – jego stan obecnie uległ poprawie;
• oskarżony odczuwa skutki rozpadu życia rodzinnego – ani on, ani jego dzieci nie utrzymują kontaktu z żoną, wobec której oskarżony zobowiązany jest do spłaty;
• jego sytuacja materialna jest skrajnie trudna – oskarżony wskazał, że aktualnie „jest bez grosza”, osiąga dochód w wysokości około 4.500 zł miesięcznie, przy jednoczesnych znaczących obciążeniach finansowych.
Orzeczenie przepadku równowartości w/w pojazdu stanowiłoby dla oskarżonego istotną stratę nie tylko w sensie materialnym, z uwagi na brak realnych możliwości odtworzenia tego majątku, lecz przede wszystkim w sensie funkcjonalnym, utrudniając realizację podstawowych potrzeb życiowych. Z tych względów, kierując się zasadami humanitaryzmu oraz proporcjonalności reakcji karnej, sąd odwoławczy uznał odstąpienie od przepadku jego równowartości za w pełni uzasadnione. Sąd odwoławczy podkreśla, że celem reakcji karnej jest zapobieganie przestępstwom, co konkretyzuje się w postaci prewencji generalnej i prewencji indywidualnej. Orzeczona wobec oskarżonego kara grzywny (200 stawek dziennych każda w wysokości 25 złotych), zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres 3 lat oraz świadczenie pieniężne w znacznej wysokości (20.000 złotych) w sposób wystarczający realizują cele prewencji generalnej, kształtując świadomość prawną społeczeństwa, oraz w pełni realizują również cele prewencji indywidualnej, zapobiegając ponownemu naruszeniu porządku prawnego przez oskarżonego. Z uwagi na dotychczasowy sposób życia oskarżonego oraz okoliczności czynu, nie wymaga on większej represyjności reakcji karnej dla utrwalenia postaw zgodnych z prawem.
Wniosek
Wniosek o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez orzeczenie wobec oskarżonego przepadku równowartości pojazdu mechanicznego, prowadzonego przez oskarżonego w ruchu lądowym, a w pozostałym zakresie – o utrzymanie wyroku w mocy.
☐ zasadny
☐ częściowo zasadny
☒ niezasadny
Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.
Wniosek jest niezasadny z przyczyn wskazanych szczegółowo powyżej.
4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU
4.1.
Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności
5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO
1.7. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji
5.1.1.
Przedmiot utrzymania w mocy
Utrzymanie w mocy wszystkich rozstrzygnięć zawartych w wyroku.
Zwięźle o powodach utrzymania w mocy
Prawidłowość rozstrzygnięcia Sądu I instancji w zakresie ustalenia sprawstwa oskarżonego S. C., kwestii jego winy i kwalifikacji prawnej przypisanego mu czynu, a także wymierzonej mu kary.
Sąd Okręgowy podziela ocenę materiału dowodowego dokonaną przez Sąd Rejonowy w zakresie czynu przypisanego oskarżonemu, jak i odtworzony na podstawie tego materiału stan faktyczny. Kontrola odwoławcza wykazała wszak, że Sąd Rejonowy dokonując ustaleń faktycznych w tym względzie działał w zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów, w ramach i na podstawie obowiązującego prawa oraz zasad doświadczenia życiowego. Stąd też rozumowanie Sadu Rejonowego, które doprowadziło do dokonania ustaleń faktycznych na kanwie przedmiotowej sprawy w tym zakresie, znajduje odzwierciedlenie w treści uzasadnienia, w którym Sąd Rejonowy w sposób syntetyczny i trafny odniósł się do poszczególnych dowodów, a Sąd odwoławczy w pełni ocenę tą aprobuje.
Brak stwierdzenia uchybień wskazanych w środku odwoławczym w tym zakresie, a także uznania zasadności podniesionych zarzutów oraz uwzględnienia sformułowanych wniosków. Zarzuty zawarte w złożonej apelacji oraz zaprezentowane twierdzenia w tej części, stanowią polemikę z prawidłowymi ustaleniami Sądu I instancji.
1.8. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji
5.2.1.
Przedmiot i zakres zmiany
Zwięźle o powodach zmiany
1.9. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji
1.1.7. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia
5.3.1.1.1.
Zwięźle o powodach uchylenia
5.3.1.2.1.
Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości
Zwięźle o powodach uchylenia
5.3.1.3.1.
Konieczność umorzenia postępowania
Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia
5.3.1.4.1.
Zwięźle o powodach uchylenia
1.1.8. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania
1.10. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku
Punkt rozstrzygnięcia z wyroku
Przytoczyć okoliczności
6. Koszty Procesu
Punkt rozstrzygnięcia z wyroku
Przytoczyć okoliczności
2.-3.
Zgodnie z treścią art. 636 § 1 k.p.k. w związku z nieuwzględnieniem środka odwoławczego wniesionego przez oskarżyciela publicznego, Sąd Odwoławczy:
• zasądził od Skarbu Państwa na rzecz oskarżonego S. C. kwotę 840 zł tytułem zwrotu kosztów pomocy prawnej udzielonej w postępowaniu odwoławczym,
• ustalił, że koszty procesu za postępowanie odwoławcze ponosi Skarb Państwa.
7. PODPIS
0.1.1.3. Granice zaskarżenia
Kolejny numer załącznika
Podmiot wnoszący apelację
Prokurator Prokuratury Rejonowej w Bełchatowie.
Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja
Wyrok Sądu Rejonowego w Bełchatowie z dnia 14 kwietnia 2025 roku w sprawie II K 919/24.
0.1.1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia
☐ na korzyść
☒ na niekorzyść
☐w całości
☒ w części
☐
co do winy
☐
co do kary
☒
co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia
0.1.1.3.2. Podniesione zarzuty
Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji
☐
art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu
☒
art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu
☐
art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia
☐
art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia
☐
art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka
☐
☐
brak zarzutów
0.1.1.4. Wnioski
☐
uchylenie
☒
zmiana