Treść orzeczenia
Sygn. akt III RC 1012/18
Wyrok w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej
Dnia 13 stycznia 2021 r.
Sąd Rejonowy w Toruniu III Wydział Rodzinny i Nieletnich w składzie:
Przewodniczący sędzia Marek Szcześniak
Protokolant sekr.sądowy Karol Kotoński
Po rozpoznaniu w dniu 30 grudnia 2020 r. w Toruniu. przy udziale - sprawy z powództwa A. S. przeciwko R. B. o ustanowienie rozdzielności majątkowej i z powództwa wzajemnego R. B. przeciwko A. S. o ustanowienie rozdzielności majątkowej
I. ustanawia z dniem 01.01.2018r. rozdzielność majątkową pomiędzy A. S. i R. B., którzy pozostawali w związku małżeńskim rozwiązanym na mocy wyroku z dnia 29.11.2018r. w sprawie o rozwód I C 1680/18 Sądu Okręgowego w Toruniu, a dla którego w Urzędzie Stanu Cywilnego w T. wydano akt małżeństwa o numerze (...),
II. oddala powództwo wzajemne,
III. zasądza od R. B. na rzecz A. S. kwotę 937 zł (dziewięćset trzydzieści siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu.
Uzasadnienie
A. S. w dniu 18 grudnia 2018r. wniosła pozew przeciwko R. B. domagając ustanowienia rozdzielności majątkowej małżeńskiej z dniem 1.01.2018r. wskazując m.in., że związek małżeński stron został rozwiązany na mocy wyroku rozwodowego z dnia 29.11.2018r. (który uprawomocnił się w dniu 21.12.2018r.) a wcześniej były złożone 2 sprawy o rozwód, które nie doprowadziły do zakończenia małżeństwa. Od stycznia 2018r. pomiędzy stronami brak jest współdziałania w zarządzie majtkiem wspólnym. Od tego czasu żadna ze stron nie konsultuje z drugą decyzji ekonomicznych i samodzielnie decyduje o swoimi dochodach oraz wydatkach. Strony procesu nie zawierały żadnych umów majątkowych małżeńskich. (k.3-7)
Pozwany R. B., w odpowiedzi na pozew, wniósł pozew wzajemny domagając – po sprecyzowaniu stanowiska na rozprawie w dniu 3.04.2019r. (k. 28 verte) – ustanowienia rozdzielności majątkowej małżeńskiej z dniem 1.01.2016r. podając m.in., iż w czasie małżeństwa A. S. zaciągała zadłużenia, które pomagał jej spłacać i że obecnie spłaca on raty 2 pożyczek tj.: zaciągniętej w wrześniu 2016r. w banku na kwotę ok. 15.000 zł której rata wynosi ok. 375 zł miesięcznie i będzie spłacana do października 2021r., oraz uzyskanej w kwietniu 2018r. u pracodawcy pozwanego z Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych w kwocie 8.000 zł której rata wynosi ok. 240 zł miesięcznie i będzie spłacana do kwietnia 2021r. Natomiast R. B. nie oczekuje aby była żona oddała jemu w/w pieniądze, po tym jak R. B. dokona całkowitej spłaty tych 2 swoich zadłużeń. (k.15-26)
Sądustaliłconastępuje
A. S. i R. B. zawarli związek małżeński w dniu 19.08.2000r.
Na mocy wyroku z dnia 29.11.2018r. w sprawie I C 1680/18 Sądu Okręgowego w Toruniu – który uprawomocnił się w dniu 21.12.2018r. – związek małżeński został rozwiązany przez rozwód.
W ich małżeństwie obowiązywał ustrój ustawowej wspólności majątkowej i nie doszło do zawarcia żadnych umów majątkowych małżeńskich.
Ze związku małżeńskiego pochodzą 2 córki: Z. B. ur. (...) i małoletnia J. B. ur. (...)
W grudniu 2007r. R. B. wniósł pozew o rozwód, a który wycofał w piśmie ze stycznia 2008r. podając że doszło do porozumienia się małżonków.
R. B. w maju 2016r. ponownie wniósł sprawę o rozwód, a w piśmie z lipca 2016r. zwrócił się do sądu z prośbą o wycofanie sprawy podając że doszło do porozumienia pomiędzy małżonkami.
Na rozprawie w dniu 10 sierpnia 2016r. A. S. wniosła o orzeczenie rozwodu, a sąd wydał postanowienie o zawieszeniu postępowania w trybie art. 440 § 1 kpc. W październiku 2016r. dokonano zabezpieczenia świadczeń alimentacyjnych na rzecz żony i 2 dzieci, zobowiązując R. B. do płacenia łącznie kwoty 1.600 zł miesięcznie.
Postanowieniem z dnia 29.03.2018r. umorzono postępowanie w sprawie o rozwód, z uwagi na upływ roku od dnia wydania orzeczenia o zawieszeniu postępowania.
W sierpniu 2018r. A. S. złożyła pozew o rozwód podając m.in., że od stycznia 2018r. małżonkowie zaprzestali prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego, uczucia łączące kiedyś małżonków dawno już wygasły, strony oddaliły się od siebie i mąż wyprowadził się od żony oraz córek, a ponadto pomiędzy małżonkami nie istnieje więź gospodarcza, fizyczna ani uczuciowa.
W odpowiedzi na pozew o rozwód R. B. w piśmie z października 2018r. wyraził zgodę na rozwód i potwierdził m.in., że od stycznia 2018r. pomiędzy małżonkami nastąpiło zaprzestanie prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego.
Od stycznia 2018r. pomiędzy stronami brak było współdziałania w zarządzie majtkiem wspólnym. Od tego czasu żadna ze stron nie konsultowała z drugą decyzji ekonomicznych, samodzielnie decydowała o swoimi dochodach oraz wydatkach i pomiędzy małżonkami istniała separacja faktyczna.
W 2008r. małżonkowie zaciągnęli kredyt hipoteczny, denominowany we frankach szwajcarskich, w wysokości ok. 350.000 zł na czas 35 lat, którego rata wynosi obecnie ok. 2.000 zł miesięcznie, a przeznaczonego na budowę domu na działce stanowiącej majątek osobisty A. S., znajdującej się w T. przy ul. (...). Od końca 2018r. A. S. zaprzestała spłaty raty tego kredytu z uwagi na swoją sytuację finansową.
W 2014r. A. S., za namową męża, rozpoczęła prowadzenie działalności gospodarczej, a którą zaprzestała wykonywać w pierwszej połowie 2018r. z uwagi na ponoszone straty.
A. S. zaciągała zadłużenia, w tym dotyczące prowadzonej działalności gospodarczej, a które spłacała, jak np. pożyczkę w wysokości 50.000 zł uzyskaną w 2014r. z (...) a przeznaczoną m.in. na zakup samochodu N. do swojej firmy. Obecnie z samochodu N. korzysta jej były mąż R. B.. Aktualnie do spłaty w/w pożyczek pozostała A. S. kwota łącznie ok. 10.000 zł i są prowadzone egzekucje komornicze tych należności.
R. B. pomagał żonie spłacać zadłużenia i obecnie spłaca on raty 2 pożyczek tj.: zaciągniętej przez niego we wrześniu 2016r. w banku na kwotę ok. 15.000 zł której rata wynosi ok. 375 zł miesięcznie i będzie spłacana do października 2021r., oraz drugiej uzyskanej w kwietniu 2018r. u pracodawcy R. B. z Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych w kwocie 8.000 zł której rata wynosi ok. 240 zł miesięcznie i będzie spłacana do kwietnia 2021r.
Natomiast R. B. nie oczekuje aby była żona oddała jemu w/w pieniądze, gdy dokona on całkowitej spłaty tych 2 swoich pożyczek.
W skład majątku wspólnego byłych małżonków wchodzą: nakłady na budowę domu na działce w T. przy ul. (...), wyposażenie tego domu, oraz samochód N.. Ponadto do majątku wspólnego należy też motor (...) M. o pojemności silnika 125 cm 3 zakupiony przed rozwodem przez R. B..
W grudniu 2020r. R. B. wniósł do sądu sprawę o dokonanie podziału majątku wspólnego, pomiędzy nim i byłą żona.
(okoliczności bezsporne k.3-6,15-18,20-26,38-63,106,109,110-112)
(dowód: odpis aktu małżeństwa k.7
zaświadczenie o pożyczce z (...) k.19
odpis pozwu o rozwód z 2007r. k.71
odpis pisma z 2008r. o cofnięciu pozwu o rozwód k.72
odpis postanowienia o umorzeniu sprawy o rozwód z 2008r. k.73
zaświadczenia o spłacie zadłużenia k.104,105,107,
faktura za zakup samochodu N. k.108
zeznania świadka K. S. k.119-120
zeznania A. S. k.120-121
zeznania R. B. k.121
akta sprawy o rozwód I C 1015/16 SO w Toruniu k.2-12,26-51,60-134,136-165,169,
akta sprawy o rozwód I C 1680/18 SO w Toruniu k.3-11,21,26-31)
Sądzważyłconastępuje
Powyższy stan faktyczny ustalono na podstawie zeznań świadka i stron procesu, które uznano za wiarygodne, gdyż były spójne, logiczne i znalazły potwierdzenie, w odpowiednim zakresie, w stosownych dokumentach urzędowych i prywatnych, których domniemanie autentyczności wynikające z art. 245 kodeksu postępowania cywilnego – a w odniesieniu do dokumentów urzędowych również zgodności z prawdą tego co zostało w nich zaświadczone, wynikające z art. 244 kpc – nie zostały podważone.
Na mocy z art. 230 kpc uznano za bezsporne okoliczności faktyczne zawarte w pozwie oraz w pozwie wzajemnym a także w innych pismach procesowych, oraz przytoczone w ramach informacyjnego wysłuchania stron, którym strona przeciwna nie zaprzeczyła, gdyż nie budziły wątpliwości co do zgodności z prawdziwym stanem rzeczy i znalazły potwierdzenie w pozostałym materiale procesowym zgromadzonym w sprawie.
W myśl art. 31 § 1 kro, z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami z mocy ustawy wspólność majątkowa (wspólność ustawowa) obejmująca przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich (majątek wspólny).
Stosownie do art. 52 § 1 kro, z ważnych powodów każdy z małżonków może żądać ustanowienia przez sąd rozdzielności majątkowej.
Przepis art. 52 § 2 kro stanowi, że rozdzielność majątkowa powstaje z dniem oznaczonym w wyroku, który ją ustanawia. W wyjątkowych wypadkach sąd może ustanowić rozdzielność majątkową z dniem wcześniejszym niż dzień wytoczenia powództwa, w szczególności, jeżeli małżonkowie żyli w rozłączeniu.
Ustawodawca nie definiuje pojęcia „ważnych powodów”, pozostawiając jego wykładnię judykaturze i doktrynie prawa. W piśmiennictwie podkreśla się, że ważne powody, dające podstawę do ustanowienia rozdzielności majątkowej to wytworzenie się takiej sytuacji, która w konkretnych okolicznościach faktycznych powoduje, że dalsze trwanie wspólności majątkowej między małżonkami pociąga za sobą naruszenie lub poważne zagrożenie interesu majątkowego jednego z małżonków i z reguły także dobra rodziny.
Według utrwalonego, tak w piśmiennictwie jak i orzecznictwie sądowym poglądu, ważnym powodem do ustanowienia rozdzielności majątkowej jest separacja faktyczna małżonków, która uniemożliwia im lub znacznie utrudnia współdziałanie w zarządzie majątkiem wspólnym (wyrok SN z 29.01.1997 r., I CKU 66/96, Prok. i Pr. 1997/7-8 s. 32; uzasadnienie wyroku SN z 13.05.1997 r., III CKN 51/97, OSNC 1997/12, poz. 194; wyrok SN z 13.01.2000 r., II CKN 1070/98, LEX nr 50872; wyrok SN z 6.11.1972 r., III CRN 250/72, OSNCP 1973/6, poz. 113; uchwała SN z 28.05.1973 r., III CZP 26/73, OSNCP 1974/4, poz. 65)
(por. Grzegorz Jędrejek „Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Komentarz”, Wydawnictwo Wolters Kluwer, wydanie 2, Warszawa 2017, str. 405-406)
Materiał dowodowy zgromadzony w sprawie wskazuje, że są przesłanki do ustanowienia pomiędzy stronami rozdzielności majątkowej z datą wskazaną w pozwie, tj. z dniem 1 stycznia 2018r.
Sąd miał na uwadze, że strony od tego czasu pozostawały w separacji faktycznej i nie współdziałały w zarządzie majtkiem wspólnym. Od tego czasu żadna ze stron nie konsultowała z drugą decyzji ekonomicznych i samodzielnie decydowała o swoich dochodach oraz wydatkach.
Brak było natomiast podstaw do uwzględnienia powództwa wzajemnego i wprowadzenia rozdzielności majątkowej od dnia 1.01.2016r. – po wniesieniu sprawy o rozwód w 2016r. R. B. wycofał bowiem pozew rozwodowy wskazując że pomiędzy małżonkami doszło do porozumienia.
Następnie, po zawieszeniu latem 2016r. sprawy o rozwód, doszło w marcu 2018r. do umorzenia postępowania rozwodowego – a w kolejnej sprawie rozwodowej R. B. potwierdzał, że stan separacji faktycznej i brak prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego przez małżonków, istnieje od stycznia 2018r.
Powyższej oceny nie zmienia zaciągnięcie pożyczki we wrześniu 2016r. przez R. B. w wysokości ok. 15.000 zł i przeznaczenie tej kwoty na spłatę zadłużenia jego żony, skoro odbyło się to po zawieszeniu sprawy o rozwód a więc po tym jak małżonkowie porozumieli się i zaczęli ponownie współdziałać w zarządzie majątkiem wspólnym.
Należy dodać, że ustanowienie przez sąd rozdzielności majątkowej z dniem 1.01.2018r. – tj. z dniem wcześniejszym niż dzień wytoczenia powództwa – nie jest sprzeczne z dobrem rodziny, gdyż doszło już do prawomocnego orzeczenia rozwodu i rozdzielność majątkowa powstała z mocy prawa z chwilą uprawomocnienia się wyroku rozwodowego tzn. od dnia 21.12.2018r.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 52 § 1 i 2 kro, sąd uwzględnił powództwo i orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku.
Z tych względów powództwo wzajemne oddalono jako niezasadne, orzekając jak w punkcie II sentencji wyroku.
O kosztach procesu rozstrzygnięto na mocy art. 98 § 1 kpc, zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik sprawy, orzekając jak w punkcie III sentencji wyroku.
Do kosztów procesu zaliczono, w trybie art. 98 § 3 kpc, poniesioną opłatę sądową od pozwu w wysokości 200 zł (k.6).
Wynagrodzenie pełnomocnika powódki, będącego adwokatem, ustalono w wysokości 720 zł, tj. w stawce minimalnej, na mocy § 4 ust. 1 pkt 7, § 15 ust. 1 i § 16 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r., poz. 800 ze zm.).
Zgodnie ze stanowiskiem Sądu Najwyższego wyrażonym w uchwale z dnia 12.03.2003r. (III CZP 2/03, OSNC z 2003r., nr 12, poz. 161) głoszącym że „do kosztów niezbędnych do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (art. 98 § 1 kpc) strony reprezentowanej przez adwokata podlega zaliczeniu wydatek poniesiony przez nią w związku z koniecznością uiszczenia opłaty skarbowej od dokumentu stwierdzającego ustanowienie pełnomocnika”, to do kosztów procesu doliczono także kwotę 17 zł opłaty skarbowej, poniesioną od pełnomocnictwa złożonego w niniejszej sprawie (k.125).
W rezultacie zasądzono kwotę 937 zł – stanowiącą sumę w/w kwot: 200 zł i 720 zł oraz 17 zł – tytułem zwrotu kosztów procesu.