Treść orzeczenia
Sygn. akt III Cz 1063/14
Postanowienie
Dnia 18 września 2014r..
Sąd Okręgowy w Gliwicach III Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie następującym:
Przewodniczący: SSO Aleksandra Janas
Sędziowie: SO Danuta Morys-Woźniak (spr) SR(del.) Monika Zielińska
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 września 2014r r. sprawy z powództwa Ł. A. i M. A. przeciwko D. A. o alimenty na skutek zażalenia pozwanego na postanowienie Sądu Rejonowego w Jastrzębiu -Zdroju z dnia 10 czerwca 2014r. w sprawie sygn. akt III RC 331/14 postanawia: 1.oddalić zażalenie;
2. pozostawić Sądowi Rejonowemu w Jastrzębiu –Zdroju rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego w orzeczeniu końcowym.
SSR(del.) Monika Zielińska SSO Aleksandra Janas SSO Danuta Morys-Woźniak
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z 10 czerwca 2014r. Sąd Rejonowy w Jastrzębiu- Zdroju udzielił zabezpieczenia poprzez zobowiązanie D. A. do uiszczania na rzecz małoletniego Ł. A. kwoty po 500 zł miesięcznie do rąk matki małoletniego powoda R. A. do dnia 15-go każdego miesiąca wraz z 13 % odsetkami ustawowymi w stosunku rocznym w przypadku uchybienia terminowi płatności którejkolwiek z rat, do czasu prawomocnego zakończenia postępowania w sprawie oraz do uiszczania na rzecz powoda M. A. kwoty po 600 zł miesięcznie do dnia 15-go każdego miesiąca wraz z 13 % odsetkami ustawowymi w stosunku rocznym w przypadku uchybienia terminowi płatności którejkolwiek z rat, do czasu prawomocnego zakończenia postępowania w sprawie, a w pozostałej części wniosek o zabezpieczenie powództwa oddalił.
Orzeczenie to poprzedził ustaleniem, że małoletni powód Ł. A. urodził się (...) a powód M. A. urodził się (...).
R. i D. A. są małżeństwem jednak od maja 2014r. mieszkają osobno gdyż pozwany wyprowadził się z miejsca zamieszkania stron i zamieszkał z inna kobietą. Pozwany nie reguluje opłat za mieszkanie stron.
Powódka R. A. mimo stwierdzonego u niej stopnia niepełnosprawności zmuszona była podjąć pracę z której uzyskuje dochód w kwocie 1.200 zł miesięcznie. Opłaty za utrzymanie mieszkania wynoszą miesięcznie: czynsz 370 zł, prąd 150 zł, gaz 70 zł.
Powódka R. A. na swoje leczenie wydaje 150 zł miesięcznie a na zakup biletu miesięcznego do pracy wydaje 130 zł. Koszt miesięcznych wizyt u ortodonty powoda M. A. to kwota 50 zł miesięcznie. Łączne koszty związane z utrzymaniem rodziny przekraczają kwotę 3.000 zł.
Pozwany pracuje w firmie (...) w S. i zarabia 2.600 zł, a niezależnie od tego wykonuje usługi remontowe na własny rachunek i osiąga z tego tytułu dochód po około 3000zł miesięcznie.
Mając na uwadze powyższe, Sąd uznał, iż kwoty zabezpieczenia odpowiadają możliwościom zarobkowym pozwanego. Kwota zabezpieczenia pozwoli także częściowo zabezpieczyć usprawiedliwione potrzeby powodów w zakresie kosztów ich utrzymania – do czasu prawomocnego zakończenia postępowania w sprawie i nie zmierza do zaspokojenia roszczenia w całości. Sąd wskazał, że R. A. przez osobiste starania o utrzymanie i wychowanie małoletniego powoda spełnia swój obowiązek alimentacyjny względem syna, zaś na pozwanym ojcu winien spoczywać obowiązek dostarczania części kosztów utrzymania dziecka. Zdaniem Sądu nie można dopuścić do wytworzenia sytuacji, w której jeden z rodziców lub jego najbliżsi będą wyręczać drugiego rodzica z obowiązku utrzymywania jego dziecka.
Zażalenie na to postanowienie, zaskarżając je w zakresie punktu 1 i 2, wniósł pozwany domagając się zmiany zaskarżonego postanowienia poprzez udzielenie powodom zabezpieczenia do kwoty po 350 zł miesięcznie dla każdego z nich, ewentualnie wniósł o uchylenie postanowienia i skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd pierwszej instancji.
W uzasadnieniu podniósł, że Sąd udzielił zabezpieczenia w oparciu o błędnie ustalony stan faktyczny, w szczególności w wysokości przekraczającej możliwości majątkowe i zarobkowe pozwanego. Kwestionując wysokość kosztów utrzymania rodziny podniósł, że dobrowolnie przekazuje na utrzymanie synów kwoty po 350 zł miesięcznie. W ocenie pozwanego, kwota ta winna zaspokajać potrzeby powodów oraz, że matka powodów winna partycypować w kosztach ich utrzymania.
Nadto zakwestionował swoje możliwości majątkowe, podnosząc, że średni dochód z umowy o pracę wynosi około 2.255 zł, jak również wskazał, że samodzielnie ponosi koszt spłaty zobowiązań małżonków.
W odpowiedzi na zażalenie powodowie wnieśli o jego oddalenie oraz zasądzenie od pozwanego na rzecz powodów kosztów postępowania zażaleniowego.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje
Celem zabezpieczenia roszczenia alimentacyjnego nie jest zapewnienie egzekucyjnego wykonania przyszłego wyroku, lecz natychmiastowe dostarczenie uprawnionemu środków utrzymania (patrz: Komentarz do art. 753 kodeksu postępowania cywilnego, [w:] Bodio J., Demendecki T., Jakubecki A., Marcewicz O., Telenga P., Wójcik M.P., Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz, Oficyna, 2008, wyd. III.).
W tym miejscu należy nadmienić, iż niezależnie od treści art. 753 § 1 k.p.c., dokonując zabezpieczenia na tym etapie postępowania Sąd Rejonowy powinien był wziąć pod uwagę nie tylko ocenę tego, czy roszczenie powódki zostało uprawdopodobnione, ale winien był też dokonać oceny wniosku o zabezpieczenie w świetle zgromadzonego materiału dowodowego, co w niniejszej sprawie uczynił w sposób prawidłowy.
Nie można również pominąć, że Sąd udzielając zabezpieczenia opiera się jedynie na uprawdopodobnieniu istnienia roszczenia, co stanowi odejście od ścisłego formalizmu dowodowego. Tym samym uwzględnienie zgłaszanego wniosku następuje w przypadku gdy strona wykaże, choć w sposób nie dający pewności, że powołane okoliczności są wiarygodne i prowadzą do uznania opisanego na ich podstawie stanu faktycznego. Stanowi to więc rygor zdecydowanie słabszy niż w przypadku konieczności udowodnienia tych przesłanek. Istotne jest jednak zwrócenie uwagi, że w orzecznictwie wskazuje się, że uprawdopodobnienie nie może w zasadzie opierać się na samych twierdzeniach strony. Uprawdopodobnienie roszczenia w postępowaniu zabezpieczającym, wymaga od uprawnionego aby przedstawił i należycie uzasadnił twierdzenia, które stanowią podstawę dochodzonego roszczenia, zarówno co do okoliczności faktycznych, na których opiera się roszczenie jak i podstawy prawnej roszczenia, która powinna być również prawdopodobna (postanowienie Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 17 lipca 2013r., I ACz 1182/13).
Roszczenie powodów w niniejszym postępowaniu ma swoją materialną podstawę w art. 133 § 1 k.r.o. oraz art. 135 § 1 k.r.o., zgodnie z którym, zakres tych świadczeń zależy od usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego oraz od zarobkowych i majątkowych możliwości zobowiązanego. Wykonanie tego obowiązku może polegać w całości lub w części na osobistych staraniach o utrzymanie lub o wychowanie uprawnionego lub na świadczeniu finansowym. W tym miejscu należy zwrócić uwagę na powszechny, zarówno w doktrynie jak i orzecznictwie, pogląd, że obowiązek finansowego ponoszenia ciężarów alimentacyjnych winien w większym stopniu obciążać tego z rodziców, który dziecka nie wychowuje.
Powodowie w pozwie z 29 maja 2014r. domagali się zasądzenia na ich rzecz alimentów w kwocie po 1.000 zł miesięcznie na rzecz M. A., oraz w kwocie po 800 zł miesięcznie na rzecz Ł. A.. Nadto wnieśli o udzielenie zabezpieczenia tego roszczenia poprzez zobowiązanie pozwanego do uiszczania na ich rzecz świadczenia pieniężnego w kwocie o 100 zł niższej niż dochodzone pozwem świadczenie alimentacyjne.
Powodowie są w wieku: Ł. A. – 14; a M. A. - 19 lat. Powodowie nie wskazali, w sposób szczegółowy, wysokości kosztów swojego utrzymania, ale poprzez wykazanie okoliczności, że są synami pozwanego, pozwany nie mieszka razem z
dziećmi, a opieka i wychowanie powodów spoczywa na ich matce, należało uznać, że powodowie uprawdopodobnili istnienie usprawiedliwionych potrzeb jako osoby uprawnionej do świadczeń alimentacyjnych, zwłaszcza, iż wobec uzyskiwania przez ich matkę w wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę, zasadne jest udzielenie im natychmiastowego zapewnienia środków utrzymania.
Niemniej jednak, nie można pominąć, że zakres obowiązku alimentacyjnego, a zatem udzielonego zabezpieczenia, winien uwzględniać również wymogi określone art. 135 § 1 k.r.o., a więc możliwości zarobkowe zobowiązanego. Powodowie wskazali, że możliwości zarobkowe są znaczne i mogą wynosić kwotę nawet 5.600 zł miesięcznie. Pomimo, iż pozwany w zażaleniu kwestionował to ustalenie, to nie przedstawił żadnych dowodów wskazujących, że wskazane w pozwie jego możliwości zarobkowe są wygórowane. Przedłożone przez niego dowody wypłaty wynagrodzenia, pomimo, iż wskazują, że stałe wynagrodzenie jest zdecydowanie niższe od wskazywanych w pozwie, to jednak nie kwestionuje (poza sferą oświadczenia zobowiązanego) posiadania przez pozwanego dodatkowych źródeł dochodu. Pozwany co prawda zadeklarował, że od przeszło pół roku nie odnotował z tego tytułu żadnych dochodów, jednak nie można pominąć, że zgromadzony materiał dowodowy, wskazuje, że dodatkowa działalność zarobkowa jest przez niego prowadzona, natomiast uzyskiwane z tego tytułu dochody winny być przedmiotem dalszego postępowania sądowego. Na tym etapie postępowania, w świetle również przesłanek z art. 753 § 1 k.p.c. w związku z art. 730 § 1 k.p.c. i art. 730 1 k.p.c. i art. 731 k.p.c., należało uznać, że pozwany posiada wyższe możliwości zarobkowe, przewyższające dochody uzyskiwane na podstawie stosunku pracy ze spółką (...) sp. z o.o. w S.. Uwzględniając przy tym, że pozwany dobrowolnie przekazuje kwotę po 350 zł miesięcznie, uznać należało, że kwota ta nie stanowi, przy uwzględnieniu wieku uprawnionych, wystarczających środków utrzymania dla powodów. Z tych też przyczyn, zasadne było udzielenie zabezpieczenia w kwotach wyższych tak jak tego dokonał Sąd Rejonowy.
Z przyczyn wskazanych wyżej, zażalenie pozwanego podlegało oddaleniu w oparciu o art. 385 k.p.c. w związku z art. 13 § 2 k.p.c. i art. 397 § 2 k.p.c.
SSR (del.) Monika Zielińska SSO Aleksandra Janas SSO Danuta Morys – Woźniak