descriptionTreść orzeczenia

Sygn. akt III Ca 682/17, III Ca 1327/17

Wyrok w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej

Dnia 10 sierpnia 2017 r.

Sąd Okręgowy w Gliwicach III Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie:

Przewodniczący - Sędzia SO Tomasz Pawlik

Sędzia SO Leszek Dąbek

Sędzia SR (del.) Magdalena Łyczbińska

Protokolant Iwona Reterska

SSR (del.) Magdalena Łyczbińska SSO Tomasz Pawlik SSO Leszek Dąbek

Uzasadnienie

Powódka D. B. żądała zasądzenia na jej rzecz od pozwanej K. B. alimentów w kwotach po 250 zł oraz alimentów od pozwanego T. B. w kwotach po 350 zł w miejsce alimentów ustalonych ugodą sądową

z dnia 9 04 2014r. zawartą przed Sądem Rejonowym w Gliwicach w sprawie

VRC 312/13 w kwotach odpowiednio po 100zł i po 250zł.

Uzasadniając żądanie twierdziła, że zasądzona kwota jest niewystarczająca

na utrzymanie córki i pokrycie bieżących kosztów.

Pozwani K. B. i T. B. wnosili o oddalenie powództwa

w całości.

W uzasadnieniu podnosili, że roszczenie alimentacyjne przekracza ich możliwości finansowe. Są osobami schorowanymi, w podeszłym wieku.

Sąd Rejonowy w Gliwicach w wyroku z dnia 14 02 2017r. zasądził

od pozwanej K. B. na rzecz małoletniej A. B. alimenty w wysokości po 250 zł miesięcznie, a od pozwanego T. B. na rzecz małoletniej A. B. alimenty w wysokości po 350 zł miesięcznie - płatne do rąk matki małoletniej powódki - D. B., do dnia 10 każdego miesiąca, poczynając od dnia 14 lutego 2017 roku z ustawowymi odsetkami za czas opóźnienia, w miejsce alimentów ustalonych ugodą zawartą przed Sądem Rejonowym w Gliwicach w dniu 9 04 2014r., w sprawie V RC 312/13; w pozostałej części powództwo wobec K. B. i T. B. oddalił; orzekł o kosztach procesu i nadał wyrokowi rygor natychmiastowej wykonalności w części zasądzającym alimenty.

W ustalonym stanie faktycznym w motywach orzeczenia przywołał regulację

art. 138 k.r.o. Stwierdził, że miesięczny koszt utrzymania powódki jest nieco wyższy, aniżeli w dacie poprzedniej sprawy alimentacyjnej i wynosi około 1 400zł. Matka powódki nie jest w stanie zapewnić córce wypoczynku. Uznał, iż w chwili obecnej zarabia więcej, jednak rata pożyczki zaciągniętej na potrzeby rodziny znacznie obniża wysokość jej wynagrodzenia. Pogorszył się także jej stan zdrowia, z uwagi

na zdiagnozowaną boreliozę. Nie ma możliwości podjęcia dodatkowego zatrudnienia. Ojciec małoletniej nie zaspokaja jej potrzeb, przez co pozostaje ona w niedostatku. Stwierdził, iż zmniejszyła się wysokość kosztów utrzymania pozwanych,

a ich świadczenia emerytalne i rentowe wzrosły. Ponadto nie są już zobowiązani

do alimentacji drugiej wnuczki. Uznał, iż wystąpiły przesłanki uzasadniające zmianę wysokości świadczeń alimentacyjnych.

O rygorze natychmiastowej wykonalności orzekł na podstawie art. 333 § 1 k.p.c.,

a o kosztach procesu na podstawie regulacji art. 102 k.p.c. odstępując od obciążania nimi pozwanych z uwagi na konieczność w pierwszej kolejności zapewnienia powódce środków na jej niezbędne potrzeby.

Orzeczenie zaskarżyli pozwani K. B. i T. B.

w części zasądzającej alimenty. Wnosili o uchylenie jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji.

W uzasadnieniu apelacji między innymi zarzucali dokonanie błędnej oceny sytuacji finansowe, w tym miesięcznych wydatków, które w rzeczywistości wynoszą 4 313zł. Wskazali ponadto, iż zaniechano całkowicie przesłuchania pozwanych,

co uniemożliwiło im pełne ustosunkowanie się do twierdzeń strony przeciwnej. Podnieśli także, iż z racji podeszłego wieku ich możliwości zarobkowe są znacznie ograniczone, a jako dziadkowie małoletniej nie odpowiadają za postępowania

i zobowiązania ich dorosłego już syna, który uchyla się od obowiązku alimentacyjnego. Wskazali, iż od lat nie mają żadnego kontaktu z wnuczką i czują się dotknięci postawą powódki i jej matki, która nie pomaga im nawet w najprostszych czynnościach.

Powódka D. B. wnosiła o oddalenie apelacji pozwanych

i zasądzenie zwrotu kosztów procesu według norm przepisanych.

Sąd Okręgowy ustalił i zważył co następuje

Sąd pierwszej instancji prawidłowo zakwalifikował roszczenia powódki przyjmując za podstawę prawną swego rozstrzygnięcia regulacje prawne zawarte

w art. 138 k.r.o. w związku z art. 132 k.r.o., a następnie prawidłowo rozpoznał sprawę.

W szczególności – wbrew zarzutowi apelacji - nie pozbawił skarżących prawa do obrony ich praw ograniczając dowód z przesłuchania stron do przesłuchania strony powodowej, co było uzasadnione przy uwzględnieniu, iż pozwani prawidłowo zawiadomieni o terminie rozprawy, nie stawili się i nie usprawiedliwili swojej nieobecności. Natomiast zarzucana przez skarżących omyła w terminie rozprawy, usprawiedliwiona ich wiekiem nie została przez nich w żaden sposób wykazania,

ani uprawdopodobniona.

Niezależnie od tego w toku postępowania odwoławczego umożliwiono skarżącym ustosunkowanie się do twierdzeń pozwu, a następnie po złożeniu oświadczeń powodów oraz dopuszczeniu dowodów z dokumentów ustalono, iż pozwani posiadają dom, w którym mieszkają wraz z ojcem małoletniej, ponadto dwa mieszkania w G., przy ul. (...), w których mieszkają ich pełnoletni dwaj synowie. Ponoszą dodatkowe koszty związane z zakupem sprzętu rehabilitacyjnego i okularów.

W świetle zgromadzonego w postępowaniu odwoławczym materiału dowodowego ustalenia faktyczne składające się na podstawę faktyczną zaskarżonego orzeczenia są prawidłowe.

Poczynione ustalenia mają podstawę w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, który w zakresie dokonanych ustaleń jest logiczny i wzajemnie spójny, zaś informacje zawarte w poszczególnych źródłach dowodowych nawzajem się uzupełniają i potwierdzają i jako takie są w pełni wiarygodne.

W szczególności Sąd pierwszej instancji pomimo błędu rachunkowe prawidłowo ocenił koszty utrzymania pozwanych. Wydatki dotyczących korzystania

z telefonu stacjonarnego oraz dwóch telefonów komórkowych (165 zł), nadto obejmujące „płatną pomoc osób trzecich” (180 zł) nie należą bowiem do niezbędnych kosztów utrzymania pozwanych, także zobowiązania kredytowe nie korzystają z pierwszeństwa przez obowiązkiem alimentacyjnym i w tym zakresie pozostają nieuzasadnione w świetle istniejącego obowiązku alimentacyjnego, a łączne koszty utrzymania nie przekraczają kwoty ustalonej przez Sąd pierwszej instancji.

Z tych też względów Sąd odwoławczy - z powyższą modyfikacją - przyjął

za własne ustalenia faktyczne Sądu pierwszej instancji.

Dokonana przez Sąd Rejonowy ocena prawna ustalonego stanu faktycznego

jest prawidłowa.

Ma ona oparcie w prawidłowo zastosowanych przepisach prawa wskazanych

w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku i Sąd odwoławczy ocenę prawną Sądu pierwszej instancji w całości podziela i przyjmuje za własną (orzecz. SN z dn. 26 04 1935r.

III C 473/34, ZB. Urz. 1935r. nr 12, poz. 496).

Pozwani są dziadkami powódki, która z powodu swego wieku nie jest w stanie samodzielnie się utrzymywać i z mocy art. 132 k.r.o. wobec braku możliwości zapewnienia środków utrzymania przez ojca powódki, ciąży na nich obowiązek

ich alimentacji.

Ostatnie alimenty zostały ustalone w ugodzie zawartej przed Sądem Rejonowym w Gliwicach w dniu 9 kwietnia 2014 roku, w sprawie V RC 312/13.

Od tego czasu do chwili wniesienia powództwa upłynął okres ponad 3 lat

i w tym czasie powódka rozwinęła się fizycznie przez co zwiększyły się jej koszty utrzymania, zwiększyły się także świadczenia emerytalne i rentowe pozwanych, uległa zmianie także sytuacja finansowa i zdrowotna matki małoletniej i tym samym – wbrew twierdzeniom skarżących - nastąpiła zmiana stosunków w rozumieniu art. 138 k.r.o. uzasadniająca podwyższenie alimentów.

Po stronie zobowiązanych zwaloryzowały się ich świadczenia i zwiększyły

o łączną kwotę 355 zł, a po stronie uprawnionej - zwiększyły się niezbędne koszty

jej utrzymania, które są niewątpliwie wyższe od ustalonych w ugodzie zawartej przed Sądem Rejonowym w Gliwicach w dniu 9 kwietnia 2014 roku.

Małoletnia 17 lat, nadal kontynuuje naukę, koszty jej utrzymania stale rosną,

a ich wysokość nie była kwestionowana przez skarżących i jest w pełni uzasadniona przy uwzględnieniu wieku powódki oraz konieczności ponoszenia comiesięcznych kosztów rehabilitacji.

Powódka nadal mieszka wspólnie z matką, która zapewnia jej mieszkanie

oraz realizuje swój obowiązek alimentacyjny przez sprawowanie nad nią opieki

oraz czynienie starań o ich wychowanie. Nadal pracuje, jednak zdiagnozowana u niej choroba i związane z nią zwolnienia i hospitalizacja obniżają wysokości

jej wynagrodzenia i jednocześnie uniemożliwiają zwiększenie jej możliwości zarobkowych poprzez podjęcie dodatkowego zatrudnienia.

Zakres obowiązku alimentacyjnego pozwanych wyznacza regulacja zawarta

w art. 135 § 1 k.r.o., stosownie do której są zobowiązani oni łożyć środki utrzymania odpowiadające usprawiedliwionym potrzebom powódki i swoim możliwością zarobkowym.

Dziadkowie macierzyści powodów utrzymują się ze świadczeń emerytalnych

w wysokości 4 343,26 zł i są w stanie łożyć na utrzymanie wnuczki alimentów

w łącznej wysokości 600zł. Wskazane przez skarżących ich koszty utrzymania

są wysokie i tylko w zakresie usprawiedliwionym uwzględnione przy orzeczonym obowiązku. Należy podkreślić, iż fakt utrzymywania i pomoc dla trzech pełnoletnich synów, w tym ojca powódki nie może zostać uzasadniona w sytuacji braku niezbędnych środków utrzymania dla powódki.

Zasądzone alimenty wynoszą obecnie 600zł i po ich potrąceniu

z uzyskiwanych przez pozwanych dochodów - we wskazanej powyżej wysokości – pozostaje im na ich utrzymanie kwota 3 743zł, z której są on w stanie się utrzymać.

Czyni to jego apelację bezzasadną w rozumieniu regulacji art. 385 k.p.c.

i prowadziło do jej oddalenia.

Reasumując zaskarżony wyrok jest prawidłowy i dlatego apelację pozwanych jako bezzasadną oddalono w oparciu o przepis art. 385 k.p.c.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 102 k.p.c., uznając że z powodu występujących pomiędzy stronami więzi rodzinnych i ciążącym na pozwanych obowiązku alimentacji powódki, zachodzi w sprawie szczególnie uzasadniony wypadek o którym mowa w tym przepisie.

SSR (del.) Magdalena Łyczbińska SSO Tomasz Pawlik SSO Leszek Dąbek