Treść orzeczenia
Sygn. akt III Ca 316/14
Postanowienie
Dnia 2 lipca 2014 r.
Sąd Okręgowy w Gliwicach III Wydział Cywilny Odwoławczy w następującym składzie:
Przewodniczący - Sędzia SO Leszek Dąbek (spr.)
Sędziowie: SO Gabriela Sobczyk
SR (del.) Beata Majewska-Czajkowska
Protokolant Aldona Kocięcka
po rozpoznaniu w dniu 2 lipca 2014 r. na rozprawie sprawy z wniosku Z. W. z udziałem J. G. o podział majątku wspólnego E. i A. małżonków G. oraz dział spadku po E. G. na skutek apelacji uczestnika postępowania od postanowienia Sądu Rejonowego w Rudzie Śląskiej z dnia 10 października 2013 r., sygn. akt I Ns 250/13 postanawia: 1 sprostować w części wstępnej zaskarżonego postanowienia oznaczenie przedmiotu sprawy w ten sposób, że jest nim podział majątku wspólnego E. i A. małżonków G. oraz dział spadku po E. G.; 2 uchylić zaskarżone postanowienie i sprawę przekazać Sądowi Rejonowemu w Rudzie Śląskiej do ponownego rozpoznania, pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania odwoławczego.
SSR (del). Beata Majewska-Czajkowska SSO Leszek Dąbek SSO Gabriela Sobczyk
Uzasadnienie
Wnioskodawca Z. W. wniósł o dokonanie działu spadku po E. G..
Ustanowiony przez Sąd kurator dla nieznanego z miejsca pobytu uczestnika postępowania J. G. nie ustosunkował się do wniosku.
W toku postępowania wnioskodawca w piśmie z dnia 16 08 2013r. wniósł
o dokonanie podziału majątku wspólnego zgromadzonego przez E.
i A. małżonków G. w trakcie trwania wspólności majątkowej małżeńskiej.
Sąd Rejonowy w Rudzie Śląskiej w postanowieniu z dnia 10 10 2013r. dokonał działu spadku po E. G. oraz zniesienia współwłasności.
W ustalonym stanie faktycznym w motywach orzeczenia między innymi przywołał regulacje art. 689 k.p.c. i uznał, że wobec śmierci małżonków G. nie zachodzi potrzeba dokonania podziału ich majątku wspólnego.
Orzeczenie zaskarżył kurator nieznanego z miejsca pobytu uczestnika postępowania J. G. , w części ustalającej wartości prawa do wkładu mieszkaniowego oraz wysokości zasądzonej spłaty na rzecz uczestnika postępowania, wnosząc
o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania oraz przyznanie kuratorowi wynagrodzenia według norm przepisanych.
Zarzucił, że przy ferowaniu zaskarżonego orzeczenia naruszono prawo procesowe i materialne, regulacje :
- art. 684 k.p.c. poprzez błędne ustalenie wartości spadku a mianowicie wartości prawa do wkładu mieszkaniowego, czego skutkiem było niewłaściwe ustalenie wartości udziału w majątku spadkowym przypadającym uczestnikowi postępowania,
- art. 229 ustawy Prawo Spółdzielcze z dnia 16 09 1982r. (Dz. U. z 1955r., nr 54, poz. 288) w zw. z art. 218 § 4 prawa spółdzielczego poprzez jego niezastosowanie do oceny zaktualizowanej wysokości kosztów budowy lokalu stanowiącej podstawę ustalenia wysokości wkładu mieszkaniowego.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje
Sąd pierwszej instancji ferując zaskarżone postanowienie prawidłowo ustalił, że E. G.. w czasie trwania związku małżeńskiego z A. G. otrzymał
w dniu 7 listopada 1966r przydział lokalu mieszkalnego, położonego w R. przy ul. (...) oraz że uiszczono wówczas wkład mieszkaniowy.
E. G. zmarł 26 07 1999r. w konsekwencji czego stosownie do obowiązującej wówczas regulacji art. 220 ustawy z dnia 16 09 1982r. – Prawo spółdzielcze (tekst jednolity Dz.U. 1995r. nr 54, poz. 288) spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu przypadło A. G., a przynależny E. udział we wkładzie mieszkaniowym podlegał dziedziczeniu.
Równocześnie umknęło jednak uwadze Sądu Rejonowego, że stosownie
do regulacji art. 43 § 2 k.r.o. uczestnicy postępowania tylko w ramach postępowania
o podział majątku wspólnego mogą z ważnych powodów żądać ustalenia nierównych udziałów w tym majątku oraz zwrotu wydatków oraz nakładów o których jest mowa
w regulacji art. 45 k.r.o. i dopóki sąd nie rozstrzygnie o tych żądaniach skład i wartość spadków po wymienionych spadkodawcach są niepewne, wobec czego do dokonania działu spadku niezbędne jest uprzednie albo jednoczesne z działem spadku, połączone w tym samym postępowaniu, przeprowadzenie podziału majątku wspólnego (uchwała Sądu Najwyższego z 2 marca 1972r. III CZP 100/71, OSNC 1972r. nr 7-8, poz. 129).
Obligowało go to równoczesnego z działem spadku po E. G.) dokonania formalnego podziału majątku wspólnego po małżonkach G., czego nie uczyniono.
Z tego też powodu apelacja uczestnika postępowania jest uzasadniona (niezależnie od zasadności podniesionych w niej zarzutów, których ocena stała się bezprzedmiotowa) i wobec nie rozpoznania we wskazanym zakresie istoty sprawy prowadziło
todo uchylenia zaskarżonego orzeczenia i przekazania sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.
Reasumując, zaskarżone postanowienie jest wadliwe i dlatego - niezależnie od zarzutów podniesionych w apelacji kuratora nieznanego z miejsca pobytu uczestnika postępowania - orzeczono jak w sentencji na mocy regulacji art. 386
§ 4 k.p.c. w związku z art. 13 § 2 k.p.c.
Sprostowania zaskarżonego orzeczenia dokonano na podstawie regulacji art. 350 § 1 i 3 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.
Sąd Rejonowy rozpoznając sprawę uwzględni zawartą powyżej ocenę prawną
i ponownie orzekając równocześnie z działem spadku po E. G. dokona podziału majątku wspólnego E. i A. małżonków G.. Ferując orzeczenie ustosunkuje się do poglądu prawnego wyrażonego w apelacji.
SSR (del.) Beata Majewska – Czajkowska SSO Leszek Dąbek SSO Gabriela Sobczyk