descriptionTreść orzeczenia

Sygn. akt III Ca 1138/14

Wyrok w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej

Dnia 26 listopada 2014 r.

Sąd Okręgowy w Gliwicach III Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie:

Przewodniczący - Sędzia SO Leszek Dąbek (spr.)

Sędzia SO Andrzej Dyrda

Sędzia SR (del.) Marcin Rak

Protokolant Monika Piasecka

SSR (del.) Marcin Rak SSO Leszek Dąbek SSO Andrzej Dyrda

Uzasadnienie

Powódka N. U. żądała zasądzenia na jej rzecz od pozwanego S. U. alimentów w kwotach po 1.000 zł miesięcznie począwszy od dnia 1 01 2011r. płatnych z góry do dnia 15-go każdego miesiąca wraz z ustawowymi odsetkami w razie opóźnienia w płatności którejkolwiek z rat oraz kosztów postępowania.

Uzasadniając żądanie twierdziła, że mieszka wspólnie z matką w Niemczech i kontynuuje naukę w pierwszej klasie szkoły średniej. . Pozwany jest jej ojcem, nie utrzymuje z nią kontaktu i nie partycypuje w jej kosztach utrzymania.

Pozwany S. U. wnosił o oddalenie powództwa ponad kwotę 150 zł miesięcznie oraz o wzajemne zniesienie kosztów postępowania pomiędzy stronami. Zarzucał, że od czasu wyjazdu do Niemiec matka powódki uniemożliwiła mu kontakt

z córką. Liczy 72 lata, jest inwalidą drugiej grupy ogólnego stanu zdrowia oraz trzeciej grupy w zakresie narządu słuchu co uniemożliwia mu podjęcia dodatkowego zatrudnienia i utrzymuje się z renty i emerytury w łącznej kwocie 2.166,74 zł., przez co nie jest w stanie płacić dochodzonych alimentów.

Sąd Rejonowy w Gliwicach w wyroku z dnia 16 05 2014r. zasądził od pozwanego na rzecz powódki alimenty w kwotach po 200 zł miesięcznie płatne do dnia 15-go każdego miesiąca poczynając od 23 10 2013r. z ustawowymi odsetkami w razie uchybienia w płatności którejkolwiek z rat, oddalił powództwo w pozostałej części, wyrokowi w zakresie zasądzającym alimenty nadał rygor natychmiastowej wykonalności

i odstąpił od obciążania stron kosztami procesu.

W ustalonym stanie faktycznym w motywach orzeczenia przywołał regulację art. 133 § 1 i art. 135 § 1 k.r.o. Stwierdził, że powódka nie jest w stanie utrzymać się samodzielnie, gdyż kontynuuje naukę w gimnazjum, przez co podnosi swoje kwalifikacje zawodowe. Jej usprawiedliwione koszty utrzymania wynoszą około 630 euro miesięcznie oraz że – uwzględniając miesięczny koszt utrzymania powódki i wysokość zasiłku rodzinnego – niezaspokojone jej potrzeby kształtują się na poziomie około 450 euro miesięcznie. Wskazał, że możliwości zarobkowe pozwanego wyznaczają otrzymywane przez niego świadczenia emerytalno – rentowego w wysokości 2.166 zł miesięcznie. Uwzględnił jego konieczne koszty utrzymania w kwocie 1.970 zł i ocenił, że jest on w stanie łożyć na utrzymanie powódki alimenty w kwotach po 200 zł miesięcznie od dnia wytoczenia powództwa. Oddalając powództwo za okres przed wniesieniem pozwu uznał, że zgodnie z zeznaniami powódka i jej matka potrzeby powódki zostały w tym okresie zaspokojone bez potrzeby zaciągnięcia na ten cel zobowiązań. O rygorze natychmiastowej wykonalności Sąd orzekł na podstawie art. 333 § 1 k.p.c., a o kosztach procesu na mocy art. 102 k.p.c., mając na uwadze trudną sytuację materialną obu stron.

Orzeczenie zaskarżyła powódka N. U. w części oddalającej powództwo co do kwoty 800 zł miesięcznie wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 23 10 2013r. oraz w części orzekającej o kosztach postępowania. Powódka wnosił o zmianę orzeczenia w zaskarżonej częsci przez zasądzenie na jej rzecz od pozwanego alimentów nadto w kwocie 800 zł miesięcznie płatnych do 15-go dnia każdego miesiąca poczynając od dnia 23 10 2013r. wraz z ustawowymi odsetkami w razie uchybienia terminowi płatności którejkolwiek z rat i zasądzenie na jej rzecz od pozwanego zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów postępowania odwoławczego bądź uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji.

Zarzuciła, że przy ferowaniu wyroku naruszono prawo procesowe, regulacje :

- art. 233 § 1 k.p.c. poprzez brak wszechstronnego rozważenia zebranego w sprawie materiału dowodowego polegające na nieuwzględnieniu wszystkich okoliczności sprawy mających wpływ na ocenę mocy i wiarygodności dowodu z przesłuchania pozwanego a mianowicie na nieuwzględnieniu stanowiska powódki zawartego w piśmie złożonym wobec odpowiedzi pozwanego na pozew i zawarte w nim wnioski dowodowe,

- art. 230 k.p.c. polegające na przyjęciu, że wysokość kosztów utrzymania pozwanego została przyznana przez powódkę w sposób konkludentny wobec niekwestionowania tychże kosztów w toku procesu, podczas gdy całokształt sprawy wskazuje, że po zapoznaniu się z odpowiedzią na pozew na rozprawie, powódka kwestionowała wszystkie twierdzenia pozwanego w zakresie jego kosztów utrzymania oraz wnioski dowodowe zgłoszone przez pozwanego na te okoliczności,

- art. 232 k.p.c. w zw. z art. 6 k.c. polegające na przyjęciu, że pozwany wywiązał się

z obowiązku udowodnienia okoliczności, z których wywodził skutki prawne, a mianowicie z obowiązku wykazania kosztów utrzymania, podczas gdy pozwany nie przedstawił żadnych dokumentów potwierdzających jego zeznania w charakterze strony które to naruszenia skutkowały błędnym ustaleniem, że zasądzenie od pozwanego na rzecz powódki alimentów w wysokości po 200 zł miesięcznie w pełni odpowiada usprawiedliwionym potrzebom powódki oraz zarobkowym i majątkowym możliwościom pozwanego, podczas gdy z całokształtu okoliczności sprawy, a zwłaszcza z zeznań świadka M. M. oraz z dokumentów zgromadzonych w postępowaniu sądowym wynika, że alimenty w wysokości zasądzonej przez Sąd pierwszej instancji nie odpowiadają w pełni usprawiedliwionym potrzebom powódki zaś pozwany nie wykazał należycie ponoszonych przez niego kosztów utrzymania rzutujących na prawidłowe ustalenie jego możliwości zarobkowych i majątkowych a tym samym zakres obowiązku alimentacyjnego.

W odpowiedzi na apelację pozwany S. U. wniósł o jej oddalenie oraz i nieobciążanie stron kosztami procesu, twierdząc że orzeczenie Sądu pierwszej instancji jest prawidłowe.

Sąd Okręgowy ustalił i zważył co następuje

Sąd pierwszej instancji prawidłowo zakwalifikował roszczenia powódki, przyjmując za podstawę prawną swego rozstrzygnięcia regulacje prawne zawarte w art. art. 133 § 1 i 135 § 1 i 2 k.r.o. a następnie ustalił wszystkie okoliczności faktyczne istotne dla rozstrzygnięcia sprawy.

Ustalenia faktyczne składające się na podstawę faktyczną orzeczenia nie były kwestionowane w apelacji, z wyjątkiem ustalenia dotyczącego kosztów utrzymania pozwanego.

W niekwestionowanej części dotyczą one faktów bezspornych pomiędzy stronami, bądź też mają swoją podstawę w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, który w tym zakresie jest logiczny i wzajemnie spójny, zaś informacje zawarte w poszczególnych źródłach dowodowych nawzajem się uzupełniają i potwierdzają i jako takie są w pełni wiarygodne.

Wbrew zarzutom apelacji przy konstruowaniu podstawy faktycznej orzeczenia nie naruszono wskazanych w apelacji regulacji prawa procesowego.

W materiale sprawy Sąd pierwszej instancji trafnie ustalił, że górny pułap możliwości zarobkowych pozwanego S. U. stanowią otrzymywane przez niego świadczenia emerytalno – rentowe w kwocie 2.166,74 zł. Z uwagi na wiek pozwanego i liczne schorzenia na jakie cierpi, to pobierając świadczenie emerytalno – rentowe pozwany wyczerpuje w pełni swoje możliwości zarobkowe i nie może podjąć dodatkowego zajęcia.

Koszty utrzymania pozwanego zostały ustalone na podstawie jego zeznań złożonych na rozprawie, które są w pełni wiarygodne i nie były kwestionowane przez powódkę. Na koszty te składają się: 437 zł miesięcznie – czynsz, 600-770 zł co dwa miesiące – prąd w okresie grzewczym i 460 zł co dwa miesiące – prąd poza okresem grzewczym, 400-500 zł miesięcznie – leki (pozwany leczy się na jaskrę, schorzenia prostaty, serca), 500 zł miesięcznie – wyżywienie, ok. 150 zł – odzież, 30-40 zł miesięcznie – środki czystości, 70 zł miesięcznie – internet i telefon, 65 zł – bilet miesięczny (k. 93-94). Podane przez pozwanego koszty utrzymania odpowiadają doświadczeniu życiowym i jego zeznania należy uznać za w pełni wiarygodne.

Z tych też względów Sąd odwoławczy przyjął za własne ustalenia faktyczne Sądu pierwszej instancji.

Dokonana przez Sąd Rejonowy ocena prawna ustalonego stanu faktycznego jest w zasadzie prawidłowa.

Pozwany jest ojcem powódki, która z powodu kontynuowania nauki i zdobywania kwalifikacji zawodowych nie jest w stanie samodzielnie się utrzymywać i z mocy art. 133 § 1 k.r.o. ciąży na nim obowiązek jej alimentacji.

Małoletnia mieszka wspólnie z matką w Niemczech, a jej matka w znacznym zakresie realizuje swój obowiązek alimentacyjny przez zapewnienie powódce mieszkania oraz osobiste starania o jej utrzymanie i wychowanie.

Dlatego na pozwanym ciąży obowiązek zapewnienia powódce pozostałych materialnych środków utrzymania, z tym jednak, że zakres jego obowiązku wyznacza regulacja art. 135 § 1 k.r.o. stosownie do której zobowiązany on jest łożyć środki utrzymania odpowiadające usprawiedliwionym potrzebom powódki i swoim możliwością zarobkowym.

Pozwany utrzymuje się ze świadczeń rentowo-emerytalnych w wysokości 2.166,74 netto miesięcznie. Liczy 74 lata jest inwalidą i ze względu na swój wiek

oraz stan zdrowia nie jest wstanie uzyskiwać dodatkowych dochodów. Jego koszty utrzymania wynoszą 1.970zł i biorąc pod uwagę, ze mieszka sam i samodzielnie ponosi koszty mieszkania oraz że znaczną część swych dochodów przeznacza na zakup lekarstw, nie są one w żaden sposób zawyżone.

Po ich odliczeniu od uzyskiwanych dochodów pozostaje mu kwota około 200zł (196,74zł)

Nie kwestionując zatem w żaden sposób wskazanych przez powódkę kosztów jej utrzymania, pozwany nie jest zatem w stanie łożyć jej utrzymanie ponad kwotę 200zł miesięcznie.

Znalazło to prawidłowe odzwierciedlenie w zaskarżonym wyroku, co czyni apelację bezzasadną i prowadziło do jej oddalenia.

Reasumując, zaskarżone wyrok jest prawidłowy i dlatego apelację powódki jako bezzasadną oddalono w oparciu o przepis art. 385 k.p.c.

O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono na mocy regulacji art. 102 k.p.c. biorąc pod uwagę sytuację rodzinną i materialną powódki.

SSR (del.) Marcin Rak SSO Leszek Dąbek SSO Andrzej Dyrda