Treść orzeczenia
Sygn. akt III AUa 362/24 upr.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 8 lutego 2024r., wydanym w sprawie IV U 484/23Sąd Okręgowy w Elblągu:
I. zmienił zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznal ubezpieczonemu K. T. prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy od dnia 1 czerwca 2023 r. do dnia 31 maja 2025 r.;
II. stwierdził odpowiedzialność organu rentowego za nieustalenie ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji.
Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:
K. T., ur. (...), posiada wykształcenie podstawowe, a w okresie aktywności zawodowej wykonywał pracę na stanowiskach traktorzysty, drwala motorniczego. Od kwietnia 2008r. ubezpieczony prowadzi działalność gospodarczą, której przedmiotem jest wulkanizacja i mechanika samochodowa oraz sprzedaż części samochodowych. Obecnie w warsztacie pracuje zięć wnioskodawcy, który zajmuje się naprawą samochodów, zaś niewielki sklep z częściami obsługuje żona wnioskodawcy. Skarżący sam nie wykonuje już napraw samochodów, ani usług wulkanizacyjnych, nie wykonuje prac wymagających wysiłku fizycznego. W zakładzie przebywa 2-3 godziny dziennie, a jego czynności sprowadzają się do przywiezienia części, jeżeli nie ma ich w warsztacie, bądź podwiezienia żony w celu wykonania opłat.
W dniu 16 czerwca 2020r. ubezpieczony był leczony operacyjnie z powodu zastarzałego zwichnięcia stawu barkowego prawego – otwarte nastawienie zwichnięcia barku prawego i czasowa stabilizacja drutami Kirschnera. Po wygojeniu leczony był rehabilitacyjnie. Obecnie skarżący oczekuje na kolejny zabieg.
Od dnia 13 grudnia 2020r. do 7 grudnia 2021r. skarżący był uprawniony do świadczenia rehabilitacyjnego z uwagi na rozpoznane u niego schorzenia ortopedyczne, tj. stan po przebytym w dniu 16 czerwca 2020r. otwartym nastawieniu zastarzałego zwichnięcia prawego barku oraz przykurcz wielopłaszczyznowy prawego barku.
Następnie w okresie od 8 grudnia 2021 r. do 28 lutego 2023 r. ubezpieczony był uprawniony do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy z powodu ww. schorzeń. Prawo do świadczenia zostało skarżącemu przedłużone do dnia 31 maja 2023r. na podstawie art. 15zc ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem, Covid-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. 2020r., poz. 374).
Wnioskiem z dnia 21 grudnia 2022r. ubezpieczony wystąpił do pozwanego o ustalenie dalszych uprawnień do świadczenia. Pozwany skierował wnioskodawcę na badanie do lekarza konsultanta ZUS ortopedę-traumatologa, który w opinii z dnia 11 stycznia 2023r., rozpoznając u skarżącego wygojone zastarzałe zwichnięcie stawu barkowego prawego z przewlekłym ograniczeniem ruchomości stawu barkowego prawego wskazał, że obecne upośledzenie funkcji stawu barkowego prawego wnioskodawcy jest w stopniu średnim i wnioskodawca jest zdolny do pracy.
W oparciu o opinię lekarza konsultanta lekarz orzecznik ZUS, w orzeczeniu z dnia 18 stycznia 2023r. zawarł rozpoznanie: wygojone zastarzałe zwichnięcie prawego stawu barkowego z przewlekłym ograniczeniem ruchomości prawego stawu barkowego oraz choroba zwyrodnieniowo-dyskopatyczna kręgosłupa. W oparciu o powyższe rozpoznanie lekarz orzecznik nie stwierdził przesłanek do orzeczenia długotrwałej niezdolności do pracy.
Na skutek sprzeciwu skarżącego do powyższego orzeczenia sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania komisji lekarskiej ZUS, która w orzeczeniu z dnia 10 lutego 2023r., dokonując tożsamego rozpoznania uznała, że przeprowadzone u wnioskodawcy leczenie operacyjne i rehabilitacja spowodowały poprawę stanu funkcjonalnego stawu barkowego i stwierdzany stopień naruszenia sprawności organizmu nie ogranicza zdolności wnioskodawcy do pracy.
Na tej podstawie zaskarżoną decyzją z dnia 4 maja 2023r. organ rentowy odmówił wnioskodawcy prawa do renty.
Po 31 maja 2023r. ubezpieczony jest nadal częściowo niezdolny do pracy i niezdolność tę należy orzec na okres do 31 maja 2025r.
Sąd I instancji zważył, co następuje
Odwołanie ubezpieczonego zasługiwało na uwzględnienie.
Stosownie do art. 57 ustawy emerytalnej renta z tytułu niezdolności do pracy przysługuje ubezpieczonemu, który spełnił łącznie następujące warunki:
1) jest niezdolny do pracy;
2) ma wymagany okres składkowy i nieskładkowy;
3) niezdolność do pracy powstała w okresach, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1 i 2, pkt 3 lit. b, pkt 4, 6, 7 i 9, ust. 2 pkt 1, 3-8 i 9 lit. a, pkt 10 lit. a, pkt 11-12, 13 lit. a, pkt 14 lit. a i pkt 15-17 oraz art. 7 pkt 1-3, 5 lit. a, pkt 6 i 12, albo nie później niż w ciągu 18 miesięcy od ustania tych okresów;
4) nie ma ustalonego prawa do emerytury z Funduszu lub nie spełnia warunków do jej uzyskania.
Pojęcie niezdolności do pracy, ustalenie której jest podstawą przyznania renty, precyzuje art. 12 tej samej ustawy, stosownie do którego to przepisu: ust. 1. niezdolną do pracy w rozumieniu ustawy jest osoba, która całkowicie lub częściowo utraciła zdolność do pracy zarobkowej z powodu naruszenia sprawności organizmu i nie rokuje odzyskania zdolności do pracy po przekwalifikowaniu; ust. 2. całkowicie niezdolną do pracy jest osoba, która utraciła zdolność do wykonywania jakiejkolwiek pracy; ust. 3. częściowo niezdolną do pracy jest osoba, która w znacznym stopniu utraciła zdolność do pracy zgodnej z poziomem posiadanych kwalifikacji.
Natomiast zgodnie z art. 13 ust. 1 ww. ustawy przy ocenie stopnia i przewidywanego okresu niezdolności do pracy oraz rokowania co do odzyskania zdolności do pracy uwzględnia się: 1. stopień naruszenia sprawności organizmu oraz możliwości przywrócenia niezbędnej sprawności w drodze leczenia i rehabilitacji; 2. możliwość wykonywania dotychczasowej pracy lub podjęcia innej pracy oraz celowość przekwalifikowania zawodowego, biorąc pod uwagę rodzaj i charakter dotychczas wykonywanej pracy, poziom wykształcenia, wiek i predyspozycje psychofizyczne.
Z kolei art. 107 ustawy stanowi, że prawo do świadczeń uzależnionych od niezdolności do pracy oraz wysokość tych świadczeń ulega zmianie, jeżeli w wyniku badania lekarskiego, przeprowadzonego na wniosek lub z urzędu, ustalono zmianę stopnia niezdolności do pracy, brak tej niezdolności lub jej ponowne powstanie.
Zważywszy na zakres wiadomości specjalistycznych niezbędnych do rozstrzygnięcia, postanowieniem z dnia 21 czerwca 2023r. na podstawie art. 278 § 1 k.p.c. Sąd dopuścił dowód z opinii biegłego sądowego ortopedy – jako właściwego dla oceny schorzeń skarżącego. Wyborowi biegłego strony się nie sprzeciwiły.
Z opinii biegłego R. K. wynikało, że biegły ten rozpoznał u wnioskodawcy przebyte zastarzałe zwichnięcie stawu barkowego prawego leczone operacyjnie; uszkodzenie stożka rotatorów z zespołem ciasnoty podbarkowej; neuropatię nerwu łokciowego lewego; pourazowy przykurcz stawu łokciowego lewego oraz początkowe zmiany zwyrodnieniowe obu stawów biodrowych.
Zdaniem biegłego, skarżący jest nadal po 31 maja 2023r. częściowo niezdolny do pracy zgodnej z posiadanymi przez niego kwalifikacjami, okresowo do 31 maja 2025r. Jak wskazał biegły w uzasadnieniu opinii, po leczeniu operacyjnym zastarzałego zwichnięcia stawu barkowego prawego u wnioskodawcy nadal utrzymuje się istotne ograniczenie ruchu barku prawego, osłabienie siły prawej kończyny górnej oraz dolegliwości bólowe barku prawego. Dodatkowo występuje upośledzenie funkcji lewej kończyny górnej z powodu zespołu rowka nerwu łokciowego lewego, potwierdzona badaniem EMG. Biegły podkreślił, że prace wykonywane przez skarżącego są pracami średnio ciężkimi wymagającymi dobrej sprawności obu kończyn górnych.
W zastrzeżeniach do opinii biegłego ortopedy pozwany zarzucił, że opinia nie zwiera uzasadnienia w jaki sposób zdiagnozowane u skarżącego schorzenie powoduje jego długotrwałą niezdolność do pracy, jak również odniesienia do możliwości odzyskania zdolności do pracy po przekwalifikowaniu. Ponadto pozwany zarzucił, że biegły nie odniósł się do nieprzerwanej aktywności zawodowej skarżącego, który prowadzi działalność gospodarczą. Z tych też względów pozwany wniósł o uzupełnienie opinii przez biegłego.
Ustosunkowując się do powyższych zastrzeżeń biegły ortopeda wskazał, że skarżący posiada wykształcenie podstawowe i wykonywane przez niego prace są pracami fizycznymi co najmniej średnio ciężkimi, wymagającymi dobrej sprawności obu kończyn górnych. Także prowadzona działalność gospodarcza – sklep motoryzacyjny i serwis usługowy napraw i wulkanizacji, wymaga pracy fizycznej. W stanie zdrowia ubezpieczonego, od czasu poprzedniego badania i orzekania niezdolności do pracy, nie nastąpiła zaś poprawa. Biegły zaznaczył w tym miejscu, że również w okresie uprzednio orzeczonej działalności gospodarczej skarżący prowadził działalność. Biegły wskazał nadto, że z powodu wykształcenia podstawowego skarżącego, możliwości jego przekwalifikowania zawodowego są niewielkie. Dalsze leczenie rehabilitacyjne daje jakieś szanse poprawy funkcji obu kończyn górnych w przyszłości. Opisane przez biegłego w badaniu przedmiotowym ograniczenia ruchu stawu barkowego prawego z zanikami mięśni prawej kończyny górnej i osłabieniem siły kończyny, ograniczenie ruchu stawu łokciowego lewego z objawami przewlekłego uszkodzenia nerwu łokciowego, w sposób oczywisty powodują upośledzenie funkcji obu kończyn górnych i w istotnym stopniu upośledzają zdolność skarżącego do prac fizycznych dotychczas wykonywanych przez wnioskodawcę.
Pozwany w dalszym ciągu kwestionował opinię biegłego ortopedy wnosząc o powołanie kolejnego biegłego tej specjalizacji lub ponowne uzupełnienie opinii. Pozwany podkreślił, że brak poprawy w stanie zdrowia nie może stanowić przesłanki dla uznania niezdolności do pracy, natomiast ustawa emerytalna określa inne przesłanki, które muszą zostać spełnione, aby prawo do świadczenia uzyskać, a które biegły - zdaniem pozwanego - pominął. Pozwany zwrócił uwagę, że już sama możliwość podjęcia pracy zgodnej z kwalifikacjami wyklucza możliwość ustalenia prawa do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy. Pozwany po raz kolejny podkreślił też, że ubezpieczony wciąż pracuje na otwartym rynku pracy zgodnie z kwalifikacjami, a tym samym nie została spełniona przesłanka zawodowo-ekonomiczna długotrwałej niezdolności do pracy. W takiej sytuacji ocena przesłanki biologicznej jest – w ocenie pozwanego – zbędna i jedynie kosztotwórcza.
W świetle tak sformułowanego stanowiska organu rentowego Sąd nie miał wątpliwości, że odwołanie skarżącego należało uwzględnić.
W ocenie Sądu, całokształt materiału dowodowego zebranego w sprawie dawał jednoznaczne podstawy do przyjęcia, że z powodów ortopedycznych skarżący po 31 maja 2023r. jest nadal częściowo niezdolny do pracy.
W świetle sporządzonej w toku postępowania opinii biegłego sądowego ortopedy Sąd nie miał wątpliwości, że w stanie zdrowia wnioskodawcy, w stosunku do okresu, w którym pozwany sam orzekł o istnieniu częściowej niezdolności do pracy wnioskodawcy, nie doszło do żadnej istotnej poprawy, która skutkowałaby odzyskaniem przez wnioskodawcę pełnej zdolności do zatrudnienia. Naruszenie sprawności organizmu wnioskodawcy nadal jest znacznego stopnia i skutkuje niezdolnością do wykonywania pracy zgodnej z poziomem posiadanych przez ubezpieczonego kwalifikacji.
Zdaniem Sądu, biegły ortopeda dokonał bardzo wnikliwej i wszechstronnej analizy danych wynikających ze zgromadzonej w aktach sprawy dokumentacji, tj. dokumentacji z przebiegu leczenia wnioskodawcy i dokumentacji orzeczniczej organu rentowego. Przeprowadził i bardzo szczegółowo opisał wynik przeprowadzonego przez siebie badania przedmiotowego. Wbrew twierdzeniom pozwanego, szczegółowo również wyjaśnił i uzasadnił występowanie u wnioskodawcy znacznego stopnia naruszenia sprawności organizmu. Wskazał na nasilenie objawów i dolegliwości upośledzających sprawność kończyn górnych skarżącego w stosunku do okresu, kiedy skarżący był uznawany za niezdolnego do pracy przez samego pozwanego. Nie budziło wątpliwości Sądu, że wszystkie kwalifikacje wnioskodawcy, jakie nabył on w okresie swojej aktywności zawodowej, należy traktować jako prace co najmniej średnio ciężkie, na co wskazywał powołany w sprawie biegły ortopeda. Nie budziło również wątpliwości, że wszystkie te prace wymagają co najmniej dobrej sprawności obu kończyn górnych, której ubezpieczony obecnie nie posiada.
Odnosząc się do zarzutu pozwanego dotyczącego braku wypowiedzenia się przez biegłego co do możliwości odzyskania przez ubezpieczonego zdolności do pracy po przekwalifikowaniu, wskazać trzeba po pierwsze, że skoro biegły widzi szansę odzyskania zdolności do pracy po upływie orzeczonej niezdolności, orzekanie o potrzebie przekwalifikowania zawodowego jest niezasadne. Jest tak tym bardziej, że biegły orzekł niezdolność na okres zaledwie dwóch lat. Biorąc zaś pod uwagę czas samego postępowania sądowego, a następnie czas, jaki zazwyczaj mija od wyrokowania do uprawomocnienia się orzeczenia Sądu, sama procedura przekwalifikowania może być do podjęcia już po ww. okresie orzeczonej niezdolności do pracy. Ponadto zważyć trzeba, że biegły de facto poddał w wątpliwość możliwość takiego przekwalifikowania, mając na uwadze, że skarżący posiada jedynie podstawowe wykształcenie i ewentualnie przekwalifikowanie najpewniej wiązałoby się z koniecznością wykonywania prac fizycznych, do których skarżący nie jest zdolny.
Ostatecznie zaś wskazać należy, że orzekając o częściowej niezdolności do pracy wnioskodawcy w 2021r. pozwany miał świadomość, że ubezpieczony prowadzi działalność gospodarczą, zatrudnia jednego pracownika oraz że w ramach działalność pracował jako mechanik samochodowy. Obecnie fakt aktywnej działalności wnioskodawcy, w ocenie pozwanego, stoi na przeszkodzie orzeczeniu niezdolności do pracy, niezależnie od oceny stanu zdrowia skarżącego, którą pozwany ostatecznie uznał za zbędną i jedynie „kosztotwórczą”. Faktycznie pozwany nie odniósł się do wyników przeprowadzonego przez biegłego badania przedmiotowego wnioskodawcy. Pozwany nie wziął jednak pod uwagę, jak zmienił się charakter wykonywanych przez skarżącego czynności w ramach prowadzonej działalności. Podkreślić należy, że jedynie lekarz konsultant przeprowadził badanie bezpośrednie wnioskodawcy, lecz z zapisów opinii nie wynika, aby poza lakonicznym stwierdzeniem o prowadzeniu przez skarżącego działalności gospodarczej, starał się on uzyskać od wnioskodawcy szczegółowe informacje dotyczące zakresu wykonywanych czynności. Orzeczenia lekarza orzecznika oraz komisji lekarskiej ZUS zostały zaś wydane w trybie zaocznym. Tym samym pozwany sam pozbawił się możliwości ustalenia prawidłowego stanu faktycznego w sprawie, który był niewątpliwie istotny przy dokonywaniu oceny zdolności do zatrudnienia. Zważyć przy tym należy, że pełnomocnik pozwanego był obecny na rozprawie w dniu 24 stycznia 2024r., na której ubezpieczony opisał jak zmieniła się jego aktywność w ramach działalności, jakich czynności nie jest on już w stanie wykonywać i czym de facto się zajmuje w warsztacie i to w czasie zaledwie 2-3 godzin dziennie. Po przesłuchaniu przez Sąd ubezpieczonego pozwany nie składał dalszych wniosków dowodowych, jak również nie wnosił o odroczenie rozprawy celem zajęcia aktualnego stanowiska w sprawie, po pozyskaniu opinii PKL, w świetle zeznań skarżącego dotyczących jego aktywności zawodowej.
W konsekwencji Sądu uznał, że wbrew zastrzeżeniom pozwanego, opinia biegłego ortopedy wyjaśniała wszystkie istotne dla sprawy okoliczności. Zgłoszone przez pozwanego zastrzeżenia nie zasługiwały na uwzględnienie, gdyż w żaden sposób nie mogły zdyskwalifikować opinii biegłego oraz zawartych w niej wniosków. W tej sytuacji Sąd przyjął ustalenia biegłego za prawidłowe i oparte o wszechstronną ocenę schorzeń skarżącego w odniesieniu do jego możliwości świadczenia pracy. Skoro zaś Sąd uzyskał od biegłego wiadomości specjalne niezbędne do merytorycznego orzekania, nie było już potrzeby uzupełniania opinii, czy też powoływania biegłego ortopedy w nowej osobie (por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 10 września 1999 r., II UKN 96/99, OSNAPiUS 2000 nr 23, poz. 869; z dnia 6 marca 1997 r., II UKN 23/97, OSNAPiUS 1997 nr 23, poz. 476; z dnia 21 maja 1997 r., II UKN 131/97, OSNAPiUS 1998 nr 3, poz. 100; z dnia 18 września 1997 r., II UKN 260/97, OSNAPiUS 1998 nr 13, poz. 408). Potrzeba uzupełniania opinii, bądź powołania innego biegłego powinna bowiem wynikać z okoliczności sprawy, a nie z samego niezadowolenia strony z dotychczas złożonej opinii. Zważyć należy, iż dowód z opinii biegłego jak i instytutu ma szczególny charakter. Wyraża się on w tym, że korzysta się z niego w wypadkach wymagających wiedzy specjalnej. Sąd ma obowiązek dopuszczenia dowodu z kolejnych biegłych, gdy opinia złożona w sprawie zawiera istotne braki, względnie też, gdy nie wyjaśnia wszystkich istotnych okoliczności, a taka sytuacja, zdaniem Sądu, w przedmiotowej sprawie nie zaistniała. Dlatego też Sąd, na zasadzie art. 235 2§ 1 pkt 5 k.p.c., pominął wnioskowany przez pozwanego dowód z uzupełniającej opinii biegłego ortopedy jako zmierzający jedynie do przedłużenia postępowania.
W świetle powyższego Sąd uznał, iż decyzja pozwanego nie odpowiadała prawu i z tego też względu, stosownie do art. 477 14 § 2 k.p.c., należało ją zmienić, przyznając skarżącemu prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy na okres wskazany w opinii biegłego ortopedy, tj. od 1 czerwca 2023r. do 31 maja 2025r. (pkt I wyroku).
Ponadto Sąd Okręgowy, na podstawie art. 118 ust. 1a ustawy emerytalnej, uznał, że wątpliwości pozwanego na etapie postępowania przed organem rentowym co do występowania częściowej niezdolności do pracy wnioskodawcy nie były uzasadnione i z tej przyczyny przyjął, że pozwany ponosi odpowiedzialność za nieustalenie ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji (pkt II. wyroku). W toku postępowania sądowego nie zostały bowiem ujawnione żadne nowe okoliczności, które uzasadniałyby dokonanie korzystnych dla ubezpieczonego ustaleń w zakresie prawa do renty dopiero na etapie tego postępowania. Z opinii powołanego w sprawie biegłego wynikało wprost, że w stanie zdrowia skarżącego nie zaszła poprawa.
Z wyrokiem nie zgodził się pozwany organ rentowy, zarzucając w apelacji wyrokowi naruszenie przepisów:
art. 233 § 1 k.p.c. poprzez brak wszechstronnego rozważenia zebranego materiału dowodowego, a mianowicie dokonanie przez Sąd oceny materiału dowodowego w sposób dowolny a nie swobodny, polegający na błędnym uznaniu przez Sąd, że na podstawie przeprowadzonego w postępowaniu dowodu w postaci opinii powołanego w sprawie biegłego ortopedy R. K. można ostatecznie ustalić ubezpieczonemu K. T. częściową niezdolność do pracy, podczas gdy opinia biegłego, ze względu na jej wadliwość, nie może stanowić dowodu w niniejszej sprawie;
błąd w ustaleniach faktycznych polegający na ustaleniu, że ubezpieczony K. T. jest częściowo niezdolny do pracy po 31 maja 2023 r., w sytuacji, gdy opinia biegłego sądowego ortopedy, na której oparł się Sąd, jest wadliwa; • naruszenie prawa materialnego, a w szczególności: - art. 57 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 12 oraz art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1251 ze zm.), dalej ustawa emerytalna, poprzez jego błędne zastosowanie do stanu faktycznego niniejszej sprawy i przyjęcie, że ubezpieczonemu K. T. przysługuje prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy w okresie od 1 czerwca 2023 r. do 31 maja 2025 r, podczas gdy w rzeczywistości nie zostały spełnione ustawowe przesłanki nabycia przez ubezpieczonego prawa do renty z tego tytułu; - art. 118 ust. la ustawy emerytalnej polegające na jego niewłaściwym zastosowaniu do stanu faktycznego niniejszej sprawy i przyjęcie, że organ rentowy ponosi odpowiedzialność za nieustalenie ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji.
Mając na uwadze przedstawione zarzuty apelacyjne skarżący wnosił o:
- przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego ortopedy w innej osobie w celu uzyskania rzetelnej opinii i ustalenia, czy stan zdrowia ubezpieczonego po 31 maja 2023 r. świadczy o tym, że jest częściowo niezdolny do pracy; - o zmianę zaskarżonego wyroku Sądu I instancji i orzeczenie co do istoty sprawy, polegające na oddaleniu odwołania, ewentualnie
- o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania na zasadzie art. 386 § 4 k.p.c.
Sąd Apelacyjny zważył co następuje
Apelacja pozwanego jest nieuzasadniona.
Na wstępie wskazać należy, że stosownie do art. 505 1 § 4 w zw. z § 1 k.p.c. Sąd Apelacyjny niniejszą sprawę rozpoznał w postępowaniu uproszczonym. Wyjaśnić przy tym trzeba, że postępowaniu uproszczonym apelacja ma charakter ograniczony, a celem postępowania apelacyjnego nie jest tu ponowne rozpoznanie sprawy, ale wyłącznie kontrola wyroku wydanego przez Sąd pierwszej instancji w ramach zarzutów podniesionych przez skarżącego. Innymi słowy mówiąc, apelacja ograniczona wiąże Sąd odwoławczy, a zakres jego kompetencji kontrolnych jest zredukowany do tego, co zarzuci w apelacji skarżący. Apelację można oprzeć na zarzucie naruszenia praw materialnego poprzez jego błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie lub naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono wpływ na wynik sprawy.
Sąd Apelacyjny podziela argumenty zawarte w uzasadnieniu Sądu Okręgowego
i przyjmuje je za własne, gdyż Sąd ten w sposób prawidłowy ustalił stan faktyczny w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, zaś w swych ustaleniach i wnioskach nie wykroczył poza ramy swobodnej oceny wiarygodności i mocy dowodów wynikające
z przepisu art. 233 k.p.c., nie popełnił on też błędów w rozumowaniu w zakresie zarówno ustalonych faktów, jak też ich kwalifikacji prawnej, gdyż prawidłowo zinterpretował i zastosował odpowiednie przepisy prawa. W konsekwencji, Sąd odwoławczy oceniając jako prawidłowe ustalenia faktyczne i rozważania prawne dokonane przez Sąd pierwszej instancji uznał je za własne, nie widząc potrzeby ich powielania.
Wskazać należy, że obowiązkiem Sądu rozstrzygającego sprawę o świadczenie uzależnione od oceny zdolności do pracy jest dopuszczenie dowodu z opinii biegłych sądowych właściwie dobranych pod kątem specjalizacji adekwatnych do oceny schorzeń eksponowanych przez osobę domagającą się przyznania określonego świadczenia. Takie dowody Sąd Okręgowy dopuścił. W ocenie Sądu Apelacyjnego opinia biegłego ortopedy była jednoznaczna i rzeczowa, a zawarte w niej wnioski końcowe prawidłowo uzasadnione, z odwołaniem do dokumentacji medycznej. Tym samym Sąd Okręgowy dysponował materiałem dowodowym pozwalającym na kategoryczne rozstrzygnięcie sporu.
Pozostałe zarzuty apelacji także nie wnosiły wiele do sprawy.
Apelujący nie wykazał, aby opinia biegłego ortopedy była nierzetelna, stronnicza lub niefachowa. Sporządzonej opinii nie można skutecznie postawić zarzutu dowolności. Wnioski płynące z opinii są kategoryczne, co do braku poprawy po dniu 31 maja 2023r. zdrowia i tym samym nie było potrzeby zasięgania opinii kolejnych biegłych. Niezadowolenie strony z konkluzji opinii biegłego sądowego jest niewystarczające do podważenia jego ustaleń oraz wniosków. Pozwany nie naprowadził okoliczności, ani też nie zaoferował dowodów, które podważałyby ustalenia i wnioski biegłego ortopedy w zakresie oceny stanu zdrowia K. T. po dniu 30 czerwca 2023r.. W ocenie biegłego ubezpieczony nie odzyskał zdolności do pracy w zawodzie pracownika fizycznego ( wiek lat 60).
Przypomnieć należy, że utrata zdolności do pracy zarobkowej oznacza obiektywne pozbawienie danej osoby możliwości zarobkowania. Zgodnie art. 12 ustawy o emeryturach
i rentach niezdolną do pracy nie jest osoba, która utraciła zdolność do wykonania dotychczasowego bądź ostatnio wykonywanego zatrudnienia, lecz osoba która całkowicie lub częściowo utraciła zdolność do pracy zarobkowej z powodu naruszenia sprawności organizmu i nie rokuje odzyskania tej zdolności po przekwalifikowaniu. W przypadku częściowej niezdolności do pracy istotne znaczenie ma utrata zdolności do wykonywania pracy zgodnej z posiadanymi kwalifikacjami, tj. z poziomem wykształcenia i doświadczenia zawodowego, wymagającego pewnych umiejętności, uprawnień czy specjalistycznej wiedzy. Częściowa niezdolność do pracy nie występuje zatem, gdy osoba ubiegająca się
o świadczenie nie utraciła, bądź utraciła w stopniu mniejszym niż znaczny zdolność do pracy zgodnej kwalifikacjami, jak również gdy mimo utraty zdolności do pracy rokuje odzyskanie tej zdolności po przekwalifikowaniu. Z perspektywy świadczeń rentowych związanych
z niezdolnością do pracy istotne jest by ograniczenie do pracy było znaczące, a tak jest w sprawie zdaniem ortopedy.
Mając powyższe na uwadze podkreślić trzeba, że zakres i nasilenie schorzeń na jakie cierpi odwołujący, w okresie wydania zaskarżonej decyzji skutkowały niemożnością wykonywania pracy zg9dnej z posiadanymi kwalifikacjami, czyli stanowiły o częściowej niezdolności do pracy ubezpieczonego. Ograniczenia i dolegliwości jakie występowały u ubezpieczonego były na tyle nadal istotne, iż długotrwale i znacząco ograniczają mu możliwość wykonywania pracy do 31 maja 2025r..
Reasumując, ocena stanu zdrowia odwołującego przeprowadzona w oparciu o właściwe dla tego rodzaju spraw dowody z uwzględnieniem przesłanek z art. 12 i art. 13 ustawy o emeryturach i rentach z FUS prowadzi do wniosku, że na dzień wydania zaskarżonej decyzji K. T. był nadal częściowo niezdolny do pracy. Ocena dowodów dokonana przez Sąd Okręgowy jest prawidłowa i nie uchybia przepisom kodeksu postępowania cywilnego.
W ocenie Sądu Apelacyjnego Sąd I instancji nie naruszył też przepisów prawa materialnego. Apelacja pozwanego organu rentowego nie zawierała zarzutów, które mogłyby skutkować zmianą lub uchyleniem zaskarżonego wyroku, czy też nawet koniecznością uzupełnienia materiału dowodowego w postępowaniu apelacyjnym.
Wniosek zawarty w apelacji o ewentualne uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do jej ponownego rozpoznania przez sąd I instancji nie odpowiada w ogóle normie art. 386§4 kpc, po jego nowelizacji, albowiem w sprawie nie zachodzi żadna z dwóch przesłanek warunkujących zastosowaniem tego przepisu. Sąd I instancji nie tylko przeprowadził postępowanie dowodowe w wystarczającym zakresie dla kategorycznego rozstrzygnięcia sprawy, ale i rozpoznał jej istotę.
W tym stanie rzeczy, Sąd Apelacyjny na podstawie art. 385 k.p.c. orzekł jak
w sentencji wyroku.
SSA Daria Stanek