Treść orzeczenia
Sygn. akt II Ka 897/25
Wyrok w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej
Dnia 24 lutego 2026r.
Sąd Okręgowy w Siedlcach II Wydział Karny w składzie:
sędzia SO Paweł Mądry p.o. sekr. sąd. Anita Lemisiewicz-Pszczel przy udziale prokuratora Luizy Bichty-Modrzyńskiej po rozpoznaniu w dniu 17 lutego 2026 r. sprawy G. A. oskarżonego z art. 209 § 1 kk w zw. z art. 209 § 1a kk na skutek apelacji wniesionej przez prokuratora od wyroku Sądu Rejonowego w Mińsku Mazowieckim z dnia 3 listopada 2025 r. sygn. akt II K 824/24
I. zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy;
II. określa, że wydatki za postępowanie odwoławcze ponosi Skarb Państwa.
Uzasadnienie
Formularz UK 2
Sygnatura akt
Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:
1. CZĘŚĆ WSTĘPNA
1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji
wyrok Sądu Rejonowego w Mińsku Mazowieckim z dnia 3 listopada 2025 roku o sygn. akt II K 824/24
1.2. Podmiot wnoszący apelację
☒ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego
☐ oskarżyciel posiłkowy
☐ oskarżyciel prywatny
☐ obrońca
☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego
☐ inny
1.3. Granice zaskarżenia
1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia
☐ na korzyść
☒ na niekorzyść
☒ w całości
☐ w części
☐co do winy
☐co do kary
☐co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia
1.3.2. Podniesione zarzuty
Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji
☐art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu
☐art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu
☒art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia
☐art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia
☐art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka
☐brak zarzutów
1.4. Wnioski
☒uchylenie
☐zmiana
2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy
2.1. Ustalenie faktów
2.1.1. Fakty uznane za udowodnione
Lp.
Oskarżony
Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi
Dowód
Numer karty
2.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione
Lp.
Oskarżony
Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi
Dowód
Numer karty
2.2. Ocena dowodów
2.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów
Lp. faktu z pkt 2.1.1
Dowód
Zwięźle o powodach uznania dowodu
2.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów
(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)
Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2
Dowód
Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu
. STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków
Lp.
Zarzut
zarzut obrazy przepisów postępowania, która miała wpływ na jego treść, a mianowicie art. 4 kpk, art. 7 kpk, art. 410 kpk oraz art. 424 § 1 pkt 1 kpk, a polegającej na jednostronnej, dowolnej ocenie zebranego materiału dowodowego, dokonanej z przekroczeniem przez Sąd granic swobodnej oceny dowodów, przeprowadzonej tylko i wyłącznie na korzyść oskarżonego, bez uwzględnienia okoliczności przemawiających na jego niekorzyść oraz dokonaniu oceny materiału dowodowego w sposób sprzeczny ze wskazaniami wiedzy i doświadczenia życiowego, oparcie wyroku jedynie na części ujawnionego materiału dowodowego, nienależyte rozważenie niektórych dowodów ujawnionych w toku postępowania we wzajemnym ich powiązaniu lub całkowite ich pominięcie, co spowodowało wysnucie przez Sąd mylnego wniosku, iż oskarżony G. A. nie popełnił zarzucanego mu czynu, co w konsekwencji doprowadziło do jego uniewinnienia.
☐ zasadny
☐ częściowo zasadny
☒ niezasadny
Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny
- odnosząc się do zarzutu apelacji prokuratora należy przypomnieć, że zasada swobodnej oceny dowodów, wyrażona w art. 7 kpk, jest jedną z najważniejszych zasad procesu karnego, która ma służyć prawidłowej ocenie czynu dokonanego przez oskarżonego i ewentualnego przypisania mu odpowiedzialności karnej. Zasada swobodnej oceny dowodów nakazuje w pierwszej kolejności uwzględniać wszystkie przeprowadzone dowody (dopuszczalne w świetle reguł dowodowych) i przy ich ocenie kierować się przede wszystkim zasadami logicznego myślenia oraz dodatkowo przestrzegać wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego. Już sama regulacja dotycząca omawianej zasady zawarta w komentowanym artykule ewidentnie wskazuje na jej niebagatelne znaczenie dla realizacji innych zasad. Wprowadzony wymóg oparcia orzeczenia na wszelkich wytworzonych w sprawie dowodach powoduje konieczność uwzględniania i oceniania dowodów przemawiających zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść oskarżonego, co jest gwarancją realizacji zasady obiektywizmu (szerzej na temat stosunku do innych zasad zob. Stefański, Zabłocki, Kodeks, t. 1, 2003, s. 225).
- jak wskazuje się w orzecznictwie, skuteczne podniesienie zarzutu naruszenia art. 7 kpk wymaga wykazania, że ocena dokonana przez sąd jest sprzeczna z zasadami wiedzy i doświadczenia życiowego, że nie została poprzedzona ujawnieniem w toku rozprawy głównej całokształtu okoliczności sprawy, bądź że argumentacja zaprezentowana przez sąd za tak dokonanym wyborem pozostaje w sprzeczności z zasadami logiki. Elementami, które decydują o zachowaniu zasady swobodnej oceny dowodów są m.in.: ujawnienie w toku rozprawy głównej całokształtu okoliczności sprawy zgodnie z regułami wskazanymi w art. 2 § 2 kpk, rozważenie wszystkich okoliczności przemawiających zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść oskarżonego, argumentacja wyczerpująca i logiczna, z jednoczesnym uwzględnieniem wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego, zawarta w uzasadnieniu orzeczenia ( wyrok Sądu Najwyższego z dnia 2 lipca 2025 roku, sygn. akt II ZOW 2/25).
- przenosząc te rozważania na grunt przedmiotowej sprawy należy stwierdzić, że w apelacji prokuratora doszło do nieskutecznego podniesienia zarzutu naruszenia art. 7 kpk oraz art. 4 kpk. Zdaniem Sądu Okręgowego, Sąd I instancji nie tylko zgromadził zupełny materiał dowodowy, ale także sprostał wymagającemu zadaniu i ocenił zgromadzony materiał właściwie, wyczerpująco i trafnie to uargumentował, a także na jego podstawie ustalił prawidłowy stan faktyczny w sprawie, uzasadniający uniewinnienie oskarżonego. Wyjaśnienia oskarżonego, który uzasadniał zaprzestanie spłaty alimentów swoją trudną sytuacją zdrowotną, zasługują na nadanie im waloru wiarygodności z tego względu, że znajdują potwierdzenie w innym materiale dowodowym zgromadzonym w aktach sprawy, m.in. w postaci niekwestionowanych przez strony kopii zwolnień lekarskich, innej dokumentacji lekarskiej, informacji przekazanych przez komornika sądowego i GOPS w F. oraz przedstawionymi dowodami wpłaty, których to wiarygodność nie budziła zastrzeżeń Sądu. Wyżej wskazane dowody jednoznacznie wskazują na to, że w okresie objętym aktem oskarżenia istniały co do osoby oskarżonego obiektywne przeszkody uniemożliwiające mu wykonanie zobowiązania alimentacyjnego wobec swojej najstarszej córki.
- Sąd I instancji słusznie podkreślił, że aby można było określić zachowanie sprawcy przestępstwa niealimentacji jako ,,celowe uchylanie’’ należy wziąć pod uwagę, czy wymagany od oskarżonego obowiązek był możliwy do wykonania, a zatem czy uchylanie od ciążącego obowiązku było wynikiem negatywnego stosunku psychicznego sprawcy do nałożonego na niego świadczenia i czy było dokonywane z celowością i premedytacją, czy też zaistniały po stronie oskarżonego obiektywne okoliczności uniemożliwiające mu wykonanie tego obowiązku. Aby ocenić stosunek psychiczny sprawcy do tego zaniedbania, należało ocenić, jak w okresie objętym aktem oskarżenia wyglądała jego sytuacja życiowa.
- otóż zakres czasowy aktu oskarżenia obejmuje okres od dnia 2 sierpnia 2023 roku do dnia 26 czerwca 2024 roku i pokrywa się z czasem, w którym oskarżony zmagał się z poważnymi problemami zdrowotnymi, uniemożliwiającymi mu wykonywanie pracy zarobkowej w sposób nieprzerwany, gwarantujący uzyskiwanie stałego dochodu. Te okoliczności są udowodnione rzetelną dokumentacją medyczną, niekwestionowaną przez żadną ze stron. Zgodnie z zasadami logiki i doświadczenia życiowego, osoba doświadczająca tak poważnych problemów zdrowotnych jak oskarżony, która w okresie objętym aktem oskarżenia przechodziła kilka operacji oraz miała problemy z codziennym funkcjonowaniem, nie była zdolna do podjęcia pracy zarobkowej. Co więcej, oskarżony jest z zawodu technikiem mechanikiem, a ta profesja wymagała od niego pełnej sprawności fizycznej (dla przykładu z zaświadczenia lekarskiego z k. 120 wynika, że oskarżony był niezdolny do pracy). Jak słusznie ocenił Sąd Rejonowy, oskarżony nie miał realnych możliwości płacenia alimentów w tym okresie, a jego zachowanie nie było celowym uchylaniem się od zobowiązania i nie uzasadnia pociągnięcia go do odpowiedzialności karnej za ten czyn. O braku złej woli oskarżonego świadczy też fakt, że od sierpnia 2024 roku oskarżony wpłaca pełne kwoty alimentów, a zatem nie uchyla się celowo od tego obowiązku.
- prokurator w apelacji wskazał, że oskarżony pracował przez dwa miesiące zarobkowo w szarej strefie, lecz nie dodał, iż wówczas oskarżony doznał wypadku przy pracy (k. 144) co nie tylko skutkowało utratą źródła dochodu, lecz także powstaniem kolejnych wydatków związanych z koniecznością leczenia urazu. Zgodzić się należy z prokuratorem, iż założenie kolejnej rodziny przez oskarżonego nie może być wyłącznym powodem zaprzestania alimentacji dziecka pochodzącego z poprzedniego związku, lecz obiektywnym faktem jest to, iż oskarżony był jednocześnie zobowiązany do łożenia w równym stopniu na wszystkie dzieci, co znacząco obniżało zdolność oskarżonego do wywiązywania się z obowiązku alimentacyjnego wobec córki. Prokurator wskazał, iż oskarżony otrzymywał zasiłek chorobowy z tytułu zatrudnienia w Niemczech, lecz nie sprecyzował, że informacja ta pochodziła z pisma procesowego sporządzonego przez oskarżonego, z którego to pisma nie wynikało od kiedy ten zasiłek oskarżonemu przysługiwał. Nadto prokurator nie uwzględnił, że oskarżony z jednej strony otrzymywał zasiłek, ale z drugiej ponosił w tym samym czasie znaczne kwoty na leczenie odbywające się w przeważającej części poza systemem NFZ.
- choć jak słusznie podkreślił w apelacji prokurator, oskarżony już wcześniej był karany za niepłacenie alimentów na rzecz swojej córki K., okoliczność taka nie ma znaczenia w niniejszej sprawie, gdyż rozważeniu podlega tylko okres objęty aktem oskarżenia. Jak podkreśla się w orzecznictwie, uchylanie się od obowiązku alimentacyjnego w okresie nieobjętym prawomocnym skazaniem jest już nowym czynem przestępnym, pociągającym dalszą odpowiedzialność karną, przy czym granice czasowe kolejnego przestępstwa powinny być dokładnie określone, z uwzględnieniem treści poprzedniego wyroku skazującego (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 18 stycznia 2024 roku, sygn. akt II KK 599/23).
Wniosek
wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w Mińsku Mazowieckim do ponownego rozpoznania
☐ zasadny
☐ częściowo zasadny
☒ niezasadny
Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.
bezzasadność apelacji skutkowała bezzasadnością wniosku apelacyjnego
4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU
1.
Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności
5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO
5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji
1.
Przedmiot utrzymania w mocy
cały wyrok Sądu Rejonowego w Mińsku Mazowieckim
Zwięźle o powodach utrzymania w mocy
bezzasadność wniesionej apelacji i brak okoliczności podlegających uwzględnienia z urzędu
5.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji
1.
Przedmiot i zakres zmiany
Zwięźle o powodach zmiany
5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji
5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia
1.1.
Zwięźle o powodach uchylenia
2.1.
Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości
Zwięźle o powodach uchylenia
3.1.
Konieczność umorzenia postępowania
Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia
4.1.
Zwięźle o powodach uchylenia
5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania
5.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku
Punkt rozstrzygnięcia z wyroku
Przytoczyć okoliczności
6. Koszty Procesu
P unkt rozstrzygnięcia z wyroku
Przytoczyć okoliczności
II
o wydatkach za postępowanie odwoławcze Sąd Okręgowy orzekł na podstawie art. 632 pkt 2 kpk w zw. z art. 634 kpk
7. PODPIS
1.3. Granice zaskarżenia
Kolejny numer załącznika
Podmiot wnoszący apelację
prokurator
Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja cały wyrok
1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia
☐ na korzyść
☒ na niekorzyść
☒ w całości
☐ w części
☐co do winy
☐co do kary
☐co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia
1.3.2. Podniesione zarzuty
Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji
☐art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu
☐art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu
☒art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia
☐art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia
☐art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka
☐brak zarzutów
1.4. Wnioski
☒uchylenie
☐zmiana