Treść orzeczenia
1.Sygn. akt II Ka 370/23
Wyrok w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej
Dnia 6 lutego 2024 r.
Sąd Okręgowy w Krośnie II Wydział Karny w składzie:
Przewodniczący: Sędzia SO Janusz Szarek
Protokolant: stażysta Aleksandra Szybka
przy udziale Prokuratora Prokuratury Rejonowej w Krośnie – Gabrieli Wenc po rozpoznaniu w dniu 6 lutego 2024 roku w Krośnie sprawy M. M. (1) (M.) syna M. i W., urodzonego (...) w J., oskarżonego o przestępstwa z art. 278 § 1 k.k. i art. 284 § 2 k.k. na skutek apelacji wniesionej przez oskarżyciela publicznego od wyroku Sądu Rejonowego w Krośnie z dnia 25 października 2023 roku, sygn. akt II K 639/23 uchyla wyrok w zaskarżonej części w punkcie IV co do przestępstwa z art. 284 § 2 k.k. i sprawę przekazuje w tym zakresie Sądowi Rejonowemu w Krośnie do ponownego rozpoznania.
Uzasadnienie
Formularz UK 2
Sygnatura akt
Sygn. akt II Ka 370/23
Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:
1.CZĘŚĆ WSTĘPNA
1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji
wyrok Sądu Rejonowego w Krośnie z dnia 25 października 2023 r. sygn. akt II K 639/23
1.2. Podmiot wnoszący apelację
☒ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego
☐ oskarżyciel posiłkowy
☐ oskarżyciel prywatny
☐ obrońca
☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego
☐ inny
1.3. Granice zaskarżenia
1.1.1. Kierunek i zakres zaskarżenia
☐ na korzyść
☒ na niekorzyść
☐ w całości
☒ w części
☒
co do winy
☐
co do kary
☐
co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia
1.1.2. Podniesione zarzuty
Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji
☐
art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu
☐
art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu
☐
art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia
☒
art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia
☐
art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka
☐
☐
brak zarzutów
1.4. Wnioski
☒
uchylenie
☐
zmiana
1.Ustalenie faktów w związku z dowodami
przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy
1.5. Ustalenie faktów
1.1.3. Fakty uznane za udowodnione
Lp.
Oskarżony
Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi
Dowód
Numer karty
2.1.1.1.
1.1.4. Fakty uznane za nieudowodnione
Lp.
Oskarżony
Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi
Dowód
Numer karty
2.1.2.1.
1.6. Ocena dowodów
1.1.5. Dowody będące podstawą ustalenia faktów
Lp. faktu z pkt 2.1.1
Dowód
Zwięźle o powodach uznania dowodu
1.1.6. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów
(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)
Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2
Dowód
Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu
1.STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków
Lp.
Zarzut
3.1.
Oskarżyciel publiczny zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, mający wpływ na treść zapadłego orzeczenia, polegający na uznaniu, iż zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie dostarczył wystarczających podstaw do uznania, że oskarżony M. M. (1) swoim zachowaniem zarzucanym w pkt II zrealizował znamiona czynu karalnego, choćby zawartego w art. 286 § 1 k.k., w sytuacji gdy analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego prowadzi do wniosku zgoła przeciwnego.
☒ zasadny
☐ częściowo zasadny
☐ niezasadny
Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny
Zarzut jest w pełni uzasadniony.
Przypomnieć należy, iż zaskarżonym wyrokiem Sąd Rejonowy w Krośnie w pkt I uznał oskarżonego M. M. (1) za winnego przestępstwa kradzieży biżuterii na szkodę A. B., tj. przestępstwa z art. 278 § 1 k.k., zaś w pkt IV uniewinnił oskarżonego od zarzucanego mu przestępstwa przywłaszczenia powierzonych pieniędzy w kwocie 4.539,34 zł na szkodę A. B., tj. od przestępstwa z art. 284 § 2 k.k.
O ile słusznie Sąd Orzekający uznał, iż do przywłaszczenia przez oskarżonego powierzonych mu przez A. B. pieniędzy nie mogło dojść, a to ze względu na fakt, iż na skutek udzielonych oskarżonemu przez nią pożyczek, środki te stanowiły jego własność, zatem nie mógł on dopuścić się przywłaszczenia rzeczy stanowiących jego własność, w sytuacji gdy przedmiotem czynności wykonawczej przestępstwa z art. 284 § 2 k.k. może być wyłącznie cudza rzecz ruchoma (pieniądze), o tyle uniewinnienie oskarżonego od zarzutu realizacji przestępstwa w ramach tego samego zdarzenia faktycznego, jawi się jako co najmniej przedwczesne.
W pełni zasadnie oskarżyciel publiczny podnosi, iż błędnie Sąd Orzekający wyszedł z założenia, iż poczynione w sprawie ustalenia faktyczne, w zakresie zarzutu II aktu oskarżenia, dotyczącego przywłaszczenia pieniędzy, pozwalały na wydanie orzeczenia uniewinniającego, przy jednoczesnym braku podstaw do przypisania oskarżonemu przestępstwa oszustwa z art. 286 § 1 k.k.. Tym samym ustalenia faktyczne w powyższym zakresie okazały się błędne.
Oskarżony M. M. (1), składając wyjaśnienia w postępowaniu przygotowawczym (k. 31), potwierdził fakt pożyczania od pokrzywdzonej pieniędzy. Jednocześnie wskazał, iż miał świadomość, że pieniędzy tych nie odda. Z jego wyjaśnień wynika zatem, iż w chwili zaciągania pożyczek nie miał zamiaru ich zwrotu, wprowadzając pokrzywdzoną tym samym w błąd i doprowadzając ją do niekorzystnego rozporządzenia mieniem. Powyższe wskazuje, iż oskarżony M. M. (1) swoim zachowaniem mógł zrealizować znamiona przestępstwa oszustwa z art. 286 § 1 k.k., zgodnie z którym penalizacji podlega ten, kto w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, doprowadza inną osobę do niekorzystnego rozporządzenia własnym lub cudzym mieniem za pomocą wprowadzenia jej w błąd albo wyzyskania błędu lub niezdolności do należytego pojmowania przedsiębranego działania, czego Sąd Orzekający nie dostrzegł. Nie winno przy tym budzić wątpliwości, iż ubiegając się o udzielenie pożyczek oskarżony działał w celu osiągnięcia korzyści majątkowej.
Wniosek
Oskarżyciel publiczny wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w pkt IV w części uniewinniającej oskarżonego M. M. (2) od zarzucanego mu czynu określonego w art. 284 § 2 k.k. i w tym zakresie przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.
☒ zasadny
☐ częściowo zasadny
☐ niezasadny
Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.
Wniosek jest oczywiście uzasadniony.
Sąd Orzekający, uniewinniając oskarżonego M. M. (1) od popełnienia przestępstwa z art. 284 § 2 k.k., wprawdzie rozważał, czy zachowanie oskarżonego nie zrealizowało znamion innego przestępstwa, w niniejszej sprawie przestępstwa oszustwa z art. 286 § 1 k.k., jednakże rozważania te nie okazały się dość wnikliwe. Rozstrzygnięcie zatem w przedmiocie uniewinnienia jest co najmniej przedwczesne, a tym samym podlega uchyleniu i w tym zakresie sprawa przekazaniu Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.
1.OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU
4.1.
Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności
1.ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO
1.7. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji
5.1.1.
Przedmiot utrzymania w mocy
Zwięźle o powodach utrzymania w mocy
1.8. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji
5.2.1.
Przedmiot i zakres zmiany
Zwięźle o powodach zmiany
1.9. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji
1.1.7. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia
5.3.1.1.1.
Zwięźle o powodach uchylenia
5.3.1.2.1.
Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości
Zwięźle o powodach uchylenia
Zaskarżony wyrok Sądu Rejonowego w Krośnie z dnia 25 października 2023 r. sygn. akt II K 639/23, w pkt IV, w części uniewinniającej oskarżonego M. M. (1) od zarzucanego mu czynu określonego w art. 284 § 2 k.k. wydany został przedwcześnie i jako taki podlega uchyleniu, zaś w tym zakresie sprawa przekazaniu Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.
Obowiązkiem bowiem sądu przed wydaniem wyroku uniewinniającego było rozważenie, czy w ramach skargi oskarżyciela, a więc w granicach zdarzenia faktycznego objętego zarzutem oskarżenia, nie można dokonać subsumpcji czynu objętego skargą pod inny przepis ustawy karnej (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 5 września 2006 r. sygn. akt IV KK 194/06, publik. w OSNwSK 2006, poz. 1663), do czego uprawniał sąd art. 399 § 1 k.k. Zgodnie z tym przepisem, jeżeli w toku rozprawy okaże się, że nie wychodząc poza granice oskarżenia można czyn zakwalifikować według innego przepisu prawnego, sąd uprzedza o tym obecne na rozprawie strony.
Sąd Orzekający nie uprzedził strony o możliwości zmiany kwalifikacji prawnej czynu, lecz uniewinnił oskarżonego od zarzutu przestępstwa z art. 284 § 2 k.k. Wprawdzie w uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia Sąd Orzekający podjął rozważania pod kątem przypisania oskarżone mu przestępstwa z art. 286 § 1 k.k., lecz przedwcześnie i błędnie uznał, iż samo przyznanie oskarżonego, iż w chwili pożyczania pieniędzy nie miał zamiaru ich zwrócić, nie stanowi wystarczającej podstawy do przypisania mu przestępstwa oszustwa. Nie zostało bowiem wykazane, by oskarżony chciał uzyskać korzyść majątkową i chciał w tym celu użyć określonego sposobu działania. Stanowisko to wydaje się przedwczesne, w sytuacji gdy pobierając pożyczone mu pieniądze oskarżony niewątpliwie chciał uzyskać korzyść majątkową, pozwalająca mu zaspokoić bieżące wydatki życia codziennego, a jednocześnie nie miał zamiaru ich zwrotu, wprowadzając pokrzywdzoną tym samym w błąd i doprowadzając ją do niekorzystnego rozporządzenia mieniem.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd I instancji uprzedzi strony o możliwości zmiany kwalifikacji prawnej zarzucanego oskarżonemu przestępstwa, stosownie do art. 399 § 1 k.p.k., po czym rozważy czy w ramach tego samego zdarzenia faktycznego można oskarżonemu postawić zarzut popełnienia przestępstwa z art. 286 § 1 k.k., popełnionego w ramach czynu ciągłego z art. 12 § 1 k.k.
5.3.1.3.1.
Konieczność umorzenia postępowania
Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia
5.3.1.4.1.
Zwięźle o powodach uchylenia
1.1.8. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania
1.10. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku
Punkt rozstrzygnięcia z wyroku
Przytoczyć okoliczności
1.Koszty Procesu
Punkt rozstrzygnięcia z wyroku
Przytoczyć okoliczności
1.PODPIS
0.1.1.3. Granice zaskarżenia
Kolejny numer załącznika
Podmiot wnoszący apelację
Oskarżyciel publiczny
Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja
Rozstrzygnięcie o winie
0.1.1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia
☐ na korzyść
☒ na niekorzyść
☐ w całości
☒ w części
☒
co do winy
☐
co do kary
☐
co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia
0.1.1.3.2. Podniesione zarzuty
Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji
☐
art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu
☐
art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu
☐
art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia
☒
art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia
☐
art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka
☐
☐
brak zarzutów
0.1.1.4. Wnioski
☒
uchylenie
☐
zmiana