Treść orzeczenia
Sygn. akt II Ka 32/24
Wyrok w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej
Dnia 1 marca 2024r.
Sąd Okręgowy w Siedlcach II Wydział Karny w składzie:
SSO Agata Kowalska
st.sekr.sądowy Agata Polkowska przy udziale Prokuratora Łukasza Bańkowskiego po rozpoznaniu w dniu 1 marca 2024 r. sprawy S. D. oskarżonego z art. 244 kk w zb. z art. 180a kk w zw. z art. 11 §2 kk w zw. z art. 31 § 2 kk na skutek apelacji, wniesionej przez obrońcę oskarżonego od wyroku Sądu Rejonowego w Łukowie z dnia 5 grudnia 2023 r. sygn. akt II K 418/23
I. wyrok w zaskarżonej części utrzymuje w mocy;
II. zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw. P. M. 516,60 złotych (w tym 96,60 zł podatku VAT) za obronę z urzędu wykonywaną w imieniu oskarżonego w postępowaniu odwoławczym;
III. zwalnia oskarżonego od kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze ustalając, że wydatki ponosi Skarb Państwa.
Uzasadnienie
Formularz UK 2
Sygnatura akt
Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:
1. CZĘŚĆ WSTĘPNA
1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji
wyrok Sądu Rejonowego w Łukowie z dnia 5 grudnia 2023 r. w sprawie II K 418/23
1.2. Podmiot wnoszący apelację
☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego
☐ oskarżyciel posiłkowy
☐ oskarżyciel prywatny
☒ obrońca
☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego
☐ inny
1.3. Granice zaskarżenia
1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia
☒ na korzyść
☐ na niekorzyść
☐ w całości
☒ w części
☐
co do winy
☒
co do kary
☐
co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia
1.3.2. Podniesione zarzuty
Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji
☐
art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu
☐
art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu
☐
art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia
☐
art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia
☒
art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka
☐
☐
brak zarzutów
1.4. Wnioski
☐
uchylenie
☒
zmiana
2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy
2.1. Ustalenie faktów
2.1.1. Fakty uznane za udowodnione
Lp.
Oskarżony
Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi
Dowód
Numer karty
2.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione
Lp.
Oskarżony
Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi
Dowód
Numer karty
2.2. Ocena dowodów
2.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów
Lp. faktu z pkt 2.1.1
Dowód
Zwięźle o powodach uznania dowodu
2.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów
(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)
Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2
Dowód
Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu
. STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków
Lp.
Zarzut
1.
rażąca niewspółmierność orzeczonej wobec S. D. kary polegająca na niezastosowaniu w przedmiotowej sprawie przez Sąd I instancji instytucji nadzwyczajnego złagodzenia kary i nieorzeczenie wobec niego zgodnie z dyspozycją art. 60 § 6 pkt 4 kk kary grzywny albo kary ograniczenia wolności, w sytuacji występujących w niniejszej sprawie okoliczności łagodzących, które winny rzutować na wymiar kary, takich jak niska społeczna szkodliwość czynu oraz znaczny stopnień ograniczenia zdolności rozpoznania znaczenia czynu jak i pokierowania postępowaniem przez oskarżonego.
☐ zasadny
☐ częściowo zasadny
☒ niezasadny
Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny
Zarzut podniesiony przez obrońcę należało uznać za niezasadny. Zdaniem Sądu odwoławczego, orzeczonej wobec S. D. kary i środków karnych nie można uznać za noszące cechy rażącej surowości, a tylko tego rodzaju surowość mogłaby powodować, w myśl art. 438 pkt 4 kpk, wydanie orzeczenia reformatoryjnego.
Orzeczona wobec oskarżonego kara 3 miesięcy pozbawienia wolności, a więc w minimalnym ustawowym wymiarze przewidzianym za czyn z art. 244 kk, dodatkowo warunkowo zawieszona tytułem próby na okres 2 lat, nie może być uznana za rażąco niewspółmierną. Obrońca wskazując, że zachowanie oskarżonego, będące przedmiotem osądu w niniejszym postępowaniu, cechowało się niską społeczną szkodliwością czynu z uwagi na to, że oskarżony jedynie przeparkował auto z ulicy na parking nie uwzględnił, iż Sąd Rejonowy uznał za wiarygodne w tym zakresie zeznania świadka P. T., niekwestionowane przez skarżącego w ramach wniesionej apelacji, który wskazywał, że oskarżony ewidentnie poruszał się po drodze publicznej ul. (...) w S., jadąc od miejscowości H.. Odrzucono zatem wersję prezentowaną przez oskarżonego jakoby jedynie przestawiał auto na parkingu. Tym samym, w świetle przywołanych okoliczności inkryminowanego zajścia, nie można zaaprobować poglądu obrony o niskiej społecznej szkodliwości czynu podjętego przez oskarżonego. Odnosząc się zaś do nienależytego uwzględnienia, w kontekście sankcji karnej wymierzonej mu zaskarżonym wyrokiem, ograniczonej w stopniu znacznym zdolności rozpoznania przez niego zarzucanego mu czynu, jak i pokierowania swoim postępowaniem, należy podkreślić, że przepis art. 31 § 2 kk nie zawiera szczególnych reguł dotyczących wymiaru kary wobec sprawców o znacznie ograniczonej poczytalności, a jedynie przyznaje sądowi uprawnienie do zastosowania nadzwyczajnego złagodzenia kary. Podjęcie takich ustaleń wymaga jednak uwzględnienia nie tylko stopnia zawinienia, ale również pozostałych okoliczności, o jakich mowa w art. 53 § 1 kk, w tym okoliczności obciążających. Jak wynika z akt sprawy, S. D. pomimo świadomości konieczności przestrzegania porządku prawnego, wynikającej chociażby z uprzedniej karalności za czyny z art. 178a § 1 kk, nie zważając na zakaz sądowy prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych (k. 19 akt sprawy) i nie stosując się do decyzji Starosty (...) z dnia 29 marca 2021 r.
(k. 5 akt sprawy), bez szczególnego motywu czy powodu, popełnił kolejny czyn zabroniony.
Co więcej pod sygn. 4161-0.Ds.1609.2023 prowadzone jest przeciwko S. D. dochodzenie, w którym przedstawiono mu dwa zarzuty popełnienia czynu z art. 244 kk w dniach 27 sierpnia 2023 r. i 1 listopada 2023 r. (k. 73 akt sprawy). Analizując dane zawarte w karcie karnej podsądnego Sąd Okręgowy dostrzegł, że w przeszłości za czyny z art. 178a § 1 kk wymierzano oskarżonemu kary grzywny. Nie odniosło to jednak pozytywnego skutku wychowawczego i zapobiegawczego. W tej sytuacji, należało zgodzić się z Sądem I instancji, iż nie było podstaw, ażeby nadzwyczajnie łagodzić oskarżonemu karę w oparciu o art. 60 kk, tym bardziej, że Sąd Rejonowy zastosował w stosunku do jego osoby fakultatywne warunkowe zawieszenie wykonania orzeczonej kary pozbawienia wolności.
Z uwagi na powyższe nie sposób poprzeć stanowiska obrońcy, jakoby kara grzywny bądź ograniczenia wolności spełniła cele zapobiegawcze i wychowawcze w stosunku do oskarżonego i powstrzymała go od popełniania przestępstw w przyszłości. Taka kara miałaby też niewłaściwy wpływ na świadomość prawną społeczeństwa i mogłaby zostać odebrana jako przyzwolenie na łamanie prawa.
Z tych samych względów Sąd Okręgowy nie stwierdził rażącej niewspółmierności orzeczonych przez Sąd merytoryczny środków karnych w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 2 lat, jak i świadczenia pieniężnego w kwocie 5000 zł na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej. Zgodnie z art. 56 kk do orzeczenia w przedmiocie środków karnych stosuje się odpowiednio, m.in. zasady uregulowane w art. 53 kk, a dotyczące wymiaru kary. Te same argumenty, przemawiały zatem, w ocenie Sądu Okręgowego, za celowością wyeliminowania oskarżonego z grona kierowców na okres 2 lat. Podkreślić należy, że jest to orzeczenie obligatoryjne w przypadku skazania za czyn z art. 180a kk i art. 244 kk w świetle art. 42 § 1a kk, zaś z uwagi na granice czasowe, jakie określa art. 43 kk, tj. od roku do 15 lat, należało uznać w odniesieniu do okoliczności niniejszej sprawy wymiar zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych za sprawiedliwy i w pełni uzasadniony. Świadczenie pieniężne o jakim mowa w art. 43a § 2 kk, co do którego również Sąd I instancji nie miał luzu decyzyjnego w razie skazania S. D. za czyn z art. 244 kk, zostało orzeczone w najniższej możliwej ustawowo wysokości, a zatem nie sposób stwierdzić jego rażącej niewspółmierności.
Reasumując, zdaniem Sądu Okręgowego, Sąd Rejonowy czyniąc rozważania co do sankcji karnej wymierzonej oskarżonemu zaskarżonym wyrokiem, wziął pod uwagę wszystkie występujące w sprawie okoliczności obciążające i łagodzące, nadając im odpowiednią wartość i znaczenie. Podobnie właściwe było wnioskowanie Sądu meriti w zakresie oceny stopnia społecznej szkodliwości czynu jakiego dopuścił się oskarżony, jak i stopnia zawinienia. Przeciwne wskazania obrońcy były zaś zupełnie nietrafione.
Wniosek
o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez zastosowanie wobec S. D. instytucji nadzwyczajnego złagodzenia kary i wymierzenie kary łagodniejszej rodzajowo zgodnie z dyspozycją art. 60 § 6 pkt 4 kk
☐ zasadny
☐ częściowo zasadny
☒ niezasadny
Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.
niezasadność zarzutu powodowała, że wniosek wywiedziony przez obrońcę nie mógł zostać uwzględniony.
4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU
1.
Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności
5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO
5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji
1.
Przedmiot utrzymania w mocy
wyrok Sądu Rejonowego w Łukowie z dnia 5 grudnia 2023 r. w sprawie II K 418/23 – w zaskarżonej części, tj. w zakresie kary
Zwięźle o powodach utrzymania w mocy
bezzasadność apelacji i brak okoliczności podlegających uwzględnieniu z urzędu.
5.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji
1.
Przedmiot i zakres zmiany
Zwięźle o powodach zmiany
5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji
5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia
1.1.
Zwięźle o powodach uchylenia
2.1.
Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości
Zwięźle o powodach uchylenia
3.1.
Konieczność umorzenia postępowania
Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia
4.1.
Zwięźle o powodach uchylenia
5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania
5.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku
Punkt rozstrzygnięcia z wyroku
Przytoczyć okoliczności
6. Koszty Procesu
P unkt rozstrzygnięcia z wyroku
Przytoczyć okoliczności
II
Sąd Okręgowy na podstawie art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1184 z późn. zm.), a także § 17 ust. 2 pkt 4 i
§ 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2631) uwzględnił wniosek złożony podczas rozprawy apelacyjnej w dniu 1 marca 2024 roku i zasądził od Skarbu Państwa kwotę 516,60 zł (w tym 96,60 VAT) za obronę oskarżonego z urzędu w postępowaniu odwoławczym.
III
z uwagi na konieczność uregulowania świadczenia pieniężnego na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej w wysokości 5000 zł, wskutek utrzymania w mocy rozstrzygnięcia o karze, przez oskarżonego oraz jego sytuację materialną, Sąd Okręgowy w oparciu o art. 624 § 1 kpk w zw. z art. 634 kpk, zwolnił go od ponoszenia kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze, ustalając, że wydatki w tym zakresie poniesie Skarb Państwa.
7. PODPIS
1.3. Granice zaskarżenia
Kolejny numer załącznika
Podmiot wnoszący apelację
obrońca
Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja kara
1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia
☒ na korzyść
☐ na niekorzyść
☐ w całości
☒ w części
☐
co do winy
☒
co do kary
☐
co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia
1.3.2. Podniesione zarzuty
Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji
☐
art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu
☐
art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu
☐
art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia
☐
art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia
☒
art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka
☐
☐
brak zarzutów
1.4. Wnioski
☐
uchylenie
☒
zmiana