Treść orzeczenia
Uzasadnienie
- od kary, dlatego zostało ograniczone do uzupełnienia informacji w częściach 3–8 formularza -
Formularz UK 1
Sygnatura akt
Sygn. akt II K 18/26
Jeżeli wniosek o uzasadnienie wyroku dotyczy tylko niektórych czynów lub niektórych oskarżonych, sąd może ograniczyć uzasadnienie do części wyroku objętych wnioskiem. Jeżeli wyrok został wydany w trybie art. 343, art. 343a lub art. 387 k.p.k. albo jeżeli wniosek o uzasadnienie wyroku obejmuje jedynie rozstrzygnięcie o karze i o innych konsekwencjach prawnych czynu, sąd może ograniczyć uzasadnienie do informacji zawartych w częściach 3–8 formularza.
1.USTALENIE FAKTÓW
Fakty uznane za udowodnione
Lp.
Oskarżony
Czyn przypisany oskarżonemu (ewentualnie zarzucany, jeżeli czynu nie przypisano)
Przy każdym czynie wskazać fakty uznane za udowodnione
Dowód
Numer karty
Fakty uznane za nieudowodnione
Lp.
Oskarżony
Czyn przypisany oskarżonemu (ewentualnie zarzucany, jeżeli czynu nie przypisano)
Przy każdym czynie wskazać fakty uznane za nieudowodnione
Dowód
Numer karty
1.OCena DOWOdów
1.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów
Lp. faktu z pkt 1.1
Dowód
Zwięźle o powodach uznania dowodu
1.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów
(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)
Lp. faktu z pkt 1.1 albo 1.2
Dowód
Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu
1.PODSTAWA PRAWNA WYROKU
Punkt rozstrzygnięcia z wyroku
Oskarżony
1.3. ☒Podstawa prawna skazania albo warunkowego umorzenia postępowania zgodna z zarzutem
1,
U. N.
Zwięźle o powodach przyjętej kwalifikacji prawnej
Odpowiedzialności karnej z art. 244 § 1 k.k. podlega ten kto uchyla się od wykonania orzeczonego przez sąd na rzecz pokrzywdzonego lub osoby dla niego najbliższej, za przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego, środka kompensacyjnego w postaci obowiązku naprawienia szkody lub zadośćuczynienia za doznaną krzywdę albo nawiązki. Ściganie przestępstwa następuje na wniosek pokrzywdzonego.
Uchylanie się to, zgodnie ze słownikowym znaczeniem, „rozmyślne niewypełnienie czegoś” (https://sjp.pwn.pl/slowniki/uchylanie.html, dostęp: 15.06.2025 r.). O uchylaniu się można mówić, gdy sprawca ma obiektywną, rzeczywistą możliwość wywiązania się z jakiejś powinności (w tym przypadku wykonania orzeczonego środka kompensacyjnego) i gdy pomimo tej możliwości umyślnie nie realizuje jej, gdyż tego nie chce (a zatem czyni to ze złej woli i z powodów przez siebie zawinionych). Należy zwrócić uwagę, że przepis ogranicza zakres działania jedynie do uchylania się od środków kompensacyjnych orzeczonych za przestępstwa ścigane z oskarżenia publicznego (zatem z wyłączeniem środków orzeczonych za przestępstwa prywatnoskargowe).
Podmiotem tego przestępstwa może być osoba, wobec której sąd orzekł, za przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego, środek kompensacyjny w postaci obowiązku naprawienia szkody lub zadośćuczynienia za doznaną krzywdę albo nawiązki. W grę wchodzi umyślność w obu postaciach zamiaru (dolus directus i dolus eventualis). Jest to przestępstwo formalne.
Przenosząc powyższe na grunt ustaleń niniejszej sprawy przyjąć należało, iż U. N. wypełnił ustawowe znamiona występku stypizowanego w art. 244c § 1 k.k. Jak bowiem ustalono w stosunku do ww. Sąd Rejonowy w Łomży prawomocnym wyrokiem z dnia 29 października 2024 roku sygn. akt II K 333/24 orzekł środek kompensacyjny w postaci obowiązku naprawienia szkody w kwocie 32 800,00 złotych na rzecz pokrzywdzonego K. W., orzeczony za przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego – czyn z art. 286 § 1 k.k. Wyrok uprawomocnił się 6 listopada 2024 roku, zaś wezwanie do uiszczenia na rzecz pokrzywdzonego kwoty 32 800,00 złotych tytułem orzeczonego obowiązku naprawienia szkody U. N. odebrał w dniu 13 grudnia 2024 roku. Do dnia złożenia zawiadomienia przez pokrzywdzonego i wniosku o ściganie tj. do dnia 7 maja 2025 roku U. N. nie zapłacił pokrzywdzonemu ani złotówki na poczet ww. obowiązku wynikającego z prawomocnego orzeczenia sądu. Do tego czasu w żaden sposób nie skontaktował się z pokrzywdzonym, chociażby po to, aby uzyskać możliwość spłacenia ww. zobowiązania w ratach. Wezwania do dobrowolnej spłaty pochodzące od pokrzywdzonego pozostały bez reakcji ze strony oskarżonego.
U. N. miał świadomość ww. obowiązku na rzecz K. W., o czym świadczą nie tylko jego wyjaśnienia, ale także fakt osobistego odbioru wezwania do uiszczenia na konto pokrzywdzonego zasądzonego wyrokiem środka kompensacyjnego k. 85-86.
Brak jakichkolwiek starań ze strony oskarżonego, aby ciążące na nim zobowiązanie wykonać przekonuje o tym, że jego działanie miało charakter umyślny. Podnoszone przez oskarżonego okoliczności na usprawiedliwienie swojej niesubordynacji względem orzeczenia sądu – brak zdolności finansowej, a od 8 maja 2025 roku osadzenie w areszcie nie zmieniają tej oceny, a to dlatego, że oskarżony jest młodym, zdrowym i wykształconym człowiekiem, a zatem mógł przedsiębrać odpowiednie starania, aby uczynić zadość swojej powinności względem pokrzywdzonego K. W., którego przecież uprzednio oszukał, osiągając z tego tytułu korzyść majątkową w kwocie zasądzonego środka kompensacyjnego.
Przedmiotem ochrony art. 244c § 1 k.k. jest prawidłowe funkcjonowanie wymiaru sprawiedliwości w zakresie respektowania rozstrzygnięć sądu nakładającego obowiązki związane z orzeczonym wobec sprawcy środkiem kompensacyjnym w postaci obowiązku naprawienia szkody lub zadośćuczynienia za doznaną krzywdę albo nawiązki. Ubocznym przedmiotem ochrony wydaje się być również interes ekonomiczny pokrzywdzonego, na rzecz którego orzeczono wskazane w przepisie środki kompensacyjne.
Stopień winy jest umiarkowany z uwagi na postać zamiaru – bezpośredni i brak okoliczności go obniżających. Oskarżony jest dorosły, zdrowy, nie działał w anormalnej sytuacji, obiektywnie miał możliwość dać posłuch prawu. Stopień społecznej szkodliwości zachowania oskarżonego cechuje umiarkowanie z uwagi na rodzaj i charakter naruszonego dobra (orzeczenie sądu, prawomocne i interes pokrzywdzonego), sposób i okoliczności popełnienia czynu, postać zamiaru.
W tym stanie faktów, wobec nie ujawnienia okoliczności wyłączających winę czy bezprawność czynu, Sąd przypisał U. N. odpowiedzialność za czyn z art. 244c § 1 k.k. Sąd zmodyfikował opis czynu w sposób, który odpowiada znamionom przypisanego występku, zmieniając czasookres odnoszący się do znamienia czasownikowego „uchylania”, przyjmując jako datę początkową 13 grudnia 2024 roku, czyli datę odebrania wezwania do uregulowania powinności wynikającej z orzeczenia sądowego w postaci obowiązku naprawienia szkody, bo choć wyrok uprawomocnił się 6 listopada 2024 roku i od tej daty obowiązek naprawienia szkody podlegał egzekucji, to jednak przed datą 13 grudnia 2024 roku nie można mówić o „uchylaniu się”, skoro nie dowiedziono, że oskarżony przed tą datą znał treść wyroku Sądu Rejonowego w Łomży z 29 października 2024 roku o sygn. akt II K 333/24.
1.4. ☐Podstawa prawna skazania albo warunkowego umorzenia postępowania niezgodna z zarzutem
Zwięźle o powodach przyjętej kwalifikacji prawnej
1.5. ☐Warunkowe umorzenie postępowania
Zwięzłe wyjaśnienie podstawy prawnej oraz zwięźle o powodach warunkowego umorzenia postępowania
1.6. ☐Umorzenie postępowania
Zwięzłe wyjaśnienie podstawy prawnej oraz zwięźle o powodach umorzenia postępowania
1.7. ☐Uniewinnienie
Zwięzłe wyjaśnienie podstawy prawnej oraz zwięźle o powodach uniewinnienia
1.KARY, Środki Karne, PRzepadek, Środki Kompensacyjne i środki związane z poddaniem sprawcy próbie
Oskarżony
Punkt rozstrzygnięcia
z wyroku
Punkt z wyroku odnoszący się
do przypisanego czynu
Przytoczyć okoliczności
U. N.
1.
1.
W tej sprawie przy redakcji wyroku doszło do błędu polegającego na niewskazaniu jednostki czasu w zapisie wymiaru kary. Sąd ogłosił wyrok, w którym wymierzył oskarżonemu za czyn z art. 244c § 1 k.k. karę 3 miesięcy pozbawienia wolności, co jednak nie znajduje odzwierciedlenie w zapisie wyroku.
Mając na uwadze ugruntowane stanowisko Sądu Najwyższego co do zakresu omyłek pisarskich, podlegających korekcie w trybie art. 105 k.p.k., skład sądu orzekający w tej sprawie nie zdecydował się na sanację swojego uchybienia z wykorzystaniem ww. trybu korekty orzeczenia, bowiem zaistniała omyłka nie może zostać uznana za oczywistą, skoro karę pozbawienia wolności orzeka się w miesiącach i latach, a za czyn z art. 244c § 1 k.k. można wymierzyć karę od trzech miesięcy pozbawienia wolności do lat 5. Nie jest możliwe – w oparciu o zapis części dyspozytywnej wyroku – jednoznaczne wskazanie jaką karę sąd w istocie wymierzył, gdyż istnieją dwie alternatywne możliwości – 3 miesiące oraz 3 lata, dlatego konwalidowanie tego uchybienia należy pozostawić sądowi odwoławczemu (por. Wyrok Sądu Najwyższego - Izba Karna z dnia 16 kwietnia 2025 r., IV KK 78/25). Jak słusznie wyjaśnił Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 13 marca 2025 r., o sygn. akt IV KK 39/25: „ Istnieje bezsprzecznie pewien zakres rozstrzygnięć, których sprostowanie w trybie art. 105 § 1 KPK jest niedopuszczalne - są nimi m.in. wymiar i rodzaj kary”. W tej sprawie jest to o tyle ważkie, ponieważ Sąd zwolnił oskarżonego z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, a to przy braku wskazania wysokości opłaty lub podstawy jej wymierzenia uniemożliwiło sądowi meriti sprostowanie błędnego zapisu w oparciu o art. 105 § 1-2 k.p.k.
Dla porządku należy jednak wskazać, że rozważając nad wymiarem kary w niniejszym postępowaniu Sąd kierował się dyrektywami jej wymiaru określonymi w art. 53 k.k., które nakazują baczyć nie tylko na to, aby kara nie przekraczała stopnia winy i społecznej szkodliwości czynu, ale także by uwzględniała motywację i sposób zachowania się sprawcy, rodzaj i rozmiar ujemnych następstw czynu, właściwości i warunki osobiste sprawcy, sposób jego życia przed popełnieniem przestępstwa i dalszy brak zachowań wskazujących na zmianę w zakresie zamiaru wykonania obowiązku z orzeczenia sądu. Rozważając nad wymiarem kary Sąd Rejonowy wziął także pod uwagę cele zapobiegawcze i wychowawcze, która kara winna osiągnąć w stosunku do oskarżonej jak i potrzeby w zakresie kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa. Poza tym na uwadze Sądu przy ferowaniu rozstrzygnięcia o karze było ustawowe zagrożenie karą występku z art. 244c § 1 k.k. (kara pozbawienia wolności od 3 miesięcy do 5 lat).
Po naradzie nad orzeczeniem w tej sprawie Sąd uznał karę 3 miesięcy pozbawienia wolności za adekwatną do stopnia społecznej szkodliwości czynu i winy, a jednocześnie wystarczającą dla osiągniecia celów postępowania karnego wobec sprawcy i ogółu społeczeństwa.
Stopień winy został oceniony jako umiarkowany, czyn został dokonany w zamiarze bezpośrednim, w ustalonej – niekrótkiej jednostce czasu stan bezprawny był utrzymywany przez oskarżonego bez usprawiedliwienia.
Stopień społecznej szkodliwości cechuje umiarkowanie z uwagi na rodzaj i charakter naruszonego dobra (orzeczenie sądu, prawomocne i interes pokrzywdzonego), sposób i okoliczności popełnienia czynu, postać zamiaru oraz brak podjęcia jakichkolwiek starań, aby zadośćuczynić zobowiązaniu wynikającemu z prawomocnego orzeczenia sądu.
Okoliczność łagodząca: brak, przyznanie się oskarżonego za takie nie może być poczytaną, choć świadczy o gotowości poniesienia konsekwencji za swój czyn;
Okoliczności obciążające to uprzednia, wielokrotna karalność oskarżonego za przestępstwa umyślne, w tym parokrotnie za czyn z art. 286 § 1 k.k. i z art. 244 k.k.
Zdaniem Sądu przez wielokrotność uprzednich skazań oskarżonego oraz okoliczności towarzyszące popełnieniu przypisanemu w tym postępowaniu czynu nie można było zastosować wobec oskarżonego dobrodziejstwa art. 37a § 1 k.k., skoro wcześniej wymierzane kary nie przyniosły pożądanego rezultatu. Z uwagi jednak na przyznanie się do zarzuconego czynu, niedługi okres uchylania się od zobowiązania, a także umiarkowany stopień społecznej szkodliwości Sąd wymierzył karę pozbawienia wolności w minimalnym wymiarze przewidzianym ustawą. Rodzaj represji zasadniczej, którą sąd zastosował będzie stanowić realną dolegliwość dla sprawcy, odstraszając ogół społeczeństwa przed nierespektowaniem wyrzeczeń sądu. Kara w orzeczonej wysokości powinna uzmysłowić U. N. naganność dokonanego występku i wpłynąć na niego wychowawczo. Z całą pewnością orzeczona kara nie przekracza stopnia winy.
Wobec braku podstaw do postawienia pozytywnej prognozy kryminogennej w stosunku do ww. oskarżonego, a to z uwagi na liczne skazania oskarżonego i wciąż obserwowany styl życia niezgodny z obowiązującymi przepisami prawa oraz wykazywane lekceważenie do reguł prawem stanowionych, Sąd nie zastosowałby art. 69 § 1 k.k. przez wzgląd na prewencyjny aspekt kary.
1.1Inne ROZSTRZYGNIĘCIA ZAwarte w WYROKU
Oskarżony
Punkt rozstrzygnięcia
z wyroku
Punkt z wyroku odnoszący się do przypisanego czynu
Przytoczyć okoliczności
1.6. inne zagadnienia
W tym miejscu sąd może odnieść się do innych kwestii mających znaczenie dla rozstrzygnięcia,
a niewyjaśnionych w innych częściach uzasadnienia, w tym do wyjaśnienia, dlaczego nie zastosował określonej instytucji prawa karnego, zwłaszcza w przypadku wnioskowania orzeczenia takiej instytucji przez stronę
1.KOszty procesu
Punkt rozstrzygnięcia z wyroku
Przytoczyć okoliczności
2.
Na podstawie art. 624 § 1 k.p.k. Sąd zwolnił oskarżonego U. N. w całości z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania, przejmując je na rachunek Skarbu Państwa, albowiem oskarżony w chwili wyrokowania nie posiadał stałego źródła dochodu, niedawno, bo w marcu 2026 roku opuścił jednostkę penitencjarną, w której wykonywał karę pozbawienia wolności, ma na utrzymaniu 10 letnia córkę, a poza tym ważniejsze jest, aby jak najszybciej wypełnił swój obowiązek względem pokrzywdzonego K. W., a jest on znacznej wysokości. Powyższe względy stały się odstępstwem od zasady wyrażonej w art. 627 k.p.k., dlatego orzeczono jak w pkt 2 wyroku.
1.1Podpis