Treść orzeczenia
Sygn. akt II Cz 987/13
Postanowienie
Dnia 10 lutego 2014 roku
Sąd Okręgowy w Bydgoszczy II Wydział Cywilny - Odwoławczy
w następującym składzie:
Przewodniczący: SSO Bogumił Goraj
Sędziowie: SO Irena Dobosiewicz/spr./
SO Wojciech Borodziuk po rozpoznaniu w dniu 10 lutego 2014 roku w Bydgoszczy na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku: (...) Sp. z o.o. z siedzibą w B. przeciwko: małżonce dłużnika A. N.– M. N. o nadanie klauzuli wykonalności na skutek zażalenia uczestniczki M. N. na postanowienie Sądu Rejonowego w Bydgoszczy z dnia 23 września 2013 r., sygn. akt XII Co 7390/13 postanawia: oddalićzażalenie .
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 23 września 2013 roku Sąd Rejonowy w Bydgoszczy nadał klauzulę wykonalności nakazowi zapłaty Sądu Rejonowego w Bydgoszczy wydanemu 14 czerwca 2012 roku w postępowaniu upominawczym w sprawie o sygn. akt VIII GNc 3593/12 przeciwko małżonce dłużnika A. N.– M. N., z ograniczeniem jej odpowiedzialności do przedsiębiorstwa wchodzącego w skład majątku wspólnego małżonków /punkt 1/ oraz zasądził od M. N. na rzecz wierzyciela kwotę 127 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania /punkt 2/.
W uzasadnieniu Sąd wskazał, iż wierzyciel (...) sp. z o.o. z siedzibą w B. wniósł o nadanie klauzuli wykonalności prawomocnemu nakazowi zapłaty Sądu Rejonowego w Bydgoszczy Wydział VIII Gospodarczy z dnia 14 czerwca 2012 roku wydanemu w sprawie VIII GNc 3593/12 klauzuli wykonalności także przeciwko małżonce dłużnika z ograniczeniem jej odpowiedzialności do przedsiębiorstwa wchodzącego w skład majątku wspólnego małżonków N. oraz zasądzenie kosztów.
Wierzyciel przedstawił kserokopię wypisu z księgi wieczystej, gdzie w dziale II oznaczono, iż właścicielem nieruchomości jest dłużnik A. N. i M. N. w ustawowej wspólności majątkowej małżeńskiej. Ponadto wskazał wierzyciel, iż wierzytelność powstała w związku z prowadzeniem przedsiębiorstwa.
Sąd Rejonowy wskazał, iż zgodnie z art. 787 1 k.p.c. tytułowi egzekucyjnemu wydanemu przeciwko osobie pozostającej w związku małżeńskim sąd nada klauzulę wykonalności przeciwko małżonkowi dłużnika z ograniczeniem jego odpowiedzialności do przedsiębiorstwa wchodzącego w skład majątku wspólnego małżonków, jeżeli wierzyciel wykaże dokumentem urzędowym lub prywatnym, że stwierdzona tytułem egzekucyjnym wierzytelność powstała w związku z prowadzeniem przedsiębiorstwa.
Sąd Rejonowy wskazał, iż badaniu podlega więc czy istnieje podstawa do nadania klauzuli wykonalności, a w szczególności czy przedłożony przez wierzyciela dokument jest tytułem egzekucyjnym, czy wskazana przez wierzyciela osoba jest małżonkiem dłużnika, czy małżonkowie żyją we wspólności majątkowej oraz czy przedsiębiorstwo wchodzi w skład majątku wspólnego małżonków, wreszcie czy wierzytelność powstała w związku z prowadzeniem przedsiębiorstwa oraz czy wierzyciel wykazał to dokumentem urzędowym lub prywatnym.
Sąd Rejonowy podkreślił, iż wierzyciel przedłożył oryginał tytułu wykonawczego, jak i wyciąg z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej RP, z której wynika iż dłużnik w okresie od 3 grudnia 1998 do 31 lipca 2012 roku prowadził działalność gospodarczą pod nazwą sklepy (...)Ponadto wierzyciel przedstawił wydruk z księgo wieczystej, z której wynika, iż własność nieruchomości stanowi wspólność ustawową małżeńską A. i M. N.. Okoliczność pozostawania w związku małżeńskim nadto pozytywnie zweryfikowana została przez Sąd w elektronicznym systemie PESEL.
Mając na uwadze powyższe Sąd Rejonowy na podstawie art. 787 1 k.p.c. nadał klauzulę wykonalności przeciwko M. N. z ograniczeniem jej odpowiedzialności do przedsiębiorstwa wchodzącego w skład majątku wspólnego małżonków.
Zażalenie na postanowienie wniosła małżonka dłużnika, zaskarżając je w całości, wnosząc o jego uchylenie.
Skarżąca wskazała, iż Sąd naruszył art. 787 1 k.p.k. uznając, że wierzyciel wykazał dokumentem prywatnym, że stwierdzona tytułem egzekucyjnym wierzytelność powstała w związku z prowadzeniem przedsiębiorstwa. Skarżąca podniosła, iż z faktu że oboje małżonkowie widnieją w księdze wieczystej nie wynika, iż oboje prowadzili przedsiębiorstwo.
Ponadto podniosła, iż od dnia 16 maja 2011 roku ustanowiony został między małżonkami ustrój rozdzielności majątkowej.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Sąd Rejonowy dokonał prawidłowej analizy przesłanek możliwości nadania klauzuli wykonalności na małżonka dłużnika z ograniczeniem jego odpowiedzialności do przedsiębiorstwa wchodzącego w skład majątku wspólnego małżonków.
Wbrew twierdzeniom skarżącej wierzyciel nie przedłożył „jedynie” wyciągu z księgi wieczystej, ale jak słusznie wskazał Sąd Rejonowy przedstawił dokumenty, które pozwoliły na weryfikację okoliczności jakie musi badać Sąd rozstrzygający o nadaniu klauzuli wykonalności na małżonka dłużnika.
Bez znaczenie dla treści rozstrzygnięcia pozostaje przy tym podnoszony przez skarżącą fakt, iż małżonkowie nie prowadzili wspólnie przedsiębiorstwa.
Zgodnie z art. 41 § 2 k.r.o. jeżeli wierzytelność powstała w związku z prowadzeniem przedsiębiorstwa wierzyciel może żądać zaspokojenia z majątku osobistego dłużnika, z wynagrodzenia za pracę lub dochodów uzyskanych przez dłużnika z innej działalności zarobkowej, jak również z korzyści uzyskanych z jego praw , o których mowa w art.. 33 pkt 9 k.r.o., a ponadto także z przedmiotów majątkowych wchodzących w skład przedsiębiorstwa. Konsekwencją procesową tegoż uregulowania jest art. 787 1 k.p.c. zgodnie, z którym jeśli przedsiębiorstwo wchodzi w skład majątku wspólnego małżonków, to sąd – nadając tytułowi egzekucyjnemu wydanemu przeciwko dłużnikowi pozostającemu w związku małżeńskim klauzulę wykonalności przeciwko małżonkowi dłużnika – ograniczy jego odpowiedzialność do tego przedsiębiorstwa. Należy przy tym zaznaczyć, iż w celu podjęcia działalności gospodarczej małżonek nie musi uzyskiwać zgody współmałżonka, a tym bardziej więc nie zachodzi konieczność by to oboje małżonkowie prowadzili wspólnie przedsiębiorstwo.
Również fakt zawarcia umowy majątkowej małżeńskiej nie stoi na przeszkodzie nadaniu klauzuli wykonalności przeciwko małżonce dłużnika w przedmiotowej sprawie. Zawarcie umowy majątkowej małżeńskiej nie ma bowiem znaczenia z punktu widzenia dopuszczalności nadania klauzuli wykonalności przeciwko małżonkowi dłużnika. Oznacza to, iż małżonek dłużnika nie może skutecznie powoływać się na taką umowę w postępowaniu o nadaniu przeciwko niemu klauzuli wykonalności. Małżonek, który zawarł umowę majątkowa małżeńską, będzie mógł się na nią powołać, w myśl art. 840 1 k.p.c. tylko w drodze powództwa przeciwegzekucyjnego, wykazując nadto, że umowa małżeńska była skuteczna wobec wierzyciela. Umowa taka będzie zaś skuteczna jedynie w sytuacji, gdy zostanie wykazane, że wierzyciel wiedział o takiej umowie – art. 47 1 k.r.o. Zgodnie z ugruntowanym poglądem judykatury małżeńska umowa majątkowa jest skuteczna względem innej osoby wówczas, gdy o jej zawarciu oraz rodzaju osoba ta powzięła wiadomość przed powstaniem przysługującej jej wierzytelności .W istocie ważna jest zatem nie chwila powstania wierzytelności, lecz chwila powstania między małżonkami lub jednym z nich a inną osobą stosunku prawnego, z którego wynika wierzytelność takiej osoby.
Jeśli natomiast zawarcie przez małżonków umowy majątkowej oraz jej rodzaj nie było wiadome innej osobie, zachodzi w stosunku do tej osoby bezskuteczność względna częściowa, ocenia się bowiem względem takiej osoby stosunki majątkowe małżonków jakby postanowienia umowy godzące w interesy tej osoby nie istniały.
Skarżąca natomiast w żaden sposób nie wykazała, iż fakt zawarcia pomiędzy małżonkami umowy o ustanowieniu rozdzielności majątkowej był znany wierzycielowi.
Reasumując powyższe Sąd Rejonowy dokonał prawidłowej analizy przesłanek uzasadniających nadanie klauzuli wykonalności na małżonka dłużnika z ograniczeniem jego odpowiedzialności do przedsiębiorstwa wchodzącego w skład majątku wspólnego małżonków, w świetle załączonych przez wierzyciela do wniosku dokumentów.
Mając na uwadze powyższe Sąd Okręgowy oddalił zażalenie na podstawie art. 385 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 .k.p..c w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. jako niezasadne