Treść orzeczenia
Sygn. akt II Ca 62/13
Wyrok w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej
Dnia 15 maja 2013 roku
Sąd Okręgowy w Lublinie II Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie następującym:
Przewodniczący: Sędzia Sądu Okręgowego Ewa Bazelan (spr.)
Protokolant: Joanna Malena
po rozpoznaniu w dniu 15 maja 2013 roku w Lublinie na rozprawie sprawy z powództwa (...) Finanse Spółki z ograniczona odpowiedzialnością w W. przeciwko H. K. o zapłatę na skutek apelacji wniesionej przez powoda od wyroku Sądu Rejonowego w Łukowie z dnia 5 listopada 2012 roku, sygn. akt I C 274/12
I. zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że zasądza od pozwanego H. K. na rzecz powoda (...) Finanse Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W. kwotę 100 zł (sto złotych) z ustawowymi odsetkami od dnia 2 lipca 2007 roku do dnia zapłaty oraz kwotę 90 zł (dziewięćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu za pierwszą instancję;
II. zasądza od pozwanego H. K. na rzecz powoda (...) Finanse Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W. kwotę 90 zł (dziewięćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu za drugą instancję.
Uzasadnienie
Powód: (...) - Finanse Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w W. wnosił o zasądzenie od pozwanego: H. K. kwoty 100 zł z ustawowymi odsetkami: od dnia 2 lutego 2007 roku do dnia zapłaty.
Wyrokiem z dnia 5 listopada 2012 roku Sąd Rejonowy w Łukowie oddalił powództwo.
Podstawę tego rozstrzygnięcia stanowiły następujące ustalenia Sądu Rejonowego:
W dniu 18 stycznia 2007 roku H. K. korzystając z przejazdu trolejbusem Miejskiego Przedsiębiorstwa (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w L. numer linii 158 o godzinie 13:50 na ul. (...) w L. posiadał bilet miesięczny: nr (...), ale nie był on podpisany - nie zawierał jego danych personalnych. W związku z tym kontroler przewoźnika, po ujawnieniu powyższej okoliczności w wyniku kontroli, wystawił dokument w postaci wezwania do zapłaty w terminie 14 dni kwoty 100 zł na rzecz Miejskiego Przedsiębiorstwa (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w L.. H. K. pokwitował zapoznanie się ze wskazanym dokumentem. Dotychczas jednak zażądanej wówczas kwoty nie uregulował.
Na podstawie umowy ramowej cesji wierzytelności zawartej dnia 2 listopada 2009 roku pomiędzy sprzedającym: Miejskim Przedsiębiorstwem (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w L. a kupującym: (...) - Finanse Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w W. wierzytelność przewoźnika, jak wyżej, względem H. K. z tytułu opisanej opłaty przelana została na wskazanego nabywcę.
Sąd Rejonowy wskazał, że skuteczność przelewu na podstawie umowy cesji wierzytelności zawartej dnia 2 listopada 2009 roku pomiędzy sprzedającym: Miejskim Przedsiębiorstwem (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w L. a kupującym: (...) - Finanse Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w W. wobec pozwanego nie podlega wątpliwości, nie była kwestionowana przez pozwanego. Z tych względów Sąd Rejonowy uznał, że Miejskie Przedsiębiorstwo (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w L. skutecznie przeniosła na powoda swoje wierzytelności wobec pozwanego wynikające z jego przejazdu bez ważnego biletu w dniu 18 stycznia 2007 roku.
W przedmiotowej sprawie pozwany konsekwentnie stał na stanowisku, iż wskazana kara zostać musiała nań nałożona bezpodstawnie, bowiem on w momencie przejazdu dysponował biletem. Zatem wierzytelność nie powstała. W tej sytuacji obowiązkiem powoda było udowodnienie zarówno co do zasady, jak i wysokości zasadności swojego stanowiska zawartego w uzasadnieniu pozwu.
W ocenie Sądu Rejonowego na podstawie zarówno wyjaśnień pozwanego, nie kwestionowanych w tym zakresie przez powoda, jak i dowodu z dokumentu w postaci wezwania do zapłaty z 18 stycznia 2007 roku wynika, że pozwany korzystał ze środków komunikacji miejskiej bez ważnego biletu - posiadał bowiem bilet bez podpisu, nie zawierał on zatem jego danych personalnych. Sytuacja powyższa mogła stanowić podstawę wymierzenia opłaty dodatkowej - na podstawie § l pkt l lit. b) uchwały Rady Miasta L.: Nr (...) z 27 kwietnia 2006 roku. Jednakże z treści wskazanej uchwały nie wynika kwotowo wysokość opłaty, jaka mogła być wymierzona na podstawie wskazanej uchwały w sytuacji przejazdu bez ważnego dokumentu. Z kolei pozostałe akty prawa miejscowego, przywołane w uzasadnieniu pozwu przez pełnomocnika powoda - uchwały Rady Miasta L.: Nr (...) z 6 września 2007 roku, i Nr (...) z 4 września 2008 roku - jako powstałe później nie mogły znajdować zastosowania do przejazdu bez ważnego biletu w dniu 18 stycznia 2007 roku. Wchodziły one bowiem w życie odpowiednio: l października 2007 roku i l października 2008 roku. Natomiast powód będąc postanowieniem Sądu z dnia 2 października 2012 roku zobowiązany do złożenia do akt sprawy odpisów obowiązujących w dniu 18 stycznia 2007 roku w L. przepisów, z których wynikała by wysokość opłat karnych z tytułu przejazdu bez ważnego biletu nie przedłożył do akt sprawy żądanych dokumentów.
Zatem zdaniem Sądu Rejonowego powód nie udowodnił, że wierzytelność w kwocie takiej, jak wywodzi w uzasadnieniu pozwu powstała, i w związku z tym nie zostało przezeń także wykazane, że mogła być także przedmiotem skutecznego przelewu, wobec czego Sąd oddalił powództwo.
Apelację od tego wyroku wniósł pozwany (...) Finanse spółka z ograniczoną odpowiedzialnością zaskarżając go w całości i zarzucając niezastosowanie aktów prawa miejscowego obowiązujących w L., w styczniu 2007 r., które określały wysokość podstawowej ceny przejazdu jednorazowego normalnego ustalonego przez danego przewoźnika komunikacji miejskiej w L.. Skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego Wyroku i uwzględnienie żądania pozwu w całości poprzez zasądzenie od Pozwanego na rzecz Powoda kwoty 100 zł wraz z odsetkami ustawowymi od dnia 2 lutego 2007 roku do dnia zapłaty oraz o zasądzenie od Pozwanego na rzecz Powoda kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego za obie instancje, według norm przepisanych. Ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, przy uwzględnieniu kosztów postępowania odwoławczego.
Sąd Okręgowy zważył co następuje
Apelacja jest uzasadniona.
Poza sporem jest, że H. K.w dniu 18 stycznia 2007 roku jechał trolejbusem Miejskiego Przedsiębiorstwa (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąw L.(dalej jako MPK L.) linii nr (...) w L.i posiadał bilet miesięczny nr (...), ale nie był on podpisany i nie zawierał jego danych personalnych.
Oznacza to, że korzystał z przewozu nie posiadając odpowiedniego dokumentu przewozu, gdyż jak wynika z punktu 6 i 7 załącznika nr 4 do uchwały Rady Miasta L. nr 177/X/99 z dnia 22 kwietnia 1999 roku (obowiązującej w tym względzie do 1 października 2007 roku) w sprawie opłat za przejazdy środkami lokalnego transportu zbiorowego: bilety okresowe imienne bezwzględnie muszą zawierać wpisane długopisem nazwisko, imię i adres zamieszkania właściciela biletu a w wypadku biletu na jedną linię także symbol linii. Jazda z biletem nie spełniającym tego warunku traktowana jest jako przejazd bez ważnego biletu i podlega opłacie dodatkowej.
Zgodnie z art. 33a ust. 3 ustawy z 15 listopada 1984 roku prawo przewozowe (w brzmieniu obowiązującym w dniu 18 stycznia 20007 roku) : w razie stwierdzenia braku odpowiedniego dokumentu przewozu przewoźnik lub osoba przez niego upoważniona pobierają właściwą należność za przewóz i opłatę dodatkową albo wystawiają wezwanie do zapłaty.
Jak wynika z powyższego, z uwagi na to, że pozwany nie dysponował w dniu 18 stycznia 2007 roku ważnym dokumentem przewozu, (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością była uprawniona do domagania się od pozwanego opłaty dodatkowej i w związku z tym H. K. otrzymał wezwanie do jej zapłaty w kwocie 100 zł (k.19).
Jeśli chodzi o wysokość tej opłaty, to zgodnie z §2 w zw. z §1 pkt 1a uchwały nr 980/ (...) Rady Miasta L. z dnia 27 kwietnia 2006 roku w sprawie sposobu ustalania wysokości opłat dodatkowych oraz opłaty manipulacyjnej (opublikowanej w Dz. Urz. Województwa L. nr 119, poz. 2009): wysokość pobieranej opłaty dodatkowej ustala się biorąc za podstawę cenę przejazdu jednorazowego normalnego ustaloną przez danego przewoźnika - w razie braku odpowiedniego dokumentu przewozu 50-krotność tej ceny.
Strona powodowa wprawdzie nie przedstawiła dokumentu, z którego wynikałaby wysokość opłaty możliwej do nałożenia na powoda jadącego bez ważnego biletu, w szczególności wysokości ceny jednorazowego normalnego przejazdu ustalonej przez MPK L. obowiązującej w dniu 18 stycznia 2007 roku, ale kwestia ta jest regulowana uchwałami Rady Miasta L., które stanowią prawo miejscowe, które Sąd winien znać i zastosować z urzędu, co słusznie podnosi w apelacji pozwany.
W §1 uchwały nr 286/ (...) z dnia 24 października 2003 roku Rad Miasta L. ustaliła cenę urzędową za przejazd osób i przewóz bagażu ręcznego środkami lokalnego transportu zbiorowego na liniach komunikacyjnych w granicach administracyjnych miasta L. w wysokości 2,00 zł (Dziennik Urzędowy Województwa L. z 2003 roku, nr 195, poz. 3747). Tym samym 50-krotność tej ceny to kwota 100 zł, której zapłaty jako opłaty dodatkowej domagało się MPK L. od pozwanego we wręczonym mu w dniu 18 stycznia 2007 roku wezwaniu.
Zgodnie z art. 455 k.c.: jeżeli termin spełnienia świadczenia nie jest oznaczony ani nie wynika z właściwości zobowiązania, świadczenie powinno być spełnione niezwłocznie po wezwaniu dłużnika do wykonania.
W wezwaniu określono termin zapłaty na 14 dni (k.19), wobec czego pozwany winien zapłacić przedmiotową opłatę do dnia 1 lutego 2007 roku, a od dnia 2 lutego 2007 roku pozostawał w opóźnieniu, za które wierzyciel może domagać się odsetek (art. 481 §1 i 2 k.c.).
(...) spółka z o.o. w L. zbyła w dniu 2 listopada 2009 roku przysługującą mu od H. K. wierzytelność z tytułu przedmiotowej opłaty dodatkowej na rzecz powoda (...) Finanse spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W. (umowa k.22), na skutek tego przelewu aktualnie przedmiotowa wierzytelność przysługuje powodowi (art. 509 i 510 §1 k.c.).
Z powyższych względów Sąd Okręgowy na mocy art. 386 §1 k.p.c. zmienił zaskarżony wyrok i zasądził od pozwanego H. K. na rzecz powoda (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W. kwotę 100 zł wraz z odsetkami ustawowymi od dnia 2 lutego 2007 roku do dnia zapłaty. Ponadto z uwagi na uwzględnienie powództwa i apelacji na mocy art. 98 §1 k.p.c. i art. 99 k.p.c. (w zw. z art. 391 §1 k.p.c.) zasądzono od pozwanego jako przegrywającego proces na rzecz powoda kwoty po 90 zł tytułem zwrotu kosztów procesu poniesionych w pierwszej instancji (opłata od pozwu - 30 zł, wynagrodzenie pełnomocnika – 60 zł) i drugiej instancji (opłata od apelacji - 30 zł, wynagrodzenie pełnomocnika – 60 zł).