Treść orzeczenia
Wyrok w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej
Dnia 24 listopada 2023 r.
Sąd Okręgowy w Poznaniu, Wydział II Cywilny Odwoławczy
w składzie:
Przewodniczący: sędzia Ryszard Małecki
z dnia 11 maja 2022 r.
Sygn. akt I C 1516/20
po rozpoznaniu w dniu 24 listopada 2023 r. w Poznaniu na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa K. K. przeciwko B. B. o zapłatę na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Rejonowego Poznań – Grunwald i Jeżyce w Poznaniu uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi Rejonowemu Poznań – Grunwald i Jeżyce w Poznaniu do ponownego rozpoznania, pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania apelacyjnego. Ryszard Małecki
Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 11 maja 2022 r. Sąd Rejonowy Poznań – Grunwald i Jeżyce w Poznaniu powództwo oddalił i kosztami postępowania obciążył powoda w całości.
Apelacje od wyroku wywiódł powód, zaskarżając wyrok w całości i domagając się jego zmiany zgodnie z roszczeniem powoda lub cofnięcia sprawy do ponownego rozstrzygnięcia do Sądu I instancji.
Powód zarzucił Sądowi I-ej instancji oparcie rozstrzygnięcia na błędnym ustaleniu, że pozwany pobierając kwoty objęte sporem działał jako prezesa zarządu Spółki K.. Pozwany wskazał, iż z pełnego odpisu z KRS tej Spółki wynika, że prezesem zarządu pozwany został w dniu 12 lipca 2016 r., a więc po pobraniu spornych kwot.
W odpowiedzi na apelację pozwany podtrzymał swoje stanowisko zawarte w odpowiedzi na pozew, wyjaśniając zarazem, że działał w imieniu Spółki (...), jednak jako jej pełnomocnik, a pobrane kwoty zostały wpłacone do kasy Spółki.
Obie strony złożyły nadto pisma polemiczne: powód z dnia 11 kwietnia 2022 r. i pozwany 15 maja 2022 r.
Następnie do sprawy zgłosił się pełnomocnik powoda, który w piśmie z dnia 24 października 2022 r. wniósł o zasądzenie od Pozwanego na rzecz Powoda kosztów sądowych, w tym kosztów zastępstwa prawnego w postępowaniu apelacyjnych według norm przepisanych z odsetkami ustawowymi od dnia wydania wyroku przez Sąd II Instancji do dnia zapłaty, a także o zasądzenie od Pozwanego na rzecz Powoda kwoty 17.00 zł tytułem zwrotu opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. Pełnomocnik powoda podtrzymał stanowisko zawarte w apelacji własnej powoda, wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku w całości poprzez zasądzenie od Pozwanego na rzecz Powoda kwoty 50.000,00 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie naliczanymi od dnia 01 października 2019 r. do dnia zapłaty, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, a to ze względu na fakt, że Sąd I instancji nie rozpoznał istoty niniejszej sprawy i dokonał błędnych, niepopartych dowodami ustaleń faktycznych.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje
Apelacja powoda okazała się zasadna.
Na wstępie Sąd Okręgowy wyjaśnia, że sprawa rozpoznana została na posiedzeniu niejawnym, ponieważ żadna ze stron nie złożyła wniosku o jej rozpoznanie na rozprawie (art. 374 kpc.).
Sąd Rejonowy przedwcześnie, na tym etapie błędnie, uznał, że pozwany nie posiada legitymacji biernej w niniejszej sprawie i na tej podstawie oddalił powództwo.
Powód domagał się od pozwanego zwrotu wpłaconych do jego rąk kwot w łącznej wysokości 50.000 zł (40.000 zł. w dniu 4 listopada 2025 r. i 10.000 zł w dniu 7 grudnia 2015 r.). Pozwany twierdził, że kwoty te wpłacone zostały przez powoda na podstawie ustnej umowy przedwstępnej sprzedaży nieruchomości należącej do (...) Spółki z o.o., której pozwany jest prezesem zarządu.
Fakt wpłaty spornej kwoty do rąk pozwanego w związku z transakcją sprzedaży nieruchomości stanowiącej własność Spółki z o.o. (...) był ostatecznie niesporny między stronami. Z kolei fakt, że pozwany pobierając tę kwotę działał w imieniu i na rzecz Spółki z o.o (...) jako jej prezes zarządu został ustalony na podstawie twierdzeń pozwanego i aktualnego na dzień orzekania odpisu z KRS tej Spółki. Wymaga podkreślenia, że pozwany w odpowiedzi na pozew stwierdził, że działał w imieniu Spółki i że jest jej prezesem.
Z pełnego odpisu z KRS tejże Spółki wynika, że o ile obecnie pozwany jest prezesem zarządu Spółki, o tyle w chwili pobrania kwoty 50.000 zł nie pełnił tej funkcji. Jest to okoliczność, która jako wynikająca z ogólnie dostępnego rejestru sądowego, winna być przez Sąd I instancji zweryfikowana w oparciu o pełen odpis z KRS. Ustalenie więc, że pozwany działał jako prezes zarządu Spółki i w związku z tym w imieniu i na rzecz Spółki, pozbawione było podstaw. W odpowiedzi na apelację, odnosząc się do powołanego przez powoda faktu, pozwany podtrzymał stanowisko, że pobierając sporna kwotę działał w imieniu Spółki, jednak wskazał, że występował jako jej pełnomocnik w oparciu o pełnomocnictwo notarialne udzielone w dniu 27 lutego 2007 r. – pozwany nie przedłożył odpisu tego pełnomocnictwa, a jedynie kserokopię aktu notarialnego z dnia 21 listopada 2008 r., w którym odwołano się do tego pełnomocnictwa.
W wyniku błędnego ustalenia, że pobierając przedmiotową kwotę pozwany był prezesem zarządu Spółki K., Sąd Rejonowy przedwcześnie uznał, że działał w imieniu i na rzecz Spółki z o.o. jako jej prezes zarządu, a co za tym idzie, że nie miał legitymacji biernej.
Oddalenie przez Sąd Rejonowy powództwa w oparciu o przesłankę braku legitymacji procesowej stanowiło nierozpoznanie istoty sprawy i skutkowało uchyleniem wyroku oraz przekazaniem sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania na podstawie art. 386 § 4 kpc.
Rozpoznając sprawę ponownie Sad Rejonowy zbada, czy pozwany pobierając sporną kwotę działał w imieniu Spółki z K. jako jej pełnomocnik, czy też w imieniu własnym w kontekście w szczególności art. 103 kc., poddając analizie podniesione przez pozwanego okoliczności i przedłożone dokumenty. A w dalszej kolejności, w razie ustalenia, że pozwany nie działał w imieniu Spółki (...) jako jej umocowany pełnomocnik, Sąd oceni, w jakim charakterze pozwany pobrał przedmiotowe kwoty od powoda i czy zachodzą podstawy do ich zwrotu na rzecz powoda.
Ryszard Małecki