Treść orzeczenia
Sygnatura akt II Ca 1430/24
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 8 sierpnia 2024 r. Sąd Rejonowy w Świnoujściu po rozpoznaniu wniosku M. G. oraz G. G. przy udziale (...) S.A. w W. o ustanowienie służebności przesyłu (sygn. akt I Ns 1/22):
I. ustanowił na nieruchomości oznaczonej nr ew. działki (...), położonej w Ś., obręb (...), (...), Kw nr (...), stanowiącej własność wnioskodawców, na rzecz uczestnika służebność przesyłu polegającą na wykorzystywaniu posadowionych na nieruchomości obciążonej urządzeń przesyłowych linii gazociągu wysokiego ciśnienia (...) wraz z prawem dokonywania konserwacji, remontów, modernizacji urządzeń przesyłowych i ich instalacji, prawem wejścia oraz wjazdu na teren nieruchomości obciążonej odpowiednim sprzętem, w obszarze służebności obejmującym pas o powierzchni 0,0960 ha, w jej granicach przedstawionych na mapie zasadniczej nieruchomości (k. 346) stanowiącej załącznik do opinii sądowej sporządzonej przez geodetę K. I. w dniu 30 czerwca 2023 r., która to opinia stanowi integralną część niniejszego orzeczenia;
II. zasądził od uczestnika solidarnie na rzecz wnioskodawców tytułem jednorazowego wynagrodzenia za ustanowienie służebności przesyłu opisanej w punkcie I. kwotę 44.886,82 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w razie opóźnienia w płatności tej kwoty;
III. zasądził od uczestnika solidarnie na rzecz wnioskodawców kwotę 1.197 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się niniejszego postanowienia do dnia zapłaty;
IV. nakazał pobrać od uczestnika na rzecz Skarbu Państwa - Sądu Rejonowego w Świnoujściu kwotę 6.971,94 zł tytułem zwrotu nieuiszczonych kosztów sądowych.
Sąd rejonowy oparł powyższe orzeczenie na następujących ustaleniach faktycznych i rozważaniach prawnych:
Pierwotnie od 1967 r. właścicielem działki nr (...) (uprzednio nr (...)) był M. J., zaś po nim prawo własności przysługiwało K. J. i I. J., od których to nieruchomość oznaczoną jako działki nr (...), położone w Ś. - P., objęte księgą wieczystą nr (...) nabyli na mocy umowy z dnia 25 stycznia 2007 r. na zasadzie wspólności ustawowej majątkowej małżeńskiej wnioskodawcy.
W wyniku podziału działki nr (...) powstała działka nr (...) o pow. 0,8716 ha obejmująca grunty orne i pastwiska.
Przez nieruchomość wnioskodawców przebiega gazociąg wysokiego ciśnienia (...) średnicy (...) stanowiący własność uczestnika.
Budowę gazociągu zrealizowano zgodnie z decyzją Urzędu Miejskiego w Ś. z dnia 24 marca 1992 r. zatwierdzającą plan realizacyjny i udzielającą pozwolenia na budowę. Odbiór końcowy inwestycji, której inwestorem był Zakład (...), nastąpił w dniu 6 października 1992 r.
Zakład (...) stanowił wewnętrzną jednostkę organizacyjną przedsiębiorstwa (...) wyodrębnioną w ramach (...) Zakładu Gazownictwa. Przedmiotem działania Zakładu było m.in. samodzielne programowanie i realizowanie rozbudowy, modernizacji sieci i urządzeń rozdzielczych, a także własnych wytwórni gazu, zarządzanie siecią przesyłową na podległym obszarze i eksploatacja obiektów przesyłowych, pełnienie funkcji inwestora dla inwestycji z zakresu systemu przesyłowego i dostawy gazu, remont urządzeń służących do wytwarzania, przetwarzania, oczyszczania, magazynowania, rozprowadzania paliw gazowych i węglopochodnych. Na mocy umowy przeniesienia własności, praw użytkowania wieczystego oraz innych praw zawartej w formie aktu notarialnego w dniu 2 października 2009 r. (...) S.A. w W. wniosło do (...) S.A. w W. m.in. segment systemu przesyłowego obejmującego gazociągi (...), (...) i (...) wraz ze wszystkimi odgałęzieniami i stacjami redukcyjno - pomiarowymi zasilanymi z tych gazociągów od układu na gazociągu (...) w rejonie miejscowości B. do stacji pomiarowej K., z wyłączeniem stacji pomiarowej K..
Pomimo negocjacji strony nie doszły do porozumienia w przedmiocie ustanowienia służebności przesyłu i wysokości wynagrodzenia za jej ustanowienie. Uczestnik pismem z dnia 28 stycznia 2021 r. zaproponował wnioskodawcom jednorazowe wynagrodzenie za ustanowienie służebności przesyłu w kwocie 5.630 zł i jednorazowe wynagrodzenie tytułem bezumownego korzystania w przeszłości z nieruchomości w kwocie 5.870 zł. Pismem z dnia 19 października 2021 r. wysokość zaproponowanego wynagrodzenia wzrosła odpowiednio do kwoty 7.037 zł z tytułu ustanowienia służebności przesyłu oraz do kwoty 7.336 zł z tytułu bezumownego korzystania w przeszłości z części nieruchomości. Wnioskodawcy nie wyrazili zgody na żadną z propozycji wobec znacznej różnicy między wysokością proponowanego wynagrodzenia a wysokością tego wynagrodzenia opiewającego na kwotę 49.700 zł ustaloną na zlecenie wnioskodawców przez rzeczoznawcę, przy uwzględnieniu pasa technicznego 3 m po obu stronach od osi gazociągu.
Trasa gazociągu w terenie oznakowana jest słupkami znacznikowymi na działce nr (...). Nieruchomość obecnie nie jest użytkowana – w części zachodniej porośnięta lasem, a część wschodnią stanowią łąki leśne. Wzdłuż trasy gazociągu, na odcinku leśnym zachowany jest pas o szerokości 6 m wolny od zadrzewień oraz wyraźnie zaznaczony jest przebieg trasy objazdu samochodu obsługi eksploatacji uczestnika na pozostałym terenie łąk leśnych.
Dla prawidłowej eksploatacji gazociągu stalowego (...) posadowionego na działce nr (...) bieżące podstawowe czynności eksploatacyjne polegają na przeprowadzaniu kontroli okresowych, pomiarów, badań, przeglądów i konserwacji. W ramach kontroli okresowych na nieruchomości, na której posadowiony jest gazociąg realizuje się takie czynności jak: kontrole trasy gazociągu, kontrole elementów, urządzeń i wyposażenia gazociągów (kolumna wydmuchowa), kontrole obecności paliw gazowych w gruncie nad wyznaczonym odcinkiem gazociągu (przeloty helikopterem lub dronem), sprawdzanie stanu oznakowania trasy gazociągu (obchód lub objazd), kontrole prac budowlanych w pobliżu gazociągu względem wpływu na gazociąg oraz sprawdzanie głębokości posadowienia gazociągu w miejscach nawodnionych (obchód wraz z pomiarem urządzeniem bezinwazyjnym). Za pomocą owych czynności uczestnik identyfikuje uszkodzenia, defekty i braki mogące spowodować niezdolność gazociągu do dalszej pracy, zagrożenie dla zdrowia lub życia ludzi tudzież dla bezpieczeństwa mienia lub środowiska. W ramach tych czynności k usuwa nieprawidłowości lub zabezpieczenia w celu likwidacji zagrożenia. Badania i pomiary obejmują okresowe kontrole działania, badania i ekspertyzy techniczne elementów i urządzeń z wyposażeniem gazociągów poprzez czyszczenie i badanie gazociągów tłokami (działania poza terenem nieruchomości właściciela). Przeglądy i konserwacje gazociągu obejmują natomiast działania mające na celu zapewnienie sprawności urządzeń, instalacji i wyposażenia, a prace konserwacyjne obejmować mogą: uzupełnienie oznakowań trasy gazociągu, konserwację kolumny wydmuchowej, uzupełnianie ubytków pokrycia gazociągu ziemią w przypadku stwierdzenia nienormatywnego wypłycenia gazociągu, uzupełnienie ubytków powłok malarskich czy wycinanie krzewów i samosiejek drzew na trasie gazociągu. Gazociąg przebiegający przez nieruchomość wnioskodawców systematycznie poddaje się badaniom zagrożeń korozyjnych oraz ocenie w zakresie stanu sprawności technicznej i użytkowej celem zapewnienia dalszej bezawaryjnej pracy. W celu zapewnienia dostępu do wykonywania powyższych czynności eksploatacyjnych wymagana szerokość pasa eksploatacyjnego wynosi 6 m. Na okres użytkowania gazociągów wyznacza się strefy kontrolowane, w których to strefach nie powinna być podejmowana żadna działalność mogąca zagrozić trwałości gazociągu podczas jego eksploatacji. W strefach tych należy kontrolować wszelkie działania, które mogłyby spowodować uszkodzenie gazociągu lub mieć inny negatywny wpływ na jego użytkowanie i funkcjonowanie, a w szczególności: wznosić obiektów budowlanych, urządzać stałych składów i magazynów ani podejmować działań mogących spowodować uszkodzenia gazociągu podczas użytkowania, a także sadzić drzew w odległości mniejszej niż 2 metry od gazociągów o średnicy do (...) włącznie. Wszelkie prace w strefach kontrolowanych mogą być prowadzone tylko po wcześniejszym uzgodnieniu sposobu ich wykonania z właściwym operatorem sieci gazowej.
W miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego miasta Ś. działka nr (...) podlega ustaleniom dla terenu elementarnego (...), dla którego ustalono przeznaczenie: otwarty ogólnodostępny teren zieleni urządzonej oraz obiektów i urządzeń towarzyszących. Teren przeznaczony dla realizacji celów publicznych. W granicach działki nr (...) plan ustala obszar ograniczonego użytkowania w formie korytarza technicznego istniejącego gazociągu wysokich ciśnień (...).
Nieruchomość niezabudowana obejmująca działkę nr (...), przez którą przebiega gazociąg wysokiego ciśnienia (...) relacji W.-Ś. znajduje się na prawobrzeżu Ś., w zachodniej części obrębu P.. Najbliższe otoczenie stanowią tereny leśne oraz od strony południowej tereny zabudowy mieszkalnej jednorodzinnej. Lokalizacja nieruchomości w warunkach rynku lokalnego jest przeciętna. Działka o pow. 0,8716 ha jest nieużytkowana - w części zachodniej na działce znajduje się drzewostan, a część wschodnia obejmuje nieużytkowany, zadarniony grunt orny – i znajduje się na terenie nieuzbrojonym w sieć elektryczną, wodociągową, kanalizacji sanitarnej i telekomunikacji. Działka nie jest ogrodzona, nie prowadzi do niej droga asfaltowa. Działka nr (...) jest niezabudowana, także wnioskodawcy od daty jej zakupu jej nie użytkują.
Powierzchnia pasa służebności przesyłu obejmującego obszar gruntu niezbędny do obsługi gazociągu (...) – o szerokości 6 m, tj. po 3 m od osi gazociągu wynosi 0,0960 ha.
Wartość współczynnika „k” ustalono z uwzględnieniem uwarunkowań mających wpływ na uprawnienia właściciela nieruchomości w postaci: proporcji strefy oddziaływania do powierzchni nieruchomości, przeznaczenia nieruchomości, rodzaju i parametrów urządzenia przesyłowego, istnienia na nieruchomości innych urządzeń przesyłowych, których pasy służebności przesyłu pokrywają się przynajmniej w części, zakresu uprawnień przedsiębiorcy przesyłowego, zakresu ograniczeń prawa własności lub prawa użytkowania wieczystego i korzyści jakie odnosi właściciel nieruchomości z tytułu posadowienia urządzeń przesyłowych zaspokajających bezpośrednio jego potrzeby na 0,39.
Średnia wartość rynkowa 1 m 2 gruntów przyległych z przeznaczeniem w miejscowym planie pod zabudowę mieszkaniową opiewa na kwotę 239,77 zł/m 2, a wartość rynkowa prawa własności 1 m 2 działki (...) o przeznaczeniu wykluczającym zabudowę, z przeznaczeniem na zieleń i parki opiewa na kwotę 119,89 zł/m 2 (239,77 zł/m 2 x 50%).
Jednorazowe wynagrodzenie za ustanowienie służebności przesyłu na obszarze pasa o szerokości 6 m i powierzchni 960 m 2 opiewa na kwotę 44.886,82 zł.
W tym stanie faktycznym sąd rejonowy uwzględnił wniosek o ustanowienie służebności przesyłu oparty na art. 305 1 - art. 305 4 k.c. w odniesieniu do działki gruntu nr (...), w zakresie, w jakim znajdowała się na niej linia gazociągu (...) należąca do uczestnika.
Sąd pierwszej instancji nie uwzględnił bowiem podniesionego przez uczestnika zarzutu zasiedzenia służebności przesyłu (art. 305 1 k.c. - art. 305 4 k.c. w zw. z art. 292 k.c. i art. 172 § 1 i 2 k.c.), gdyż jakkolwiek gazociąg przebiegający przez działkę nr (...) wybudowany został w 1992 r. i od tego czasu nieprzerwanie był wykorzystywany do prowadzenia działalności, to jednak z uwagi na złą wiarę zasiadującego termin zasiedzenia nastąpiłby dopiero w 2022 r., a został on przerwany w 2021 r. złożeniem wniosku w niniejszej sprawie. Zdaniem sąd z faktu dysponowania przez inwestora pozwoleniem na budowę wydanym w oparciu o przepisy Prawa budowlanego, nie można wywodzić dobrej wiary, gdyż legalność budowy gazociągu w sensie administracyjnoprawnym pozostaje irrelewantna z punktu widzenia rozstrzygania kwestii ściśle cywilnoprawnej, jaką jest posiadanie służebności. Decyzja administracyjna nie stanowi cywilnoprawnej zgody właściciela na korzystanie z nieruchomości, a co więcej wybudowanie urządzeń przesyłowych na gruncie osoby trzeciej za jej zgodą, ale wyrażoną bez zachowania formy aktu notarialnego, nadal świadczy o złej wierze posiadacza służebności.
Orzekając w przedmiocie ustanowione służebności przesyłu sąd rejonowy jej obszar ustalił na podstawie opinii biegłego z zakresu gazownictwa D. W. wskazującej, że wzdłuż trasy gazociągu zachowany jest pas o szerokości 6 m wolny od zadrzewień i wyraźnie zaznaczony jest przebieg trasy objazdu samochodu obsługi eksploatacji uczestnika na terenie łąk. W celu zapewnienia dostępu do wykonywania czynności eksploatacyjnych wymagana szerokość pasa eksploatacyjnego wynosi więc 6 m, gdyż w przypadku sieci wybudowanych przed roku 2001 szerokość pasa służebności przesyłu nie obejmuje strefy kontrolowanej. Sąd ustalił w związku z tym pas służebności o szerokości 6 m, (po 3 m od osi gazociągu), którego przebieg uwidocznił geodeta K. I., a który wyliczył też, że powierzchnia pasa służebności na działce nr (...) wynosi 0,0960 ha.
Wysokość wynagrodzenia za ustanowienie służebności sąd pierwszej instancji ustalił na podstawie opinii biegłego rzeczoznawcy J. W., który bacząc na powierzchnię pasa służebności ustalił z uwzględnieniem uwarunkowań mających wpływ na uprawnienia właściciela nieruchomości wartość współczynnika „k” na poziomie 0,39.Biegły oszacował, że wartość rynkowa 1 m2 działki nr (...) o przeznaczeniu wykluczającym zabudowę opiewa na 119,89 zł/m2 (239,77 zł/m2 x 50%) i wyliczył wynagrodzenie za ustanowienie służebności przesyłu o pow. 960 m2 na kwotę 44.886,82 zł. W opinii uzupełniającej biegły szczegółowo i wyczerpująco odniósł się do zarzutów stron i zwrócił uwagę, że zakres kryteriów brzegowych wedle których dokonano oceny zakresu oddziaływania infrastruktury technicznej na działce nr (...), dla ustalenia współczynnika „k” obejmuje tabela (załącznika 2), w której uwzględniono siedem kryteriów oceny wpływu ingerencji przedsiębiorstwa przesyłowego na wykonywanie prawa własności. Zważył przy tym, że zgodnie z § 32 ust. 7 rozporządzenia w sprawie wyceny nieruchomości możliwe jest w szczególnych przypadkach przyjęcie wyższego współczynnika „k” od współczynników standardowo przyjmowanych wedle § 32 ust. 6, wyjaśniając, że miało to miejsce w tym przypadku ze względu na istotne ograniczenia właściciela nieruchomości, parametry gazociągu, duże uprawnienia przedsiębiorcy przesyłowego. Czynniki wskazane w punkcie 7.1.1 opinii głównej miały zasadniczy wpływ na ustalenie współczynnika korzystania, przy ustaleniu którego dla każdego z czynników dokonano analizy częściowej wpływu służebności z innymi przypadkami oddziaływania służebności przesyłu dla zróżnicowanej pod względem parametrów infrastruktury technicznej, a nie bez znaczenia pozostają rozstrzygnięcia planu miejscowego, które zakładają dla gazociągu strefę kontrolowaną o szerokości 40 m, praktycznie obejmującą wydzielenie wewnętrzne (korytarz techniczny), co wskazuje na istotnie wyższy wpływ gazociągu wysokiego ciśnienia na uprawnienia właścicieli nieruchomości, niż w przypadku gazowej infrastruktury technicznej niskiego ciśnienia służącej bezpośrednio dostarczaniu gazu do poszczególnych nieruchomości na terenie osiedla (...). Nie negując możliwości uwzględnienia przy ustalaniu wysokości wynagrodzenia ograniczeń wynikających z objęcia gruntu strefą kontrolowaną, w razie braku przesłanek do dochodzenia roszczeń w trybie art. 36 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, sąd rejonowy uznał jednak, iż wnioskodawcy nie wykazali okoliczności, które wskazywałyby na dodatkową dotkliwość skutków związanych z ustanowieniem służebności wykraczających poza pas służebności, ponad uwzględnione w ramach współczynnika „k”, jako że nieruchomość jest niezabudowana, nieuzbrojona, wnioskodawcy nawet na niej nie bywają. Ich twierdzenia o zamiarze zmiany przeznaczenia gruntu stanowią deklaracje teoretyczne, gdyż od 2007 r. nie podjęli żadnych działań w tym zakresie, a w uchwale nr (...) Rady Miasta Ś. z dnia 30 czerwca 2005 r. ws. „Miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta Ś., dla obszaru Dzielnicy (...)” było wskazane przeznaczenie terenu: tereny zieleni urządzonej oraz obiektów i urządzeń towarzyszących, a zatem co do zasady przeznaczenie terenu od początku wykluczało zabudowę nieruchomości.
Reasumując sąd ustanowił służebność przesyłu na nieruchomości wnioskodawców o pow. 0,0960 ha, za wynagrodzeniem w kwocie 44.886,82 zł zgodnie z wyliczeniami zawartymi w opinii biegłego rzeczoznawcy (119,89 zł x 960 m2 x 0,39 = 44.886,82 zł).
O kosztach postępowania sąd orzekł stosownie do art. 520 § 2 k.p.c. zasądzając na rzecz wnioskodawców z tego tytułu kwotę 1.197 zł oraz na podstawie art. 83 ust. 2 w zw. z art. 113 ust. 1 u.k.s.c. nieuiszczonymi kosztami sądowymi obciążając uczestnika.
Apelację od powyższego postanowienia wniósł uczestnik zarzucając mu naruszenie:
a) art. 233 § 1 k.p.c. poprzez dowolną ocenę zebranego materiału dowodowego dotyczącej ustalenia współczynnika współkorzystania z nieruchomości (tzw. współczynnika „k”),
b) art. 7 w zw. z art. 6 k.c. poprzez ustalenie złej wiary mimo dostatecznego nieudowodnienia tej okoliczności przez wnioskodawców,
c) art. 305 ( 2) § 2 w zw. z art. 305 ( 1) k.c. poprzez błędną wykładnię i zasądzenie w ramach odpowiedniego wynagrodzenia, wynagrodzenia, które nie jest odpowiednim z uwagi na przyjęcie nieprawidłowego współczynnika współkorzystania z nieruchomości (tzw. współczynnika „k”) wbrew rozporządzeniu Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 5 września 2023 r. w sprawie wyceny nieruchomości (Dz. U. 2023, poz. 1832), regulującego w sposób odgórny wartość współczynnika „k” na poziomie 0,3.
Wskazując na powyższe zarzuty uczestnik wniósł o zmianę zaskarżonego orzeczenia poprzez oddalenie wniosku o ustanowienie służebności na skutek uwzględnienia zgłoszonego zarzutu zasiedzenia służebności przesyłu, względnie zmianę poprzez przyjęcie współczynnika współkorzystania z nieruchomości (współczynnik „k”) na poziomie 0,3 i ustalenie wysokości wynagrodzenia za ustanowienie służebności przesyłu na kwotę 34.528 zł, ewentualnie wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy sądowi rejonowemu do ponownego rozpoznania. Niezależnie od powyższego wniósł o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania za obie instancje według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W uzasadnieniu apelacji k. 468 - 470 akt sprawy uczestnik rozwinął wyżej postawione zarzuty oraz wniósł jak na wstępie.
Sąd okręgowy zważył, co następuje
Apelacja uczestnika w całości okazała się niezasadna.
Wstępnie wyjaśnienia wymaga, że w myśl art. 378 § 1 k.p.c., który z mocy art. 13 § 2 k.p.c. ma odpowiednie zastosowanie w postępowaniu nieprocesowym, sąd drugiej instancji rozpoznaje sprawę w granicach apelacji; w granicach zaskarżenia bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. Przyjęta koncepcja apelacji pełnej (cum beneficio novorum) nakłada na sąd drugiej instancji powinność merytorycznego rozpoznania sprawy po raz drugi, niezależnie od zarzutów apelacji i skontrolowania prawidłowości postępowania przed sądem rejonowym, przy jedynie uwzględnieniu związania zarzutami naruszenia prawa procesowego przedstawionymi w apelacji ( por. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 3 czerwca 2015 r., V CSK 550/14, z dnia 25 listopada 2015 r., IV CSK 55/15, z dnia 10 marca 2016 r., III CSK 183/15 i dnia 6 października 2016 r., III UK 270/15).
Mając na uwadze powyższe sąd drugiej instancji dla usystematyzowania wywodu wskazuje, że wnioskodawcy wystąpili z wnioskiem o ustanowienie służebności przesyłu na rzecz uczestnika na ich nieruchomości stanowiącej działkę nr (...) położonej w Ś. - P. (Kw (...)) w części, na której posadowione jest urządzenie przesyłowe stanowiące linię gazociągu (...) relacji W. – Ś., a będące własnością uczestnika.
Trafnie sąd pierwszej instancji tak sformułowane żądanie rozpoznał przez pryzmat art. 305 1 k.c., zgodnie z którym, nieruchomość można obciążyć na rzecz przedsiębiorcy, który zamierza wybudować lub którego własność stanowią urządzenia, o których mowa w art. 49 § 1, prawem polegającym na tym, że przedsiębiorca może korzystać w oznaczonym zakresie z nieruchomości obciążonej, zgodnie z przeznaczeniem tych urządzeń (służebność przesyłu).
Cytowany przepis reguluje instytucję służebności przesyłu, która dotyczyć urządzeń przesyłowych w rozumieniu art. 49 § 1 k.c., tj. urządzeń służących do doprowadzania lub odprowadzania płynów, pary, gazu, energii elektrycznej oraz innych urządzeń podobnych. Z kolei stosownie do dyspozycji art. 305 2 § 2 k.c., jeżeli przedsiębiorca odmawia zawarcia umowy o ustanowienie służebności przesyłu, a jest ona konieczna dla właściwego korzystania z urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1, właściciel nieruchomości może żądać jej ustanowienia za odpowiednim wynagrodzeniem. Możliwość zatem domagania się ustanowienia służebności przesyłu uzależniona jest od konieczności ustanowienia tego prawa celem korzystania przez przedsiębiorcę z urządzeń przesyłowych. Zazwyczaj, gdy na gruncie posadowione są urządzenia przesyłowe, przesłanka będzie spełniona, gdyż oczywiste jest, że do właściwego korzystania z takich urządzeń niezbędne jest dokonywanie ich napraw i konserwacji, a niekiedy nawet wymiany, stąd będzie istniała potrzeba wchodzenia na nieruchomość w celu dokonywania tych czynności (J. Ciszewski, Kodeks cywilny. Komentarz, wyd. II, LexisNexis 2014).
Z bezspornych okoliczności sprawy wynikało, że na objętej wnioskiem nieruchomości posadowione jest urządzenie przesyłowe w rozumieniu art. 49 § 1 k.c. w postaci gazociągu (...) stanowiące własność uczestnika, będącego przedsiębiorcą przesyłowym wykorzystującym infrastrukturę przesyłową w zakresie prowadzonej działalności gospodarczej. Nie może zatem budzić zastrzeżeń stwierdzenie, że zaistniały w świetle art. 305 1 i art. 305 2 § 2 k.c. przesłanki do ustanowienia na nieruchomości wnioskodawców służebności przesyłu na rzecz uczestnika w zakresie niezbędnym do eksploatacji gazociągu, skoro stale korzysta on z niego w ramach prowadzonego przedsiębiorstwa, a nie dysponuje żadnym tytułem prawnym uprawniającym do korzystania z nieruchomości wnioskodawców w tym zakresie.
Jakkolwiek zasadność ustanowienia służebności była przez uczestnika kwestionowana z uwagi na poniesiony zarzut zasiedzenia służebności przesyłu z odwołaniem się do regulacji art. 305 4 k.c. w zw. z art. 292 k.c. i art. 172 § 1 i 2 k.c., to jednak uwzględnić należało, że fakt ciągłego i nieprzerwanego posiadania służebności przesyłu w zakresie spornej linii gazociągu, od dnia 6 października 1992 r. (data odbioru końcowego inwestycji wynikająca z protokołu k. 181 – 183 akt) był niewystarczający dla stwierdzenia zasiedzenia służebności przesyłu, gdyż na kanwie art. 172 § 1 i 2 k.c. istotne było wykonywanie owej służebności przez odpowiedni okres – 20 lat dla posiadacza w dobrej wierze lub 30 lat dla posiadacza w złej wierze.
Rozważając, czy objęcie w dacie 6 października 1992 r. przez poprzednika prawnego uczestnika w posiadanie służebności przesyłu nastąpiło w dobrej czy złej wierze sąd drugiej instancji miał na uwadze, że wprawdzie ustawodawca nie definiuje pojęcia „dobrej wiary”, to jednak orzecznictwo konsekwentnie odwołuje się do tradycyjnej koncepcji dobrej wiary i wedle niej przyjmuje, że dobra wiara polega na błędnym, ale w określonych okolicznościach usprawiedliwionym przekonaniu, że osobie przysługuje wykonywane prawo ( por.. uchwała składu 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 11 grudnia 1975 r., III CZP 63/75; uchwały z dnia 24 marca 1980 r., III CZP 14/80 i dnia 6 grudnia 1991 r., III CZP 108/91; czy postanowienia z dnia 4 listopada 1999 r., II CKN 560/98; z dnia 14 czerwca 2005 r., V CK 700/04, z dnia 9 stycznia 2014 r., V CSK 87/13).
Oceny charakteru posiadania trzeba dokonać z uwzględnieniem ujętego w art. 7 k.c. domniemania dobrej wiary i sąd oceniając stan świadomości posiadacza w chwili objęcia rzeczy w posiadanie i dokonując swobodnej oceny dowodów wychodzi z założenia istnienia dobrej wiary - bez dowodu przyjmuje istnienie dobrej wiary. Powyższe domniemanie prawne, wprawdzie wiążące dla sądu orzekającego (art. 234 k.p.c.), to jednak usuwalne, zatem nie jest wykluczona możliwość wykazania faktu przeciwnego. Zmianie ulega w takim wypadku ogólna zasada rozkładu ciężaru dowodu, z przerzuceniem obowiązku dowodzenia na drugą stronę ( por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 10 stycznia 2013 r., V CSK 282/12 i dnia 7 maja 2014 r., II CSK 472/13). Należy pamiętać, że wynikające z art. 7 k.c. domniemanie nie oznacza, że sąd jest zwolniony od oceny przesłanek i faktów, na które powołuje się osoba podnosząca zarzut zasiedzenia i ma obowiązek przyjąć istnienie dobrej wiary, nawet przy braku aktywności uczestników postępowania. Fakty domniemane podlegają ocenie w kontekście wszystkich zebranych dowodów. Nie jest również wyłączone stosowanie domniemań faktycznych, jeśli są do tego podstawy ( por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 20 kwietnia 1994 r., I CRN 44/94; z dnia 10 października 1997 r., II CKN 378/97; z dnia 7 października 2010 r., IV CSK 152/10 i dnia 9 stycznia 2014 r. V CSK 87/13).
Zważywszy na realia niniejszej sprawy sąd odwoławczy doszedł do przekonania, iż nie może być mowy o istnieniu dobrej wiary po stronie poprzednika prawnego uczestnika w dacie objęcia służebności przesyłu w posiadanie, gdyż jak zauważono w orzecznictwie, zajęcie cudzej nieruchomości w celu realizacji i późniejszej eksploatacji urządzeń przesyłowych - w celu przypisania dobrej wiary przy objęciu posiadania służebności - wymaga stwierdzenia tego rodzaju okoliczności, które mogą usprawiedliwiać błędne przekonanie, że przysługuje właścicielowi infrastruktury przesyłowej tytuł pozwalający na korzystanie z cudzej nieruchomości w tym właśnie zakresie. Nieustalenie takich okoliczności, przy jednoczesnym braku tytułu prawnego do korzystania z cudzej nieruchomości, jest jednoznaczne ze stwierdzeniem złej wiary ( por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 30 marca 2023 r., I CSK 3196/22).
Taka sytuacja miała miejsce w rozpatrywanym przypadku, gdyż zgodnie z art. 245 § 2 k.c. ustanowienie służebności gruntowej wymaga oświadczenia złożonego w formie aktu notarialnego. Jak zauważył Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 4 lutego 1988 r. (IV CR 45/88), korzystanie z cudzej nieruchomości w zakresie odpowiadającym treści służebności gruntowej na podstawie oświadczenia złożonego bez formy aktu notarialnego jest posiadaniem służebności w złej wierze. Nadto wiedzą powszechną jest, że korzystanie z cudzej nieruchomości wymaga tytułu prawnego i domniemanie dobrej wiary posiadacza wzruszyć może stwierdzenie, że posiadacz w chwili rozpoczęcia posiadania w zakresie odpowiadającym służebności przesyłu wiedział lub przy zachowaniu należytej staranności mógł się dowiedzieć, że narusza swym zachowaniem prawo innej osoby. Takim dowodem może być stwierdzenie braku własnego tytułu posiadacza uprawniającego do wejścia na cudzy grunt czy korzystania z niego w określonym zakresie ( por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 25 listopada 2008 r., II CSK 346/08, z dnia 3 kwietnia 2009 r., II CSK 400/0 i dnia 24 lipca 2009 r., II CSK 121/09). Skoro w dacie objęcia przez przedsiębiorstwo gazociągowe w posiadania służebności w odniesieniu do urządzeń posadowionych na działce wnioskodawców nieruchomość, na której znajduje się gazociąg była już własnością osób fizycznych, to apelujący powinien był wykazać za pomocą stosownych dokumentów - w postaci decyzji administracyjnej, wyroku sądu czy umowy - na jakiej podstawie jego poprzednik ingerował w przysługujące innemu podmiotowi prawo własności. Tymczasem uczestnik nie wykazał na jakiej podstawie prawnej opierało się korzystanie przedsiębiorstwa przesyłowego z tej nieruchomości.
Zauważyć w tym miejscu trzeba, iż wykonywanie przez przedsiębiorstwo korzystające z urządzeń przesyłowych uprawnień do cudzej nieruchomości, w razie wydania w stosunku do właściciela nieruchomości decyzji wywłaszczeniowej na podstawę w art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz.U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64 ze zm.) – czy później obowiązująca w okresie od dnia 1 sierpnia 1985 r. do dnia 31 grudnia 1997 r. przepisu art. 70 ust. 1 ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości (SZ.U. z 1991 r., nr 30, poz. 126) i obecnie od dnia 1 stycznia 1998 r. art. 124 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2018 r., poz. 2204 tj.) - jest równoznaczne z objęciem nieruchomości we władanie przez przedsiębiorcę jako posiadacza w zakresie treści służebności przesyłu i posiadanie służebności z upływem stosownego czasu stanowią dostateczne przesłanki jej nabycia przez zasiedzenie (art. 292 w związku z art. 172 § 1 k.c.). W takim przypadku korzystanie z nieruchomości było legalne, miało źródło w ostatecznej, niepodważonej i wiążącej decyzji administracyjnej oraz w ustawie, a tym samym należy uznać je za posiadanie w dobrej wierze, posiadacz bowiem miał usprawiedliwione podstawy do przekonania, że przysługuje mu prawo do władania gruntem w zakresie przysługującej mu służebności przesyłu ( tak Sąd Najwyższy w postanowieniach z dnia 17 grudnia 2008 r., I CSK 171/08, i dnia 21 lutego 2013 r., I CSK 354/12, a także w uchwale składu 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 8 kwietnia 2014 r., III CZP 87/13).
Uczestnik w toku niniejszego postępowania nie przedłożył decyzji wywłaszczeniowej wydanej w oparciu o przepis art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości lub art. 70 ust. 1 ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości w stosunku do nieruchomości wnioskodawców, a jedynie wówczas możliwe było przyjęcie, że wydanie decyzji wywłaszczeniowej dawałoby jego poprzednikowi prawnemu usprawiedliwione podstawy do przekonania, że przysługuje mu prawo do władania nieruchomością wnioskodawców w zakresie służebności przesyłu.
Wbrew temu co podnosił skarżący decyzją, która mogłaby świadczyć o istnieniu dobrej wiary po stronie jego poprzednika prawnego nie była decyzja z dnia 24 marca 1992 r. wydana na podstawie art. 29 ust. 1, 2 i 4 ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 1974 r., nr 38, poz. 229 ze zm.) o zatwierdzeniu projektu i udzieleniu pozwolenia na budowę dla inwestycji gazociąg (...) na terenie nieruchomości położonych w Ś., w tym należącej do wnioskodawców (k. 136 – 139 akt).
Decyzja o pozwoleniu na budowę jedynie legalizują zamierzenia budowlane inwestora, w tym przedsiębiorcy prowadzącego działalność przy wykorzystaniu urządzeń przesyłowych. Decyzje te nie tworzą tytułu prawnego do korzystania z nieruchomości, w tym w zakresie treści służebności przesyłu. Z tej przyczyny w orzecznictwie Sądu Najwyższego dominuje pogląd, że ich wydanie nie przesądza dobrej wiary podmiotu, który na cudzej nieruchomości wybudował urządzenia przesyłowe i korzystał z nich w zakresie treści służebności przesyłu ( por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 17 czerwca 2005 r., III CZP 29/05 oraz wyroki z dnia 9 sierpnia 2005 r., IV CK 82/05, dnia 29 stycznia 2008 r., IV CSK 410/07, dnia 6 maja 2009 r., II CSK 594/08). Jak wyjaśnił Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 20 listopada 2015 r. (III CZP 76/15), zgodnie z art. 29 ust. 5 ustawy z dnia 21 października 1974 r. - Prawo budowlane, obowiązującym do dnia 31 grudnia 1994 r., wydanie pozwolenia na budowę wymagało wykazania przed organem administracji prawa do dysponowania nieruchomością, na której miały być przeprowadzone roboty budowlane. Tytułem inwestora do dysponowania nieruchomością nie musiała być służebność o treści służebności przesyłu, zwłaszcza że taki tytuł inwestora musiałby powstać z zachowaniem warunków określonych w art. 245 k.c., lecz mogło być to uprawnienie wynikające z użytkowania, albo ze stosunku obligacyjnego (najem, dzierżawa).
Z samego faktu wydania pozwolenia na budowę nie można zatem było wyprowadzić wniosku, że inwestor w czasie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę dysponował tytułem do korzystania z nieruchomości i rodzaju tego tytułu, a co najwyżej, że organ administracyjny prowadzący postępowanie o wydanie pozwolenia na budowę przypisał inwestorowi taki tytuł. Wydanie decyzji z 1992 r. może świadczyć najwyżej o tym, że inwestor zapewnił o posiadaniu takiego tytułu, ale nie może przesądzać jego istnienia. Pozwolenie na budowę jest aktem niezbędnym do legalnego zrealizowania zamierzeń inwestycyjnych na nieruchomości, ale nie wynika z niego tytuł prawny do władania cudzą nieruchomością w zakresie jej wykorzystania na cele dalszego korzystania ze wzniesionych urządzeń. Taki tytuł musi być uzyskany na podstawie umowy albo stosownego orzeczenia, względnie przez zasiedzenie. W związku z tym należy przyjąć, że posiadacz, który wie, że dysponuje decyzją wydaną w procesie budowlanym, która nie może stworzyć tytułu do cudzej nieruchomości w postaci służebności przesyłu, nie może być uznany za posiadacza służebności w dobrej wierze. O takim zakwalifikowaniu posiadania służebności mogłyby świadczyć inne okoliczności ustalone w konkretnej sprawie, ale nie samo to, że uzyskał decyzję o pozwoleniu na budowę oraz na jej podstawie wzniósł urządzenia, których legalnemu utrzymywaniu na gruncie ma służyć służebność przesyłu.
Zważywszy, że uczestnik poza w/w decyzją o pozwoleniu na budowę nie naprowadził żadnych okoliczności, które mogłyby dawać jego poprzednikowi podstawy do uznania, że jest uprawniony do korzystania z działki gruntu nr (...) w zakresie niezbędnym do wykonywania służebności przesyłu w stosunku do gazociągu (brak stosownej decyzji wywłaszczeniowej, brak umowy z właścicielem nieruchomości zezwalającej na korzystanie z nieruchomości), sąd drugiej instancji przyjął, iż stan faktyczny sprawy, nawet przy uwzględnieniu domniemania wynikającego z art. 7 k.c., nie pozwalał na przyjęcie, że poprzednik prawny uczestnika mógł mieć błędne, ale usprawiedliwione przekonanie, iż posiadanie służebności przesyłu jest wykonywane z poszanowaniem praw właściciela nieruchomości.
Uwzględniając powyższe sąd okręgowy zgodził się z sądem pierwszej instancji, iż bieg termin zasiedzenia służebności przesyłu rozpoczęty w dniu 6 października 1992 r. z uwagi na zakwalifikowanie posiadania poprzednika prawnego uczestnika jako w złej wierze zakończyłby się po upływie 30 – lat dopiero dnia 6 października 2022 r. Termin ten zgodnie z art. 123 § 1 pkt 1 k.c. został skutecznie przerwany wniesieniem wniosku w niniejszej sprawie w 2021 r., co czyniło zarzut zasiedzenia niezasadnym i uzasadniało ustanowienie służebności przesyłu.
Uwzględniając powyższe, a także okoliczność, że poza zarzutem zasiedzenia służebności przesyłu spór stron na etapie postępowania apelacyjnego ogniskował jedynie wokół kwestii wysokości wynagrodzenia za ustanowienie służebności, sąd drugiej instancji za zbędne uznał powielanie wywodów sądu rejonowego w części, w jakiej określił zakres ustanowionej służebności na podstawie opinii biegłego z zakresu instalacji gazowych D. W. (k. 281 – 311 akt) przyjmując szerokość pasa służebności na poziomie 6 m, co dało powierzchnię służebności na działce (...) na poziomie 960 m 2, a co odzwierciedlono na mapie geodezyjnej załączonej do opinii geodety K. I. (k. 346 akt).
Przyjęcie w oparciu o opinię biegłego z zakresu instalacji gazowych i biegłego geodety w/w powierzchni służebności przesyłu miało o tyle istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia tejże sprawy, iż uwzględniając podaną powierzchnię wyznaczającą zakres ustanowionej służebności na działce nr (...), należało w odniesieniu do niej ustalić należne właścicielowi nieruchomości wynagrodzenie za ustanowienie służebności przesyłu (art. 305 2 § 1 k.c.), które obejmować powinno obszar, na którym ustanowiona została służebność.
Rozważając kwestię wysokości tego wynagrodzenia sąd odwoławczy miał na uwadze, że ustawodawca na gruncie przepisu art. 305 2 § 1 k.c. przewidział, że wynagrodzenie to ma być „odpowiednie”, bez sprecyzowania jakie kryteria miałyby wpływać na jego wymiar. Przyjmuje się jednak w orzecznictwie, że wynagrodzenie za ustanowienie służebności przesyłu powinno odpowiadać wartości wszelkich szkód i niedogodności poniesionych przez właściciela nieruchomości ze względu na postawienie przez przedsiębiorstwo przesyłowe oraz eksploatację urządzeń, o których mowa w art. 49 k.c. ( vide postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 6 września 2018 r., V CSK 437/17). Winno być zatem być proporcjonalne do stopnia ingerencji posiadacza w treść prawa własności, uwzględniać wartość wykorzystywanej nieruchomości, przewidywany okres korzystania ze służebności i społeczno - gospodarcze przeznaczenie nieruchomości obciążonej służebnością i samej służebności ( por. orzeczenia Sądu Najwyższego z dnia 5 czerwca 2009 r., I CSK 392/08, z dnia 3 lutego 2010 r., II CSK 444/09 i dnia 8 lutego 2013 r., IV CSK 317/12).
Niewątpliwie ustalenie wynagrodzenia za ustanowienie służebności przesyłu wymagało wiadomości specjalnych w rozumieniu art. 278 § 1 k.p.c., wobec czego mogło nastąpić jedynie w oparciu o opinię biegłego rzeczoznawcy ( por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 20 maja 2011 r., UK 339/10, z dnia 11 marca 2010 r., IV CSK 388/09, 12 kwietnia 2002 r., I CKN 92/00, z dnia 8 listopada 1988 r., II CR 312/88 i dnia 11 czerwca 1974 r., II CR 260/74) i taką też opinię sporządził na potrzeby tego postępowania biegły rzeczoznawcy J. W., który oszacował wynagrodzenie za ustanowienie służebności przesyłu na działce nr (...) na kwotę 44.886,82 zł (k. 363 - 375 akt). Biegły wyliczył wysokość wynagrodzenia za ustanowienie służebności uwzględniając regulacje rozporządzenia Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 5 września 2023 r. w sprawie wyceny nieruchomości (Dz.U. z 2023 r. poz. 1832), w tym § 32 normujący sposób wyliczania wynagrodzenia za współkorzystanie z nieruchomości (współczynnik „k”).
Sąd odwoławczy po dokonaniu analizy w/w opinii doszedł do przekonania, że należało nadać jej istotny walor dowodowy, co z kolei pozwalało na czynienie na jej podstawie ustaleń faktycznych w sprawie. Podkreślenia wymaga, że dowód z opinii biegłego ma charakter szczególnym, gdyż wymaga polemiki z wnioskami wywiedzionymi przez osobę mającą – w przeciwieństwie do sądu i stron - wiadomości specjalne w danej dziedzinie. Przyjmuje się, iż sąd w zasadzie ocenia opinię biegłego wyłącznie pod kątem logiki, spójności oraz tego, czy odpowiada na postawione tezy dowodowe ( por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 23 lipca 2014 r., III AUa 462/13), a niewątpliwie opinie biegłego J. W. sporządzone zostały w sposób rzetelny, prawidłowy i wyczerpujący. Opinię sporządził rzeczoznawca majątkowy w zakresie wyceny nieruchomości, tj. osoba kompetentna i posiadająca wiedzę specjalistyczną w zakresie wyceny nieruchomości. Przy tym nie bez znaczenia pozostawało, że rzeczoznawca J. W. jest wieloletnim biegłym sądowym, co uwzględniając jego bogate doświadczenie zawodowe w szacowaniu nieruchomości, w ocenie sądu odwoławczego dawało gwarancję prawidłowości dokonanych przez niego ustaleń. Mieć bowiem należało na uwadze, że biegły sądowy J. W. szczegółowo opisał czynniki jakie legły u podstaw oszacowania wynagrodzenia, a sąd okręgowy nie widział podstaw do negowania przyjętej metody wyceny. Też wyliczenia biegłego nie budziły zastrzeżeń, albowiem analiza treści opinii wskazywała, iż wyczerpująco przedstawił sposób dokonanej wyceny i przyjęte stanowisko szeroko uzasadnił, a sąd drugiej instancji w wywodzie biegłego nie dopatrzył się braku logiki czy spójności. W sytuacji, gdy strona zgłosiła zastrzeżenia co do pisemnej opinii biegłego, należy biegłego sądowego wezwać na rozprawę celem udzielenia ustnych wyjaśnień ( por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 13 kwietnia 1965 r., II CR 8/65), co w niniejszej sprawie uczyniono, gdyż biegły J. W. złożył pisemne wyjaśnienia (k. 395-396 akt), w których rzeczono odniósł się do zarzutów uczestnika, a te wyjaśnienia z uwagi na ich spójność, logiczność i wyczerpujący charakter, ocenić należało za wystarczające. W szczególności podzielić należało stanowisko odnośnie zastosowanego przez biegłego współczynnika „k”, gdyż jakkolwiek w § 32 ust. 6 pkt 1) omawianego rozporządzenia zostało przewidziane, że współczynnik korzystania z pasa służebności przesyłu przez przedsiębiorcę przesyłowego dla urządzeń podziemnych wynosi nie więcej niż 0,3, to jednak jednocześnie w § 32 ust. 7 w/w rozporządzenia dopuszczono w przypadku urządzeń podziemnych możliwość przyjęcia współczynnika wyższego warunkując to wystąpieniem „szczególnego przypadku”.
Taki szczególny przypadek występował w niniejszej sprawie, gdyż biegły J. W. bacząc na kryteria takie jak proporcje strefy oddziaływania do powierzchni nieruchomości, przeznaczenie nieruchomości, rodzaj i parametry urządzenia przesyłowego, zakres uprawnień przedsiębiorcy przesyłowego (uprawnienie duże, dotyczące gazociągu o dużych parametrach), zakres ograniczeń prawa własności (duży zakres) i brak korzyści dla właściciela nieruchomości z tytułu posadowienia urządzeń przesyłowych wyliczył, że sumarycznie cząstkowe wartości współczynnika „k” dawały wartość 0,39, a więc wyższą niż przewidziana standardowo w § 32 ust. 6 pkt 1 rozporządzenia wartość współczynnika „k” na poziomie 0,3. Bacząc na wyższe od przeciętnych ograniczenia dla właściciel nieruchomości wynikające z posadowienia urządzeń przesyłowych na ich działce, uzasadnione było określenie nieco wyższego współczynnika „k” przy szacowaniu należnego wnioskodawcom wynagrodzenia za ustanowienie służebności. W tym aspekcie sąd drugiej instancji uznał za przekonującą argumentację zaprezentowaną przez biegłego, że współczynnik „k” w wysokości 0,3 nie uwzględniał należycie wpływającego na faktyczny zakres obciążenia działki nr (...) ustanawianą służebnością przesyłu ograniczenia wynikającego z faktu ustalenia w planie miejscowym strefy kontrolowanej o szerokości 40 m dla przedmiotowego gazociągu, co wskazuje na istotnie wyższy wpływ istnienia gazociągu wysokiego ciśnienia na uprawnienia wnioskodawców jako właścicieli nieruchomości aniżeli w przypadku gazociągu niskiego ciśnienia, skoro sam pas służebności ustanowiono na szerokość wielokrotnie niższą (jedynie 6 m).
Zważając, że wynagrodzenie należne na podstawie art. 305 2 § 1 k.c. winno uwzględniać cały uszczerbek będący następstwem ustanowienia służebności przesyłu ( tak Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 20 września 2012 r., IV CSK 56/12), a w związku z ustanowieniem służebności przesyłu na spornej działce nr (...) w praktyce doszło do szerszego ograniczenia prawa własności właścicieli gruntu w jego zagospodarowaniu, niż wynikało to z szerokości pasa służebności określonego na jedynie 6 m, w tym brak możliwości pełnego korzystania z części nieruchomości w miejscu przebiegu gazociągu oraz jego pobliżu (ograniczenie związane np. z drzewostanem, zabudową i czasowym zajęciem pasa na potrzeby napraw i konserwacji), sąd odwoławczy uznał, że wynagrodzenie za ustanowienie służebności przesyłu o pow. 960 m2 na działce nr (...) w kwocie 44.886,82 zł, było adekwatne do zakresu ograniczeń w korzystaniu z nieruchomości przez wnioskodawców, dlatego też wynagrodzenie to należało określić na w/w poziomie, co też prawidłowo uczynił sąd pierwszej instancji.
Tak przyjmując sąd okręgowy apelację jako niezasadną oddalił, o czym na podstawie art. 385 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c., orzeczono w sentencji postanowienia.
sędzia Tomasz Radkiewicz
(...)
ZARZĄDZENIE
1. (...)
2. (...)
3. (...)
(...)