Treść orzeczenia
Sygn. akt II C 830/25 upr
Wyrok w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej
Dnia 8 sierpnia 2025 roku
Sąd Rejonowy w Białymstoku, II Wydział Cywilny w składzie:
Przewodniczący: sędzia Karol Olszewski
Protokolant: stażysta K. W.
po rozpoznaniu w dniu 8 sierpnia 2025 roku w L. na rozprawie sprawy z powództwa R. Ł. i wspólnicy spółki jawnej z siedzibą w O. przeciwko Towarzystwu (...) spółce akcyjnej z siedzibą w H. o zapłatę
I. zasądza od Towarzystwa (...) spółki akcyjnej z siedzibą w H. na rzecz R. Ł. i wspólnicy spółki jawnej z siedzibą w O. kwotę 4.404,40 zł (cztery tysiące czterysta cztery złote czterdzieści groszy) z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 26 kwietnia 2025 roku do dnia zapłaty;
II. oddala powództwo w pozostałym zakresie;
III. zasądza od Towarzystwa (...) spółki akcyjnej z siedzibą w H. na rzecz R. Ł. i wspólnicy spółki jawnej z siedzibą w O. kwotę 1.317 zł (tysiąc trzysta siedemnaście złotych) z odsetkami ustawowymi za opóźnienie za czas od dnia uprawomocnienia się niniejszego orzeczenia do dnia zapłaty tytułem zwrotu kosztów procesu.
Uzasadnienie
Powód R. Ł. i wspólnicy spółka jawna z siedzibą w O. wniósł o zasądzenie od pozwanego kwoty 4.404,40 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od 28 marca 2025 r. do dnia zapłaty. Ponadto wniósł o zasądzenie kosztów procesu. W uzasadnieniu wskazał, że podstawą żądania jest nabyta umową przelewu wierzytelność z tytułu szkody OC w pojeździe, obejmująca dopłatę do kosztów najmu pojazdu zastępczego, który trwał łącznie 22 dni z zastosowaniem stawki 418,20 zł brutto.
Pozwany Towarzystwo (...) spółka akcyjna z siedzibą w H. w sprzeciwie od nakazu zapłaty wniósł o oddalenie powództwa i zasądzenie kosztów procesu. Podniósł, że poszkodowany nie skorzystał z przedstawionej przez ubezpieczyciela propozycji zorganizowania najmu pojazdu za stawkę dobową 218 zł brutto, zatem postąpił wbrew obowiązkowi minimalizacji szkody.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
W dniu 17.12.2024 roku w wyniku zdarzenia drogowego uszkodzeniu uległ samochód marki D. (...) o nr rej. (...) użytkowany przez D. X. (1). Szkoda była likwidowana z umowy ubezpieczenia OC sprawcy kolizji przez Towarzystwo (...) spółkę akcyjną z siedzibą w H. (dalej jako: (...) S.A.).
Okoliczności bezsporne.
Poszkodowany D. X. (1) po zgłoszeniu szkody otrzymał propozycję zorganizowania najmu pojazdu zastępczego przez (...) S.A. Najem ten miała zorganizować wypożyczalnia prowadzona przez (...) sp. z o.o. Na prośbę poszkodowanego (...) sp. z o.o. przesłała w formie mailowej swój regulamin. Poszkodowany nie zdecydował się na współpracę z w/w wypożyczalnią, ponieważ regulamin przewidywał kary umowne i dodatkowe opłaty. Powyższy regulamin zawierał m.in. następujące obciążenia finansowe: złamanie zakazu palenia tytoniu, korzystania z papierosów elektronicznych – 500 zł, złamanie zakazu przewożenia zwierząt bez zabezpieczeń - 350 zł, uszkodzenie, zgubienie lub utrata kluczyka bądź pilota od pojazdu - 2 500 zł, uszkodzenie lub utrata kołpaka (za każdy kołpak) -150 zł, uszkodzenie felgi aluminiowej (za każdą felgę) - 1000 zł, uszkodzenie felgi stalowej (za każdą felgę) - 500 zł, zgubienie biletu parkingowego wystawionego przez operatora parkingu 250 zł, czy też niedostarczenie dokumentów szkodowych, notatki policyjnej, oświadczenia sprawcy w terminie wskazanym w pkt 52 – 1500 zł. Poszkodowany zwrócił się do wypożyczalni o zmianę niekorzystnych punktów regulaminu, jednak otrzymał odpowiedź odmowną.
Dowody: zeznania świadka D. X. (2), k. 51; notatka ze zgłoszenia szkody k. 14, Regulamin wypożyczalni samochodów (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością sp. k. na płycie CD dołączonej do sprzeciwu od nakazu zapłaty, k. 37.
W dniu 6 lutego 2025 r. D. X. (1) zawarł z R. Ł. i wspólnicy sp. j. w O. umowę najmu pojazdu zastępczego klasy E, na mocy której najął pojazd D. (...) klasy (...) po stawce 340 zł netto za dobę w przypadku najmu trwającego 20-24 dni. Umowa wprost stanowiła, iż brak jest kaucji, kar umownych, dodatkowych opłat oraz udziału własnego za szkodę w pojeździe. Najem w/w pojazdu trwał 22 dni kalendarzowych. W dniu 13 marca 2025 r. wynajmujący wystawił fakturę za wypożyczenie samochodu na kwotę 9.200,40 zł brutto.
Dowody: umowa najmu, k. 8; faktura, k. 7.
Poszkodowany umową cesji zbył na rzecz R. Ł. i wspólnicy sp.j. w O. wierzytelność, która przysługiwała od (...) S.A. tytułem odszkodowania wynikającego z wyżej opisanej szkody komunikacyjnej.
Dowód: umowa o przelew wierzytelności, k. 10.
Po przeprowadzeniu postępowania likwidacyjnego (...) S.A. w dniu 4.4.2025 r. przyznała odszkodowanie w wysokości 4.796,00 zł brutto tytułem uznanych kosztów najmu pojazdu zastępczego (22 dni x 218 zł brutto).
Okoliczności bezsporne.
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił opierając się częściowo na okolicznościach bezspornych, ponadto na dowodach z dokumentów dołączonych do pism procesowych. Ponadto poczyniono ustalenia w oparciu o dowód z zeznań świadka.
Sąd zważył, co następuje
Powództwo zasługiwało na uwzględnienie w przeważającej części.
Podstawą rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie były przepisy art. 822 § 1 k.c. w zakresie odpowiedzialności ubezpieczyciela w zw. z art. 34 ust. 1 ustawy z 22 maja 2003 r. o Ubezpieczeniach Obowiązkowych Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych. Podstawę odpowiedzialności posiadacza pojazdu mechanicznego stanowi art. 415 k.c. w zw. z art. 436 § 2 k.c. Szkoda objęta odpowiedzialnością ubezpieczyciela podlega naprawieniu według zasad ogólnych określonych w art. 361-363 k.c.
Sąd nie zgodził się ze zgłoszonym przez pozwanego zarzutem naruszenia art. 354 § 2 k.c. poprzez przyczynienie się przez poszkodowanego do zwiększenia rozmiarów szkody w następstwie nieskorzystania z oferty najmu pojazdu zastępczego za jego pośrednictwem. W sprawie niesporne było, że pozwany faktycznie przesłał poszkodowanemu standardowy szablon zawierający akceptowane stawki najmu pojazdu zastępczego za jego pośrednictwem, jednak nie jest to wystarczający dowód, by uznać, że propozycja ubezpieczyciela była realna.
Ponadto umowa najmu zawarta z poprzednikiem prawnym powoda nie zawierała dodatkowych opłat i kar umownych. Poszkodowany mógł więc takiej sytuacji domagać się usunięcia postanowień dotyczących kar umownych i dodatkowych opłat, tym bardziej, że swoim samochodem przewozi czasem zwierzęta. Skoro wypożyczalnia (...) na taką zmianę postanowień najmu nie wyraziła zgody, to poszkodowany miał prawo dokonać wyboru propozycji warsztatu i nie można wobec niego formułować zarzutu, że przyczynił się do zwiększenia rozmiaru szkody, tym bardziej, że stawka najmu zastosowana przez warsztat nie odbiegła od stawek spotykanych na rynku lokalnym.
W niniejszej sprawie brak jest zatem dowodów na to, że realna była możliwość zorganizowania najmu na podawanych przez ubezpieczyciela warunkach. Na etapie kontaktu z wypożyczalnią współpracującą z ubezpieczycielem okazało się, że najem ten jest znacznie mniej korzystny niż przedstawiał to wcześniej ubezpieczyciel. Nie można nie zauważyć, że odwoływanie się do rzekomych rabatów i ulg przez ubezpieczyciela może stanowić łatwy sposób na sztuczne obniżenie odszkodowania należnego poszkodowanemu, jak też godzić w jego prawo wyboru sposobu likwidacji szkody. Składanie przez ubezpieczyciela licznych, ale niczym nie popartych zapewnień nie może stanowić argumentu za tym, że poszkodowany przyczynił się do zwiększenia rozmiarów szkody.
Podkreślenia wymaga, iż odpowiedzialność pozwanego wynika z ubezpieczenia OC, przez co przy naprawieniu szkody mają zastosowanie zasady ogólne wskazane w art. 361-363 k.c. Poszkodowany był zmuszony do korzystania z pojazdu zastępczego nie z własnej winy, zatem niezasadne jest uznawanie, że w ramach obowiązku minimalizacji szkody był zobowiązany do korzystania z usług przedsiębiorcy, który oferuje niższe stawki wynajmu pojazdów. Obowiązek nieprzyczyniania się do zwiększania szkody nie sięga bowiem aż tak daleko. Od przeciętnego poszkodowanego, który jest w stosunku najmu konsumentem można bowiem wymagać jedynie zachowań odpowiednich dla przeciętnego konsumenta. Przeciętny poszkodowany-konsument powinien zaś dopilnować, aby najem, z którego korzysta odbywał się po stawkach rynkowych i przez niezbędny okres. Nie sposób oczekiwać, aby jego aktywność poszerzała się o dodatkowe zachowania w postaci akceptowania tańszych ofert bez zważania na treść zapisów umownych lub regulaminowych, którymi byłby związany.
Mając na uwadze powyższe należało uznać, że wysokość szkody w niniejszej sprawie wyraża się w koszcie najmu podanym w fakturze VAT i wynosi 9.200,40 zł brutto. Dokonując zaś wyliczenia jaka dopłata należy się powodowi z tytułu szkody objętej niniejszym postępowaniem należało od w/w kwoty odliczyć wypłacone dotychczas odszkodowanie, co dało wynik 4.404,40 zł.
O odsetkach ustawowych za opóźnienie orzeczono na podstawie art. 481 § 1 i 2 k.c. zasądzając je od dnia 29 kwietnia 2025 roku. Stosownie do treści art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych: zakład ubezpieczeń wypłaca odszkodowanie w terminie 30 dni licząc od dnia złożenia przez poszkodowanego lub uprawnionego zawiadomienia o szkodzie. Powód doręczył pozwanemu w dniu 26 marca 2025 r. e-maila z wezwaniem do zapłaty kwoty z tytułu najmu, a więc dopiero w tej dacie dokonał zgłoszenia szkody z tytułu najmu pojazdu zastępczego. Roszczenie stałoby się wymagalne od dnia 26 kwietnia 2025 r., jednak data ta wypadała w sobotę, a zaś zgodnie z art. 115 k.p.c. jeżeli koniec terminu do wykonania czynności przypada na dzień uznany ustawowo za wolny od pracy lub na sobotę, termin upływa następnego dnia, który nie jest dniem wolnym od pracy ani sobotą. Roszczenie stało się więc wymagalne z dniem 29 kwietnia 2025 r.
W pkt II oddalono powództwo w zakresie pozostałych odsetek.
O kosztach procesu orzeczono w pkt III sentencji na podstawie art. 98 § 1 k.p.c. W skład poniesionych przez powoda kosztów wchodziły: opłata sądowa od pozwu w wysokości 400 zł, koszty zastępstwa procesowego w wysokości 900 zł ustalone w oparciu o § 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie, do którego doliczyć należało kwotę 17 zł z tytułu opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.
O odsetkach od kwoty zasądzonej tytułem zwrotu kosztów procesu orzeczono na podstawie art. 98 § 1 1 k.p.c.