descriptionTreść orzeczenia

Sygnatura akt II C 2623/19

Wyrok w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej

19 grudnia 2025 r.

Sąd Rejonowy Szczecin-Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie II Wydział Cywilny w składzie:

Przewodniczący: asesor sądowy Krzysztof Zalewski

Protokolant: Monika Łaźniowska-Szymaszek

Uzasadnienie

Pozwem z 7 sierpnia 2019 r. (data nadania - k. 33) powód X. C. wniósł o zasądzenie od pozwanego Towarzystwo (...) Spółki Akcyjnej z siedzibą w I. kwoty 6 235,78 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi za okres od 6 stycznia 2017 r. do dnia zapłaty oraz kosztów procesu, według norm przepisanych.

W uzasadnieniu pozwu wskazano, iż powód dochodzi zapłaty części odszkodowania za szkodę poniesioną przez poszkodowanych X. i J. G. z tytułu uszkodzenia pojazdu marki A. (...) nr rej. (...), stanowiącego ich własność. Do powstania szkody doszło w skutek emisji zanieczyszczeń chemicznych przez Zakłady (...) S.A. posiadające w dacie szkody ubezpieczenie OC u pozwanego. Swoją legitymację procesową powód wywodził z umowy cesji, zawartej z poszkodowanymi. Wskazał, iż w toku postępowania likwidacyjnego pozwany ubezpieczyciel przyjął odpowiedzialność za szkodę i wypłacił na rzecz poszkodowanych wynagrodzenie w wysokości 9 110,23 zł. Wobec zaniżenia przyznanego wynagrodzenia, powód sporządził własny kosztorys naprawy, zgodnie z którym szkoda wyraża się kwotą 15 346,01 zł. W niniejszym postępowaniu dochodzi różnicy pomiędzy należnym odszkodowaniem a dotychczas wypłaconym odszkodowaniem. Powód dochodzi również odsetek ustawowych za opóźnienie od należnego odszkodowania od dnia następnego po upływie terminu 30 dni od dnia zgłoszenia szkody pozwanemu ubezpieczycielowi.

Nakazem zapłaty z 28 sierpnia 2019 r. orzeczono zgodnie z żądaniem powoda.

W sprzeciwie od nakazu zapłaty z 16 września 2019 r. pozwany Towarzystwo (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w I. wniósł o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie od powoda na jego rzecz kosztów procesu, według norm przepisanych. Pozwany podniósł zarzut braku legitymacji czynnej do wystąpienia z powództwem, wobec braku określenia w treści umowy przelewu wierzytelności wysokości wynagrodzenia. W dalszej kolejności podniósł zarzut braku odpowiedzialności polisowej za przedmiotową szkodę (ponad wypłacone odszkodowanie w kwocie 9 110,23 zł), wobec wyczerpania sumy ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej przysługującej (...) S.A. w dacie szkody. W przypadku nieuwzględnienia powyższych zarzutów, pozwany zakwestionował również wysokość roszczenia powoda z tytułu kosztów naprawy pojazdu.

Pismem z 31 grudnia 2019 r. powód wniósł o wezwanie do udziału w sprawie w charakterze strony pozwanej Grupę (...) Zakłady (...) Spółkę Akcyjną z siedzibą w N. obok dotychczasowego pozwanego. Jednocześnie powód zmodyfikował żądanie pozwu w ten sposób, iż wniósł o zasądzenie solidarnie od pozwanego i dopozwanego kwoty 6 235,78 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi za okres od 6 stycznia 2017 r. do dnia zapłaty wraz z kosztami procesu według norm przepisanych z tym zastrzeżeniem, że zapłata zasądzonego roszczenia przez jednego z dłużników solidarnych zwalnia drugiego dłużnika.

Pismem z 18 marca 2021 r. powód wskazała, że nie kwestionuje twierdzeń pozwanego ubezpieczyciela w zakresie wyczerpania w dniu 25 kwietnia 2017 r. sumy z ubezpieczenia OC z tytułu emisji zanieczyszczeń chemicznych przysługującego ubezpieczonym Zakładom (...) S.A.

Postanowieniem z 20 grudnia 2021 r. wezwano do udziału w sprawie Grupę (...) Spółkę Akcyjną z siedzibą w N. w charakterze pozwanego.

W odpowiedzi na pozew z 19 stycznia 2022 r. pozwany Grupa (...) Zakłady (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w N. wniósł o oddalenie powództwa i zasądzenie od powoda na jego rzecz kosztów procesu, według norm przepisanych. Strona pozwana zakwestionowała, że w pojeździe marki A. (...) o nr rej. (...) doszło do szkody chemicznej, rzekoma szkoda chemiczna wskazywana przez powoda pozostawała w związku przyczynowo-skutkowym z emisją substancji do atmosfery z instalacji pozwanego, tj. ruchem jego przedsiębiorstwa, działanie pozwanego w zakresie prowadzenia przedsiębiorstwa miało charakter bezprawny, pozwany w jakikolwiek sposób uznał roszczenie powoda lub jego poprzedników prawnych oraz powód w sposób ważny i skuteczny nabył wierzytelność wobec pozwanych. Ponadto pozwany podniósł zarzut nieudowodnienia roszczenia, bowiem powód nie wykazał, że ślady na karoserii pojazdu marki A. (...) o nr rej. (...) mają charakter szkody chemicznej, jaka konkretnie substancja miałaby uszkodzić pojazd poszkodowanych a jeżeli ślady faktycznie są szkodą chemiczną, że substancja, która rzekomo uszkodziła pojazd poszkodowanych, została wyemitowana przez pozwanego, że wyłącznie pozwana emituje substancję, która rzekomo uszkodziła pojazd powódki oraz kiedy i gdzie dokładnie doszło do rzekomej szkody chemicznej. Nadto pozwany podniósł zarzut braku legitymacji czynnej oraz z ostrożności procesowej zarzut niewykazania roszczenia co do wysokość i przedawnienia roszczenia powoda.

W dalszym toku postępowania strony podtrzymały swoje stanowiska w sprawie.

Są d ustalił następujący stan faktyczny:

X. G. i J. G. nabyli w dniu 27 listopada 2015 r. pojazd marki A. (...) o nr rej. (...) za cenę 53 000 zł. W chwili nabycia pojazd znajdował się w stanie nieuszkodzonym. Z pojazdu w przeważającej mierze korzystał X. G., który dojeżdżał nim do pracy do zakładu chemicznego prowadzonego przez pozwanego Grupę (...) Spółkę Akcyjną z siedzibą w N. i parkował go w pobliżu zakładów chemicznych (w obszarze oddziaływania zakładu). W trakcie użytkowania pojazdu wielokrotnie dochodziło do sytuacji, w których był on pokryty pyłami pochodzącymi z emitorów Zakładów (...). W listopadzie 2016 r. doszło do uszkodzenia powłoki lakierniczej pojazdu. Poszkodowany X. G. zauważył wówczas występowanie nalotów na powierzchni lakieru, których nie udało się usunąć mimo podejmowanych prób mycia i polerowania.

Dowód:

- zeznania poszkodowanego świadka X. G. (k. 433-438),

- zeznania poszkodowanej świadek J. G. (k. 449-452).

C. z 22 listopada 2016 r. została zgłoszona w dniu 6 grudnia 2016 r., pozwanemu Towarzystwo (...) Spółki Akcyjnej z siedzibą w I. który w toku postępowania likwidacyjnego uznał swoją odpowiedzialność i ustalił wysokość szkody na kwotę 6 951,52 zł. Następnie, po wniesieniu przez pełnomocnika poszkodowanych odwołania, pozwany dokonał ponownej weryfikacji ustaleń i określił wartość szkody na kwotę 9 110,23 zł, którą to kwotę wypłacił poszkodowanym. Pozwany określając wysokość odszkodowania na ww. kwotę uwzględnił możliwość skorzystania z ulg i rabatów w sieci zakładów naprawczych współpracujących z ubezpieczycielem.

Pozwany ubezpieczyciel uznając swoją odpowiedzialność za szkodą zgłoszoną przez poszkodowanych kierował się pismem pozwanego Grupy (...) Zakłady (...) Spółki Akcyjnej z siedzibą w N. z 13 stycznia 2017 r. w którym wskazano, że Zakłady (...) potwierdzając przyjęcie odpowiedzialności za uszkodzenie powłok lakierniczych pojazdów osób trzecich, zgodnie z załączonym wykazem 26 szkód. Ponadto Zakłady (...) wskazały, że udział własny (franszyza) spółki w szkodzie osób trzecich, którą Zakłady (...) zobowiązują się zapłacić wynosi 68 796 zł. W załączonym do pisma wykazie znajdowała się między innym pozycja dotycząca szkody w pojeździe marki A. (...) o nr rej. (...) na rzecz poszkodowanego X. G..

Poszkodowany X. G. nie zgadzając się z wyceną pozwanego ubezpieczyciela zlecił sporządzenie prywatnego kosztorysy, z której wynikał koszt naprawy pojazdu do stanu sprzed szkody w wysokości 15 346,01 zł.

Dowód:

- decyzja ubezpieczyciela z 17 stycznia 2017 r. (k. 14),

- informacja o wysokości szkody częściowej w pojeździe (k. 15),

- kalkulacja naprawy nr (...) (k. 16-24),

- kosztorys eurotax nr (...) (k. 25-32),

- informacja o wysokości szkody częściowej w pojeździe wraz z kalkulacją (k. 55-59),

- pełnomocnictwo (k. 60),

- odwołanie z 3 stycznia 2017 r. (k. 61),

- dokumentacją dotycząca możliwych do uzyskania ulg i rabatów w sieci zakładów naprawczych współpracujących z ubezpieczycielem (k. 68-85),

- pismo Zakładów (...) z 13 stycznia 2017 r. (k. 120-121),

- akta szkody umieszczone na płycie CD (k. 571).

G. 2 lutego 2017 r. poszkodowani X. G. oraz J. G. dokonali cesji na rzecz powoda wierzytelności, jaka im przysługiwała w stosunku do sprawcy Zakładów (...) i jego ubezpieczyciela o zapłatę należnego odszkodowania, w związku z doznaną szkodą, wynikającą z uszkodzenia ich pojazdu o nr rej. (...), w dniu 22 listopada 2016 r., w skutek emisji zanieczyszczeń chemicznych przez Zakłady (...). Powód dokonał zapłaty za cesję w wysokości 500 zł.

Dowód:

- umowa cesji praw z 2 lutego 2017 r. (k. 13),

- załącznik do umowy cesji wierzytelności w przedmiocie zapłaty ceny (k. 105),

- potwierdzenie przelewu zapłaty ceny zakupu wierzytelności (k. 106),

- zeznania poszkodowanego X. G. (k. 433-438),

- zeznania poszkodowanej J. G. (k. 449-452).

W dniu 30 czerwca 2016 r. została zawarta umowa ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej nr (...) pomiędzy Grupą (...) S.A. z siedzibą w N. (ubezpieczający/ubezpieczony) a (...) S.A. z siedzibą w I. oraz (...).U. S.A. (...) z siedzibą w I. (ubezpieczyciele/konsorcjum ubezpieczycieli). Prowadzącym ubezpieczycielem w ramach konsorcjum ubezpieczycieli (reprezentującym konsorcjum na zewnątrz) został (...) S.A. z siedzibą w I. (do obowiązków prowadzącego należała obsługa szkód wywołanych przez ubezpieczonego). Strony ustaliły sumę gwarancyjną na kwotę 5 500 000 zł na jeden i wszystkie wypadki ubezpieczeniowe w okresie ubezpieczenia oraz podlimit na szkody rzeczowe powstałe w związku z emisją bieli tytanowej przez ubezpieczonego na kwotę 3 000 000 zł na jeden i wszystkie wypadki ubezpieczeniowe w okresie ubezpieczenia. Suma ubezpieczenia w ramach podlimitu związanego z emisją bieli tytanowej została wyczerpana w dniu 25 kwietnia 2017 r.

Bezsporne, a nadto dowód:

- umowa ubezpieczenia OC z 30 czerwca 2016 r. wraz z dodatkiem nr 1 (k. 138-144),

- pismo Grupy (...) S.A. z siedzibą w N. z 14 sierpnia 2020 r. (k. 145).

Grupa (...) S.A. z siedzibą w N. prowadzi działalność wytwórczą, między innymi w zakresie produkcji nawozów i związków azotowych, wydobywania minerałów dla przemysłu chemicznego oraz do produkcji nawozów, produkcji barwników i pigmentów, produkcji pozostałych podstawowych chemikaliów nieorganicznych, a także działalności związane z rekultywacją i pozostałą działalnością usługową związana z gospodarką odpadami.

Bezsporne a nadto dowód:

- odpis z KRS (k. 194-196).

Wobec Grupy (...) Zakłady (...) S.A. X. Województwa (...) wydał w dniu 9 stycznia 2014 r. decyzję udzielającą pozwolenia zintegrowanego na prowadzenie instalacji do spalania paliw o mocy nominalnej ponad 50 MW - Elektrociepłownia (...), zakładowej oczyszczalni ścieków, instalacji do produkcji: kwasu siarkowego, bieli tytanowej, amoniaku, mocznika, kwasu fosforowego, pulp superfosfatowych, nawozów mineralnych. Pozwolenie Zintegrowane zezwala Grupie (...) na wprowadzanie pyłów i gazów do powietrza z poszczególnych instalacji eksploatowanych na terenie przedsiębiorstwa pozwanej w ilościach zestawionych w Załączniku nr 1, 2, 3 do Pozwolenia. Decyzja ta została zmieniona przez X. Województwa (...) w dniu 30 grudnia 2014 r. m.in. w zakresie opisu instalacji i technologii oraz rodzaju, miejsca emisji lub sposobu zagospodarowania powstających zanieczyszczeń, w dniu 6 września 2014 r. w zakresie wymagań zapewniających ochronę gleby, ziemi i wód gruntowych, w tym środków zapobiegających emisjom, w dniu 14 kwietnia 2015 r. w zakresie warunków eksploatacyjnych i ochrony środowiska, w dniu 21 lipca 2015 r. ponownie w zakresie warunków eksploatacyjnych i ochrony środowiska, w dniu 22 października 2015 r. w zakresie warunków wprowadzania do środowiska substancji i energii oraz w dniu 21 września 2016 r. i 21 lipca 2017 r. w zakresie instalacji objętych pozwoleniem zintegrowanym.

Dowód:

- decyzja z 9 stycznia 2014 r. (k. 237-266),

- decyzje zmieniające (k. 267-308).

Pozwana w związku z produkcją bieli tytanowej wprowadza do powietrza pyły i gazy z instalacji eksploatowanych na terenie przedsiębiorstwa. W wyniku działalności Grupy (...) Zakłady (...) S.A. dochodzi do emisji do powietrza między innymi tlenków siarki, amoniaku, związków fluoru.

Grupa (...) prowadzi monitoring ciągły i okresowy emisji zanieczyszczeń do powietrza i utrzymuje standardy wyznaczone Pozwoleniem Zintegrowanym. Częstotliwość emisji pyłów i gazów związana jest z procesem produkcyjnym. Emisja występuje w sposób ciągły lub okresowy (w węzłach, które pracują okresowo). Grupa (...) jest zobowiązana do stałego przeglądu bieżącego instalacji. Zgodnie z harmonogramem odbywają się w nich roczne postoje remontowe. Grupa (...) dokonuje pomiaru immisji w trzech punktach poza zakładem - na północ, na południe i na zachód od instalacji. Znajdują się one w odległości 2 km od zakładu. Spółka monitoruje w ten sposób tlenki siarki, amoniak i związki fluoru.

Na terenie zakładu Grupy (...) w N. znajdują się inne podmioty, które również powodują emisję do powietrza – M., N., Elektrociepłownia (...), (...), X. Polska. I tak (...) sp. z o.o. posiada pozwolenie zintegrowane na prowadzenie instalacji do zgazowania węgla, zlokalizowanej na terenie Zakładu (...) technologicznej N. (...) pryz ul. (...). Przedsiębiorstwo (...) S.A. w N. decyzją starosty (...) z dnia 12 września 2013 r. zmienionej decyzją z dnia 5 grudnia 2014 r. posiada Pozwolenie Zintegrowane na prowadzenie instalacji energetycznego spalania paliwa miału węglowego. (...) sp. z o.o przy ul. (...) w N. posiada pozwolenie zintegrowane z dnia 22 maja 2015 r. na prowadzenie instalacji do wytwarzania acetylenu. (...) sp. z o.o. posiada natomiast pozwolenie z dnia 14 listopada 2014 r. na wykorzystywanie w produkcji gorących kondensatów parowych kwasu solnego, kwasu siarkowego, chlorku glinu, ziemi okrzemkowej, celulozy, azotu sprężonego oraz posiada magazyn kwasu siarkowego.

Dowód:

- decyzja z 9 stycznia 2014 r. (k. 237-266),

- decyzja z 26 września 2014 r. (k. 267-268,

- decyzja z 30 grudnia 2014 r. z załącznikami (k. 269-274),

- decyzja z 14 kwietnia 2015 r. z załącznikami (k. 275-280),

- decyzja z 21 lipca 2015 r. z załącznikami (k. 281-287),

- decyzja z 22 października 2015 r. (k. 288),

- decyzja z 21 września 2016 r. z załącznikami (k. 289-297),

- postanowienie z 17 października 2016 r. (k. 298),

- decyzja z 21 lipca 2017 r. (k. 299-303),

- mapa z lokalizacją punktów monitoringu kontroli jakości powietrza (k. 309),

- wykaz instalacji (k. 310-311),

- decyzja z 24 czerwca 2014 r. (k. 312-321),

- decyzja z 3 grudnia 2014 r. (k. 322-331),

- decyzja z 22 maja 2015 r. z załącznikami (k. 332-347),

- decyzja z 12 września 2013 r. (k. 348-355),

- decyzja z 5 grudnia 2014 r. (k. 356-357),

- zeznania świadka X. W. (k. 420-431),

- zeznania świadka X. H. (k. 440-445).

W grudniu 2019 r. na zlecenie pozwanej grupy (...) sporządzona została ekspertyza: „Badanie zasięgu i oddziaływania emisji substancji chemicznych (zanieczyszczeń) emitowanych przez instalacje Grupy (...) Zakłady (...) S.A., które mogą być przyczyną roszczeń szkodowych dotyczących uszkodzeń pojazdów samochodowych w otoczeniu instalacji produkcyjnych zakładu”. Z ekspertyzy wynika, że „zasięg oddziaływania Grupy (...), który może przyczynić się do powstania zabrudzeń (osadów) na powierzchni karoserii samochodów, ogranicza się głównie do terenu Zakładów, a poza nim nie przekracza dystansu 220 m od jego granic”, ponadto w ekspertyzie stwierdzono, iż „analiza próbek karoserii po badaniach terenowych wykazała, że zgromadzone osady i zabrudzenia na powierzchni próbek karoserii samochodów nowych (młodszych niż 3 lata) oraz dłużej eksploatowanych (kilkuletnich) w badaniach terenowych prowadzonych przez 3 miesiące w sąsiedztwie parkingu przy ul. (...) w N. usunięto przy pomocy preparatów do mycia i konserwacji lakierów samochodowych. Miejscowe zmatowienie powłoki lakierniczej, eksponowanej na rzeczywiste oddziaływanie czynników fizyko-chemicznych usunięto za pomocą glinkowania, nie były to osady czy zabrudzenia, które spowodowały uszkodzenie powłoki lakierniczej, testy laboratoryjne symulujące narażenia próbek na warunki zbliżone do warunków atmosfery przemysłowej występującej na terenie (...) N. lub w jego okolicy nie spowodowały uszkodzenia powłok lakierniczych”.

Dowód:

- ekspertyza z grudnia 2019 r. (k. 197-226).

Zakres uszkodzeń pojazdu marki A. (...) o nr rej. (...), należącego do poszkodowanych, w zakresie szkody z 22 listopada 2016 r., obejmuje destrukcję chemiczną zewnętrznych poszyć nadwozia pojazdu. Koszt naprawy pojazdu poszkodowanych z uwzględnieniem oryginalnych części zamiennych i średniej stawki za roboczogodzinę stosowanej w zakładach nieautoryzowanych i w autoryzowanych serwisach (...), wynosił 12.610,73 zł, w listopadzie 2016 r.

Dowód:

- opinia biegłego sądowego z 20 listopada 2023 r. wraz z kalkulacją (k. 466-478),

- opinia uzupełniająca z 10 lipca 2024 r. (k. 511-513),

- opinia uzupełniająca z 27 marca 2025 r. (k. 535-537).

Powyższy stan faktyczny sąd ustalił w oparciu o podane wyżej dowody z dokumentów, których autentyczność i wiarygodność nie budziła żadnych wątpliwości sądu. Autentyczność dokumentów nie była kwestionowana również przez strony postępowania. Stan faktyczny został ustalony nadto w oparciu o zeznania poszkodowanych X. G. i J. G., w których potwierdzili, w jaki sposób pojazd był użytkowany i gdzie on był parkowany, a także kiedy zauważyli uszkodzenia pojazdu, jaki był zakres szkody i na czym polegał i jak przebiegło postępowanie likwidacyjne oraz cesja wierzytelności na rzecz powoda. W toku postępowania przesłuchani zostali w charakterze świadków także pracownicy pozwanego Grupy (...) Zakłady (...) S.A - X. W. i X. H.. Zeznania te pozwoliły odtworzyć stosowane przez pozwanego procedury w zakresie ustalania prawdopodobieństwa powstania szkód na skutek działania produkcyjnego zakładu, a także pozwoliły ustalić sposób działania instalacji produkcyjnych pozwanego, zakres ich monitoringu i kontroli. Wszystkie złożone przez świadków zeznania stały się podstawą ustaleń faktycznych, gdyż wiarygodność świadków nie budziła wątpliwości sadu. Kluczowym dowodem z punktu widzenia ustaleń faktycznych była również opinia (główna i uzupełniające) biegłego sądowego z zakresu techniki samochodowej X. X. (1), który potwierdził istnienie uszkodzeń na pojeździe poszkodowanych, przedstawił swoją ocenę co do ich pochodzenia (tj. w skutek emisji substancji chemicznych przez Zakłady (...)) oraz ustalił wysokość szkody. Sąd uznał opinie biegłego za w pełni wiarygodne ze względu na ich spójność, rzetelność i zgodność z zasadami doświadczenia życiowego oraz wiedzą sądu posiadaną z urzędu z innych podobnych spraw gdzie analizowane były kwestie wpływu emisji zanieczyszczeń chemicznych na zewnętrzne poszycie nadwozia pojazdu.

S ąd zważył, co następuje

Powództwo okazało się zasadne w części.

W niniejszej sprawie powód dochodził kwoty 6 235,78 zł stanowiącej uzupełniające odszkodowanie za szkodę wywołaną w związku z ruchem przedsiębiorstwa pozwanego Grupy (...) S.A. z siedzibą w N.. Przedmiotowa szkoda powstała w pojeździe marki A. (...) o nr rej. (...), stanowiącym w dacie szkody własność poszkodowanych X. G. i J. G..

W pierwszej kolejności, należy odnieść się do zarzutu braku legitymacji procesowej po stronie powoda. W ocenie sądu zarzut ten okazał się niezasadny, albowiem powód w sposób dostateczny wykazał przejście na jego rzecz wierzytelności przysługującej poszkodowanym X. G. i J. G.. Powyższe potwierdza treść przedłożonej umowy cesji wierzytelności z 2 lutego 2017 r. wraz z załącznikiem do tej umowy w którym jednoznacznie wskazano kwotę 500 zł tytułem ceny zakupu wierzytelności. Nadto powód przedłożył również dowód zapłaty wynagrodzenia z tytułu jej zawarcia. Kolejno fakt zawarcia skutecznej umowy cesji potwierdzili również poszkodowani X. G. i J. G. w toku zeznań wskazując, iż wspólnie dokonali cesji praw w przedmiocie odszkodowania za szkodę z 22 listopada 2016 r., w pojeździe marki A. (...) o nr rej. (...), przysługującą względem Zakładu (...) i jego ubezpieczyciela na rzecz powoda. Zawarta umowa cesji wywoływała przy tym zarówno skutek zobowiązujący, jak i rozporządzający. Z tych względów zarzuty pozwanych dotyczące braku skutecznego zawarcia umowy cesji w skutek naruszenia art. 509 §1 k.c. poprzez brak określenia ceny sprzedaży wierzytelności ( essentialia negotii umowy cesji) należy uznać za bezpodstawny.

Kolejno sąd wskazuje, iż w realiach sprawy nastąpiło wyczerpanie sumy ubezpieczenia wynikającej z zawartej 30 czerwca 2016 r. umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej nr (...) pomiędzy Grupą (...) S.A. z siedzibą w N. a (...) S.A. z siedzibą w I. oraz (...).U. S.A. (...) z siedzibą w I.. Fakt ten został wykazany dokumentem załączonym do akt w postaci polisy ubezpieczeniowej, jak i z treści pisma Grupy (...) Zakłady (...) S.A. w N. z 14 sierpnia 2020 r. Dokumenty te nie było w toku procesu kwestionowane. Tym samym uznano, że pozwany ubezpieczyciel nie ponosi odpowiedzialności ponad sumę wyczerpanego ubezpieczenia, w tym za dochodzone pozwem uzupełniające odszkodowanie. Zgodnie bowiem z art. 824 § 1 k.c. jeżeli nie umówiono się inaczej, suma ubezpieczenia ustalona w umowie stanowi górną granicę odpowiedzialności ubezpieczyciela. Z tych względów powództwo względem pozwanego ubezpieczyciela podlegało oddaleniu.

Podstawę prawną odpowiedzialności odszkodowawczej pozwanego Grupy (...) w N. (bezpośredniego sprawcy szkody) stanowi art. 435 § 1 k.c. zgodnie z którym prowadzący na własny rachunek przedsiębiorstwo lub zakład wprawiany w ruch za pomocą sił przyrody (pary, gazu, elektryczności, paliw płynnych itp.) ponosi odpowiedzialność za szkodę na osobie lub mieniu, wyrządzoną komukolwiek przez ruch przedsiębiorstwa lub zakładu, chyba że szkoda nastąpiła wskutek siły wyższej albo wyłącznie z winy poszkodowanego lub osoby trzeciej, za którą nie ponosi odpowiedzialności.

W tym zakresie sąd zważył, że przesłankami odpowiedzialności odszkodowawczej osoby prowadzącej na swój rachunek przedsiębiorstwo lub zakład wprawiany w ruch siłami przyrody jest wyrządzenie szkody przez ruch tego przedsiębiorstwa oraz związek przyczynowy w rozumieniu art. 361 § 1 k.c. pomiędzy ruchem przedsiębiorstwa a szkodą. Przy tym, z art. 435 § 1 k.c. nie wynika domniemanie, że szkoda pozostaje w związku z ruchem przedsiębiorstwa, zatem winno to zostać wykazane.

Przyjęcie przez ustawodawcę zasady odpowiedzialności prowadzącego przedsiębiorcy na podstawie ryzyka powoduje, że jej wyłączenie możliwe jest tylko w razie wykazania okoliczności egzoneracyjnych. W świetle art. 435 § 1 k.c. należą do nich siła wyższa, wyłączna wina poszkodowanego lub wyłączna wina osoby, za którą odpowiedzialności nie ponosi. Nawet więc dowód braku winy prowadzącego przedsiębiorstwo nie zwolni go od odpowiedzialności za szkodę.

Zaostrzona odpowiedzialność prowadzącego przedsiębiorstwo jest niezależna od jego działań lub zaniechań. Inaczej mówiąc, do odpowiedzialności z art. 435 § 1 k.c. nie jest wymagana jakakolwiek nieprawidłowość działania (tj. naruszenie ogólnie obowiązujących norm ani stosowanych zasad postępowania) podmiotu zobowiązanego, a wystarczającą przesłanką jego odpowiedzialności jest wyrządzenie szkody przez ruch przedsiębiorstwa lub zakładu.

Wskazać należy, że do przesłanek odpowiedzialności za szkodę w niniejszej sprawie nie należy także bezprawność. Działania lub zaniechania składające się na funkcjonowanie przedsiębiorstwa lub zakładu, a stanowiące przyczynę szkody nie muszą naruszać reguł porządku prawnego, a w szczególności norm prawnych dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy, bezpieczeństwa produktów czy prawa sąsiedzkiego. W uchwale z 7 kwietnia 1970 r. (III CZP 17/70), która do dziś nie straciła na aktualności Sąd Najwyższy wskazał, że zakład przemysłowy odpowiada na podstawie art. 435 § 1 k.c. za szkody spowodowane emitowaniem substancji trujących również wtedy, gdy stężenie ich nie przekracza norm ustalonych w przepisie art. 2 ustawy z dnia 21 kwietnia 1966 r. (Dz. U. nr 14, poz. 87) i w przepisach wydanego na jego podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 13 września 1966 r. (Dz. U. nr 42, poz. 253), chyba że chodzi o powszechnie odczuwane w danym rejonie skutki pogorszenia się środowiska przyrodniczego. W ocenie Sądu Najwyższego spełnienie przez przedsiębiorstwo wymogów środowiskowych (działanie w ramach prawa) nie wyklucza więc jego odpowiedzialności cywilnoprawnej na podstawie art. 435 §1 k.c.

Podzielając powyższe stanowisko Sądu Najwyższego wskazać należy, że Pozwolenie Zintegrowane udzielone Grupie (...) w zakresie emisji pyłów i gazów do powietrza dotyczy jednie dopuszczalnego wpływu działalności zakładu na środowisko (skali emisji substancji chemicznych). Pozwolenie to nie przyznało Grupie (...) prawa niszczenia cudzego mienia. W tym zakresie emisja szkodliwych substancji do powietrza - jakkolwiek na gruncie prawa ochrony środowiska legalna - na gruncie cywilnej odpowiedzialności deliktowej nadal jest bezprawna, determinując odpowiedzialność z art. 435 §1 k.c.

Sąd zważył, że fakt wystąpienia szkody w skutek ruchu Zakładu (...) w N. (emisji substancji chemicznych) został wykazany zeznaniami poszkodowanych X. G. i J. G. oraz opinią biegłego X. X. (2). Z zeznań X. G. wynika, że dojeżdżał przedmiotowym pojazdem do pracy do N. i parkował go w pobliżu Zakładów (...) (poszkodowany pracował w Zakład (...)). Samochód stał więc przez 8 godzin dziennie we wszystkie dni robocze w bezpośrednim sąsiedztwie zakładu produkcyjnego pozwanego. Okoliczność ta ma kluczowe znaczenie w zakresie istnienia związku przyczynowego między działaniem przedsiębiorstwa pozwanego a zaistniałą szkodą. Poszkodowani zeznali ponadto, że pojazd w chwili jego zakupu nie miał żadnych uszkodzeń powłok zewnętrznych. W tej sytuacji należy przyjąć, że to właśnie działalność pozwanego Grupy (...) (emisja szkodliwych substancji), na której skutki pojazd był codziennie przez wiele godzin eksponowany, jest przyczyną powstania szkody, gdyż w innych miejscach pojazd nie był narażony na zanieczyszczenia chemiczne. Fakt ten potwierdza również ekspertyza z grudnia 2019 r. wykonana na zlecenie pozwanego Grupy (...) w której wprost wskazano: „zasięg oddziaływania Grupy (...), który może przyczynić się do powstania zabrudzeń (osadów) na powierzchni karoserii samochodów, ogranicza się głównie do terenu Zakładów, a poza nim nie przekracza dystansu 220 m od jego granic”. Oznacza to, że nawet w prywatnej opinii (wykonanej na zlecenie pozwanego Grupy (...)) przyznano, iż działalność spółki (emisja substancji chemicznych) może prowadzić do szkód zewnętrznych poszyć nadwozia pojazdów parkowanych na terenie zakładów (jak to miało miejsce w realiach sprawy). Dodatkowo sąd miał na względzie, iż nawet niektórzy pracownicy pozwanego Zakładu (...) zajmujący się m.in. spełnianiem przez spółkę norm środowiskowych (np. Kierownik Biura Ochrony (...) – X. W.) wprost przyznali w toku zeznań, iż zgłaszali do spółki szkodę w pojeździe w zakresie karoserii w związku z emisję substancji chemicznych przez Zakład (...) (k. 426). Należy więc przyjąć, iż wbrew stanowisku pozwanego Grupy (...) nawet część jego pracowników uważała zakład za odpowiedzialny za szkody w pojeździe związane z emisję substancji chemicznych.

Jednocześnie zauważyć należy, iż pozwany Grupa (...) wskazywał w toku postępowania na funkcjonowanie innych zakładów produkcyjnych w swojej okolicy emitujących szkodliwe substancje chemiczne, to w żaden sposób nie wykazał, że to właśnie działalność tych podmiotów jest przyczyną szkody w pojeździe poszkodowanych. Biorąc pod uwagę fakt, że strona pozwana wprost przyznaje, że emituje do powietrza i wody szkodliwe substancje chemiczne określone w Pozwoleniu Zintegrowanym oraz uwzględniając charakter odpowiedzialności pozwanej Grupy (...) uwolnienie się od tej odpowiedzialności mogłoby nastąpić na skutek wykazania, że szkoda nastąpiła wyłącznie z winy osoby trzeciej, za którą nie ponosi odpowiedzialności, co jednak w niniejszej sprawie nie nastąpiło.

Biegły sądowy w opinii jednoznacznie potwierdził ślady działania substancji chemicznej na elementach pojazdu poszkodowanych. Biegły, choć nie posiada wykształcenia chemicznego, wskazał, iż wiadomości specjalne z zakresu chemii stosowanej w lakiernictwie samochodowym zdobył w toku specjalistycznych szkoleń prowadzonych przez takie podmioty jak (...), Ł., DuPont czy (...). Podkreślił jednocześnie, że posiadana wiedza i doświadczenie pozwalają mu na rozróżnienie tzw. uporczywych zabrudzeń od przemysłowej destrukcji powłok lakierniczych pojazdów. Odnosząc się natomiast do zarzutu braku przeprowadzenia przez biegłego oględzin pojazdu, należy wskazać, iż szkoda powstała w 2016 r., podczas gdy dowód z opinii biegłego został dopuszczony w 2023 r., a zatem po upływie siedmiu lat od jej ujawnienia. W tym stanie rzeczy nie było możliwe jednoznaczne ustalenie, które spośród agresywnych substancji chemicznych emitowanych do powietrza, a wskazanych w Pozwoleniu Zintegrowanym dotyczącym eksploatacji poszczególnych instalacji technologicznych pozwanego, spowodowały chemiczną degradację powłoki lakierniczej pojazdu poszkodowanych. Należy jednak podkreślić, iż substancje siarkowe, jak również związki fosforu i azotu, co do zasady mogą wywierać agresywny wpływ na powłoki lakiernicze pojazdów. W związku z tym dokonanie oględzin pojazdu przez biegłego przed wydaniem opinii było nie celowe.

Sąd podkreśla, iż w toku postępowania likwidacyjnego pozwany ubezpieczyciel nie miał wątpliwości co do źródła powstałych uszkodzeń (emisji substancji chemicznych przez Zakład (...)) i przyjął odpowiedzialność za szkodę (wypłacając odszkodowanie w kwocie 9 110,23 zł), opierając swoje stanowisko na przeprowadzonych oględzinach. Gdyby uszkodzenia nie pozostawały w związku z działalnością Grupy (...), ubezpieczyciel zakwestionowałby swoją odpowiedzialność już na etapie postępowania likwidacyjnego, co jednak nie miało miejsca. Na szczególna uwagę zasługuje również fakt, iż pozwany ubezpieczyciel uznając swoją odpowiedzialność za szkodą zgłoszoną przez poszkodowanych kierował się pismem pozwanego Grupy (...) Zakłady (...) S.A. z 13 stycznia 2017 r. w którym wskazano, że Zakłady (...) potwierdzając przyjęcie odpowiedzialności za uszkodzenie powłok lakierniczych pojazdów osób trzecich, zgodnie z załączonym wykazem 26 szkód. Ponadto Zakłady (...) wskazały, że udział własny (franszyza) spółki w szkodzie osób trzecich, którą Zakłady (...) zobowiązują się zapłacić wynosi 68 796 zł. W załączonym do pisma wykazie znajdowała się między innym pozycja dotycząca szkody w pojeździe marki A. (...) o nr rej. (...) na rzecz poszkodowanego X. G.. Oznacza to, że pozwany Grupa (...) na etapie postępowania likwidacyjnego wprost uznał swoją odpowiedzialność za wyrządzoną szkodę w pojeździe pokrzywdzonych w skutek emisji substancji chemicznych, którą teraz to odpowiedzialność z kolei neguje w postępowaniu. Stanowisko to jest wewnętrznie sprzeczne i wynika najpewniej z konieczności samodzielnego pokrycia uzupełniającego odszkodowania na rzecz powoda w skutek wyczerpania się sumy z ubezpieczenia OC.

Przechodząc do oceny wysokości żądania powoda, należy wskazać, iż odszkodowanie w sprawie ustalono metodą kosztorysową (tj. hipotetycznych kosztów naprawy). Stanowisko to jest zgodne z uchwałą Sądu Najwyższego z 8 maja 2024 r. (III CZP 142/22) w której wprost wskazano: „U. poszkodowany nie poniósł jeszcze kosztów naprawy pojazdu ani nie zobowiązał się do ich poniesienia, wysokość odszkodowania z ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych powinna odpowiadać przeciętnym kosztom naprawy na lokalnym rynku, z uwzględnieniem możliwych do uzyskania przez poszkodowanego ulg i rabatów, chyba że skorzystaniu z tych ulg i rabatów sprzeciwia się jego uzasadniony interes”. Z zeznań poszkodowanych świadków X. G. i J. G. wynika bowiem, że samochód po szkodzie nie został naprawiony a przy jego następczej sprzedaży cena została obniżona w związku z nienaprawioną szkodą w powłoce zewnętrznej pojazdu (k. 437, 452).

Biegły w sporządzonej opinii wyliczył, iż koszt naprawy przedmiotowego pojazdu, ustalony z uwzględnieniem zastosowania oryginalnych części zamiennych oraz średniej stawki za roboczogodzinę prac blacharskich i lakierniczych, stosowanej zarówno w zakładach nieautoryzowanych, jak i w autoryzowanych serwisach (...), wynosił w listopadzie 2016 r. kwotę 12 610,73 zł.

Strony co prawda w toku postępowania kwestionowały wysokość przyjętej przez biegłego stawki za roboczogodziny, jednak zarzut ten nie zasługiwał na uwzględnienie. Biegły w sposób wyczerpujący wyjaśnił, iż w sporządzonej opinii zastosował stawki średnie, ustalone na podstawie badań rynku przeprowadzonych przez Stowarzyszenie (...) w C., w których osobiście uczestniczył. W konsekwencji dokonane przez biegłego wyliczenia nie budziły wątpliwości sądu. Odnosząc się natomiast do podnoszonej kwestii rabatów na części zamienne oferowanych przez warsztaty współpracujące z pozwanym ubezpieczycielem, wskazać należy, iż poszkodowany nie ma obowiązku dokonywania naprawy pojazdu w warsztacie wskazanym przez zakład ubezpieczeń. Z tego względu miarodajne pozostają rynkowe ceny części cen zamiennych chyba, że pozwany ubezpieczyciel wykaże, że poszkodowany faktycznie przy naprawie danej szkody w zakładzie współpracującym z ubezpieczycielem mógł otrzymać ulgę lub rabat. Powyższego ciężaru pozwany ubezpieczyciel w toku postępowania nie udźwignął. Z dokumentacji dotyczącej możliwych do uzyskania ulg i rabatów w sieci zakładów naprawczych współpracujących z ubezpieczycielem (k. 68-85), nie wynika aby jakikolwiek zakład naprawczy (ze wskazanych przez ubezpieczyciela) znajdował się na lokalnym rynku tj. na terenie N. lub C. czy nawet szerzej na terenie województwa (...). W ocenie sądu, ulgi i rabaty na które powoływał się ubezpieczyciel miały jedynie hipotetyczny charakter (nie było możliwości ich faktycznego uzyskania w ramach lokalnego rynku) stąd zostały pominięte przy wyliczenie kosztów naprawy metodą kosztorysową na podstawie opinii biegłego.

Nie sposób uznać również zarzutu pozwanego ubezpieczyciela w przedmiocie przyczynienia się przez poszkodowanych do powstałej szkody (art. 362 k.c.). Należy podkreślić, że ubezpieczyciel nie podnosił tej kwestii na etapie postępowania likwidacyjnego, nie mając wątpliwości co do pełnego zakresu swojej odpowiedzialności w świetle pisma Zakładów (...) z 13 stycznia 2017 r. Niezależnego od powyższego należy wskazać, że poszkodowany X. G. był pracownikiem Zakładu (...) w dacie zgłoszenia szkody. W związku z tym miał prawo parkować pojazd na terenie zakładów. Z okoliczności tej nie można więc wywodzić zawinienia pokrzywdzonego. Nie sposób też wymagać od pokrzywdzonego niestandardowego sposobu zabezpieczenia samochodu przed ewentualnym wpływem emisji Zakładów (...). Z zaoferowanego przez pozwanych materiału dowodowego nie wynika bowiem aby Grupa (...) wymagała od pracowników wjeżdżających na teren zakładu pokrycia karoserii pojazdów specjalnymi środkami zabezpieczającymi przed wpływem emisji.

Roszczenie powoda o zapłatę uzupełniającego odszkodowania nie było również przedawnione. Zarzut pozwanego Grupy (...) w tym przedmiocie jest niezasadny. Szkoda powstała 22 listopada 2016 r. i została zgłoszona ubezpieczycielowi 6 grudnia 2016 r. W związku z tym w świetle art. 442 1 §1 k.c. w zw. z art. 118 zd. 2 k.c. roszczenie uległoby przedawnieniu z upływem 31 grudnia 2019 r. (począwszy od 1 stycznia 2020 r. byłoby przedawnione). Powód złożył wniosek o dopozwanie Grupy (...) w dniu 31 grudnia 2019 r. (k. 91-92), co doprowadziło do przerwania biegu przedawnienia w świetle art. 123 §1 pkt 1 k.p.c. względem pozwanego Zakładu (...). Roszczenie powoda nie uległo więc przedawnieniu.

Tym samym należało uznać, iż powodowi przysługiwało odszkodowanie w łącznej wysokości 12 610,73 zł. Mając na uwadze, że w toku postępowania likwidacyjnego na rzecz poszkodowanych wypłacono już kwotę 9 110,23 zł, zasadnym było zasądzenie od pozwanego Grupy (...) Zakłady (...) Spółki Akcyjnej z siedzibą w N. kwoty 3 500,50 zł na rzecz powoda X. C., co znalazło odzwierciedlenie w pkt I sentencji wyroku. Powództwo podlegało natomiast oddaleniu w pozostałym zakresie w pkt II sentencji wyroku tj. w zakresie odpowiedzialności pozwanego Towarzystwa (...) Spółki Akcyjnej z siedzibą w I. (w skutek wyczerpania się sumy z ubezpieczenia OC) oraz w zakresie odsetek ustawowych za opóźnienie żądanych przez powoda od roszczenie dochodzonego w sprawie za okres przed 5 stycznia 2022 r.

Powód domagał się bowiem zasądzenia odsetek ustawowych za opóźnienie (art. 481 §1 i 2 k.c.) od kwoty uzupełniającego odszkodowania od dnia następującego po upływie 30-dniowego terminu od zgłoszenia szkody pozwanemu, tj. od dnia 6 stycznia 2017 r. W ocenie sądu żądanie to nie zasługiwało na uwzględnienie. W toku postępowania likwidacyjnego udział brał ubezpieczyciel (...) S.A., który - wobec niewyczerpania sumy ubezpieczenia w tamtym czasie - wypłacił bezsporną część odszkodowania. Pozwany Grupa (...) Zakłady (...) S.A. powziął natomiast wiadomość o dochodzonym roszczeniu dopiero z chwilą doręczenia jemu odpisu pozwu w niniejszej sprawie (w skutek dopozwania). W konsekwencji zasadne było zasądzenie odsetek dopiero od dnia doręczenia pozwu, tj. od dnia 5 stycznia 2022 r. (k. 163), albowiem dopiero od tej daty pozwany miał wiedzę o istnieniu obowiązku spełnienia świadczenia na rzecz powoda. Roszczenie odsetkowe podlegało więc oddaleniu w pozostałym zakresie tj. za okres od 6 stycznia 2017 r. do 4 stycznia 2022 r.

W pkt III sentencji wyroku sąd orzekł o kosztach postępowania na podstawie art. 100 k.p.c. Powód wygrał spór w 56,13%, zaś pozwany Grupa (...) Zakłady (...)’ w 43,87 %. Na poniesione przez powoda koszty procesu w łącznej wysokości 2 729 zł złożyły się opłata od pozwu - 312 zł (k. 11), koszty zastępstwa procesowego - 1 800 zł (§2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych), opłata skarbowa od pełnomocnictwa - 17 zł (k. 11) oraz zaliczka na poczet wynagrodzenia biegłego - 600 zł (k. 457). Koszty pozwanego Grupy (...) w łącznej wysokości wyniosły 1 817 zł, na które złożyły się koszty zastępstwa procesowego – 1 800 zł (§2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych) oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa - 17 zł (k. 526). Mając na uwadze poniesione przez strony koszty oraz wynik postępowania należało zasądzić (po wzajemnej kompensacie) od pozwanego Grupy (...) S.A. na rzecz powoda X. C. kwotę 734,67 zł tytułem zwrotu kosztów procesu.

W pkt IV sentencji wyroku sąd, na podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c., zgodnie z którym strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony, obciążył powoda kosztami procesu poniesionymi przez pozwanego Towarzystwo (...) S.A. Wyczerpanie sumy ubezpieczenia w dniu 25 kwietnia 2017 r. skutkowało nie tylko ustaniem zakresu odpowiedzialności ubezpieczyciela, lecz także wygaśnięciem jego kontraktowego zobowiązania gwarancyjnego do zapłaty odszkodowania. Zdaniem sądu powód powinien był dokonać stosownych ustaleń w tym zakresie przed wytoczeniem powództwa zwłaszcza, że od początku postępowania był reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika. Gdyby takie ustalenia zostały poczynione na etapie poprzedzającym wniesienie pozwu, możliwe byłoby uniknięcie udziału tego podmiotu w sprawie, a tym samym wyeliminowanie konieczności ponoszenia przez niego kosztów procesu. Na poniesione przez pozwanego Towarzystwo (...) Spółkę Akcyjną z siedzibą w I. koszty w łącznej wysokości 1 817 zł złożyły się: koszty zastępstwa procesowego - 1.800 zł (§2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych) oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa - 17 zł (k. 49).

Sąd nie zasądził odsetek od zasądzonych w pkt III i IV sentencji wyroku kosztów procesu, o których mowa w art. 98 § 1 1 k.p.c. Przepis ten został wprowadzony art. 1 pkt 26 ustawy z dnia 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 1469 z późn. zm.). Zgodnie z art. 9 ust. 6 powołanej ustawy, przepisy art. 98 § 1 1 i 1 2 oraz art. 103 § 3 k.p.c. stosuje się wyłącznie do postępowań wszczętych po dniu wejścia w życie tej ustawy. Wobec faktu, iż niniejsze powództwo zostało wytoczone przed wejściem w życie niniejszej ustawy, przepis art. 98 § 1 1 k.p.c. nie znajdował zastosowania w niniejszej sprawie.

W pkt V i VI sentencji wyroku, sąd na podstawie art. 83 ust. 2 u.k.s.c. orzekł natomiast o nieuiszczonych kosztach sądowych. Strona powodowa w toku postępowania uiściła zaliczkę na poczet wynagrodzenia biegłego w kwocie 600 zł. W toku postępowania wynagrodzenie biegłego wyniosło łącznie 1 976,85 zł (k. 485, 515, 538), zatem do rozliczenia pozostała kwota 1 376,85 zł. Kosztem tym sąd obciążył powoda i pozwanego Grupę (...) Zakłady (...) S.A., stosownie do wyniku sprawy (pozwany Towarzystwo (...)’ S.A. nie został obciążony tym kosztem bowiem wygrał postępowanie w całości). W związku z powyższym, w pkt V sentencji wyroku sąd nakazał pobrać od powoda kwotę 604,02 zł (1 376,85 zł x 43,87%) oraz w pkt VI nakazał pobrać od pozwanego Grupy (...) kwotę 772,83 zł (1 376,85 x 56,13%) tytułem nieuiszczonych kosztów sądowych.