descriptionTreść orzeczenia

Sygn. akt I Ns 111/22

Uzasadnienie

Wnioskodawca S. Z. wniósł o ustalenie, iż w skład majątku wspólnego B. Z. zmarłej w Ś. w dniu 27 sierpnia 2000 roku oraz C. Z. zmarłego w M. w dniu 29 grudnia 1991 roku wchodził udział w części do ½ w prawie własności nieruchomości położonej w M. przy ul. (...), stanowiącej działkę oznaczoną numerem ewidencyjnym (...), dla której to nieruchomości prowadzona jest księga wieczysta nr (...), o wartości 110.000 zł. Nadto wniósł o ustalenie, iż udziały małżonków w majątku wspólnym były równe. Wnioskodawca wniósł także o ustalenie, iż w skład spadku po C. Z. wchodzi udział w części do ¼ w prawie własności wyżej wskazanej nieruchomości przedstawiający wartość w kwocie 55.000 zł, a także o dokonanie działu spadku i zniesienie współwłasności w ten sposób, ażeby wskazany składnik majątku przyznany został na wyłączną własność Wnioskodawcy z obowiązkiem dokonania spłaty w kwocie 18.333,33 zł na rzecz uczestniczki postępowania N. A. tytułem udziału w spadku.

W uzasadnieniu wniosku wyjaśnił, że B. Z. i C. Z. przysługiwało na zasadach wspólności ustawowej małżeńskiej prawo własności zabudowanej nieruchomości położonej w M. przy ul. (...), dla której to nieruchomości prowadzona jest księga wieczysta nr (...). W dniu 19 sierpnia 1988 roku wskazane osoby przekazały swojemu synowi (Wnioskodawcy) w drodze darowizny udział do ½ części przedmiotowej nieruchomości. W dniu 29 grudnia 1991 roku zmarł C. Z., a spadek po nim na podstawie dziedziczenia ustawowego nabyli Wnioskodawca, B. Z. oraz J. A. w udziałach do 1/3 części każdy. Z kolei w dniu 27 sierpnia 2000 roku zmarła B. Z., a spadek po niej – na podstawie testamentu – nabył w całości Wnioskodawca. W dniu 30 września 2019 roku w Ś. zmarła spadkobierczyni po C. Z. – J. A., a spadek po niej nabyła wnuczka N. A., co oznacza, iż uczestniczka postępowania jest właścicielem udziału co do 1/12 w prawie własności nieruchomości. Udział 11/12 w prawie własności nieruchomości przysługuje zaś wnioskodawcy, który wraz z rodziną zamieszkuje nieruchomość i posiada środki pieniężne pozwalające na spłatę uczestniczki postępowania.

W odpowiedzi na wniosek (k. 33-34) uczestniczka postępowania N. A. – reprezentowana przez przedstawicielkę ustawową – wyjaśniła, iż nie posiada żadnej wiedzy w przedmiotowej sprawie, nie zna wnioskodawcy, jak również nie znała babci T. A.. Wskazała, iż nie miała dotąd wiedzy o istnieniu jakiejkolwiek nieruchomości wchodzącej w skład masy spadkowej i nie wie jakiego rodzaju jest to nieruchomość. Z informacji znalezionych w sieci internet wynika jednak, iż jest to dom w M., w którym prowadzony jest wynajem sezonowy pokoi. Mając na uwadze fakt, iż uczestniczka po babci odziedziczyła przede wszystkim długi w znacznej wysokości, które będzie musiała spłacić do wysokości rzeczywistej wartości dodatniej masy spadkowej, wniosła o zniesienie współwłasności i przyznanie własności nieruchomości na wyłączną własność wnioskodawcy wraz z obowiązkiem spłaty na rzecz uczestniczki postępowania. Wyjaśniła, iż wnioskodawca wystąpił wprawdzie o polubowne załatwienie sprawy, jednakże wartość nieruchomości wycenił na kwotę 200.000 zł, co wobec jej zaniżenia mogłoby doprowadzić do podważenia sprzedaży udziału we własności nieruchomości przez firmy windykacyjne. Uczestniczka zważyła przy tym, iż wedle informacji zdobytych od członków rodziny zmarłej T. A., jej udział w prawie własności nieruchomości winien wynosić nie 1/12, lecz 1/6.

W piśmie procesowym z dnia 6 lipca 2022 roku (k. 57-58) uczestniczka postępowania wniosła o ustalenie, iż w skład majątku wspólnego B. Z. zmarłej w dniu 27 sierpnia 2000 roku oraz C. Z. zmarłego w dniu 29 grudnia 1991 roku wchodził udział do ½ w prawie własności nieruchomości zabudowanej położonej w M. przy ul. (...), jak również o ustalenie równych udziałów małżonków w majątku wspólnym. Nadto uczestniczka wniosła o ustalenie, iż w skład spadku po C. Z. wchodzi udział do ¼ w prawie własności nieruchomości wskazanej nieruchomości – o wartości 200.000 zł, a także o dokonanie podziału majątku wspólnego B. Z. i C. Z. i zniesienie współwłasności nieruchomości – stanowiącej obecnie współwłasność w częściach ułamkowych S. Z. i uczestniczki postępowania – o wartości 800.000 zł, poprzez przyznanie własności nieruchomości na wyłączną własność wnioskodawcy, z obowiązkiem dokonania spłaty na rzecz uczestniczki postępowania w kwocie 66.666,66 zł w terminie 3 miesięcy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia. Uczestniczka postępowania wniosła również o przyznanie na rzecz ustanowionego dla niej pełnomocnika z urzędu kosztów udzielonej pomocy prawnej.

W uzasadnieniu wyjaśniono, iż w skład majątku wspólnego B. Z. i C. Z. wchodził udział ½ w prawie własności nieruchomości zabudowanej położonej w M. przy ul. (...), a Uczestniczka nie kwestionuje wskazanej we wniosku kolejności dziedziczenia oraz wielkości udziałów w prawie własności rzeczonej nieruchomości. Uczestniczka wyraziła zgodę na zaproponowany przez Wnioskodawcę sposób dokonania podziału majątku wspólnego, dział spadku oraz zniesienie współwłasności, w tym przyznania własności nieruchomości na wyłączną własność wnioskodawcy, kwestionując jednak wskazaną we wniosku wartość nieruchomości i określając ją na kwotę 800.000 zł. Wskazana przez wnioskodawcę wartość nieruchomości opiewająca wedle treści wniosku na 220.000 zł jawi się jako rażąco zaniżona, w szczególności mając na względzie metraż, położenie w nadmorskiej miejscowości, standard wykończenia, a także ceny rynkowe podobnych nieruchomości.

W piśmie procesowym z dnia 28 sierpnia 2022 roku (k. 62) wnioskodawca zakwestionował wskazaną przez uczestniczkę wartość nieruchomości, podnosząc, iż rzeczywista wartość wskazana została w treści wniosku.

W piśmie procesowym z dnia 5 stycznia 2023 roku (k. 148) Wnioskodawca podniósł, iż wobec ustalenia wartości nieruchomości na tak wysoką kwotę, nie jest w stanie dokonać jednorazowej spłaty uczestniczki postępowania. Jednocześnie zważył na pogorszenie swojej sytuacji ekonomicznej w porównaniu do chwili składania wniosku, wnosząc o umożliwienie mu dokonania spłaty w ten sposób, iż przekazywałby uczestniczce kwotę 15.000 zł do końca każdego roku, poczynając od 2023 roku.

W piśmie procesowym z dnia 25 stycznia 2023 roku (k. 152-153) uczestniczka postępowania podtrzymała co do zasady swoje stanowisko, doprecyzowując jedynie kwotę należnej na jej rzecz spłaty na 73.666,66 zł. Jednocześnie wskazała, iż nie akceptuje przedstawionej przez wnioskodawcę propozycji spłaty, z uwagi na znacznie wydłużony termin, który obejmować miałby okres 5 lat. Podniosła, iż z uwagi na położenie nieruchomości w nadmorskiej miejscowości, stale rosnące ceny oraz wysoki wskaźnik inflacji, wartość przedmiotowej nieruchomości będzie wyższa aniżeli w chwili zakończenia postępowania, zaś spłaty dokonywane przez wnioskodawcę nie będą proporcjonalne do stale rosnącej wartości, zaś wobec spadającej siły nabywczej pieniądza pierwsza rata w wysokości 15.000 zł nie będzie miała dla uczestniczki postępowania takiej samej siły nabywczej, jak rata ostatnia.

Na rozprawie w dniu 9 marca 2023 roku (k. 171-172) strony podtrzymały swoje stanowiska zaprezentowane w sprawie. Uczestniczka postępowania wniosła przy tym, ażeby spłata należnej jej kwoty nastąpiła w terminie 1 miesiąca, wskazując, iż odziedziczyła długi spadkowe po zmarłej babcie, a wyrażenie zgody na ewentualną spłatę w ratach mogłoby narażać wierzycieli na ujemne skutki.

Sąd ustalił, co następuje

W dniu 19 sierpnia 1988 roku B. Z. i C. Z. dokonali na rzecz swojego syna S. Z. darowizny udziału w udziale do ½ własności zabudowanej nieruchomości położonej w M. przy ul. (...), dla której Sąd Rejonowy w Świnoujściu prowadzi księgę wieczystą nr (...).

Spadkodawca C. Z. będący wraz ze swoją małżonką – na zasadzie wspólności ustawowej małżeńskiej – współwłaścicielem wskazanej wyżej nieruchomości, zmarł w dniu 29 grudnia 1991 roku, a spadek po nim, w drodze dziedziczenia ustawowego nabyli: żona B. Z., syn S. Z. oraz córka J. A. – każde w udziale po 1/3 części.

J. A. zmarła natomiast w dniu 30 września 2019 roku w Ś., a spadek po niej – na podstawie ustawy – nabyła wnuczka N. A..

W skład spadku po J. A. wchodzi udział wynoszący 1/12 w prawie własności nieruchomości położonej w M. przy ul. (...).

Bezsporne, a nadto dowód: wydruk z systemu Elektronicznych Ksiąg Wieczystych – k. 10-15, postanowienie SR w Świnoujściu z dnia 25 listopada 1996 r., sygn. akt I Ns 199/96, postanowienie SR w Świnoujściu z dnia 15 stycznia 1997 r., sygn. akt I Ns 227/96, postanowienie SR w Kamieniu Pomorskim z dnia 29 października 2021 r., sygn. akt I Ns 62/20, odpis zwykły księgi wieczystej nr (...) – k. 67,

Wartość rynkowa prawa własności nieruchomości położonej w M. przy ul (...), składającej się z działki gruntu oznaczonej numerem ewidencyjnym (...) o powierzchni 356 m 2, zabudowanej budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym w zabudowie wolnostojącej wedle stanu na dzień śmierci spadkodawcy, tj. na dzień 29 grudnia 1991 roku i wedle cen na dzień 15 grudnia 2022 roku, wynosi 884.000 zł.

Dowód: opinia biegłego sądowego z zakresu wyceny nieruchomości– 78-140.

W nieruchomości zabudowanej położonej w M. przy ul. (...) zamieszkuje wnioskodawca S. Z. – któremu przysługuje prawo własności rzeczonej nieruchomości w udziale do 11/12 - wraz z rodziną. Nieruchomość, oprócz tego, iż zaspokaja potrzeby mieszkaniowe wnioskodawcy i jego rodziny, to wykorzystywana jest do prowadzenia działalności gospodarczej polegającej na sezonowym wynajmie pokoi.

Dowód: wydruk ze strony internetowej – k. 35-36, przesłuchanie wnioskodawcy S. Z. – protokół rozprawy z dnia 09.03.2023 r. – k. 171v -172.

Wnioskodawca S. Z. ma 65 lat. W 2006 roku uległ wypadkowi, w którym doznał urazu głowy (złamanie podstawy czaszki) i od tamtej pory nie jest aktywny zawodowo. Utrzymuje się ze świadczenia emerytalnego otrzymywanego w kwocie około 2.941 zł. Prowadzi gospodarstwo domowe wraz z małżonką R. Z., która również otrzymuje świadczenie emerytalne w wysokości około 2.192,93 zł. Prowadzona na terenie nieruchomości działalność gospodarcza polegająca na sezonowym wynajmie pokoi przynosi dochód w kwocie około 10.000 zł rocznie.

Dowód: zaświadczenie z ZUS – k. 162-163, decyzja ZUS z dnia 01.09.2022 r. – k. 164-165, dokumentacja medyczna – k. 166-170, częściowo przesłuchanie wnioskodawcy S. Z. – protokół rozprawy z dnia 09.03.2023 r. – k. 171v -172.

J. A. pozostawiła po sobie długi spadkowe, które egzekwowane są od uczestniczki postępowania N. A. na drodze postępowania egzekucyjnego.

Dowód: pismo Komornika Sądowego przy SR w Kamieniu Pomorskim z dnia 27.02.2023 r. – k. 159.

Sąd zważył, co następuje

Wniosek zgłoszony na gruncie niniejszego postępowania dotyczył ustalenia składu majątku wspólnego małżonków B. Z. oraz C. Z., a także podziału tegoż majątku wspólnego i działu spadku po zmarłym w dniu 29 grudnia 1991 roku C. Z..

Przed poczynieniem bardziej szczegółowych rozważań warto zaznaczyć, iż strony co do zasady zgodne były na gruncie niniejszego postępowania. Tak wnioskodawca, jak i uczestniczka postępowania wnieśli bowiem o ustalenie, iż w skład majątku wspólnego B. Z. oraz C. Z. wchodził udział wynoszący ½ w prawie własności nieruchomości położonej w M. przy ul (...), składającej się z działki gruntu oznaczonej numerem ewidencyjnym (...) o powierzchni 356 m 2, zabudowanej budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym w zabudowie wolnostojącej, dla której Sąd Rejonowy w Świnoujściu prowadzi księgę wieczystą nr (...), zaś w skład masy spadkowej po C. Z. wchodzi udział wynoszący ¼ w prawie własności tejże nieruchomości. Także sposób dokonania podziału majątku wspólnego oraz działu spadku po C. Z. był między stronami postępowania bezsporny. Bezspornym było również i to, że uczestniczce postępowania przysługuje – jako spadkobierczyni po zmarłej J. A. – udział wynoszący 1/12 w prawie własności nieruchomości stanowiącej przedmiot niniejszego postępowania.

Sporna natomiast pozostawała między stronami kwestia wartości wskazanej powyżej nieruchomości oraz terminu, w jakim wnioskodawca dokonać miałby spłaty na rzecz uczestniczki postępowania tytułem wzajemnych rozliczeń wynikających z wyrównania udziałów. Wnioskodawca wnosił bowiem o ustalenie wartości udziału wynoszącego ½ w prawie własności nieruchomości na kwotę 110.000 zł, podczas gdy uczestniczka postępowania podnosiła, iż jest to wartość rażąco zaniżona. Nadto wnioskodawca wniósł w toku postępowanie o umożliwienie mu dokonania spłaty w ratach, podczas gdy uczestniczka postępowania wnosiła o to, ażeby termin ten nie przekraczał miesiąca od uprawomocnienia się orzeczenia.

Zgodnie z treścią art. 1035 kc jeżeli spadek przypada kilku spadkobiercom, do wspólności majątku spadkowego oraz do działu spadku stosuje się odpowiednio przepisy o współwłasności w częściach ułamkowych z zachowaniem przepisów niniejszego tytułu. Przepis art. 1037 § 1 kc stanowi z kolei, że dział spadku może nastąpić bądź na mocy umowy między wszystkimi spadkobiercami, bądź na mocy orzeczenia sądu na żądanie któregokolwiek ze spadkobierców. Sądowe postępowanie w sprawie działu spadku toczy się w oparciu o przepis art. 680 kpc oraz - z mocy odesłania z art. 688 kpc - na podstawie przepisów dotyczących zniesienia współwłasności, a w szczególności art. 618 § 2 i 3 kpc. Po myśli art. 689 kpc jeżeli cały majątek spadkowy lub poszczególne rzeczy wchodzące w jego skład stanowią współwłasność z innego tytułu niż dziedziczenie, dział spadku i zniesienie współwłasności mogą być połączone w jednym postępowaniu.

W wypadku zatem gdy w skład spadku wchodzi udział spadkodawcy w majątku objętym małżeńską wspólnością ustawową, do dokonania działu spadku niezbędne jest uprzednie tudzież jednoczesne z działem spadku, połączone w tym samym postępowaniu, przeprowadzenie podziału majątku wspólnego, chyba że zapadł już prawomocny wyrok rozstrzygający o żądaniu ustalenia nierównych udziałów małżonków w majątku wspólnym oraz o żądaniach zwrotu wydatków, nakładów i innych świadczeń z majątku wspólnego na majątek odrębny lub odwrotnie, albo że częściowy dział spadku nie dotyczy udziału spadkodawcy w majątku wspólnym ( zob. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 2 marca 1972 roku, sygn. akt III CZP 100/71). Wobec tego konieczne było, jednoczesne z działem spadku, połączone w tym samym postępowaniu, przeprowadzenie podziału majątku wspólnego B. Z. i C. Z..

Niesporne między stronami było – jak już wspomniano – że w skład majątku wspólnego małżonków Z. wchodził udział wynoszący ½ we współwłasności nieruchomości zabudowanej, położonej w M. przy ul. (...), na działce nr (...), dla której Sąd Rejonowy w Świnoujściu prowadzi księgę wieczystą nr (...).

Z uwagi natomiast na fakt, iż ustalenie wartości nieruchomości objętej przedmiotowym postępowaniem wymagało wiadomości specjalistycznych, Sąd dopuścił dowód z opinii biegłego sądowego z zakresu wyceny nieruchomości, który ustalił, że wartość rynkowa nieruchomości położonej przy ul. (...) w M., według stanu na dzień 29 grudnia 1991 roku oraz cen aktualnych wynosi 884.000 zł. Rzeczona opinia nie została zakwestionowana przez żadną ze stron.

Sąd nie dostrzegł jakichkolwiek uchybień w sporządzonym przez biegłego sądowego operacie szacunkowym. Analiza przedłożonej przez biegłego sądowego opinii wskazuje, iż biegły wykazał się należytą starannością w procesie przygotowywania operatu szacunkowego. W konsekwencji powyższego Sąd po dokonaniu – z zastosowaniem art. 233 § 1 kpc – oceny przedłożonej opinii, na podstawie właściwych dla jej przedmiotu kryteriów zgodności z zasadami logiki i wiedzy powszechnej, poziomu wiedzy biegłego, podstaw teoretycznych opinii, a także sposobu motywowania oraz stopnia stanowczości wyrażonych w niej wniosków - nadał jej przymiot wiarygodności, podzielił zawarte w niej wnioski i w tym zakresie przyjął ją za podstawę rozstrzygnięcia.

Mając powyższe na uwadze, Sąd ustalił w punkcie 1. sentencji postanowienia, że w skład majątku wspólnego B. Z. i C. Z. wchodził udział wynoszący ½ we współwłasności nieruchomości zabudowanej, położonej w M. przy ul. (...), na działce nr (...), dla której Sąd Rejonowy w Świnoujściu prowadzi księgę wieczystą nr (...), o wartości 442.000 zł.

Stosownie do treści przepisu art. 43 krio oboje małżonkowie mają równe udziały w majątku wspólnym. Mając to na uwadze, Sąd w punkcie 2. sentencji postanowienia ustalił, iż udziały małżonków B. Z. i C. Z. w majątku wspólnym były równe.

Zgodnie zaś z treścią art. 684 kpc skład oraz wartość spadku ulegającego podziałowi ustala sąd. Jak natomiast wynika z treści art. 922 § 1 kc spadek stanowi ogół praw i obowiązków majątkowych zmarłego, które należały do niego w chwili otwarcia spadku, to jest w chwili jego śmierci. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż w chwili śmierci spadkodawca C. Z. był współwłaścicielem nieruchomości położonej w M. przy ul. (...) w udziale wynoszącym ¼ o wartości 221.000 zł. W tym kontekście warto wskazać, iż Sąd orzekł kierując się ogólnie przyjętą zasadą i ustalił skład i stan spadku na dzień śmierci Spadkodawcy, zaś wedle cen obowiązujących w chwili orzekania (zob. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 27 września 1974 r., sygn. akt III CZP 58/74).

Uwzględniając powyższe, Sąd orzekł jak w punkcie 3. sentencji postanowienia.

W punkcie 4. sentencji postanowienia Sąd dokonał podziału majątku wspólnego małżonków Z. oraz działu spadku po C. Z..

Stosownie do treści - odpowiednio stosowanego w postępowaniu o dział spadku - przepisu art. 622 § 2 kpc, gdy wszyscy współwłaściciele złożą zgodny wniosek co do sposobu zniesienia współwłasności, sąd wyda postanowienie odpowiadające treści wniosku, jeżeli spełnione zostaną wymagania, o których mowa w dwóch artykułach poprzedzających, a projekt podziału nie sprzeciwia się prawu ani zasadom współżycia społecznego, ani też nie narusza w sposób rażący interesu osób uprawnionych. Gdy brak takiegoż wniosku, sąd dokonuje działu spadku w oparciu o przepisy dotyczące zniesienia współwłasności. Zgodny wniosek spadkobierców co do sposobu działu spadku podlega weryfikacji sądu co do jego zgodności z prawem, z zasadami współżycia społecznego oraz co do tego, czy nie narusza w sposób rażący interesu osób uprawnionych.

W przedmiotowej sprawie nie było sporu co do sposobu dokonania działu spadku – uczestniczka postępowania N. A. poparła bowiem wniosek o przyznanie składnika majątku w postaci udziału w prawie współwłasności nieruchomości wchodzącego w skład majątku wspólnego małżonków oraz w spadku po C. Z. na rzecz wnioskodawcy.

Mając na uwadze, że Uczestniczka poparła wniosek S. Z., Sąd prawo własności nieruchomości przyznał wnioskodawcy, co znajduje oparcie w treści przepisu art. 212 § 2 kc, zgodnie z którym, rzecz, która nie daje się podzielić, może być przyznana, stosownie do okoliczności, jednemu ze współwłaścicieli z obowiązkiem spłaty pozostałych albo sprzedana stosownie do treści przepisów Kodeksu postępowania cywilnego.

Zgodnie z art. 212 §1 kc jeżeli zniesienie współwłasności następuje na mocy orzeczenia sądu, wartość poszczególnych udziałów może być wyrównana przez dopłaty pieniężne. Przy podziale gruntu sąd może obciążyć poszczególne części potrzebnymi służebnościami gruntowymi. Wobec tego, że na własność wnioskodawcy przyznana została cała nieruchomość położona przy ul. (...) w M. – w której Uczestniczka posiadała udział do 1/12 - a jej wartość opiewa na kwotę 884.000 zł koniecznym stało się wyrównanie udziału uczestniczki postępowania poprzez dopłatę pieniężną w wysokości 73.667 zł ( 1/12 x 884.000 zł =73.667 zł).

Na uwadze przy tym należy mieć, iż stosownie do treści art. 212 § 3 kc oraz art. 688 kpc, jeśli ustalone zostały dopłaty lub spłaty, Sąd oznacza termin i sposób ich uiszczenia, wysokość odsetek, a w razie potrzeby również sposób ich zabezpieczenia. Przepisy art. 618 kpc, jak również art. 684-685 kpc i art. 688 kpc dają podstawę do stwierdzenia, iż tak w postępowaniu o zniesienie współwłasności jak i w postępowaniu o dział spadku chodzi o załatwienie całokształtu stosunków, jakie zaistniały pomiędzy współwłaścicielami lub spadkobiercami. W zakresie uregulowania owych stosunków jednym z podstawowych elementów jest oznaczenie wysokości spłat lub dopłat, terminu i sposób ich uiszczenia oraz oznaczenie wysokości odsetek. Rozstrzygnięcie w tym zakresie należy do integralnych składników każdego postanowienia o zniesieniu współwłasności lub dziale spadku (zob. uchwałą Sądu Najwyższego z dnia 25 czerwca 1971 r., sygn. akt III CZP 34/71). Zdaniem Sądu wobec sytuacji majątkowej wnioskodawcy, który utrzymuje się ze świadczenia emerytalnego, będąc przy tym osobą po przebytym urazie głowy, od czasu odniesienia którego nie wykonuje pracy zarobkowej, a który to nie posiada aktualnie zgromadzonych środków pieniężnych na spłatę, zasadnym było zasądzenie od wnioskodawcy na rzecz Uczestniczki postępowania, ustalonej kwoty w 37 miesięcznych ratach w wysokości: raty od 1 do 36. po 2.000 zł oraz rata 37. w kwocie 1.667 zł, płatnych do piętnastego dnia każdego miesiąca począwszy od miesiąca następującego po dniu uprawomocnienia się orzeczenia.

W tym kontekście należy mieć na uwadze, że nawet gdyby przyjąć, iż wnioskodawca prowadzący wraz z małżonką w nieruchomości stanowiącej przedmiot niniejszego postępowania działalność gospodarczą w postaci sezonowego wynajmu pokoi jest w stanie osiągnąć nieco większy zysk, aniżeli wskazywane przez niego 10.000 zł rocznie, to wielce nieprawdopodobnym jest aby w ciągu miesiąca – w którym to terminie uczestniczka postępowania oczekiwała spłaty – czy też w innym stosunkowo krótkim czasie miał możliwość zgromadzenia kwoty 73.667 zł, w szczególności mając na uwadze fakt, że choć prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z małżonką, to jednak oboje są osobami utrzymującymi się z niezbyt wygórowanych świadczeń emerytalnych. Jednocześnie argumentem przemawiającym za miesięcznym terminem płatności, o który wnosiła uczestniczka postępowania nie może być wskazywane przez uczestniczkę postępowania na rozprawie w dniu 9 marca 2023 roku ewentualne narażenie na ujemne skutki potencjalnych wierzycieli uczestniczki postępowania, jako spadkobierczyni po J. A., zwłaszcza, iż takowi wierzyciele (poza jednym – vide: pismo Komornika z dnia 27.02.2023 r. – k. 159) na chwilę obecną nie są nawet znani Sądowi. W tym kontekście podkreślić należy, iż Sąd ustalając termin płatności zobligowany jest do uwzględnienia interesu stron postępowania, nie zaś osób trzecich. Nie sposób nie zważyć także i na to, iż wnioskodawca inicjując postępowanie w sprawie niniejszej nie zdawał sobie sprawy z tak wysokiej wartości posiadanej przez siebie nieruchomości, w konsekwencji czego nie był przygotowany na jednorazowe dokonanie spłaty przekraczającej kwotę 73.000 zł.

Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł, jak w punkcie 5. sentencji postanowienia.

Na marginesie zważyć warto jeszcze na to, że choć jak wskazywał sam wnioskodawca, w dniu 19 sierpnia 1988 roku dokonana została przez rodziców – B. i C. Z. – na jego rzecz darowizna udziału wynoszącego ½ w prawie własności nieruchomości stanowiącej przedmiot niniejszego postępowania, to jednak Sąd nie zaliczył tejże darowizny na schedę spadkową. Zgodnie bowiem z treścią art. 1039 § 1 kc jeżeli w razie dziedziczenia ustawowego dział spadku następuje między zstępnymi albo między zstępnymi i małżonkiem, spadkobiercy ci są wzajemnie zobowiązani do zaliczenia na schedę spadkową otrzymanych od spadkodawcy darowizn oraz zapisów windykacyjnych, chyba że z oświadczenia spadkodawcy lub z okoliczności wynika, że darowizna lub zapis windykacyjny zostały dokonane ze zwolnieniem od obowiązku zaliczenia. Co jednak istotne, Sąd dokonuje zaliczenia darowizny na schedę spadkową wyłącznie na wniosek (zob. M. Balwicka- Szczyrba (red.), A. Sylwestrzak, Kodeks cywilny. Komentarz do art. 1039, Internetowy System Informacji Prawnej LEX), którego to wniosku uczestniczka postępowania – mimo reprezentowania jej przez profesjonalnego pełnomocnika będącego adwokatem – w toku niniejszego postępowania nie zgłosiła.

W punkcie 6. sentencji postanowienia Sąd orzekł na podstawie art. 83 ust. 2 w związku z art. 113 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 roku o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 1125). Zgodnie z art. 83 ust. 2 ustawy, w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie sąd orzeka o poniesionych tymczasowo przez Skarb Państwa wydatkach, stosując odpowiednio przepisy art. 113. Przepis art. 113 ust. 1 stanowi zaś, że kosztami sądowymi, których strona nie miała obowiązku uiścić lub których nie miał obowiązku uiścić kurator albo prokurator, sąd w orzeczeniu kończącym sprawę w instancji obciąży przeciwnika, jeżeli istnieją do tego podstawy, przy odpowiednim zastosowaniu zasad obowiązujących przy zwrocie kosztów procesu. Nieuiszczonymi kosztami sądowymi w niniejszej sprawie w wysokości 741 zł było wynagrodzenie biegłego sądowego przekraczające nadpłaconą przez wnioskodawcę tytułem opłaty sądowej od pozwu kwotę 500 zł. Na uwadze jednocześnie należało mieć, iż uczestniczka postępowania N. A. zwolniona została od kosztów sądowych w całości. W konsekwencji powyższego od Wnioskodawcy należy pobrać na rzecz Skarbu Państwa Sądu Rejonowego w Świnoujściu kwotę 741 zł.

W punkcie 7. sentencji postanowienia Sąd - na podstawie § 6 pkt 3 w zw. z § 2 pkt rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2017 r., poz. 1797) - przyznał adwokatowi M. J. od Skarbu Państwa - Sądu Rejonowego w Świnoujściu kwotę 5.400 zł powiększoną o podatek VAT w obowiązującej stawce, tytułem wynagrodzenia za udzielenie Uczestniczce postępowania pomocy prawnej z urzędu.

Zarządzenia:

1. (...)

2. (...)

3. (...)

4. (...)

5. (...)

Dnia 13 kwietnia 2023 roku SSR Magdalena Sarzyńska