descriptionTreść orzeczenia

Sygn. akt I Ca 453/22

Postanowienie

Dnia 15 listopada 2022 roku

Sąd Okręgowy w Sieradzu I Wydział Cywilny

w następującym składzie: Przewodniczący: sędzia Joanna Składowska

Uzasadnienie

Zaskarżonym postanowieniem z 31 sierpnia 2022 r., wydanym w sprawie

z wniosku I. S. z udziałem A. S. o wydanie z depozytu sądowego, pod sygn. akt I Ns 61/22, Sąd Rejonowy w Łasku:

1. podjął zawieszone postępowanie,

2. orzekł o wydaniu wnioskodawczyni I. S. kwoty 26 395 złotych

z odsetkami złożonej do depozytu sądowego przez A. S. na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w Łasku z dnia 29 października 2021 r., sygn. akt I Ns 687/21,

3. orzekł o wydaniu wnioskodawczyni I. S. kwoty 50 000 złotych

z odsetkami złożonej do depozytu sądowego przez A. S. na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w Łasku z dnia 29 kwietnia 2022 r. sygn. akt I Ns 5/22.

Pełnomocnik uczestniczki postepowania wniósł apelację od postanowienia Sądu Rejonowego, zaskarżając je w całości, zarzucając naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 174 § pkt 1 k.p.c. oraz art. 379 pkt 2 k.p.c., poprzez wydanie orzeczenia, mimo że w toku postępowania - przed wydaniem postanowienia - wnioskodawczyni zmarła, wskutek czego postępowanie dotknięte było nieważnością, albowiem nie zostało zawieszone do czasu ustalenia spadkobierców.

W oparciu o wskazany zarzut skarżący wniósł o:

1. zniesienie postępowania dotkniętego nieważnością i odrzucenie wniosku,

2. ewentualnie uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji,

3. zasądzenie kosztów zastępstwa adwokackiego wg norm przepisanych.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje

Apelacja zasługiwała na uwzględnienie.

Przyczyny nieważności postępowania wymienione zostały enumeratywnie w art. 379 k.p.c. i stanowią bezwzględną przyczynę odwoławczą, skutkującą uchyleniem zaskarżonego orzeczenia, niezależnie od ewentualnego wpływu naruszenia na jego treść. Przepis art. 379 pkt 2 k.p.c. przewiduje zaś, że nieważność postępowania zachodzi, jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej, organu powołanego do jej reprezentowania lub przedstawiciela ustawowego, albo gdy pełnomocnik strony nie był należycie umocowany;

Zdolność sądowa osoby fizycznej trwa od chwili jej urodzenia do chwili śmierci.

Wniosek w sprawie przedmiotowej wpłynął 3 lutego 2022r., a wnioskodawczyni zmarła 22 lipca 2022 r.

Osoba fizyczna, która nie żyje w chwili wytoczenia powództwa, nie ma zdolności sądowej i brak ten nie może być uzupełniony w żaden sposób. Inna jest natomiast sytuacja, gdy strona będąca osobą fizyczną umiera w toku prowadzonego postępowania, a przedmiotem procesu są prawa i obowiązki, które przechodzą na następców prawnych. Wówczas konieczne jest zawieszenie postępowania do czasu wstąpienia do procesu następców prawnych zmarłego. Brak zawieszenia postępowania i jego kontynuowanie po utracie zdolności sądowej przez stronę, bez wstąpienia w jej miejsce następców prawnych powoduje nieważność postępowania. Stan nieważności ma miejsce nawet wówczas, gdyby sąd procedował w sprawie, nie wiedząc o tym, iż strona zmarła.

Z uwagi na powyższe, zgodnie z art. 386 § 2 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c., Sąd Okręgowy uchylił zaskarżone orzeczenie i przekazał sprawę Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.

Brak było natomiast podstaw do odrzucenia wniosku w trybie 199 § 1 pkt 3 k.p.c., bowiem w chwili jego wniesienia wnioskodawczyni żyła.

Ponownie rozpoznając sprawę Sąd Rejonowy zmieni podstawę zawieszenia na art. 174 § 1 pkt 1 k.p.c., a następnie podejmie postępowanie w trybie art. 180 § 1 pkt 1 k.p.c. lub umorzy je na podstawie art. 182 § 1 pkt 5 k.p.c.

Sąd pierwszej instancji winien także orzec o kosztach postępowania apelacyjnego

w trybie art. 108 § 2 k.p.c.