descriptionTreść orzeczenia

Sygn. akt I C 466/23

Wyrok w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej

Dnia 2 marca 2026 roku

Sąd Okręgowy w Sieradzu I Wydział Cywilny

w składzie następującym:

Przewodniczący: sędzia Tomasz Choczaj

Protokolant: Iwona Bartel

8 grudnia 2022 roku do dnia zapłaty,

2. oddala powództwo w pozostałej części;

3. zasądza od powoda Ś. E. na rzecz pozwanego Towarzystwa (...) S.A. z siedzibą

w Ł. kwotę 453,73 zł (czterysta pięćdziesiąt trzy złote 73/100) tytułem zwrotu kosztów procesu wraz z ustawowymi odsetkami

za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku do dnia zapłaty;

4. ściąga z roszczenia zasądzonego na rzecz powoda Ś. E. w pkt 1 niniejszego wyroku na rzecz Skarbu Państwa - Sądu Okręgowego

w Sieradzu kwotę 3 123,30 zł (trzy tysiące sto dwadzieścia trzy złote 30/100) tytułem części brakujących kosztów sądowych;

5. nakazuje pobrać od pozwanego Towarzystwa (...) S.A. z siedzibą w Ł. na rzecz Skarbu Państwa - Sądu Okręgowego w Sieradzu kwotę 780,83 zł (siedemset osiemdziesiąt złotych 83/100) tytułem części brakujących kosztów sądowych.

Uzasadnienie

Ś. E. wniósł o zasądzenie od Towarzystwa (...)

(...) S.A. z siedzibą w Ł. kwoty 120 000,00 zł tytułem zadośćuczynienia wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od 5 grudnia 2022 r. do dnia zapłaty oraz o ustalenie odpowiedzialności pozwanego za mogące wystąpić w przyszłości skutki wypadku z 9 marca 2022 r. Ponadto wniósł

o zasądzenie od pozwanego kosztów procesu.

Pozwany wniósł o oddalenie powództwa oraz zasądzenie od powoda

na jego rzecz kosztów procesu.

Sąd Okręgowy ustalił, co następuje

9 marca 2022 r. w Ł., na skrzyżowaniu ulicy (...)

(...), kierujący pojazdem marki K. (...), o numerze rejestracyjnym (...), Ś. V., naruszył zasady bezpieczeństwa

w ruchu lądowym w ten sposób, że znajdując się na drodze podporządkowanej, nie zachował szczególnej ostrożności i nie ustąpił pierwszeństwa przejazdu Ś. E., kierującemu samochodem osobowy marki B. (...), o numerze rejestracyjnym (...), doprowadzając do zderzenia obu pojazdów. W następstwie tego zdarzenia powód doznał obrażeń ciała. Ś. V. został prawomocnie skazany za popełnienie tego czynu wyrokiem Sądu Rejonowego w Wieluniu z dnia 14 listopada 2022 r. wydanym w sprawie o sygn. akt II K 585/22, (bezsporne).

Samochód, którym poruszał się Ś. V., w chwili zdarzenia był ubezpieczony w zakresie odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych u pozwanego, (bezsporne) .

W wyniku wypadku powód stracił przytomność po wyjściu z samochodu, którą odzyskał po przyjeździe karetki. Został odwieziony do szpitala w Ł.. Stwierdzono u niego powierzchowny uraz barku lewego, szyi, klatki piersiowej

i miednicy. Usunięto mu śledzionę. W szpitalu przebywał do 14 marca 2022 r.

Po powrocie do domu powód leczył się ambulatoryjnie. Odczuwał ból, brał leki, otrzymywał zastrzyki w brzuch. Przez pewien czas musiał korzystać z pomocy osób trzecich w niektórych czynnościach dnia codziennego. Nie był w stanie bawić się z dwuletnim dzieckiem. Stał się drażliwy, nerwowy i narzekający. Przytył, wstydzi się zbliżeń seksualnych, stracił pewność siebie. Nie mógł pomagać w gospodarstwie swojej matki. Ograniczył aktywność fizyczną.

W wyniku wypadku i w wyniku powypadkowych zabiegów medycznych na jego ciele pozostały rozległe blizny. Powód korzystał i korzysta z fizjoterapii.

Po wypadku pracował jako kierowca, obecnie jest policjantem w wydziale patrolowo-interwencyjnym. Regularnie odbywa sprawdziany zręcznościowe, raz w miesiącu odbywa ćwiczenia zespołowe oraz zajęcia z techniki walki. W trakcie wykonywania służby kieruje samochodem przez około kilka godziny dziennie, (dowód: częściowo zeznania powoda - k. 320 - 321 i nagranie rozprawy

z 19 lutego 2026 r. - płyta - koperta - k. 322, minuta od 00:09:06 do 00:30:38

w zw. z informacyjnymi wyjaśnieniami - k. 136 -137 i nagraniem rozprawy

z 18 grudnia 2023 r. - płyta - koperta - k. 322, minuta od 00:04:09 do 00:17:21 ; zeznania świadka D. E. - k. 136 verte - 137 i nagranie rozprawy

z 18 grudnia 2023 r. - płyta - koperta - k. 322, minuta od 00:18:27 do 00:36:21 ; zeznania świadka L. E. - k. 137 - 137 verte i nagranie rozprawy

z 18 grudnia 2023 r. - płyta - koperta - k. 322, minuta od 00:36:21 do 00:49:59 ; dokumentacja medyczna - k. 13 - 74 i k. 212 - 213; opinia biegłego B. O. - k. 171 - 183 i k. 291 - 300; opinia biegłego R. Ś. - k. 155 - 169 i k. 281 - 289 ) .

Przez około 3 tygodnie po przebytej laparotomii bez powikłań powód wymagał odpoczynku, mogąc stopniowo zwiększać swoją aktywność fizyczną. Rehabilitacja nie była konieczna. Usunięcie śledziony doprowadziło do powstania 15 % uszczerbku na jego zdrowiu. Ten fakt nie ma jednak ujemnego skutku

w dalszym życiu powoda. Funkcje usuniętej śledziony przejął układ limfatyczny innych narządów lub śledziona dodatkowa. Blizna w okolicy biodra lewego nie zaburza funkcji narządu ruchu. Rokowania na przyszłość są pomyślne. Leczenie urazu zostało zakończone, a zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa nie mają żadnego związku z urazami doznanymi w wypadku, (dowód: częściowo zeznania powoda - k. 320 - 321 i nagranie rozprawy z 19 lutego 2026 r. - płyta - koperta

- k. 322, minuta od 00:09:06 do 00:30:38 w zw. z informacyjnymi wyjaśnieniami - k. 136 -137 i nagraniem rozprawy z 18 grudnia 2023 r. - płyta - koperta

- k. 322, minuta od 00:04:09 do 00:17:21; opinia biegłego B. O.

- k. 171 - 183 i k. 291 - 300; opinia biegłego R. Ś. - k. 155 - 169 i k. 281 - 289) .

Powód zgłosił szkodę pozwanemu pismem z 4 listopada 2022 r. Zażądał 300 000 zł tytułem zadośćuczynienia oraz odszkodowania. Decyzją z 7 grudnia 2022 r. pozwany przyznał powodowi łącznie 27 883,27 zł, w tym 26 900,00 zł tytułem zadośćuczynienia oraz 983,27 zł tytułem odszkodowania, (dowód: pismo - k. 93 verte - 94; decyzja - k. 84 - 85) .

Powód otrzymał od sprawcy szkody nawiązkę w wysokości 2 000 zł, (bezsporne) .

Powyższy stan faktyczny jest w części bezsporny, gdyż został oparty

na dowodach nienegowanych przez strony. Ponadto stan faktyczny został oparty w części na zeznaniach powoda, któremu Sąd dał wiarę w części i na zeznaniach świadków D. E. oraz L. E., którym Sąd dał wiarę

w całości.

Sąd nie dał wiary zeznaniom powoda w zakresie, w jakim twierdził, że jego sprawność fizyczna uległa pogorszeniu, co miało wpływ na jego plany zawodowe w przyszłości i widoki zawodowe. Jako funkcjonariusz Policji powód przecież regularnie odbywa szkolenia oraz treningi wymagające od niego sprawności fizycznej.

Zakres doznanych obrażeń, ich wpływ na funkcjonowanie powoda

i procentowy uszczerbek na zdrowiu, zostały ustalone również na podstawie opinii biegłych, które Sąd uznał za wiarygodne, albowiem są jasne, wewnętrznie niesprzeczne oraz naukowo i logicznie uzasadnione, a także w pełni z sobą korelują i wzajemnie się uzupełniają. Treść tych opinii oparta został na badaniu powoda i na analizie dokumentacji medycznej, przy czym sporządzono

je z uwzględnieniem zasad fachowej wiedzy i doświadczenia. Rozważając procentowy uszczerbek na zdrowiu oraz charakter obrażeń powoda biegli uwzględnili również swoje wieloletnie doświadczenie w zakresie opiniowania. Nie dostrzeżono przy tym żadnych czynników osłabiających zaufanie do wiedzy biegłych i ich bezstronności, ani żadnych ważnych powodów, które zmuszałyby

do dopuszczenia dowodu z opinii innych specjalistów.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje

Ś. E. wystąpił z żądaniem zapłaty zadośćuczynienia

za doznaną krzywdę oraz z żądaniem ustalenia odpowiedzialności za mogące wystąpić w przyszłości skutki wypadku.

W niniejszej sprawie w sposób nie budzący wątpliwości ustalono,

iż sprawca wypadku, w którym ucierpiał powód, korzystał z obowiązkowego ubezpieczenia OC pozwanego i kwestia ta nie wymaga dalszego wyjaśnienia. Pozwany uznał swoją odpowiedzialność, gdyż przyznał powodowi na etapie postępowania likwidacyjnego zadośćuczynienie w wysokości 26 900,00 zł, a także odszkodowanie z tytułu zakupu leków i kosztów opieki w wysokości 983,27 zł.

W tym miejscu należy jednak dodać, że samoistny posiadacz mechanicznego środka komunikacji poruszanego za pomocą sił przyrody ponosi odpowiedzialność za szkodę na osobie lub mieniu na zasadzie ryzyka - gdy posiadacz samoistny oddał środek komunikacji w posiadanie zależne, odpowiedzialność ponosi posiadacz zależny (art. 436 § 1 k.c.).

Przez umowę ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej ubezpieczyciel zobowiązuje się do zapłacenia określonego w umowie odszkodowania za szkody wyrządzone osobom trzecim, wobec których odpowiedzialność za szkodę ponosi ubezpieczający albo ubezpieczony, przy czym uprawniony do odszkodowania

w związku ze zdarzeniem objętym umową ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej może dochodzić roszczenia bezpośrednio od ubezpieczyciela (art. 822

§ 1 i § 4 k.c.). Ubezpieczeniem OC posiadaczy pojazdów mechanicznych jest objęta odpowiedzialność cywilna każdej osoby, która kierując pojazdem mechanicznym w okresie trwania odpowiedzialności ubezpieczeniowej, wyrządziła szkodę w związku z ruchem tego pojazdu (art. 35 ustawy

o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych).

Poza sporem w niniejszej sprawie pozostawało również to, że u powoda nastąpiło uszkodzenie ciała i rozstrój zdrowia, który uprawnia go do żądania

od pozwanej zadośćuczynienia za doznaną krzywdę - w myśl art. 445 § 1 k.c.

Przepis art. 445 § 1 k.c. stanowi, że sąd może przyznać poszkodowanemu w razie uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę. Chodzi tu o krzywdę (szkodę niemajątkową) ujmowaną jako cierpienie fizyczne, a więc ból i inne dolegliwości oraz cierpienia psychiczne, to jest ujemne uczucia przeżywane

w związku z cierpieniami fizycznymi (patrz wyrok Sądu Najwyższego z dnia 4 lipca 1969 r., I PR 178/69, OSNCP 1970, Nr 4, poz. 71). Zadośćuczynienie

ma na celu złagodzenie tych cierpień. Obejmuje ono wszystkie cierpienia, te już doznane i te mogące powstać w przyszłości. Powinno ono być zatem przyznaną jednorazowo rekompensatą za całą krzywdę.

Przy ustalaniu wysokości zadośćuczynienia obowiązuje zasada miarkowania wyrażająca się w nakazie uwzględnienia wszystkich okoliczności

i skutków doznanych krzywd z odniesieniem do warunków określających poziom życia ludzi w pełni sprawnych i aktywnych, panujących w środowisku w jakim żyje powód (patrz wyrok Sądu Najwyższego z dnia 4 lipca 2000 r., I CKN 837/00 LEX nr 56891).

Ustalenie wysokości zadośćuczynienia przewidzianego w art. 445 § 1 k.c. wymaga uwzględnienia wieku poszkodowanego, stopnia cierpień fizycznych

i psychicznych, ich intensywności i czasu trwania, nieodwracalności następstw uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia (kalectwa, oszpecenia), rodzaju wykonywanej pracy, szans na przyszłość, poczucia nieprzydatności społecznej, bezradności życiowej oraz innych podobnych czynników (patrz wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 listopada 2007 r., V CSK 245/07, OSNC ZD/2008/4/95).

Sąd Najwyższy w ostatnich latach wielokrotnie podkreślał, że ze względu na kompensacyjny charakter zadośćuczynienia jego wysokość musi przedstawiać odczuwalną wartość ekonomiczną, adekwatną do warunków gospodarki rynkowej. Zwracał uwagę, że nie można akceptować stosowania taryfikatora

i ustalania wysokości zadośćuczynienia według procentów trwałego uszczerbku na zdrowiu, że zdrowie ludzkie jest dobrem o szczególnie wysokiej wartości,

w związku z czym zadośćuczynienie z tytułu uszczerbku na zdrowiu powinno być odpowiednio duże, że nietrafne jest posługiwanie się przy ustalaniu wysokości zadośćuczynienia jedynie określonymi jednostkami przeliczeniowymi w postaci najniższego czy średniego wynagrodzenia pracowniczego.

O wysokości należnego zadośćuczynienia stanowi przede wszystkim rozmiar (zakres) doznanej przez pokrzywdzonego krzywdy, a niewymierny charakter tej krzywdy sprawia, że ocena w tej mierze winna być dokonana

na podstawie całokształtu okoliczności sprawy.

Przesłanką żądania zadośćuczynienia za krzywdę jest również istnienie adekwatnego związku przyczynowego pomiędzy naruszeniem dobra osobistego (zdrowia) a szkodą niemajątkową. Spełnienie tej przesłanki nie budzi wątpliwości, gdyż w wyniku wypadku spowodowanego przez osobę, za która odpowiedzialność ponosi pozwany, powód doznał łącznie 15 % uszczerbku na zdrowiu z punktu widzenia biegłych lekarzy powołanych w niniejszej.

Ustalając zakres krzywd powoda Sąd uwzględnił rozmiar doznanych przez niego cierpień fizycznych i psychicznych. Przede wszystkim miał na uwadze fakt, że w wyniku zdarzenia doszło u niego do urazu klatki piersiowej, brzucha, miednicy, pęknięcia śledziony, która wymagała jej usunięcia podczas zabiegu operacyjnego. Pozostały mu rozległe blizny. Przez pewien czas nie mógł wykonywać pracy w gospodarstwie rolnym, przechodził leczenie, odczuwał ból, wymagał pomocy rodziny przy niektórych czynnościach dnia codziennego.

Mając powyższe na uwadze, Sąd doszedł do wniosku, iż kwota zadośćuczynienia winna wynieść 52 500,00 zł, stąd też - wobec zapłacenia przez pozwanego zadośćuczynienia w wysokości 26 900,00 zł i zapłacenia przez sprawcę szkody nawiązki w wysokości 2 000,00 zł - na rzecz powoda zasądzono kwotę 23 600,00 zł, o czym Sąd orzekł, jak w pkt 1 wyroku, na podstawie art. 445 § 1 k.c. w zw. z art. 444 k.c.

Zadośćuczynienie w powyższej kwocie stanowi ekonomicznie odczuwalną wartość, ale jednocześnie utrzymane jest w rozsądnych granicach, odpowiadających aktualnym warunkom i przeciętnej stopie życiowej społeczeństwa. Kompensuje doznaną przez powoda krzywdę, nie jest przy tym rażąco wygórowane i nie prowadzi do nieuzasadnionego przysporzenia w jego majątku.

Sąd oddalił powództwo o zadośćuczynienie w pozostałej części, o czym orzekł, jak w pkt 2 wyroku, gdyż dochodzona kwota przewyższająca kwotę zasądzoną w wyroku jest wygórowana i nie znajduje oparcia w zgromadzonym

w sprawie materiale dowodowym. Zasądzenie wyższej kwoty doprowadziłoby

do nieuzasadnionego wzbogacenia powoda, tym bardziej, że powód wrócił już

do normalnego życia. Z opinii biegłych wynika, że doznane obrażenia zostały wygojone. Brak jest dowodów na to, że doznane w wypadku obrażenia spowodowały konieczność długotrwałego leczenia lub znacznie utrudniały lub umożliwiały normalne funkcjonowanie. Z opinii biegłych lekarzy, jak i z zeznań powoda i świadków nie wynika, że istniała potrzeba, by powód musiał drastycznie zmienić swój styl życia lub dostosować go do dolegliwości, jakie odczuwał

po wypadku. Trzeba też dodać, że z opinii biegłych lekarzy nie wynika, że istnieje konieczność leczenia obrażeń doznanych przez powoda w przyszłości.

Kwotę zadośćuczynienia zasądzono na rzecz powoda z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od 8 grudnia 2022 r., na podstawie art. 481 k.c.

w zw. z art. 817 k.c., gdyż powód zgłosił pozwanemu żądanie zapłaty zadośćuczynienia w wysokości 300 000,00 zł pismem z 4 listopada 2022 r. Nie wiadomo, kiedy pozwany otrzymał to pismo. Natomiast w piśmie z 7 grudnia 2022 r. uwzględnił żądanie zadośćuczynienia do kwoty 26 900,00 zł i odmówił wypłaty wyższej kwoty, w związku z czym roszczenie powoda stało się wymagalne

7 grudnia 2022 r., a od dnia następnego pozwany pozostawał w zwłoce. Dlatego w pozostałej części powództwo o odsetki podlegało oddaleniu, o czym Sąd orzekł, jak w pkt 2 wyroku.

Odnosząc się do żądania ustalenia odpowiedzialności pozwanego za skutki wypadku z 9 marca 2022 r. mogące powstać w przyszłości, Sąd uznał

je za nieuzasadnione.

Interes prawny w ustaleniu odpowiedzialności za ewentualną szkodę

na przyszłość, na podstawie art. 189 k.p.c., istnieje, gdy istnieje obiektywna niepewność stanu faktycznego (patrz: uchwała Sądu Najwyższego z dnia

12 kwietnia 1970 r., III PZP 34/69, OSNCP 1970, nr 12, poz. 217 i wyrok Sądu Najwyższego z dnia 14 marca 2012 r., II CSK 252/11, LEX nr 1169345). Podobne stanowisko zawarł Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 11 marca 2010 r. (IV CSK 410/09) wskazując, że „Pod rządem art. 442 1 § 3 k.c. powód dochodzący naprawienia szkody na osobie może mieć interes prawny w ustaleniu odpowiedzialności pozwanego za szkody mogące powstać w przyszłości”.

W motywach zawartych w tym wyroku Sąd Najwyższy wskazuje, że kolejny proces odszkodowawczy w związku z ujawnieniem się kolejnych szkód może toczyć się

po wielu latach po zdarzeniu powodującym szkodę, a wówczas pojawić się mogą po stronie poszkodowanego, na którym spoczywa obowiązek dowiedzenia wszystkich przesłanek odpowiedzialności odszkodowawczej, trudności dowodowe. Do ustalenia obowiązku wynagrodzenia szkód przyszłych nie jest konieczna pewność powstania dalszych szkód w przyszłości, lecz wystarcza stwierdzenie prawdopodobieństwa, że aktualny stan zdrowia poszkodowanego nie ujawnia jeszcze wszystkich skutków uszkodzenia ciała. Ustalenie odpowiedzialności na przyszłość zwalnia więc poszkodowanego z obowiązku udowodnienia istnienia wszystkich przesłanek odpowiedzialności podmiotu,

na którym ta odpowiedzialności ciąży.

Mając powyższe na uwadze oraz zebrany w sprawie materiał dowodowy należy stwierdzić, że po wydaniu wyroku nie ujawnią się kolejne skutki wypadku. Powód wprawdzie w dalszym ciągu odczuwa jego następstwa, jednak powołani

w sprawie biegli lekarze stwierdzili, że powód nie będzie wymagał stałego leczenia oraz pomocy osób trzecich w zakresie wykonywania czynności życiowych i organizacji życia codziennego. Ponadto z zeznań powoda wynika, że obecnie pracuje on jako funkcjonariusz Policji. Wymagania, jakie musiał spełnić, aby uzyskać pozytywną decyzję w trakcie rekrutacji do służby, nie odbiegają istotnie od tych obowiązujących w wojsku czy straży pożarnej, a o takich planach zawodowych rozmyślał. Dlatego Sąd powództwo w tym zakresie oddalił, o czym orzekł, jak w pkt 2 wyroku.

O kosztach procesu należnych pozwanemu od powoda Sąd orzekł, jak w pkt 3 wyroku, na podstawie art. 100 k.p.c.

Powód poniósł koszty procesu w wysokości 19 339,36 zł, w tym: 6 000,00 zł tytułem opłaty stosunkowej, 7 999,36 zł tytułem zaliczki na koszty opinii biegłych i 5 400,00 zł tytułem opłaty za zastępstwo prawne, ustalonej

na podstawie § 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia

22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (tekst jedn.,

Dz. U. z 2023 r., poz. 1964 ze zm.).

Pozwany poniósł koszty zastępstwa prawnego w wysokości 5 400,00 zł, ustalone na podstawie § 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (tekst jedn.,

Dz. U. z 2023 r., poz. 1964 ze zm.) i powiększone o opłatę skarbową

od pełnomocnictwa w wysokości 17,00 zł.

Przyjmując, że powód wygrał sprawę w 20 %, to należy stwierdzić,

że wygrał koszty procesu w wysokości 3 879,87 zł (20 % z kwoty 19 339,36 zł), natomiast przyjmując, że pozwany wygrał sprawę w 80 %, to należy stwierdzić, że wygrał koszty procesu w wysokości 4 333,6 zł (80 % z kwoty 5 417,00 zł). Zatem powód winien zwrócić pozwanemu kwotę 453,73 zł (4 333,6 zł minus 3 879,87 zł) tytułem części kosztów procesu.

O brakujących kosztach procesu (brakująca zaliczka na koszty opinii

w wysokości 3 904,13 zł) Sąd orzekł, jak w pkt 4 i 5 wyroku,

na podstawie art. 113 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych

w sprawach cywilnych (tekst jedn., Dz. U. z 2025 r., 1228 ze zm.) w zw. z art. 100 k.p.c.

Pozwany powinien pokryć brakujące koszty procesu do wysokości 780,83 zł (20 % z 3 904,13 zł), natomiast powód - do wysokości 3 123,30 zł (80 %

z 3 904,13 zł).