descriptionTreść orzeczenia

Sygn. akt I C 406/24

Wyrok w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej

Dnia 27 lutego 2025 roku

Sąd Rejonowy w Tczewie I Wydział Cywilny, w składzie:

Przewodniczący: asesor sądowy Karol Kowalski

Uzasadnienie

wyroku z dnia 27 lutego 2025 r.

Powód S. (...) wniosła o zasądzenie od pozwanej A. M. na jego rzecz kwoty 11.198,76 zł wraz z odsetkami maksymalnymi za opóźnienie liczonymi od dnia 30 października 2023 roku do dnia zapłaty od kwoty 7.500 zł oraz odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia 30 października 2023 roku do dnia zapłaty od kwoty 2.534,26 zł. Nadto, wniósł o zasądzenie od pozwanej zwrotu kosztów procesu.

W uzasadnieniu wskazano, iż pozwana zawarła umowę pożyczki w dniu 26 maja 2022 roku nr (...) z (...) sp. z o.o. Powód zawarł z pierwotnym wierzycielem umowę cesji, na podstawie której nabył wierzytelność wynikającą z tej umowy.

Pozwana w odpowiedzi na pozew wniosła o oddalenie powództwa oraz zasądzenie od powoda na jej rzecz zwrotu kosztów procesu.

W uzasadnieniu zakwestionowała legitymację czynną powoda – w jej ocenie nie wykazano umocowania osób zawierających umowę cesji, nadto nie wykazano ceny nabycia wierzytelności oraz nie wykazano, że przedmiotem umowy była wierzytelność dochodzona pozwem. Ponadto, podniosła zarzut niewykazania istnienia stosunku podstawowego, tj. zawarcia umowy pożyczki. Wskazała również na abuzywność postanowień umowy.

S ąd ustalił następujący stan faktyczny:

W dniu 26 maja 2022 r. A. M. zawarła z (...) spółką z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. umowę pożyczki.

Zgodnie z umową, całkowita kwota pożyczki wynosiła 7.500 zł, odsetki - 44,38 zł, prowizja - 1.164,50 zł, całkowity koszt pożyczki - 1.208,88 zł, całkowita kwota do zapłaty – 8.708,88 zł, (...) wynosiło 819,12%, zaś okres trwania pożyczki to 30 dni, a termin spłaty pożyczki – 25 czerwca 2022 r.

(dowody: umowa po życzki (...).PL wraz z załącznikami- k. 25-28v.)

W dniu 26 maja 2022 r. pożyczkodawca przelał na rachunek bankowy (...) kwotę 7.500 zł. Jako odbiorcę przelewu wskazano A. M..

(dow ód: potwierdzenie wykonania transakcji płatniczej - k. 30)

W dniu 30 czerwca 2022 r. (...) sp. z o.o. z siedzibą w W. zmieniło firmę, pod którą spółka działa na (...) sp. z o.o. z siedzibą w W..

(dow ód: odpis pełny z KRS – k. 40-43)

W dniu 12 października 2022 r. (...) sp. z o.o. z siedzibą w W. zawarł z S. (...) ramową umowę przelewu wierzytelności. Przedmiotem umowy było podjęcie współpracy polegającej na cyklicznym nabywaniu przez nabywcę od zbywcy pakietu wierzytelności należących do zbywcy, każdorazowo określonego przez zbywcę w poszczególnych umowach cesji.

W dniu 12 października 2022 r. (...) sp. z o.o. z siedzibą w W. zawarł z S. (...). umowę przelewu wierzytelności „Poszczególna umowa”. W załączniku nr 4 do umowy wskazano wierzytelności będące przedmiotem przelewu, w tym wierzytelność wobec A. M. z tytułu umowy pożyczki z dnia 26 maja 2022 r. Nadto wskazano m.in. jej numer pesel, datę wymagalności oraz kwoty pożyczki, prowizji i odsetek umownych oraz ustawowych za opóźnienie.

(dow ód: ramowa umowa przelewu wierzytelności wraz z załącznikami- k. 31-35v; umowa przelewu wierzytelności „Poszczególna umowa”- k. 36-37v, załącznik nr 4 - wykaz wierzytelności objętych umową przelewu wierzytelności „Poszczególna umowa”- k. 55, oświadczenie- k. 38)

Pismem z dnia 2 listopada 2022 r. S. (...). zawiadomił A. M. o cesji wierzytelności. Innym pismem z tego samego dnia, podmiot ten wezwał A. M. do zapłaty kwoty 9.395,67 zł w terminie do 10 listopada 2022 r.

(dow ód: przedsądowe wezwanie do zapłaty- k. 53; zawiadomienie o przelewie wierzytelności- k. 54)

S ąd zważył co następuje

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie przedłożonych przez powoda dowodów, których treść i autentyczność nie budziła wątpliwości Sądu. Dały one obraz co do tego jakiej treści strony zawarły umowę, jej wykonania przez pożyczkodawcę oraz przyczyn i czasu ustania stosunku prawnego wiążącego strony.

Podnoszone przez pozwaną zarzuty dotyczące autentyczności wydruków nie okazały się zasadne. Mimo, że dowód mieszczący się w kategorii, o której mowa w art. 308 k.p.c., lecz niespełniający cech dokumentu prywatnego, o których mowa w art. 245 k.p.c., nie korzysta z domniemania prawdziwości i pochodzenia, jednakże posiada walor dowodowy, stanowi bowiem odzwierciedlenie oświadczeń składanych w postaci elektronicznej, przez zapis cyfrowy i w taki też sposób dokumentowanych (wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 16 listopada 2021 r., sygn. akt V AGa 411/20, LEX nr 3334654). Przedłożone wydruki podlegając więc swobodnej ocenie Sądu, tak jak inne dowody. W niniejszej sprawie brak było podstaw do ich zakwestionowania, albowiem tworzyły one spójny i konsekwentny obraz przebiegu zdarzeń. Przedłożono umowę, w której wskazano dane pozwanej. Jednocześnie przedłożono potwierdzenie wypłaty pożyczki – również z tego samego dnia. W tytule przelewu wskazano numer umowy pożyczki. Na wydruku umowy znajdują się dane pozwanej - nie ma podstaw do twierdzeń, że pożyczkodawca wszedł w posiadanie danych pozwanej w inny sposób niż w wyniku zawarcia przedmiotowej umowy, w szczególności na skutek przestępnego działania osób trzecich. Pozwana poza twierdzeniami o braku wartości dowodowej nie przedstawił żadnych innych dowodów, które mogłyby prowadzić do odmiennej oceny przedłożonego materiału dowodowego, bądź dokonania innych ustaleń faktycznych niźli powyższe.

Przechodząc do oceny prawnej wskazać należy, iż powództwo zasługiwało na uwzględnienie w części.

Pierwotnego wierzyciela i pozwaną łączyła umowa pożyczki. Zgodnie z art. 720 § 1 k.c. przez umowę pożyczki dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy albo tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości.

Z kolei w myśl art. 6 k.c., ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne. Przepis ten określa reguły dowodzenia, tj. przedmiot dowodu oraz osobę, na której spoczywa ciężar udowodnienia faktów mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Zaznaczyć też trzeba, że przy rozpoznawaniu sprawy na podstawie przepisów kodeksu postępowania cywilnego rzeczą Sądu nie jest zarządzenie dochodzeń w celu uzupełnienia lub wyjaśnienia twierdzeń stron i wykrycia środków dowodowych pozwalających na ich udowodnienie, ani też sąd nie jest zobowiązany do przeprowadzenia z urzędu dowodów zmierzających do wyjaśnienia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy (art. 232 k.p.c.). Obowiązek przedstawienia dowodów spoczywa na stronach (art. 3 k.p.c.), a ciężar udowodnienia faktów mających dla rozstrzygnięcia sprawy istotne znaczenie (art. 227 k.p.c.) spoczywa na stronie, która z faktów tych wywodzi skutki prawne (por. wyrok Sądu Najwyższego z 17 grudnia 1996 r., sygn. akt I CKU 45/96, publ. OSNC 1997 nr 6-7 poz. 76). To strony dysponują przedmiotem postępowania i są w najwyższym stopniu zainteresowane jego wynikiem, wobec czego to na nich, co do zasady, ciąży obowiązek powoływania i przedstawiania sądowi wybranych przez siebie dowodów.

Zaprzeczenie dokonane przez stronę procesową powoduje, że istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności stają się sporne i muszą być udowodnione. W razie ich nie udowodnienia Sąd oceni je na niekorzyść strony, na której spoczywał ciężar dowodu, chyba że miał możność przekonać się o prawdziwości tych twierdzeń na innej podstawie (tak m. in. Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 28 kwietnia 1975 r., sygn. akt III CRN 26/75, LEX nr 7692).

Zarzut pozwanej, iż strona powodowa nie wykazała aby doszło do skutecznego zawarcia umowy pożyczki okazał się niezasadny. Pozwany zawarł z pierwotnym wierzycielem umowę za pośrednictwem środków porozumiewania się na odległość. Sam przedłożony przez powoda wydruk umowy pożyczki nie świadczy bezpośrednio o jej zawarciu, albowiem brakuje pod nią podpisów stron. Niemniej jednak ogół okoliczności wskazuje, że faktycznie umowa o tej treści została zawarta. Trzeba zauważyć, że na wskazany numer rachunku bankowego została przekazana kwota pożyczki. W ocenie Sądu wypłata kwoty 7.500 zł nastąpiła w związku z przedmiotową umową – nie ustalono innych okoliczności, które mogłyby świadczyć o innej podstawie wypłaty tych środków. Jak już wcześniej wskazano, w umowie znalazły się dane pozwanej. Brak jest okoliczności, które świadczyłyby o tym, iż pierwotny wierzyciel uzyskał te dane w innej drodze, niźli w związku z zawarciem umowy przez pozwaną. Nadto, pozwana wykonała tzw. przelew weryfikacyjny (k. 29), co świadczy o korzystaniu z portalu umożliwiającego zawarcie umowy z pierwotnym wierzycielem. Te okoliczności tworzą więc spójny obraz tego, że doszło do zawarcia umowy. Nie ma bowiem innego uzasadnienia dla wypłaty środków przez pierwotnego wierzyciela, niźli istnienie umowy.

Nie zasługiwał na uwzględnienie również zarzut niewykazania legitymacji czynnej powoda w niniejszym procesie. Z przedłożonej dokumentacji, wbrew twierdzeniom zawartym w odpowiedzi na pozew, wynika, że pierwotny wierzyciel przeniósł na powoda wierzytelność wobec pozwanego. Powód przedłożył umowy przelewu oraz dokumenty, z których wynika umocowanie osób składających pod nimi podpisy (k. 39 i 44). Jednocześnie do umowy sporządzono załączniki, które precyzowały wierzytelności będące przedmiotem cesji, w tym wierzytelność wobec pozwanego (k. 55). Nie zasługiwały na uwzględnienie twierdzenia dotyczące braku określenia ceny sprzedaży wierzytelności. W § 3 umowy cesji (k. 36v.) wskazano, że nabycie jest odpłatne oraz ustalono sposób ustalenia wysokości ceny. Powód przedłożył także oświadczenie o zapłacie ceny (k. 38). Kwestia następstwa prawnego została więc przez powoda udowodniona.

Nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut dotyczący abuzywności postanowień umowy.

W tym zakresie należy wskazać, że zgodnie z art. 36a ust. 1-3 ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim, w brzmieniu obowiązującym w dniu zawarcia umowy pożyczki, maksymalną wysokość pozaodsetkowych kosztów kredytu oblicza się według wzoru:

MPKK≤(Kx25%)+(K x n/R x 30%)

w którym poszczególne symbole oznaczają:

MPKK - maksymalną wysokość pozaodsetkowych kosztów kredytu,

K - całkowitą kwotę kredytu,

n - okres spłaty wyrażony w dniach,

R - liczbę dni w roku.

Pozaodsetkowe koszty kredytu w całym okresie kredytowania nie mogą być wyższe od całkowitej kwoty kredytu. Pozaodsetkowe koszty kredytu wynikające z umowy o kredyt konsumencki nie należą się w części przekraczającej maksymalne pozaodsetkowe koszty kredytu obliczone w sposób określony w ust. 1 lub całkowitą kwotę kredytu.

Należy zauważyć, że przedmiotowa umowa została zawarta już pod rządami wyżej powołanej ustawy o kredycie konsumenckim regulującej w sposób szczegółowy tego typu umowy, w tym między innymi w obowiązującym jej obecnie brzmieniu w regulacji art. 36a ust 1 w którym sposób jednoznaczny uregulowano limit pozaodsetkowych kosztów kredytu konsumenckiego. Limit pozaodsetkowych kosztów, o którym mowa w art. 36a-36d (ustawy z 2011 r. o kredycie konsumenckim), obejmuje również wszelkiego rodzaju opłaty windykacyjne naliczane od konsumenta na rzecz kredytodawcy na podstawie umowy o kredyt konsumencki.

W myśl art. 385asesor sądowy K. K.