descriptionTreść orzeczenia

Sygn. akt I C 405/24

Wyrok zaoczny

W imieniu Rzeczypospolitej Polskiej

Dnia 25 marca 2025 r.

Sąd Rejonowy w Gdyni, I Wydział Cywilny, w składzie:

Przewodniczący: Sędzia Małgorzata Żelewska

Uzasadnienie

wyroku zaocznego z dnia 25 marca 2025 roku

co do punktu 2, 4 i 6 wyroku

Powódka Agencja Mienia Wojskowego w W. wniosła o nakazanie, aby pozwani E. J., L. Ż. (1), L. Ż. (2) oraz J. Ż. opuścili i opróżnili z rzeczy reprezentujących ich prawa i wydali powódce lokal mieszkalny oznaczony nr (...) położony w G. w budynku mieszkalnym nr (...) przy ul. (...), orzeczenie o uprawnieniu pozwanych do otrzymania lokalu socjalnego oraz o zasądzenie od pozwanych na rzecz powódki kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu powódka wskazała, że D. Ż. pełniący zawodową służbę wojskową, zajmował kwaterę przy ul. (...) w G., która została mu przydzielona decyzją Dyrektora Oddziału (...) Agencji Mienia Wojskowego w G. z dnia 06.05.2019 roku. Na skutek rozwiązania związku małżeńskiego D. Ż. i E. Ż. przez rozwód, została uchylona decyzja w sprawie przydziału ww. kwatery D. Ż., a E. J. (ówcześnie Ż.) został oddany w najem lokal mieszkalny położony przy ul. (...) w G.. Osobami uprawnionymi do wspólnego zamieszkiwania z najemcą byli L. Ż. (1), L. Ż. (2) oraz J. Ż.. W związku z brakiem płatności przez najemców i powstaniem zadłużenia przekraczającego dwa pełne okresy płatności, powódka wypowiedziała umowę najmu. Mimo wypowiedzenia pozwani zajmują ww. lokal. Poza małoletnością pozwanych, powódce nie są znane inne okoliczności orzeczenia o uprawnieniu do lokalu socjalnego.

(pozew, k. 3-8)

Interwencję uboczną po stronie powodowej zgłosiła Gmina M. G., wnosząc o uwzględnienie powództwa, w przypadku ustalenia, że pozwanym nie przysługuje tytuł prawny do zajmowania lokalu, ustalenie, że pozwanym nie przysługuje prawo do lokalu socjalnego, a także zasądzenie od pozwanych na rzecz interwenienta ubocznego kosztów procesu według norm przepisanych.

(interwencja uboczna, k. 81-81v.)

Pozwani E. J., L. Ż. (1) i L. Ż. (2) nie wnieśli odpowiedzi na pozew, nie złożyli ustnych wyjaśnień ani też nie stawili się na rozprawie.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

Na mocy decyzji nr OG-DZ.4300.243.2017/14-114 z dnia 6 maja 2019 r. Dyrektor Oddziału (...) Agencji Mienia Wojskowego w G. przyznał st. mar. D. Ż. prawo do zakwaterowania w kwaterze nr 37 w G. przy ulicy (...), na czas pełnienia służby w G.. Przy ustalaniu powierzchni użytkowej lokalu uwzględniono następujące osoby: również żonę uprawnionego E. Ż., a także dzieci: J. Ż., L. Ż. (1) oraz L. Ż. (2).

(dowód: decyzja Dyrektora Oddziału (...) Agencji Mienia Wojskowego w G. z dnia 6 maja 2019 r. – k. 13-14v.)

Wyrokiem z dnia 7 lipca 2020 r., w sprawie o sygn. akt II C 4187/19 Sąd Okręgowy w Gdańsku rozwiązał związek małżeński D. Ż. i E. Ż. przez rozwód, a także ustalił miejsce pobytu małoletnich dzieci przy matce.

Wobec zaistnienia przesłanek określonych w art. 41a ustawy z dnia 22.06.1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, Dyrektor Oddziału (...) Agencji Mienia Wojskowego w G. decyzją nr OG-DZ.410.448.2020/4 z dnia 1 września 2020 roku uchylił decyzję z dnia 6 maja 2019 r. w sprawie przydziału kwatery D. Ż..

W dniu 17 marca 2021 roku została zawarta umowa najmu lokalu mieszkalnego położonego w G. przy ul. (...) pomiędzy Agencją Mienia Wojskowego a E. Ż. (obecnie E. J.). Zgodnie z § 3 umowy osobami uprawnionymi do wspólnego zamieszkiwania z najemcą są L. Ż. (1) (córka), L. Ż. (2) (córka) oraz J. Ż. (syn).

(dowód: decyzja Dyrektora Oddziału (...) Agencji Mienia Wojskowego w G. z dnia 1 września 2020 r. - k. 15-15v.; wydruk informacji ze strony obywatel.gov wykazujący zmianę nazwiska pozwanej po rozwodzie – k. 18-19; umowa najmu mieszkalnego nr (...) z dnia 17 marca 2021 r. - k. 20-21v.)

Pismem z dnia 10 maja 2023 r. Agencja Mienia Wojskowego w G. wezwała E. Ż. wraz z odpowiadającymi solidarnie pełnoletnimi osobami stale zamieszkującymi w ww. lokalu do uregulowania – w terminie 30 dni, licząc od dnia doręczenia - zaległych opłat za używanie lokalu mieszkalnego i opłat pośrednich, które na dzień 9 maja 2023 r. wynosiły 4.301,92 zł, m.in. pod rygorem wypowiedzenia umowy najmu zajmowanego lokalu mieszkalnego z jednoczesnym wezwaniem do opróżnienia lokalu w terminie 30 dni. Przedmiotowe wezwanie zostało skierowane na adres lokalu będącego przedmiotem najmu i po dwukrotnym awizowaniu w dniu 1 czerwca 2023 roku zostało zwrócone do nadawcy.

Następnie pismem z dnia 3 listopada 2023 r. skierowano do pozwanej ostateczne wezwanie do uregulowania zaległych opłat za używanie lokalu mieszkalnego i opłat pośrednich, które na dzień 31 października 2023 r. wynosiły 7.473,23 zł. Ostateczne wezwanie do zapłaty również nie zostało odebrane przez pozwaną.

(dowód: wezwanie do zapłaty z dnia 10 maja 2023 roku wraz z dowodem zwrotu wezwania do nadawcy - k. 22-24; wezwanie do zapłaty z dnia 3 listopada 2023 r. wraz z dowodem zwrotu wezwania do nadawcy – k. 25-27v.)

Pismem z dnia 21 lutego 2024 roku powódka wypowiedziała pozwanym umowę najmu lokalu mieszkalnego bez zachowania terminów wypowiedzenia z uwagi na zaleganie z opłatami. Na dzień 21 lutego 2023 roku zaległość wynosiła 10.170,22 złotych. Po dwukrotnym awizowaniu w dniach 27 lutego i 6 marca 2024 roku, ww. pismo jako niepodjęte wróciło do nadawcy w dniu 13 marca 2024 roku.

(dowód: wypowiedzenie z dnia 21 lutego 2024 roku wraz z informacją o nieodebraniu przesyłki – k. 28-31v.)

Pozwani L. Ż. (1) i L. Ż. (2) są osobami małoletnimi, a pozwana E. J. jest ich przedstawicielem prawnym.

(okoliczności niesporne)

Sąd zważył, co następuje

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dowodów z dokumentów przedłożonych przez stronę powodową oraz wezwane organy oraz instytucje.

W ocenie Sądu powyższe dokumenty wymienione w ustaleniach stanu faktycznego nie budzą wątpliwości co do swej prawdziwości oraz wiarygodności. Co prawda większość z nich została złożona w formie kopii niepoświadczonych notarialnie ani nieuwierzytelnionych przez fachowego pełnomocnika, niemniej Sąd nie miał wątpliwości, że ww. kopie są wiernym odwzorowaniem oryginałów dokumentów, nie noszą żadnych znamion ingerencji w ich treść i w związku z tym również na tych dowodach oparł swoje ustalenia faktyczne w sprawie.

W związku z tym, że mimo prawidłowego doręczenia pozwu pozwany nie wniósł w wyznaczonym terminie odpowiedzi na pozew, wydany w niniejszej sprawie wyrok ma charakter zaoczny (art. 339 § 1 k.p.c.). Stosownie do art. 339 § 2 k.p.c. w takim przypadku, przyjmuje się za prawdziwe twierdzenia powoda o faktach zawarte w pozwie lub pismach procesowych doręczonych pozwanemu przed posiedzeniem, chyba że budzą one uzasadnione wątpliwości albo zostały przytoczone w celu obejścia prawa. Z brzmienia ww. przepisu wynika, że chodzi tu o kwalifikowaną postać wątpliwości, a mianowicie muszą być one uzasadnione. Te uzasadnione wątpliwości mogą powstać, np. gdy podane w pozwie okoliczności stają w sprzeczności z faktami powszechnie znanymi (art. 228 § 1 k.p.c.) lub faktami znanymi sądowi urzędowo (art. 228 § 2 k.p.c.). Nadto, uzasadnione wątpliwości mogą też powstać w wypadku, kiedy twierdzenia powoda zawarte w pozwie odnośnie do stanu faktycznego sprawy są ze sobą sprzeczne, nie zawierają pełnego stanu faktycznego pozwalającego na rozstrzygnięcie sprawy (por. K. Flaga-Gieruszyńska, A. Zieliński, Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz. Wyd. 11, Warszawa 2022). Przewidziane w art. 339 § 2 k.p.c. domniemanie prawdziwości twierdzeń powoda dotyczy wyłącznie strony faktycznej wyroku i nie obowiązuje w zakresie prawa materialnego. Domniemanie to zastępuje jedynie postępowanie dowodowe i to tylko wówczas, gdy twierdzenia powoda nie budzą uzasadnionych wątpliwości (por. uzasadnienie wyroku SN z 18 lutego 1972r., III CRN 539/71, OSNCP 1972, Nr 7-8, poz. 150). Wobec więc tego, że działanie art. 339 § 2 k.p.c. nie rozciąga się na dziedzinę prawa materialnego, obowiązkiem sądu rozpoznającego sprawę w warunkach zaoczności jest rozważenie, czy w świetle przepisów prawa materialnego twierdzenie strony powodowej uzasadniają uwzględnienie żądania (por. wyrok SN z dnia 31 marca 1999r., I CKU 176/97, L.). Podkreślić należy, iż w judykaturze wskazuje się, że niezależnie od wynikającego z art. 339 § 2 Kodeksu postępowania cywilnego domniemania prawdziwości twierdzeń powoda z rzeczywistym stanem rzeczy, sąd ma każdorazowo obowiązek krytycznego ustosunkowania się do twierdzeń powoda z punktu widzenia ich ewentualnej zgodności z rzeczywistym stanem rzeczy. W przypadku wątpliwości w tym przedmiocie, sąd ma obowiązek przeprowadzić postępowanie dowodowe z urzędu (por. wyrok z dnia 20 października 1998r., I CKU 85/98, L.). W niniejszym przypadku Sąd nie znalazł podstaw do podważenia twierdzeń powoda w zakresie dotyczącym zaległości pozwanych w płatności czynszu i pozostałych opłat, uprzedniego wezwania ich do zapłaty, a także wypowiedzenia umowy najmu. W powyższym zakresie twierdzenia powoda są spójne z przedstawionymi dowodami z dokumentów.

Punkt 2:

Z uwagi na uwzględnienie powództwa o eksmisję pozwanych z przedmiotowego lokalu mieszkalnego położonego w G. przy ul. (...) należało rozstrzygnąć kwestię uprawnienia pozwanych do otrzymania lokalu socjalnego z zasobów Gminy M. G., o czym stanowi przepis art. 45 ust. 3 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej. W judykaturze utrwalony jest bowiem pogląd, że art. 45 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej stanowi odesłanie do przepisów ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego przewidujących uprawnienie do lokalu socjalnego i w związku z tym art. 14 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego stanowi podstawę prawną do nałożenia na gminę obowiązku dostarczenia lokalu socjalnego osobie, której sąd nakazał opróżnienie lokalu mieszkalnego pozostającego w zasobach Wojskowej Agencji Mieszkaniowej (por. uchwała SN z dnia 27 maja 2010r., III CZP 30/10, L.; wyrok SN z dnia 30 października 2008 r. IV CNP 47/08 (LEX nr 590260). Nie budzi zatem wątpliwości, że sytuację prawną pozwanego, jeżeli chodzi o uprawnienie do najmu socjalnego lokalu, kształtuje m.in. art. 14 ust. 4 in fine ustawy o ochronie praw lokatorów i przewidziane tam wyłączenie dotyczące możliwości zamieszkania w innym lokalu niż dotychczas używany.

Zgodnie z art. 14 ust. 4 pkt 2 u.o.p.l. Sąd nie może orzec o braku uprawnienia do zawarcia umowy najmu socjalnego lokalu m.in. wobec małoletniego oraz osoby sprawującej nad nim opiekę i wspólnie z nim zamieszkałej. Pozwani L. Ż. (1) i L. Ż. (2) są osobami małoletnimi, a pozwana E. J. jest ich przedstawicielem prawnym, który wspólnie z nimi zamieszkuje i sprawuje nad nimi opiekę. Zważyć bowiem należy, iż w wyroku z dnia 7 lipca 2020 r. w sprawie o sygn. akt II C 4187/19 w przedmiocie rozwiązania małżeństwa państwa Ż. Sąd Okręgowy w Gdańsku ustalił miejsce pobytu małoletnich dzieci przy matce. Jednocześnie, w toku niniejszego postępowania ani powód ani też interwenient uboczny nie wykazali okoliczności przewidzianych w przywołanym przepisie art. 14 ust. 4 uzasadniających odmowę przyznania prawa do lokalu socjalnego, w szczególności że wyżej wymienieni mogą zamieszkać w innym lokalu niż dotychczas używany lub ich sytuacja materialna pozwala na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych we własnym zakresie. W konsekwencji, na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 6 u.o.p.l. Sąd orzekł jak w punkcie 2 wyroku.

Punkt 4:

Konsekwencją powyższego orzeczenia było rozstrzygnięcie zawarte w punkcie 4 sentencji wyroku. Zgodnie bowiem z treścią art. 14 ust. 6 powołanej ustawy orzekając o uprawnieniu do zawarcia umowy najmu socjalnego lokalu, sąd nakazuje wstrzymanie wykonania opróżnienia lokalu do czasu złożenia przez gminę oferty zawarcia umowy najmu socjalnego lokalu.

Punkt 6:

O kosztach procesu orzeczono w punkcie 6 wyroku na podstawie art. 102 k.p.c. odstępując od obciążania pozwanych kosztami procesu. Zważyć należało, iż nieskonkretyzowanie w tym przepisie "wypadków szczególnie uzasadnionych" oznacza, że to sądowi rozstrzygającemu sprawę została pozostawiona ocena, czy całokształt okoliczności pozwala na uznanie, że zachodzi szczególnie uzasadniony wypadek, przemawiający za nieobciążaniem strony przegrywającej spór kosztami procesu w całości lub w części. W ocenie Sądu pozwana E. J. znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, o czym świadczy narastające zadłużenie zajmowanego przez pozwanych lokalu i niemożność spłaty tego zadłużenia. Sąd nie obciążył także małoletnich pozwanych kosztami procesu, przyjmując, że wyjątkową sytuacją w rozumieniu tego przepisu jest wiek pozwanych, co prowadzi do wniosku, że nie mieli oni wpływ na wygenerowanie kosztów procesu. Z okoliczności sprawy nie wynika, aby małoletni posiadali jakiekolwiek własne dochody. Zresztą, powstałe zadłużenie nie jest przez nich zawinione. Sąd odstąpił również od obciążenia kosztami procesu pozwanego J. Ż., bowiem mając na uwadze sytuację materialną rodziny trudno przypuszczać, by dziewiętnastolatek miał zgromadzone oszczędności pozwalające mu na pokrycie kosztów procesu, ponadto Sąd kierując się poczuciem sprawiedliwości uznał, że niesprawiedliwym byłoby obciążenie kosztami 19-letniego syna pozwanej, od obciążenia której Sąd odstąpił.