descriptionTreść orzeczenia

Sygn. akt I C 329/23

Wyrok w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej

Dnia 30 września 2024 r.

Sąd Rejonowy w Krośnie I Wydział Cywilny w składzie następującym:

Sędzia Małgorzata Gałuszka

w W. na rzecz powoda R. L. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą (...) w K. kwotę 6 592,80 zł (słownie: sześć tysięcy pięćset dziewięćdziesiąt dwa złote 80/100) z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 16 marca 2021 r. do dnia zapłaty;

II. obciąża stronę pozwaną (...) Towarzystwo (...)

w W. kosztami postępowania ;

III. zasądza od strony pozwanej (...) Towarzystwo (...)

w W. na rzecz powoda R. L. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą (...) w K. kwotę 2 217,00 zł (słownie: dwa tysiące dwieście siedemnaście złotych) tytułem kosztów postępowania, w tym kwotę 1 800,00 zł (słownie: jeden tysiąc osiemset złotych) tytułem kosztów zastępstwa procesowego z ustawowymi odsetkami na wypadek zwłoki

w płatności od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty;

IV. nakazuje Kasie Sądu Rejonowego w Krośnie zwrot stronie pozwanej (...) Towarzystwu (...) w W. kwoty 40,63 zł (słownie: czterdzieści złotych 63/100) tytułem niewykorzystanej zaliczki.

Uzasadnienie

wyroku z dnia 30 września 2024 r.

Powód R. L., prowadzący działalność gospodarczą pod firmą (...) w K. wniósł o zasądzenie od pozwanego (...) Towarzystwa (...) w W. kwoty 6 592,80 zł wraz z odsetkami ustawowymi od dnia 16 marca 2022 r. do dnia zapłaty, oraz kosztami postępowania uwzględniającymi koszty zastępstwa procesowego i kosztami opłaty skarbowej według norm przepisanych. W uzasadnieniu powód podniósł, że w dniu 30 września 2021 r. w K. doszło do kolizji drogowej, w wyniku której uszkodzony został pojazd marki F. (...), o numerze rejestracyjnym (...), należący do D. S., zaś sprawca kolizji drogowej zawarł umowę ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych z pozwanym. Przedmiotowa szkoda została zgłoszona ubezpieczycielowi elektronicznie i została zarejestrowana pod numerem (...), a uszkodzony pojazd został odholowany na prowadzony przez powoda parking strzeżony. Bezpośrednio po zaistnieniu szkody poszkodowany z uwagi na uszkodzenia pojazdu, wynajął u powoda pojazd zastępczy marki N. (...) o numerze rejestracyjnym (...), który był wykorzystywany przez poszkodowanego w takim samym zakresie jak pojazd uszkodzony, tj. do prowadzenia działalności gospodarczej. Jednocześnie uszkodzony pojazd znajdował się na ww. parkingu przez okres 58 dni.

Powód za zrealizowane na rzecz poszkodowanego usługi służące likwidacji szkody wystawił fakturę VAT nr (...) (k. 14 akt), której realizacji pozwany

w części odmówił i zanegował stanowisko ubezpieczyciela, podnosząc konieczność i zasadność wykonania wszystkich usług oraz rynkowość cen za poszczególne z nich. Na podstawie umowy cesji powód nabył wierzytelność przysługującą poszkodowanemu względem pozwanego objętą ww. fakturą.

Dnia 02 marca 2023 r. wydany został nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym, sygn. akt I Nc 227/23, uwzględniający żądania pozwu.

Pozwany wniósł sprzeciw od ww. nakazu zapłaty, zaskarżając go w całości,

co zgodnie z art. 505 § 1 k.p.c., spowodowało utratę jego mocy. Wniósł on

o oddalenie powództwa i zasądzenie od powoda na jego rzecz kosztów procesu,

w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych wraz z opłatą skarbową od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł oraz ustawowymi odsetkami za opóźnienie, liczonymi od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty.

Zakwestionował on: konieczność korzystania z pojazdu zastępczego przez okres wskazany w fakturze VAT dołączonej do pozwu, konieczność przechowywania pojazdu uszkodzonego na płatnym parkingu przez okres wskazany w ww. fakturze VAT, wysokość dobowej stawki najmu zastosowanej przez powoda oraz,

że korzystanie z oferty zorganizowania najmu przez pozwanego niesie ze sobą ograniczenia.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

Niespornym jest między stronami, że z tytułu zawartej umowy obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych pozwany udzielił ochrony ubezpieczeniowej sprawcy zdarzenia drogowego. Powód w ramach prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej, odholował uszkodzony pojazd na parking strzeżony, a także wynajął samochód zastępczy na okres 57 dni, oraz świadczył usługę parkingową do 03 stycznia 2022 r. (dowód: umowa najmu samochodu zastępczego, holowania pojazdu, przechowania pojazdu na parkingu strzeżonym, k. 18 – 20 v., protokół odbioru, k. 21, protokół przekazania, k. 12). Z tytułu umowy powód wystawił fakturę VAT nr (...)(k. 14) na kwotę 15584,10 zł brutto z terminem płatności do dnia 28 lutego 2022r. Pozwany odmówił uiszczenia należności w całości dokonując weryfikacji kosztów holowania i stawki za najem samochodu zastępczego (dowód: decyzja ubezpieczyciela k. 17).

Poszkodowany przeniósł na powoda wierzytelność wynikająca z przedmiotowej faktury VAT (dowód: umowa cesji k. 10). O przelewie wierzytelności pozwany został zawiadomiony pismem z dnia 21 grudnia 2022 r. (dowód: pismo k. 9).

Stosowane przez powoda stawki za usługę najmu pojazdu są rynkowe i nie odbiegają od tych stosowanych przez innych przedsiębiorców działających na rynku. Nadto stawki te, są uznawane w analogicznych sprawach przez ubezpieczycieli. Podobnie ubezpieczyciele uznają stawki powoda za holowanie pojazdu.

Uznać je zatem należy za rynkowe (dowód: cenniki wypożyczalni przedłożone przez powoda, faktury VAT wraz z decyzjami ubezpieczycieli k. 20, 30 – 35).

Ponadto w oparciu o dowód z opinii biegłego z zakresu techniki motoryzacyjnej – mgr S. G. Sąd ustalił, iż czasokres wynajmu pojazdu zastępczego przez poszkodowanego odpowiadający 57 dniom, był czasokresem

w pełni uzasadnionym. Podobnie jak czasokres przebywania uszkodzonego pojazdu na parkingu powoda. Powyższa opinia była kompletna, spójna i jednoznaczna.

Żadna ze stron jej nie kwestionowała.

W oparciu o zeznania świadka A. P. Sąd uznał, że pozwany nie zaproponował jej innej oferty wynajmu pojazdu zastępczego. Natomiast z zeznań świadka J. L. wynikało, że czas pozostawania uszkodzonego samochodu na parkingu był związany z oczekiwaniem na rzeczoznawcę z firmy ubezpieczającej. Zeznania ww. świadków (k. 78 v. – 79) były spójne i nie budziły wątpliwości Sądu. Natomiast zeznania D. S. nie wniosły nic do sprawy, gdyż nie zajmował się on ww. sprawą.

Sąd zważył, co następuje

Roszczenie powoda zasługuje na uwzględnienie.

Z ugruntowanej linii orzeczniczej sądów cywilnych wynika, iż konieczność wynajęcia samochodu zastępczego na okres likwidacji szkody pozostaje w zakresie adekwatnego związku przyczynowego z wypadkiem, który uniemożliwił poszkodowanemu korzystanie z dotychczasowego środka transportu.

Brak możliwości użytkowania samochodu własnego ze względu na jego uszkodzenie w wypadku, implikuje konieczność wynajęcia innego pojazdu.

Najem taki jest ewidentnie powiązany ze zdarzeniem, które leży u podstaw odpowiedzialności odszkodowawczej i jako zwykłe jego następstwo, winien zostać zwrócony poszkodowanemu w postaci równowartość czynszu, który musiał on zapłacić za najem pojazdu zastępczego.

Zgodnie z uchwałą Sądu Najwyższego z dnia 17 listopada 2011 r., sygn. akt III CZP 5/11 odpowiedzialność ubezpieczyciela z tytułu obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych za uszkodzenie albo zniszczenie pojazdu mechanicznego nie służącego do prowadzenia działalności gospodarczej obejmuje celowe i ekonomicznie uzasadnione wydatki za najem pojazdu zastępczego; nie jest ona uzależniona od niemożności korzystania przez poszkodowanego z komunikacji zbiorowej. Jeszcze mniej kontrowersji budzi kwestia wynajmu pojazdu zastępczego w odniesieniu do osób prowadzących działalność gospodarczą.

Sąd w niniejszej sprawie podzielił w pełni argumentację powoda, nie znalazł

z kolei dostatecznych argumentów, aby uznać zasadność zarzutów podnoszonych przez pozwanego.

Stwierdzić należy, że poszkodowany ma prawo wyboru podmiotu świadczącego na jego rzecz usługi, stanowiące następstwo szkodowego zdarzenia drogowego. Nie można jednak przyjąć, że poszkodowani, a za nimi powód, który nabywa roszczenie w drodze umowy cesji, mogą się skutecznie domagać od ubezpieczyciela sprawcy szkody dowolnych kosztów poniesionych tytułem tych usług. Brak jest podstawy prawnej do uznania, że przysługujące im w tym zakresie uprawnienie ma charakter absolutny, wszak przepisy art. 354 § 1 k.c. oraz art. 355 k.c. nakładają na poszkodowanego obowiązek dołożenia należytej staranności przy wyborze usługodawcy. Od racjonalnie działającego poszkodowanego należy zatem wymagać, aby dbał w identyczny sposób o interesy drugiej strony zobowiązania, jak o swoje własne. Można więc oczekiwać, że racjonalny uczestnik obrotu gospodarczego będzie optymalizował swoje wydatki, szukając usługodawcy oferującego optymalną cenę za pożądaną przez siebie jakość. Przepis art. 362 k.c. nakłada na poszkodowanego obowiązek podejmowania działań zmierzających do zminimalizowania szkody. Brak z jego strony takiego działania nie może zwiększać obowiązku odszkodowawczego osoby zobowiązanej do naprawienia szkody.

Można zatem wymagać, aby przed dokonaniem wyboru usługodawcy poszkodowany zorientował się, czy inne podmioty obecne na rynku oferują analogiczną stawkę.

W obowiązującym systemie prawnym brak jest legalnej definicji pojęcia stawki rynkowej. Nie sposób uznać również, że warunek rynkowości może spełnić tylko jedna konkretna stawka, np. wyliczona stricte jako średnia uwzględniająca ofertę całego rynku lokalnego. W zakresie stawek, które taki rynkowy charakter mają należy zaś wybrać te, które w dacie dokonywania likwidacji szkody (w tym najmu pojazdu zastępczego) były odpowiednie dla indywidualnej sytuacji poszkodowanych oraz konkretnych okoliczności sprawy (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 16 maja 2002r., V CKN 1273/00, LEX nr 55515).

Co się zatem tyczy zagadnienia ceny jednostkowej czynszu najmu, okoliczność jej rynkowości w niniejszej sprawie wykazał powód wykazując ich uwzględnianie przez ubezpieczycieli w analogicznych sprawach. Pozwala to domniemywać, iż cena wystawiona przez powoda mieści się w stawkach rynkowych. Nadto nie wykazał pozwany aby skutecznie zaproponował poszkodowanemu najem pojazdu zastępczego (dowód: zeznania świadka A. P. k. 78 v. – 79).

Z dokumentacji szkody, dołączonych dokumentów w zakresie obiegu informacji między ubezpieczającym a poszkodowanym oraz opinii biegłego wynika,

że po zgłoszeniu szkody ubezpieczyciel przeprowadził postępowanie likwidacyjne,

w trakcie którego błędnie ustalił, iż zakres uszkodzeń jakie wystąpiły w pojeździe pokrzywdzonego kwalifikuje ów pojazd do przeprowadzenia naprawy.

Dopiero rozebranie pojazdu w warsztacie i dokonanie pełnej ekspertyzy technicznej dotyczącej zakresu uszkodzeń przez wyspecjalizowany zakład naprawczy, dostarczyło wiedzy co do wielkości szkody i braku opłacalności prowadzenia naprawy pojazdu.

W związku z powyższym, nie ulega wątpliwości, że to błędy leżące po stronie pozwanego przyczyniły się do powstania czasowej zwłoki w procesie likwidacji szkody. W trakcie tego procesu doszło bowiem do dwukrotnych oględzin przeprowadzonych przez przedstawiciela ubezpieczyciela. Całość czynności opisanych szczegółowo w opinii biegłego (k. 91 – 93 v.) zamknęła się ostatecznie w czasokresie między 30 września 2021 r., kiedy to miało miejsce zdarzenie drogowe, fizyczne wynajęcie pojazdu zastępczego i podpisanie umowy najmu, a 25 listopada 2021 r., kiedy to pozwany wydał decyzję o przyznaniu kwoty odszkodowania i deklaracji przekazania środków na rachunek bankowy poszkodowanego. Tym samym zasadny okres najmu pojazdu zastępczego wynosił pełny okres 57 dni kalendarzowych.

Reasumując, na podstawie art. 822 § 1 k.c. w zw. z art. 35 ustawy z dnia

22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych, w zw. z art. 481

§ 1 k.c. Sąd orzekł jak w ust I wyroku.

Na podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c., zasądzono także na rzecz powoda kwotę 2 217,00 zł tytułem kosztów procesu, na która składały się: 400,00 zł – opłata od pozwu; 17,00 zł – opłata skarbowa od pełnomocnictwa; 1800,00 zł – wynagrodzenie pełnomocnika w taryfowej wysokości.