descriptionTreść orzeczenia

Sygn. akt I C 246/24

Wyrok w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej

Dnia 14 stycznia 2025 r.

Sąd Rejonowy w Dębicy, Wydział I Cywilny

w składzie:

Przewodniczący: sędzia Beata Kozik

Protokolant: sekretarz sądowy Katarzyna Woźniak

i pięćdziesiąt jeden groszy) z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia

6 września 2024 r. do dnia zapłaty.

III. Dalej idące powództwo oddala.

IV. Zasądza od pozwanego (...) Bank S.A. z siedzibą we (...) na rzecz powodów M. W. C. i P. C. solidarnie kwotę 5.455,86 zł (słownie: pięć tysięcy czterysta pięćdziesiąt pięć złotych i osiemdziesiąt sześć groszy) wraz z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie

w spełnieniu świadczenia pieniężnego za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty tytułem zwrotu części kosztów procesu.

Uzasadnienie

wyroku Sądu Rejonowego w Dębicy

z dnia 14 stycznia 2025 r.

Powodowie M. W. C. i P. C.wnieśli o zasądzenie łącznie od pozwanego (...) Bank S.A. z siedzibą we W. kwoty 65 866,19 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty. Nadto, powodowie zażądali zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu pozwu wskazano, że powodowie w dniu 16 kwietnia 2008 r. zawarli z pozwanym bankiem, tj. (...) Bank S.A. umowę kredytu nominowanego do waluty CHF. Umowę zawierali jako osoby fizyczne z przeznaczeniem na potrzeby własne, więc w rozumieniu art. 22 ( 1 )k.c. działali jako konsumenci. W dniu 11 kwietnia 2018 r. powodowie wnieśli przeciwko (...) Bank S.A. pozew powołując się na abuzywność postanowień umownych w zakresie klauzuli waloryzacyjnej. Ostatecznie domagali się ustalenia nieistnienia stosunku prawnego stron wynikającego z zawartej umowy kredytu. W dniu 13 marca 2023 r. Sąd Okręgowy we Wrocławiu wydał w sprawie wyrok, w którym ustalił - zgodnie z żądaniem powodów – że pomiędzy stronami nie istnieje stosunek prawny wynikający z umowy kredytu. Sąd w uzasadnieniu stwierdził, że „W konsekwencji powyższych rozważań uznając umowę za nieważną Sąd uznał, że stosunek prawny z umowy kredytu nie istnieje, a powodom przysługuje interes prawny w ustaleniu powyższego”. Podstawą prawną rozstrzygnięcia w wyroku była nieważność umowy w całości. Powodowie podnoszą, że z nieważnością zawartej umowy wiąże się obowiązek zwrotu wzajemnych świadczeń co jest bezpośrednim następstwem zastosowania cywilnoprawnej sankcji nieważności. Nadto, odpada przesłanka do zapłaty należności akcesoryjnych, w tym składek z tytułu ubezpieczenia na życie, albowiem nie są one należne w sytuacji gdy sama umowa jest nieważna. Wobec powyższego zasadne jest żądanie zapłaty na rzecz powodów kwoty 36 255,51 zł jako świadczenia nienależnego uiszczonego w okresie od 2013 r. do czasu wydania wyroku przez sąd. W przedmiotowej umowie kredytu w § 3 ust. 1 lit. c zostało wskazane, że pobrano, a także skredytowano kwotę 7 606,15 zł tytułem składki ubezpieczenia na życie powoda. Wskazane ubezpieczenie zostało powodowi narzucone, ponieważ zostało wskazane jako zabezpieczenie obligatoryjne. Ponadto w umowie kredytowej zostało wprost wpisane, że kredytobiorca musi skorzystać z ubezpieczyciela narzuconego przez pozwany bank. Powód upatruje abuzywność dotyczących poniesionych opłat w: a) narzuceniu ich przez pozwanego, b) konieczności skredytowania poniesionej opłaty, co staje się źródłem dodatkowego dochodu odsetkowego banku, c) podejrzeniach o braku ekwiwalentności świadczeń, d) braku możliwości wpływu na ubezpieczenie, e) pobraniu składki mimo, że powód nie jest ubezpieczającym, f) uzależnieniu wysokości świadczenia od sumy pozostałych rat kredytowanych, która zależy od nieweryfikowalnych kursów walut ustalanych jednostronnie przez bank.

Powodowie wskazali, że w okresie od dnia zawarcia umowy do dnia 12 maja 2023 r. spłacili łącznie tytułem rat kwotę 386 120,73 zł. Kwota kredytu, który został wypłacony powodom była równa 360 000,00 zł. Kwota 7 606,15 zł stanowiła skredytowaną składkę na ubezpieczenie na życie, natomiast kwota 1 624,62 zł skredytowaną opłatę za ubezpieczenie kredytu.

Wobec powyższego powodowie domagają się zasądzenia na swoją rzecz kwoty 26 120,73 zł, która wynika z różnicy między kwotą spłaconą w okresie kredytowania a kwotą wypłaconego kapitału.

Nadto, powodowie od 2013 r. spłacali również składki na ubezpieczenie na życie. Łącznie z tego tytułu spłacili kwotę 36 225,51 zł.

Zgodnie z art. 482 § 1 k.c. powód może dochodzić odsetek od zaległych odsetek od dnia wytoczenia powództwa. Z tytułu kwoty 26 120, 73 zł wymagalnej w dniu 17 lipca 2023 r. (na skutek wezwania z 29 czerwca 2023 r.) odsetki za opóźnienie do dnia 30 stycznia 2024 r. wynoszą 1 627,53 zł.

Z tytułu kwoty 36 225,51 zł wymagalnej w dniu 16 sierpnia 2023 r. (na skutek wezwania z 2 sierpnia 2023 r.) odsetki za opóźnienie do dnia 30 stycznia 2024 r. wynoszą 1 892,42 zł.

W odpowiedzi na pozew, pozwany (...) Bank S.A. z siedzibą we W. wniósł o oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenie od powodów na swą rzecz kosztów postępowania.

W uzasadnieniu odpowiedzi na pozew wskazano, że Bank uruchomił kredyt w wysokości 369 230,77 zł. W ramach pierwszej transzy (§3 ust.1 umowy) bank wypłacił również składkę ubezpieczeniową w oparciu o złożoną przez powoda deklarację na przystąpienie do umowy ubezpieczenia. Pozwany wskazuje, że umowa ubezpieczenia jest niezależnym od umowy kredytu stosunkiem prawnym zawartym z innym podmiotem. W pierwszej kolejności z uwagi na stwierdzenie nieważności umowy kredytu należy dokonać podsumowania aktualnego rozliczenia stron.

Powodowie w okresie od dnia 13 maja 2008 r. do dnia 12 maja 2023 r. uiścili na rzecz pozwanego tytułem rat kapitałowo-odsetkowych kwotę 384 791,88 zł. Wynika to z zaświadczenia. Powód zawyżył podaną przez siebie kwotę 1 353,85 zł jest to bowiem kwota częściowego zwrotu składki z tytułu ubezpieczenia, która została następnie zaksięgowana na rachunku umowy w dniu 2 lipca 2008 r. Nie została ona zatem uiszczona przez powoda w ramach spłacania rat.

Pozwany pismem z dnia 5 lipca 2024 r. wezwał powoda do dokonania spłaty brakującej kwoty kapitału (pozostałej po potrąceniu dokonanym przez powoda), a następnie z uwagi na brak zadośćuczynieniu wezwaniu sam dokonał pismem z dnia 18 lipca 2024 r. potrącenia. Po potrąceniu sytuacja rozliczenia stron jest następująca. Doszło do potrącenia kwoty kapitału kredytu w wysokości 367 606,15 zł z kwotą 384 791,88 zł – pozostała zatem kwota 17 185,73 zł, która to kwota została uiszczona na rachunek wskazany przez powoda. Pozwany wskazuje, że roszczenie w tym zakresie zostało spełnione, a pozew powinien podlegać oddaleniu. Ponadto, w tym zakresie koszty powinny zostać zasądzone na rzecz pozwanego, bo powód mimo wcześniejszych wezwań nie podał rachunku do spełnienia świadczenia, a rachunek znajdujący się w stopce wezwania do zapłaty jest rachunkiem kancelarii pełnomocnika powoda, który jednak nie przedłożył pełnomocnictwa upoważniającego go do odbioru kwot roszczenia głównego. Stąd pozwany nie miał możliwości wcześniejszego zadośćuczynienia roszczeniu powoda. W pozostałym zakresie roszczenie jest niezasadne.

Pozwany nie zakwestionował wyliczeń powodów co wysokości uiszczonych składek na ubezpieczenie, niemniej jednak w ocenie pozwanego, powodowie niezasadnie dochodzą kwot ubezpieczenia na życie. Pozwany wskazał, że powód w całym okresie ubezpieczenia był objęty ochroną ubezpieczeniową, a umowa ubezpieczenia jest ważna. Ponadto, Bank nie jest bezpodstawnie wzbogacony w zakresie składek, nie jest on bowiem ubezpieczycielem, a jedynie pośrednikiem. Składki zostały przekazane ubezpieczycielowi, bo też w takim celu zostały uiszczone.

W piśmie procesowym z dnia 9 września 2024 r. doszło do modyfikacji żądania pozwu, powodowie oświadczyli, że w związku z dokonaniem przez pozwanego zapłaty na rzecz powodów w kwocie 17 185,73 zł na podstawie art. 451 § 1 k.c. zapłaconą przez pozwanego kwotę zaliczają w pierwszej kolejności na zaległe należności uboczne, a pozostałą część na poczet należności głównej.

Kwotę zapłaconą przez pozwanego w wysokości 4 425,65 zł zaliczają na poczet odsetek liczonych od kwoty 65 866,19 zł za okres od dnia wniesienia pozwu (tj. od dnia 31 stycznia 2024 r.) do dnia dokonania zapłaty (tj. 5 września 2024 r.).

Pozostałą kwotę zapłaconą przez pozwanego w wysokości 12 760,08 zł zaliczają na poczet należności głównej w wysokości 65 866,19 zł.

Wobec dokonanej zapłaty cofają wraz ze zrzeczeniem się roszczenia powództwo o zapłatę w części, tj.:

- w zakresie kwoty 12 760,08 zł,

- w zakresie odsetek ustawowych za opóźnienie liczonych od kwoty 65 866,19 zł za okres od dnia 31 stycznia 2024 r. do 5 września 2024 r.

Wnoszą o umorzenie postępowania w tym zakresie, zmieniając żądanie pozwu w ten sposób, że wnoszą o:

- zasądzenie od pozwanego na rzecz powodów łącznie kwoty 53 106,11 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia 6 września 2024 r. do dnia zapłaty. Nadto, podtrzymano żądanie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Pismem procesowym z dnia 10 grudnia 2025 r. strona powoda dokonała dalej idącej (kolejnej) modyfikacji powództwa, cofając powództwo w zakresie kwoty 609,02 zł, tj. odsetek wyliczonych od kwoty 65 866,19 zł za okres od 5 sierpnia 2024 r. do 5 września 2024 r. z uwagi na błędne wskazanie rachunku bankowego stronie pozwanej, która chciała spełnić świadczenie (k. 139).

W związku z powyższym, powództwo zostało zmienione w ten sposób, że powodowie wnoszą o zasądzenie od pozwanego na rzecz powodów łącznie kwoty 52 497,09 zł (żądanie pozwu z uwzględnieniem wpłaty pozwanego plus skapitalizowane odsetki liczone od dnia wniesienia pozwu) wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia 6 września 2024 r. do dnia zapłaty wraz z podtrzymaniem żądanie co do zasądzenia kosztów procesu.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny sprawy:

Powodowie M. W. C., P. C.jako kredytobiorcy i pozwany (...) Bank z siedzibą we W. zawarli w dniu 16 kwietnia 2008 r. umowę kredytu nominowanego do CHF oznaczoną nr (...) „standardowe oprocentowanie”. Celem kredytowania było finansowanie nabycia i remontu domu jednorodzinnego, a kredyt na ten cel wynosił 360 000 zł, zaś w kwocie 369 230,77 zł mieściła się też kredytowana składka na ubezpieczenie kredytu oraz na ubezpieczenie na życie, przy czym kredyt miał być wypłacony jednorazowo, a został udzielony na okres 360 miesięcy.

Zgodnie z § 11 ust. 1 lit. d) umowy w celu zabezpieczenia wierzytelności Banku z tytułu udzielonego kredytu, ustanawia się jako formę zabezpieczenia kredytu wskazanie Banku jako pierwszego uposażonego z tytułu ubezpieczenia na życie kredytobiorcy P. C., Polisa nr: (...) wystawiona przez (...) SA, do wysokości całkowitego zadłużenia z tytułu umowy kredytu. W § 11 ust. 2 lit. e) wskazano, że kredytobiorca zobowiązany jest do spełnienia dodatkowych warunków korzystania z kredytu, tj. potwierdzenia, że od dnia uruchomienia kredytu: P. C., PESEL (...), objęty jest ochroną ubezpieczenia wynikającą z umowy nr (...) Kredytów Hipotecznych zawartej pomiędzy (...) SA a (...) Bank S.A. co najmniej na okres 60 miesięcy, ale nie dłużej niż do:

- ostatniego dnia miesiąca kalendarzowego, w którym w przypada 70 rocznica urodzin ubezpieczonego – w zakresie odpowiedzialności na wypadek śmierci,

- ostatniego dnia miesiąca kalendarzowego, w którym przypada 65 rocznica urodzin ubezpieczonego – w zakresie odpowiedzialności na wypadek całkowitej niezdolności do pracy.

Kredytobiorca miał obowiązek terminowego odnawiania polisy ubezpieczenia na życie w(...) SA przez cały okres objęty kredytowaniem, a w przypadku ewentualnej zmiany Towarzystwa Ubezpieczeniowego do przedkładania w Banku nowej umowy ubezpieczenia wraz z: dowodem opłacenia składki na okres co najmniej 6 miesięcy oraz wskazaniem Banku jako jedynego uposażonego z tytułu umowy ubezpieczenia zawartej z nowym Towarzystwem Ubezpieczeniowym do wysokości całkowitego zadłużenia z tytułu umowy kredytu.

W § 11 ust. 6 wskazano, że do czasu ustanowienia hipoteki kaucyjnej zabezpieczeniem spłaty było ubezpieczenie spłaty kredytu w TU (...) SA na podstawie umowy ubezpieczenia nr (...) z dnia (...)zawartej pomiędzy Bankiem a TU (...) SA kredytobiorca zobowiązany jest do pokrycia kosztów ubezpieczenia spłaty kredytu, z zastrzeżeniem, że koszt ubezpieczenia spłaty kredytu za okres 6 miesięcy począwszy od dnia uruchomienia kredytu lub w przypadku kredytów uruchomianych w transzach – od dnia uruchomienia pierwszej transzy, w wysokości 0,44% kwoty udzielonego kredytu stanowi przedmiot kredytowania i zostanie wpłacony na rachunek Banku w dniu uruchomienia kredytu lub pierwszej transzy kredytu. W przypadku konieczności przedłużenia okresu ubezpieczenia spłaty kredytu na kolejny 3 miesięczny okres, kredytobiorca zobowiązuje się do zapłaty na rachunek Banku kosztów ubezpieczenia spłaty kredytu najpóźniej na 10 dni przed upływem dotychczasowego okresu ochrony ubezpieczeniowej. O wysokości należnej Bankowi opłaty z tytułu kosztów ubezpieczenia spłaty kredytu i terminie jej opłacenia Bank poinformuje kredytobiorcę.

dowód: umowa kredytu hipotecznego nominowanego do CHF nr (...) standardowe oprocentowanie – k. 11 – 13/2, wyciąg z umowy generalnej ubezpieczenia grupowego kredytobiorców kredytów hipotecznych – k. 58 – 59, instrukcja udzielania kredytów/pożyczek hipotecznych przez (...) Bank S.A. – k. 108 – 127, deklaracja zgody na przystąpienie do ubezpieczenia – k. 128, potwierdzenie objęcia ochroną ubezpieczeniową – k.126, potwierdzenie wypłaty kredytu – k.127.

Powodowie w dniu 7 czerwca 2022 r. złożyli w Banku wezwanie do zapłaty z dnia 2 czerwca 2022 r. domagając się zapłaty kwoty 380 000,00 zł uiszczonej tytułem zwrotu uiszczonych rat z uwagi na nieważność umowy kredytu. Następnie, na skutek niespełnienia żądania przez Bank, powodowie w dniu 15 czerwca 2022 r. złożyli oświadczenie o potrąceniu swojej wierzytelności w kwocie 354 234,36 zł z wierzytelnością Banku w wysokości 360 000,00 zł.

dowód: wezwanie do zapłaty z dnia 2 czerwca 2022 r. – k. 26 – 27/2, oświadczenie o potrąceniu z dnia 15 czerwca 2022 r. – k. 25

Wyrokiem z dnia 13 marca 2023 r. Sąd Okręgowy we Wrocławiu wydanym w sprawie o sygn. akt XII C 1118/20 ustalił, że pomiędzy P. C. i M. W. C. a (...) S.A. we Wrocławiu nie istnieje stosunek prawny kredytu z umowy kredytu hipotecznego nominowanego do CHF nr (...) standardowe oprocentowanie z dnia 16 kwietnia 2008 r. oraz umorzył postępowanie w zakresie żądania zapłaty sumy pieniężnej w wysokości 303 606,79 zł dochodzonej z tytułu nienależnego świadczenia w związku z nieistnieniem stosunku prawnego z umowy kredytu.

dowód: wyrok Sądu Okręgowego we Wrocławiu z dnia 13 marca 2023 r., sygn. akt XII C 1118/20 wraz z uzasadnieniem – k. 14 – 19

W przedsądowym wezwaniu do zapłaty z dnia 29 czerwca 2023 r. doręczonym w dniu 1 lipca 2023r. powodowie m.in. wezwali Bank do zapłaty kwoty 31 598,08 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia wymagalności do dnia zapłaty tytułem świadczeń spełnionych przez powodów na rzecz Banku – za okres od czerwca 2022 r. do maja 2023 r. wobec nieważności umowy – w ostatecznym i nieprzekraczalnym terminie 14 dni od dnia doręczenia pisma.

W wezwaniu do zapłaty powodowie nie podali numeru rachunku bankowego do spełnienia świadczenia, a rachunek znajdujący się w stopce wezwania do zapłaty jest rachunkiem kancelarii pełnomocnika powodów. W aktach brak jest pełnomocnictwa upoważniającego pełnomocnika do odbioru kwot roszczenia głównego.

dowód: pełnomocnictwo – k. 8, przedsądowe wezwanie do zapłaty z dnia 29 czerwca 2023 r. – k. 20 – 20/2, potwierdzenie nadania – k. 21, wydruk ze strony śledzenia przesyłek – k. 22 -23, historia rachunku za okres 04.05.2022 – 24.05.2023 – k. 28 – 31, historia rachunku za okres 01.08.2020 – 31.05.2022 – k. 32 – 35, historia rachunku za okres 01.01.2020 – 13.07.2020 – k. 36 – 37, potwierdzenie spłaty – k 38, historia rachunku za okres 01.01.2018 – 01.01.2020 – k. 39 – 42, spłaty zarejestrowane dla umowy nr (...) za okres 13.05.2008 – 12.02.2018 – k. 43 - 46

Pismem z dnia 2 sierpnia 2023 r. powodowie wezwali Bank do zapłaty kwoty 36 225,51 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia wymagalności do dnia zapłaty tytułem świadczeń spełnionych przez powodów na rzecz Banku z tytułu ubezpieczenia na życie za okres od kwietnia 2013 r. do kwietnia 2023 r. wobec nieważności umowy w terminie 14 dni od dnia doręczenia pisma.

W wezwaniu do zapłaty powodowie nie podali numeru rachunku bankowego do spełnienia świadczenia, a rachunek znajdujący się w stopce wezwania do zapłaty jest rachunkiem kancelarii pełnomocnika powodów. W aktach brak jest pełnomocnictwa upoważniającego pełnomocnika do odbioru kwot roszczenia głównego.

dowód: pełnomocnictwo – k. 8, wezwanie do zapłaty z dnia 2 sierpnia 2023 r. – k. 24 – 24/2, historia rachunku za okres - 01.03.2013 – 03.05.2013 – k. 47, historia rachunku za okres - 01.03.2014 – 01.05.2015 – k. 48, historia rachunku – k. 49, historia rachunku za okres - 04.03.2016 – 05.05.2017 – k. 50, historia rachunku – k. 51, historia rachunku za okres - 02.03.2018 – 03.05.2019 – k. 52, historia rachunku – k. 53, historia rachunku za okres - 05.03.2020 – 01.05.2020 – k. 54, potwierdzenia przelewów – k. 55 – 57

Pismem z dnia 5 lipca 2024 r. Bank wezwał powodów do zapłaty kwoty 13 371,79 zł stanowiącą przysługującą Bankowi wierzytelność z tytułu nienależnie spełnionego świadczenia. Wskazana kwota stanowi różnicę pomiędzy kwotą z tytułu udzielonego kapitału kredytu wraz ze składką z tytułu ubezpieczenia na życie w wysokości 367 606,15 zł a kwotą wskazaną przez powodów w złożonym oświadczeniu o potrąceniu kwoty 354 234,36 zł.

Pismem z dnia 18 lipca 2024 r. Bank, wobec bezskutecznego upływu terminu do zapłaty wskazanego w wezwaniu z dnia 5 lipca 2024 r. dokonał potrącenia kwoty 13 371,79 zł z kwotą 17 185,73 zł. Podkreślono przy tym, że kwotą kapitału jest kwota 367 606,15 zł a nie kwota 360 000,00 zł. Skutkiem czego nierozliczony kapitał wynosi jeszcze kwotę 13 371,79 zł. Z kolei suma wpłat wynosi kwotę 384 791,88 zł w związku z czym nadpłata wynosi kwotę 17 181,73 zł (384 791,88 zł – 367 606,15 zł = 17 185,73 zł). Bank zwrócił się do powodów o przekazanie na adres mailowy pełnomocnika banku nr rachunku bankowego na który należy dokonać zwrotu kwoty 3 813,94 zł.

dowód: wezwanie do zapłaty z dnia 5 lipca 2024 r. wraz z pełnomocnictwem – k. 133 – 133/2, książka pocztowa (nadawcza) – k. 134 – 134/2, wydruk ze strony śledzenia przesyłek – k. 135 – 138, oświadczenie o potrąceniu z dnia 18 lipca 2024 r. wraz z pełnomocnictwem – k. 139 - 139/2, pełnomocnictwo substytucyjne – k. 140, książka pocztowa (nadawcza) – k. 141 - 142, wydruk ze strony śledzenia przesyłek – k. 143 – 144

Powodowie w okresie od dnia 13 maja 2008 r. do dnia 12 maja 2023 r. uiścili na rzecz pozwanego tytułem rat kapitałowo-odsetkowych kwotę 384 791,88 zł. Kwota 1 353,85 zł, która nie została zaliczona do spłat dokonanych przez powodów jest to kwota z tytułu częściowego zwrotu składki z tytułu ubezpieczenia, która została następnie zaksięgowana na rachunku umowy w dniu 2 lipca 2008 r. Nie została ona uiszczona przez powodów w ramach spłacania rat.

dowód: archiwum spłat umowy nr (...) – k.129 - 132

Pełnomocnik pozwanego Banku w dniu 31 lipca 2024 r. zwrócił się drogą elektroniczną (poprzez wiadomość e-mail) do pełnomocnika powodów o podanie rachunku bankowego do realizacji nadpłaty na kapitał. Wskazał przy tym, że jeżeli będzie to rachunek kancelarii to prosi o przesłanie stosownego pełnomocnictwa do odbioru świadczeń, gdyż pełnomocnictwo załączone do pozwu nie obejmuje uprawnienia do odbioru kwot dochodzonych pozwem.

W odpowiedzi na powyższe, pełnomocnik powód wiadomością e-mail z dnia 1 sierpnia 2024 r. jako numer konta swojego mocodawcy wskazał rachunek o nr (...).

W dniu 20 sierpnia 2024 r. pełnomocnik pozwanego poinformował pełnomocnika powodów, że Bank zrealizował w dniu 5 sierpnia 2024 r. nadpłatę na wskazany numer rachunku jednak po realizacji przelewu otrzymał informację, że jest to numer konta Sądu Rejonowego w Tarnowie.

W wiadomości e – mail z dnia 23 sierpnia 2024 r. pełnomocnik powodów przyznał, że przesłany numer rachunku nie należy do powodów, a prawidłowy numer rachunku bankowego to(...).

Bank przelał w dniu 5 września 2024 r. na rachunek powodów kwotę 17 185,73 zł tytułem zwrotu nadpłaty rat kapitałowo - odsetkowych.

dowód: potwierdzenie przelewu z dnia 5 sierpnia 2024 r. – k.104, potwierdzenie przelewu z dnia 5 września 2024 r. – k. 147, wydruk korespondencji mailowej – k.124-125.

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie zebranych w aktach dokumentów, a powołanych w opisie stanu faktycznego. Przedłożone przez strony dokumenty Sąd uznał za wiarygodne. Oczywiście należy mieć na względzie, że czym innym jest ocena prawdziwości dokumentu, tj. ocena, czy został on podrobiony bądź przerobiony, a czym innym jest wyciąganie wniosków z danego dokumentu.

Zgodnie z treścią art. 244 § 1 k.p.c. za dokumenty urzędowe należy traktować takie, które sporządzone są w przepisanej formie przez powołane do tego organy władzy publicznej i inne organy państwowe w zakresie ich działania i stanowią one dowód tego, co zostało w nich urzędowo zaświadczone. Na zasadzie art. 245 k.p.c. dokument prywatny stanowi dowód jedynie tego, że osoba, która go podpisała, złożyła oświadczenie zawarte w dokumencie. Z całą stanowczością podkreślić jednak należy, iż dokumenty prywatne nie korzystają z domniemania zgodności treści dokumentu z prawdą i na tym polega podstawowa różnica ich mocy dowodowej w stosunku do dokumentów urzędowych.

Kopia pisma/wydruk może stanowić dowód podlegający ocenie, jako "inny środek dowodowy" zgodnie z art. 309 k.p.c. Powszechnie przyjmuje się, że wydruki komputerowe stanowią, bowiem „inny środek dowodowy” o którym mowa w art. 308 k.p.c. i art. 309 k.p.c., gdyż wymieniony tam katalog ma charakter otwarty. Jakkolwiek nie można przyjąć, że oświadczenie zawarte w wydruku komputerowym jest zgodne z rzeczywistym stanem rzeczy, to należy przyjąć, że przedmiotowy środek dowodowy świadczy o istnieniu zapisu komputerowego określonej treści w chwili dokonywania wydruku (por. wyrok SA w Krakowie z dnia 8 lutego 2013 r., I ACa 1399/12, Lex Nr 1362755, postanowienie SA we Wrocławiu z dnia 12 października 2012 r., I ACz 1810/12, Lex Nr 1223511). Podkreślić należy, że walor dowodowy przyznaje się wydrukom z poczty elektronicznej (wiadomość e-mail zawarta w wydruku komputerowym, nie jest dokumentem w rozumieniu art. 244 k.p.c. i art. 245 k.p.c., natomiast może być uznana za „inny środek dowodowy” w rozumieniu art. 309 k.p.c.).

Mając powyższe na względzie, wydrukowi korespondencji mailowej między stronami nie można zdaniem Sądu odmówić jakiegokolwiek znaczenia dowodowego w niniejszej sprawie.

Sąd zważył co następuje

Powództwo zmodyfikowane pismem procesowym powodów z dnia 17 września 2024 r. i dalszym pismem procesowym z dnia 10 grudnia 2024 r. zasługiwało na uwzględnienie w części.

Powodowie domagali się zapłaty kwot stanowiących część wszystkich wpłat zaliczonych na poczet rat kredytowych oraz uiszczonych składek na ubezpieczenie opierając swe roszczenie na twierdzeniu o nieważności umowy kredytowej. Podstawę prawną powództwa stanowiły przepisy art. 410 k.c. w zw. z art. 405 k.c.

Nienależne świadczenie jest szczególnym przypadkiem bezpodstawnego wzbogacenia, gdzie wzbogacenie uzyskiwane jest na drodze świadczenia zubożonego, przy czym wykazuje pewne cechy specyficzne w stosunku do roszczeń z bezpodstawnego wzbogacenia z innych źródeł. W szczególności nienależne świadczenie może być przedmiotem roszczenia określonego w art. 410 § 1 k.c. bez potrzeby ustalenia, czy wzbogaciło ono odbiorcę, co przesądza o niezasadności argumentu pozwanego o braku wzbogacenia w zakresie składek po jego stronie z uwagi na fakt, że nie jest on ubezpieczycielem, a jedynie pośrednikiem i składki zostały przekazane ubezpieczycielowi.

Jeżeli na poczet wykonania umowy kredytu świadczyły obie strony, możliwe jest przyjęcie, że każda z nich pozostaje bezpodstawnie wzbogacona, a zatem każdej przysługuje własne roszczenie względem drugiej strony z tytułu nienależnego świadczenia (tzw. teoria dwóch kondykcji), jak też że bezpodstawnie wzbogacona jest tylko jedna strona – ta, która spełniła łącznie świadczenia niższe od sumy świadczeń spełnionych na jej rzecz przez drugą stronę (tzw. teoria salda). Za teorią dwóch kondykcji Sąd Najwyższy opowiedział się w wyroku z 11 grudnia 2019 r., V CSK 382/18. Pogląd, że stronie, która w wykonaniu umowy kredytu, dotkniętej nieważnością, spłacała kredyt, przysługuje roszczenie o zwrot spłaconych środków pieniężnych jako świadczenia nienależnego (art. 410 § 1 w zw. z art. 405 k.c.), niezależnie od tego, czy i w jakim zakresie jest dłużnikiem banku z tytułu zwrotu nienależnie otrzymanej kwoty kredytu, wyrażono wprost w uchwale Sądu Najwyższego z 16 lutego 2021 r., III CZP 11/20 (OSNC 2021, nr 6, poz. 40). Znalazł on następnie potwierdzenie w mającej moc zasady prawnej uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 7 maja 2021 r., III CZP 6/21 (OSNC 2021, nr 9, poz. 56). Konsekwentnie, postanowieniem z 6 lipca 2021 r., III CZP 41/20, Sąd Najwyższy odmówił podjęcia uchwały w odpowiedzi na pytania prawne dotyczące możliwości zastosowania teorii salda, wskazując wyraźnie w uzasadnieniu, że problem nie budzi już wątpliwości. Na stanowisku tym opartych zostało wiele kolejnych orzeczeń Sądu Najwyższego (zob. np. wyroki: z 3 lutego 2022 r., II CSKP 459/22; z 3 marca 2022 r., II CSKP 502/22; z 13 maja 2022 r., II CSKP 708/22; z 20 maja 2022 r., II CSKP 943/22; z 30 czerwca 2022 r., II CSKP 656/22; z 27 kwietnia 2023 r., II CSKP 1027/22; z 16 maja 2023 r., II CSKP 1042/22; z 23 maja 2023 r., II CSKP 973/22; z 25 maja 2023 r., II CSKP 989/22; z 15 września 2023 r., II CSKP 1356/22, i z 29 września 2023 r., II CSKP 562/22).

Sposób rozliczeń niewiążącej umowy kredytu zasadniczo nie jest przedmiotem regulacji prawa unijnego, w związku z czym Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej nie wypowiadał się wprost w kwestii będącej przedmiotem czwartego pytania Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego. W wyroku z 16 marca 2023 r., C-6/22, Trybunał stwierdził wyraźnie, że w wypadku unieważnienia umowy zawartej między konsumentem a przedsiębiorcą ze względu na nieuczciwy charakter jednego z jej warunków do państw członkowskich należy uregulowanie, w drodze ich prawa krajowego, skutków tego unieważnienia, z poszanowaniem ochrony przyznanej konsumentowi przez tę dyrektywę, w szczególności przez zagwarantowanie „przywrócenia” sytuacji prawnej i faktycznej, w jakiej konsument ten znajdowałby się w braku takiego nieuczciwego warunku [pkt 33; podobnie wyroki TSUE: z 21 grudnia 2016 r., C-154/15, C-307/15 i C-308/15, Francisco Gutiérrez Naranjo przeciwko Cajasur Banco SAU, oraz Ana María Palacios Martínez przeciwko Banco Bilbao Vizcaya Argentaria SA (BBVA), oraz Banco Popular Español, SA przeciwko Emiliowi Irlesowi Lópezowi i Teresie Torres Andreu, pkt 66; z 29 kwietnia 2021 r., C-19/20, pkt 84; z 15 czerwca 2023 r., C-287/22, YQ i RJ przeciwko Getin Noble Bank S.A., pkt 30; z 15 czerwca 2023 r., C-520/21, Arkadiusz Szcześniak przeciwko Bankowi M. SA, pkt 64-65, i z 23 listopada 2023 r., C-321/22, pkt 83]. W tej sytuacji z orzecznictwa Trybunału jedynie pośrednio można wywodzić pewne wnioski istotne dla rozstrzygnięcia analizowanej kwestii. W tym kontekście należy zwrócić uwagę, że Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wyraźnie wskazuje, iż sądowe stwierdzenie nieuczciwego charakteru takiego warunku powinno mieć co do zasady skutek w postaci „przywrócenia” sytuacji prawnej i faktycznej konsumenta, w jakiej znajdowałby się on w braku rzeczonego warunku. Trybunał wywodzi, że obowiązek wyłączenia przez sąd krajowy nieuczciwego warunku umownego nakazującego zapłatę kwot, które okazują się nienależne, wiąże się co do zasady z odpowiednim skutkiem restytucyjnym dotyczącym tych kwot, zaś brak takiego skutku restytucyjnego mógłby podważyć skutek zniechęcający, jaki art. 6 ust. 1 w zw. z art. 7 ust. 1 dyrektywy 93/13 zamierzał powiązać ze stwierdzeniem nieuczciwego charakteru warunków znajdujących się w umowach zawieranych z konsumentami przez przedsiębiorcę. Wprawdzie Trybunał odnosi te uwagi zwłaszcza do zwrotu korzyści nienależnie otrzymanych przez przedsiębiorcę od konsumenta na podstawie jednostkowego postanowienia abuzywnego, jednakże stanowiąca podbudowę wnioskowania aksjologia pozwala uznać, iż tym bardziej powinno to dotyczyć zwrotu całości świadczeń spełnionych na podstawie umowy, która w ostatecznym rozrachunku stron nie wiąże (wyroki TSUE: z 21 grudnia 2016 r., C-154/15, C307/15 i C-308/15, pkt 61-63, 65-66; z 31 maja 2018 r., C-483/16, Zsolt Sziber przeciwko ERSTE Bank Hungary Zrt., pkt 34 i 53; z 14 marca 2019 r., C-118/17, pkt 41 i 44, i z 9 lipca 2020 r., C-698/18 i C-699/18, SC Raiffeisen Bank SA przeciwko JB, oraz BRD Groupe Société Générale SA przeciwko KC, pkt 54). Trybunał opowiada się zatem za racjonalnym rozliczeniem wadliwej umowy kredytu zapewniającym, z jednej strony, proporcjonalność sankcji za zastosowanie niedozwolonych postanowień umownych, a z drugiej, ochronę kredytobiorcy – konsumenta, w przypadku którego ważkie racje przemawiają za przyznaniem mu roszczenia o dokonanie zwrotu spełnionego świadczenia w całości. Przedstawiony pogląd Trybunału nasuwa skojarzenia z zaprezentowanym wyżej stanowiskiem prawa niemieckiego odnoszącym się do wyłączenia stosowania teorii salda wobec podmiotów wymagających szczególnej ochrony.

Należy wskazać, że zobowiązanie kredytobiorcy do zwrotu bankowi kwoty wypłaconej jako kwota kredytu oraz zobowiązanie banku do zwrotu świadczeń otrzymanych tytułem spłaty tego kredytu wynikają z różnych zdarzeń prawnych. W pierwszym przypadku chodzi o wypłatę kwoty błędnie uważanej za należną z tytułu umowy, która okazała się niewiążąca, w drugim natomiast o poszczególne zachowania w postaci spłat kwot błędnie uważanych za należne tytułem spłat tego kredytu. Zdarzenia te następują w różnym czasie, przy czym wypłata kredytu może być (i bardzo często jest) zdarzeniem jednorazowym, natomiast spłata poszczególnych rat następuje później, zwykle w regularnych odstępach czasu. Łącznikiem między tymi zdarzeniami jest wspólne źródło w postaci umowy kredytu uznanej następnie za niewiążącą (nieważną), sprawiające, że strony uważały spełnienie świadczeń za należyte wykonanie zobowiązania. Mimo istnienia takiego łącznika nie można uznać odrębnych, często bardzo odległych od siebie czasowo, zdarzeń za jedno. Tego rodzaju wniosek mógłby prowadzić do paradoksalnego rezultatu, w którym, przez „połączenie” odrębnych zdarzeń faktycznych i zbiorcze potraktowanie ich konsekwencji, umowa wywoływałaby skutki mimo uznania jej za niewiążącą (nieważną). Uznanie, że wypłata kredytu i spłata poszczególnych rat były odrębnymi zdarzeniami prawnymi, musi prowadzić do wniosku, iż każde z nich prowadzi do powstania niezależnych roszczeń z tytułu nienależnego świadczenia, mimo że świadczenia te były przeciwstawne (wzajemne) i jednorodzajowe, a także miały źródło w zdarzeniach prawnych tożsamych rodzajowo (nienależnym świadczeniu). W polskim systemie prawnym samo istnienie przeciwstawnych i jednorodzajowych wierzytelności nie powoduje skutku w postaci ich automatycznego umorzenia do wysokości wierzytelności niższej. Skutek taki może nastąpić jedynie w rezultacie oświadczenia o potrąceniu, a w przypadku niektórych wierzytelności (zob. art. 505 k.c.) jest wykluczony co do zasady. W konsekwencji Sąd Najwyższy wskazał, że jeżeli wskutek nieważności umowy (w tym umowy kredytu) stosunek umowny i obowiązek nie powstały, zapłata zmierzająca do umorzenia długu stanowi świadczenie nienależne i nie może być zakwalifikowana jako świadczenie należne w ramach innego zobowiązaniowego stosunku prawnego (w tym z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia), o częściowo zbieżnym przedmiocie świadczenia.

Wyjaśnić także należy, że stwierdzenie, że świadczenie spełnione (nadpłacone) przez kredytobiorcę na podstawie postanowienia abuzywnego jest świadczeniem nienależnym oznacza, że co do zasady podlega ono zwrotowi, choćby kredytobiorca był równolegle nadal dłużnikiem banku. Odmienne stanowisko, nawiązujące do teorii salda, jest sprzeczne z panującą niepodzielnie w doktrynie teorią dwu kondykcji, jak również ze stanowiskiem Sądu Najwyższego, że w art. 410 § 1 k.c. ustawodawca przesądził, iż samo spełnienie świadczenia nienależnego jest źródłem roszczenia zwrotnego, przysługującego zubożonemu i nie ma potrzeby ustalania, czy i w jakim zakresie spełnione świadczenie wzbogaciło accipiensa ani czy na skutek tego świadczenia majątek solvensa uległ zmniejszeniu. Samo bowiem spełnienie świadczenia wypełnia przesłankę zubożenia po stronie powoda, a uzyskanie tego świadczenia przez pozwanego - przesłankę jego wzbogacenia (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 11 grudnia 2019 r. w sprawie sygn. akt V CSK 382/18, publ. LEX nr 2771344 i przywołana tam judykatura).

W orzecznictwie Sądu Najwyższego nie budzi wątpliwości, że jeżeli w następstwie zastosowania przedstawionych reguł umowa kredytu stała się trwale bezskuteczna (nieważna), świadczenia spełnione na jej podstawie powinny być postrzegane jako świadczenia nienależne w rozumieniu art. 410 § 2 k.c. (por. wyroki Sądu Najwyższego z 4 kwietnia 2019 r., III CSK 159/17, OSP 2019, z. 12, poz. 115, z 9 maja 2019 r., I CSK 242/18, i z 11 grudnia 2019 r., V CSK 382/18, uchwała Sądu Najwyższego z 16 lutego 2021 r., III CZP 11/20, OSNC 2021, Nr 6, poz. 40). Wyjaśniono także, że w razie trwałej bezskuteczności (nieważności) umowy kredytu każdej ze stron przysługują odrębne roszczenia o zwrot świadczeń pieniężnych spełnionych w wykonaniu tej umowy (art. 410 § 1 w związku z art. 405 k.c. - zob. uchwałę składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego (zasadę prawną) z 7 maja 2021 r., III CZP 6/21, OSNC 2021, Nr 9, poz. 56). Sąd Apelacyjny w Łodzi - I Wydział Cywilny w wyroku z dnia 15 lutego 2024 r. (I ACa 208/23 LEX nr 3731026) oddalił w całości apelację pozwanego banku od wyroku Sądu Okręgowego w Kaliszu z dnia 15 listopada 2022 r., sygn. akt I C 630/22 w tym w zakresie zarzutów naruszenia art. 405 k.c. w zw. z art. 410 § 2 k.c., art. 411 pkt 1 i 4 k.c. i art. 409 k.c. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na zakwalifikowaniu świadczeń spełnionych przez powoda z tytułu składek na ubezpieczenie jako nienależnych, pomimo tego, iż (1) świadczenie powoda znajduje podstawę w łączącej strony umowie kredytu, (2) nie występuje zubożenie powoda, albowiem powód uzyskał w zw. z tymi świadczeniami świadczenie ekwiwalentne (ochronę ubezpieczeniową), a (3) powód zrealizował cel w postaci uzyskania ochrony ubezpieczeniowej, (4) pozwany w zakresie świadczeń pobranych tytułem składek na ubezpieczenia nie jest wzbogacony, gdyż należności te przekazywał do zakładów ubezpieczeń, a powód korzystał w tym zakresie z ochrony ubezpieczeniowej. Wobec powyższego, zwrotu uiszczonych pozwanemu składek za świadczenia spełnione w wykonaniu spornej umowy powodowie mogli domagać się w związku z ustaleniem nieważności umowy jako nienależnego świadczenia na podstawie art. 410 § 1 k.c.w związku z art. 405 k.c. (vide: postanowienie SN z 22.01.2024 r., I CSK 6396/22, LEX nr 3659842).

Powyższe przesądza o niezasadności zarzutu pozwanego w zakresie naruszenia art. 410 § 1 k.c., art. 410 § 2 k.c. oraz art. 405 k.c. również w zakresie wskazania, że pozwany uiścił składki odpowiadające wysokością kosztom poniesionym przez powodów na rzecz ubezpieczyciela, a zatem nie pozostaje w tym zakresie bezpodstawnie wzbogacony. Co się zaś tyczy żądania powodów w przedmiocie stwierdzenia abuzywności postanowień umowy kredytu w zakresie ubezpieczenia to twierdzić należy, że ocena abuzywności postanowień umowy może dotyczyć tylko umowy ważnej (por. wyrok SA w Gdańsku z 18.12.2020 r., V ACa 447/20, LEX nr 3109813).

Odnosząc się do zarzutów powodów co do abuzywności postanowień umowy kredytu określających ubezpieczenie Sąd zważył, że skoro na skutek występowania w umowie klauzul abuzywnych odnoszących się do mechanizmu waloryzacyjnego i do obliczania wysokości spłaty kredytu cała umowa jest bezskuteczna (nieważna) ze skutkiem ex tunc, bezskuteczne są także jej postanowienia odnoszące się do ustanowionych zabezpieczeń spłaty kredytu przez powodów, w tym postanowienia określające ubezpieczenie i związany z tym ubezpieczeniem koszt obciążający powodów. Dlatego też Sąd nie czynił szczegółowych rozważań w tym zakresie, uznając je za bezprzedmiotowe. Wobec upadku całej umowy kredytu nie ulega bowiem wątpliwości, że powodowie mieli prawo dochodzić od strony pozwanej także uiszczonych przez nich na podstawie tej umowy opłat związanych z ubezpieczeniem we wskazanej w pozwie wysokości. Konsekwencją zatem ustalenia prawomocnym wyrokiem nieistnienia stosunku prawnego wynikającego z umowy nr (...), jest zwrot tego, co strony sobie wzajemnie świadczyły, a zatem zwrotowi podlegały dochodzone przez powodów raty kapitałowo – odsetkowe, opłata z tytułu refinansowania kosztów ubezpieczenia oraz opłacone składki na ubezpieczenie.

Powodowie domagali się zwrotu wszystkiego, co świadczyli w wykonaniu nieważnej umowy i obejmowało to także składki płatne z tytułu ubezpieczenia. Warto podkreślić, że zapłata składki ubezpieczenia, została dokonana w interesie banku, a ponadto w ogóle nie powstał obowiązek spłaty tego kredytu, gdyż umowa była nieważna. Bank udzielił kredytu bez podstawy prawnej, a zatem nie powinien był żądać jego ubezpieczenia.

Odnosząc się zaś do wysokości roszczenia, powodowie podnosili, że spłacili łącznie tytułem rat kwotę 386 120,73 zł. Powodowie domagali się zasądzenia na swoją rzecz kwoty 26 120,73 zł, która wynika z różnicy między kwotą spłaconą w okresie kredytowania a kwotą wypłaconego kapitału, tj. 360 000,00 zł.

Powyższe zakwestionował pozwany, twierdząc, że powodowie uiścili na rzecz pozwanego tytułem rat kapitałowo-odsetkowych kwotę 384 791,88 zł, a wysokość nadpłaty powinna zostać wyliczona od kwoty 367 606,15 zł (kapitał plus opłata za ubezpieczenie).

Mając powyższe na uwadze, Sąd uznał, że powodowie tytułem spłat rat kapitałowo – odsetkowych wpłacili łącznie kwotę 384 791,88 zł. Pozwany w sposób logiczny i przekonujący wyjaśnił skąd wynika różnica w jego wyliczeniach a w wyliczeniach powodów i przedstawił stosowny zbiorczy bilans na te okoliczność. Nadto, strona powodowa w ogóle nie odniosła się do powyższych twierdzeń.

Zgodnie z art. 4 pkt 4 z dnia 23 marca 2017 r. o kredycie hipotecznym oraz o nadzorze nad pośrednikami kredytu hipotecznego i agentami (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1028 z późn. zm.) całkowita kwota kredytu hipotecznego stanowi maksymalną kwotę wszystkich środków pieniężnych nieobejmujących kredytowanych kosztów kredytu hipotecznego, które kredytodawca udostępnia konsumentowi na podstawie umowy o kredyt hipoteczny, a w przypadku umowy o kredyt hipoteczny, dla której nie przewidziano tej maksymalnej kwoty - sumę wszystkich środków pieniężnych nieobejmujących kredytowanych kosztów kredytu hipotecznego, które kredytodawca udostępnia konsumentowi na podstawie umowy o kredyt hipoteczny. Sąd orzekający w niniejszej sprawie ma świadomość, że przepis ten nie istniał w chwili zawierania przez strony umowy kredytu, natomiast niewątpliwie suma wszystkich środków pieniężnych nieobejmujących kredytowanych kosztów kredytu hipotecznego w niniejszej sprawie wynosi 360 000,00 zł i od tej kwoty należy ustalić wysokość nadpłaty rat kapitałowo – odsetkowych przez powodów. Istota pozaodsetkowych kosztów kredytu sprowadza się do tego, że konsument zobowiązany jest do ich poniesienia (np. prowizji, opłaty przygotowawczej, opłaty za ubezpieczenie), nie są to środki wypłacone/udostępnione konsumentowi, a więc takie, z których mógłby korzystać czy też które byłyby mu należne. Środki te w dalszym ciągu pozostają w majątku kredytodawcy, konsument obowiązany jest spłacić tą kwotę w ramach rat kapitałowo – odsetkowych, natomiast podkreślić raz jeszcze należy, że kwotą 7 606,15 zł nie dysponuje, co wydaje się oczywiste.

Tym samym, w ocenie tut. Sądu powodowie dokonali nadpłaty rat kapitałowo – odsetkowych w kwocie 24 791,88 zł. Natomiast tytułem opłaty składek na ubezpieczenie uiścili kwotę 36 225,51 zł.

Przechodząc dalej do oceny wysokości dochodzonego roszczenia, zauważyć należy, że powodowie nie byli uprawnieni do naliczania i późniejszego skapitalizowania odsetek od nadpłaconej kwoty kredytu oraz składek na ubezpieczenie. Wezwania (k. 20 i 24) nie zawierały w swej treści numeru rachunku bankowego na który miałyby zostać przelane żądane kwoty. W stopce tych pism wskazany jest tylko numer rachunku bankowego pełnomocnika, a jak wynika z przedłożonego pełnomocnictwa (k.8) nie był on uprawniony do odbioru wskazanych w tych pismach należności. Tym samym nie sposób mówić o pozostawaniu w opóźnieniu przez Bank do chwili wniesienia pozwu. Z tego też względu powodowie pierwotnym powództwem mogli dochodzić w niniejszym postępowaniu kwotę 61 017,39 zł.

Tym samym pierwotne powództwo zmodyfikowane pismem procesowym powodów z dnia 17 września 2024 r. i dalszym pismem procesowym z dnia 10 grudnia 2024 r. zasługiwało na uwzględnienie w części.

Z uwagi na cofnięcie żądania pozwu wraz ze zrzeczeniem się roszczenia łącznie co do kwoty 17 794,75 zł, postępowanie tym zakresie należało umorzyć stosownie do treści art. 355 § 1 k.p.c. (pkt I wyroku).

Mając powyższe zasądzeniu podlegała kwota 47 322,51 zł (61 017,39 zł + 4099,87 zł (skapitalizowane odsetki od kwoty 61 017,39 zł –17 794,75 zł).

O odsetkach za opóźnienie Sąd orzekł na podstawie art. 481 k.c. liczonymi od dnia 6 września 2024 r. do dnia zapłaty, gdyż jak już wyżej wskazano nastąpiła zmiana powództwa, a strona powodowa nie była uprawniona do kapitalizacji jakichkolwiek odsetek za pozostawanie przez Bank w opóźnieniu przed dniem wniesienia pozwu. O powyższym wyrzeczono w pkt II sentencji wyroku. Zaś dalej idące powództwo należało oddalić (pkt III).

O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie art. 100 k.p.c. stosukowo je rozdzielając. Stosunkowy podział kosztów procesu dotyczy ich całości, co oznacza przyjęcie za podstawę obliczeń sumy należności obu stron, ustalonej stosownie do zasad z art. 98 § 2 i 3 k.p.c. Sumę tę dzieli się proporcjonalnie do stosunku, w jakim strony utrzymały się w swych roszczeniach lub obronie, otrzymując w wyniku kwoty stanowiące ich udziały w całości kosztów. Jeżeli poniesione przez stronę koszty przewyższają zasądzający ją udział, zasądzeniu na jej rzecz podlega różnica (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 31 stycznia 1991 r., II CZ 255/90, Lex Nr 5314).

Powództwo w niniejszej sprawie zostało uwzględnione w 91,77 %. Wbrew twierdzeniom pozwanego w zakresie kwoty 17 185,73 zł, cofnięcie pozwu nie może być traktowane jako przegranie sprawy przez powodów z wyjątkiem sytuacji, gdy cofnięcie wywołane jest zaspokojeniem roszczenia, a taka okoliczność miała miejsce w niniejszym postępowaniu. Strona pozwana zaspokoiła bowiem roszczenie strony powodowej co do należności głównej już po wytoczeniu powództwa. Natomiast cofnięcie powództwa w kwocie 609,02 zł co do odsetek w ocenie Sądu stanowi przegraną powodów.

Łącznie koszty sądowe obydwu stron wyniosły 11 885,00 zł. Złożyły się na nie: opłata sądowa od pozwu w kwocie 1 000,00 zł, koszty zastępstwa procesowego powodów w wysokości 5 400,00 zł i opłaty skarbowej – 34,00 zł, koszty zastępstwa procesowego pozwanego w wysokości 5 400,00 zł i opłaty skarbowej – 51,00 zł. Wysokość wynagrodzenia pełnomocnika powodów będącego radcą prawnym ustalono na podstawie § 2 pkt 6 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych, a wynagrodzenie pełnomocnika pozwanego będącego adwokatem ustalono na podstawie § 2 pkt 6 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie – w brzmieniu obowiązującym w chwili orzekania.

Skoro roszczenie powodów zostało uwzględnione w 91,77%, to stronę powodową powinny obciążać koszty procesu w kwocie 978,14 zł. W konsekwencji pozwany winien zwrócić powodom kwotę 5 455,86 zł tytułem części kosztów procesu, o czym Sąd orzekł w punkcie IV wyroku.