descriptionTreść orzeczenia

Sygn. akt I C 1316/24

Wyrok w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej

Dnia 27 stycznia 2026 r.

(...) I Wydział Cywilny

w składzie następującym:

Uzasadnienie

Powód J. B. wniósł przeciwko (...) w W. pozew o zapłatę kwoty 3.766,44 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 29 kwietnia 2023 roku do dnia zapłaty. Powód wniósł także o zasądzenie od pozwanego kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przypisanych, wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty.

Argumenty przemawiające za uwzględnieniem powództwa powód przedstawił

w uzasadnieniu pozwu /k. 4-12/.

W odpowiedzi na pozew (...)

w W. wniósł o oddalenie powództwa oraz o zasądzenie na swoją rzecz od powoda kosztów procesu według norm przepisanych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty.

Argumenty przemawiające za oddaleniem powództwa pozwany przedstawił

w uzasadnieniu odpowiedzi na pozew /k. 49-52/.

Sąd rozpoznał sprawę w postępowaniu uproszczonym.

Sąd ustalił, co następuje

W dniu 29 marca 2023 roku z (...) doszło do zdarzenia drogowego, w wyniku którego uszkodzeniu uległ pojazd marki P. (...), stanowiący własność R. M.. Sprawca zdarzenia, kierując pojazdem marki P. (...) cofając z drogi podporządkowanej, nie ustąpił pierwszeństwa przejazdu i doprowadził do kolizji z pojazdem poszkodowanego. Sprawca zdarzenia uznał swoją odpowiedzialność za spowodowanie kolizji.

Sprawca zdarzenia posiadał ubezpieczenie w zakresie odpowiedzialności cywilnej w (...) w W.. W wyniku zdarzenia uszkodzony został przedni prawy zderzak P. (...), wspornik zderzaka, zderzak środkowy, światełka, obrysówki, belka pod zderzakiem. W chwili zdarzenia samochód miał 8 lat (r. prod. 2015).

W dniu 29 marca 2023 roku R. M. zgłosił szkodę (...) w W.. Po przeprowadzeniu postępowania likwidacyjnego decyzją z dnia 5 kwietnia 2023 roku pozwany przyznał i wypłacił poszkodowanemu odszkodowanie w wysokości 1.221,58 zł.

Poszkodowany po zdarzeniu z dnia 29 marca 2023 roku we własnym zakresie dokonał naprawy pojazdu. Dokonał naprawy we własnym warsztacie, będąc z zawodu lakiernikiem. Koszt naprawy z częściami i oszacowaniem ceny robocizny poszkodowany określił na 3.000 – 4.000 zł. W ocenie poszkodowanego naprawa ta przywróciła pojazd do stanu poprzedniego. Kwota wypłacona R. M. przez ubezpieczyciela nie wystarczyła na pokrycie kosztów naprawy auta. Koszt naprawy przewyższał również sumę kwot otrzymanych przez poszkodowanego od pozwanego w ramach odszkodowania oraz J. B. w ramach cesji wierzytelności.

W dniu 25 kwietnia 2023 roku R. M. zawarł z J. B. umowę przelewu wierzytelności na podstawie której odpłatnie zbył na jego rzecz wierzytelność z tytułu odszkodowania przysługującego mu od pozwanego, (za wyjątkiem roszczenia o zwrot kosztów najmu pojazdu zastępczego). K. umowy cesji była umowa sprzedaży wierzytelności.

Po nabyciu wierzytelności powód zlecił sporządzenie prywatnej kalkulacji naprawy pojazdu marki P. (...), według której koszt naprawy miał wynosić 4.988,02 zł.

Niezbędny i celowy koszt naprawy samochodu marki P. (...) wynosił 4.988,02 zł przy zastosowaniu nowych, oryginalnych części zamiennych. Dla analizowanego pojazdu (zakresu jego uszkodzeń) nie było na dzień szkody części zamiennych o jakości Q.

o koliczności bezsporne;

dowód: oświadczenie sprawcy szkody – k. 20 akt;

podsumowanie zgłoszenia szkody – k. 17-19 akt;

informacja o ustaleniu wysokości szkody wraz z kosztorysem – k. 21-26 akt;

akta szkody w wersji elektronicznej – k. 34

umowa cesji z 25.04.2023 r. – k. 15 akt;

pełnomocnictwo z 22.01.2020 r. – k. 16 akt;

prywatna kalkulacja naprawy – k. 29-33 akt;

zeznania świadka R. M. – k. 73-74 akt;

opinia biegłego M. A. - k. 90-107 akt

Sąd zważył, co następuje

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o okoliczności bezsporne, dowody z dokumentów i zdjęć zgromadzonych w aktach sprawy i aktach szkody, zeznania świadka R. M., a także na podstawie opinii biegłego M. A..

Sąd uznał za wiarygodne dokumenty i zdjęcia zgromadzone w toku postępowania, gdyż ich prawdziwość nie budziła wątpliwości.

Sąd dał wiarę zeznaniom świadka R. M., gdyż były one jasne, logiczne i konsekwentne oraz znajdowały potwierdzenie w pozostałym materiale dowodowym, w tym opinii biegłego. W ocenie Sądu nie ma żadnych podstaw, aby zeznaniom świadka nie dać wiary.

Sąd w całości podzielił opinię biegłego M. A., gdyż jest ona rzetelna, jasna, kategoryczna oraz niesprzeczna. Opinia została wydana po wnikliwej analizie zebranego materiału dowodowego, a swoje wnioski biegły logicznie i przekonująco uzasadnił. Opinia sporządzona została przy tym przez biegłego będącego osobą obcą dla stron, a ponadto posiadającą wysokie kwalifikacje zawodowe.

Przechodząc do rozważań prawnych w pierwszej kolejności należy zauważyć,

że w niniejszej sprawie odpowiedzialność pozwanego za skutki zdarzenia z dnia

29 marca 2023 roku co do zasady była bezsporna. Pozwany przyznał bowiem, że

w dniu zdarzenia udzielał sprawcy szkody ochrony ubezpieczeniowej. Nie ma też wątpliwości, że po przeprowadzeniu postępowania likwidacyjnego pozwany dobrowolnie wypłacił poszkodowanemu odszkodowanie w wysokości 1.221,58 zł, uznając tym samym swoją odpowiedzialność. Sporna między stronami była natomiast ważność umowy cesji oraz to, czy wypłacona przez pozwanego kwota pozwalała na przywrócenie stanu poprzedniego uszkodzonego pojazdu.

Strona powodowa swoje roszczenie wywodziła z tytułu umowy cesji wierzytelności. W myśl art. 509 § 1 k.c. wierzyciel może bez zgody dłużnika przenieść wierzytelność na osobę trzecią (przelew), chyba że sprzeciwiałoby się to ustawie, zastrzeżeniu umownemu albo właściwości zobowiązania. Wraz z wierzytelnością przechodzą na nabywcę wszelkie związane z nią prawa, w szczególności roszczenie o zaległe odsetki (art. 509 § 2 k.c.). Warunkiem skutecznego zawarcia umowy cesji nie jest zapłata ceny w wykonaniu tej umowy (por. np. wyrok SN z dnia 5 stycznia 2005 r., II CK 343/04, LEX nr (...)). Umowa cesji może być także zawarta pod tytułem darmym (por. wyrok NSA z dnia 28 sierpnia 2012 r., I (...) 865/12, LEX nr (...); wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 20 września 2013 r., VI ACa 398/13, LEX nr (...)). Wprawdzie ważność samoistnej umowy przelewu zależy od istnienia ważnego zobowiązania do zawarcia tej umowy, to jednak Kodeks cywilny nie wprowadził wymogu wskazywania w umowie przeniesienia wierzytelności zobowiązania, w wykonaniu którego dochodzi do przelewu, co oznacza mimo materialnej kauzalności formalnie oderwany charakter samoistnej umowy przelewu. Cedent i cesjonariusz w ramach łączącego ich stosunku prawnego zobowiązani są uzgodnić kauzę w sposób wyraźny bądź dorozumiany, ale nie muszą jej ujawniać na zewnątrz, zwłaszcza dłużnikowi (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 6 kwietnia 2016 r., IV CSK 403/15). Wystarczy, że cedent i cesjonariusz choćby per facta concludentia porozumieją się co do kauzy dokonanego przelewu. W sprawie o spełnienie świadczenia z tytułu wierzytelności objętej przelewem to na dłużniku spoczywa ciężar dowodu w zakresie nieistnienia kauzy (art. 6 k.c.).

W niniejszej sprawie powód przedłożył umowę z dnia 25 kwietnia 2023 roku,

w której wyraźnie wskazano, że kauzą umowy cesji jest umowa sprzedaży wierzytelności. Świadek R. M. przyznał na rozprawie, że sprzedał swoją wierzytelność i otrzymał wynagrodzenie. Istnienie kauzy dokonanego przelewu wierzytelności nie może więc budzić żadnych wątpliwości. Pozwany nie wykazał też, aby umowa cesji była nieważna na podstawie art. 58 k.c. w zw. z art. 361 k.c. i 363 k.c.

Zgodnie z art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003 roku o ubezpieczeniach obowiązkowych, (...) (t.j.: Dz. U. z 2022 r. poz. 621 z późn. zm.)

z ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych przysługuje odszkodowanie, jeżeli posiadacz lub kierujący pojazdem mechanicznym są obowiązani do odszkodowania za wyrządzoną w związku z ruchem tego pojazdu szkodę, będącą następstwem śmierci, uszkodzenia ciała, rozstroju zdrowia bądź też utraty, zniszczenia lub uszkodzenia mienia. Ubezpieczeniem OC posiadaczy pojazdów mechanicznych jest objęta przy tym odpowiedzialność cywilna każdej osoby, która kierując pojazdem mechanicznym w okresie trwania odpowiedzialności ubezpieczeniowej, wyrządziła szkodę w związku z ruchem tego pojazdu (art. 35). W myśl art. 36 ust. 1 tej ustawy odszkodowanie ustala się i wypłaca w granicach odpowiedzialności cywilnej posiadacza lub kierującego pojazdem mechanicznym, najwyżej jednak do ustalonej w umowie ubezpieczenia sumy gwarancyjnej. W obowiązkowym ubezpieczeniu komunikacyjnym OC ma zatem zastosowanie zasada pełnego odszkodowania wyrażona w art. 361 § 2 k.c., a ubezpieczyciel z tytułu odpowiedzialności gwarancyjnej wypłaca poszkodowanemu świadczenie pieniężne w granicach odpowiedzialności sprawczej posiadacza lub kierowcy pojazdu mechanicznego (art. 822 § 1 k.c.). Suma pieniężna wypłacona przez zakład ubezpieczeń nie może być jednak wyższa od poniesionej szkody (art. 824 § 1 k.c.). Ponadto zgodnie z art. 363 § 1 k.c. naprawienie szkody powinno nastąpić, według wyboru poszkodowanego, bądź przez przywrócenie stanu poprzedniego, bądź przez zapłatę odpowiedniej sumy pieniężnej. Jednakże gdyby przywrócenie stanu poprzedniego było niemożliwe albo gdyby pociągało za sobą dla zobowiązanego nadmierne trudności lub koszty, roszczenie poszkodowanego ogranicza się do świadczenia w pieniądzu.

Jak wskazał Sąd Najwyższy w razie naprawienia pojazdu we własnym zakresie, uprawniony nie może żądać zapłaty odszkodowania obliczonego metodą kosztorysową, tzn. stanowiącego równowartość kosztów restytucji, czyli hipotetycznych koszów naprawy tego pojazdu (vide: wyrok SN z 8 grudnia 2022 r., II CSKP 726/22, OSNC 2023, nr 6, poz. 62). Żądanie zapłaty kosztów nieprzeprowadzonej restytucji nie może być uwzględnione, jeśli przywrócenie stanu poprzedniego nie jest możliwe. W takich bowiem przypadkach zgodnie z art. 363 § 1 zd. 2 k.c. roszczenie poszkodowanego ogranicza się do świadczenia w pieniądzu rozumianego jako rekompensata pieniężna obliczana metodą dyferencyjną. Mowa tu w szczególności o dwóch sytuacjach: zbycia uszkodzonego pojazdu, wykluczającego dokonanie jego naprawy przez poszkodowanego, albo samodzielnego naprawienia samochodu, które - wobec dokonania rzeczywistej naprawy pojazdu - nie pozwala na obliczenie odszkodowania w sposób kosztorysowy jako hipotetycznych kosztów przywrócenia stanu poprzedniego, a z pominięciem kosztów rzeczywiście poniesionych (zob. wyrok SN z 10 czerwca 2021 r., (...) (...), i przywołane tam orzecznictwo). Także (...) zwrócił uwagę, że w sytuacji, gdy poszkodowany wskazuje na konkretne poniesione przez siebie koszty naprawy pojazdu i przywrócenia samochodu po szkodzie do stanu poprzedniego, nie zachodzi konieczność szacowania hipotetycznych kosztów naprawy pojazdu. Skoro poszkodowany wskazuje na wysokość kosztów, które poniósł celem doprowadzenia pojazdu do stanu sprzed szkody i otrzymana od ubezpieczyciela kwota nie była do tego wystarczająca, to taki uszczerbek w jego mieniu podlega wyrównaniu. Celem odszkodowania jest bowiem wyrównanie uszczerbku w majątku poszkodowanego. Okoliczności faktyczne dotyczące rozmiaru tego uszczerbku są zaś najlepiej znane poszkodowanemu.

W niniejszej sprawie świadek R. M. zeznał, że naprawił pojazd po zdarzeniu, a koszt naprawy wyniósł oszacował na kwotę 3000 zł – 4000 zł. W ocenie świadka naprawa przywróciła pojazd do stanu sprzed zdarzenia. Z analizy zeznań świadka wynika, że kwoty wypłacone przez pozwanego i powoda nie wystarczyły łącznie na pokrycie kosztów naprawy pojazdu. Wiarygodność zeznań świadka nie została zakwestionowana przez strony i nie budziła ona również wątpliwości Sądu. W świetle zeznań świadka i opinii biegłego sądowego nie ma zatem wątpliwości, że koszt naprawy pojazdu przekraczał wysokość odszkodowania przyznanego przez ubezpieczyciela.

Sąd mając na względzie, że świadek nie był w stanie precyzyjnie wskazać kosztów naprawy pojazdu przyjął, że górna granica wskazanych przez świadka kosztów, tj. 4.000 zł jest bliższa wyliczeniom biegłego w zakresie określenia uzasadnionych kosztów naprawy samochodu, które pozwolą na przywrócenie pojazdu do stanu sprzed zdarzenia, tj. 4.988,02 zł.

W konsekwencji Sąd uznał, że rzeczywisty koszt naprawy pojazdu marki P. (...), pozwalający na przywrócenie stanu poprzedniego pojazdu wynosił 4.000 zł. Uwzględniając kwotę 1.221,58 zł wypłaconą przez pozwanego przed procesem, do pokrycia pełnej szkody brakowało zatem kwoty 2.778,42 zł (4.000 zł – 1.221,58 zł). W ocenie sądu powód nie wykazał w świetle zeznań świadka, aby realna wysokość szkody była wyższa niż wskazana przez poszkodowanego.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie powołanych wyżej przepisów prawa materialnego, Sąd zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 2.778,42 zł. W pozostałym zakresie Sąd powództwo oddalił (pkt II wyroku). O odsetkach ustawowych za opóźnienie orzeczono zgodnie z żądaniem pozwu na podstawie art. 481 § 1 i 2 k.c. w zw. z art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003 roku o ubezpieczeniach obowiązkowych, (...).

O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie art. 100 k.p.c. w punkcie III. sentencji wyroku. Powód wygrał proces w 74,03 %, a pozwany w 25,97 %. Na koszty powoda złożyły się: 200 zł tytułem opłaty od pozwu, 900 zł tytułem wynagrodzenia radcy prawnego (§ 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych, 500 zł tytułem zaliczki na poczet kosztów dowodu z opinii biegłego i 17 zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa procesowego, tj. łącznie 1.617 zł. Na koszty pozwanego składały się zaś: 900 zł tytułem wynagrodzenia radcy prawnego i 17 zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa procesowego, tj. łącznie 917 zł. Stosownie do stopnia wygranej powód powinien zatem otrzymać zwrot kwoty 1.197,06 zł, a pozwany kwoty 367,99 zł. Po potrąceniu wzajemnych należności z tytułu kosztów procesu na rzecz powoda należało zatem zasądzić kwotę 829,07 zł. O odsetkach ustawowych za opóźnienie od kwoty zasądzonej tytułem zwrotu kosztów procesu orzeczono na podstawie art. 98 § 1 1 k.p.c.

Na podstawie art. 100 k.p.c. w zw. z art. 113 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych

w sprawach cywilnych Sąd nakazał pobrać od powoda na rzecz Skarbu Państwa – (...) kwotę 268,87 zł, a od pozwanego kwotę 766,45 zł tytułem części wydatków poniesionych tymczasowo przez Skarb Państwa (punkt IV. i V. sentencji wyroku). Łączna suma kosztów sądowych tymczasowo wyłożonych przez Skarb Państwa wyniosła 1035,32 zł (część wynagrodzenia biegłego ponad wysokość zaliczki uiszczonej przez powoda). Strony powinny ponieść te koszty w takim stopniu, w jakim przegrały sprawę, tj. powód w 25,97 %, a pozwany w 74,03 %.