descriptionTreść orzeczenia

Sygn. akt I C 1287/24

Wyrok w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej

Dnia 11 grudnia 2025 r.

Sąd Okręgowy w Krakowie I Wydział Cywilny w składzie następującym:

Przewodniczący : sędzia del. Michał Siemieniec

Protokolant: Patrycja Żądło

Uzasadnienie

WYROKU

Powódka B. Ł. w pozwie z dnia 3 lutego 2024 r., złożonym przeciwko (...) S.A. w P. wniosła o:

1. ustalenie, że następujące postanowienia umowy kredytu hipotecznego (...) nr (...) z dnia 25 listopada 2011 r. zawartej pomiędzy powódką a (...) S.A., którego następcą prawnym jest strona pozwana są bezskuteczne (niedozwolone) i nie wiążą strony powodowej lub są nieważne: § 5 ust.1 umowy w zakresie rodzaju stopy referencyjnej (...), §5 ust.2 i 3 umowy, a w konsekwencji na oprocentowanie kredytu składa się wyłącznie marża banku w wysokości 2,19% punktu procentowanego,

a pominięta zostaje stawka referencyjna zmiennego oprocentowania WIBOR 3M;

2. zasądzenie od strony pozwanej na rzecz powódki kwoty 75.049,82 zł wraz

z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia następnego po doręczeniu pozwu pozwanemu do dnia zapłaty.

W uzasadnieniu pozwu powódka wskazała, że 25 listopada 2011 r. zawarła

z poprzednikiem prawnym pozwanego – (...) S.A. w P. umowę kredytu hipotecznego (...) nr (...) w wysokości 258.685,94 zł na okres 360 miesięcy na zakup nieruchomości mieszkalnej na rynku wtórnym, jej wykończenie/remont/modernizację oraz ubezpieczenia i pokrycie opłat okołokredytowych. Powódka zarzuciła, że ani umowa ani regulamin nie zawierają definicji stawki referencyjnej 3M WIBOR. Umowa została zawarta wg. wzorca umownego stosowanego przez Bank, a klauzule niedozwolone (§5 ust. 1, §5 ust 2 i 3 umowy) nie były przedmiotem negocjacji i indywidualnych ustaleń stron. Powódka zawierając umowę działała jako konsument. Jak wynika z wyliczeń powódki kwota spłaconych rat bez wadliwej stawki referencyjnej jest o 75.049,82 zł niższa od rat dotychczas przez nią uiszczonych. Powódka zarzuciła abuzywność kwestionowanych przez nią postanowień umownych, która prowadzi do nieważności umowy w zakresie zastosowania stawki referencyjnej 3M WIBOR. W ocenie powódki główne świadczenia stron dotyczące oprocentowania kredytu są nieprecyzyjne, co powoduje niemożność ustalenia rzeczywistej wysokości świadczenia banku jak też świadczeń powódki, gdyż nie określono na podstawie jakich kryteriów może nastąpić zmiana stawki referencyjnej stanowiącej element klauzuli zmiennego oprocentowania. Powódka podkreśliła, że brak jest legalnej definicji wskaźnika WIBOR. W konsekwencji całość ryzyka związanego ze zmianą stóp procentowych ponosi konsument, a o czym nie został poinformowany w sposób prawidłowy. W ocenie powódki przedkontraktowy obowiązek informacyjny w zakresie ryzyka zmiennej stopy procentowej powinien zostać wykonany w sposób jednoznacznie i zrozumiale unaoczniający konsumentowi, że zaciągnięcie tego rodzaju kredytu jest bardzo ryzykowne, a efektem może być obowiązek zapłaty rat pożyczki znacznie większych niż w dacie zawierania umowy. Zdaniem powódki powyższego Bank nie wypełnił w sposób należyty, przez co nie miała ona jako kredytobiorca pełnego rozeznania co do istoty transakcji. Nadto nie przedstawiono powódce informacji dotyczących metody obliczania wskaźnika referencyjnego 3M WIBOR na podstawie którego obliczana jest stopa procentowa wskazana w umowie, a także sposobu w jaki może ona zmieniać się w przyszłości

i jakie to wywrze ekonomiczne skutki na konsumencie. W ocenie powódki powyższe narusza dobre obyczaje i interes konsumenta w sposób rażący. Powyższe powoduje, że niedozwolone postanowienia umowne są bezskuteczne w stosunku do powódki od początku zawarcia umowy. W związku z powyższym część pobranych przez pozwaną świadczeń stanowi ze strony powódki świadczenie nienależne, którego zwrotu powódka domaga się na podstawie art. 405 k.c. w zw. z art. 410 k.c.

Strona pozwana (...) S.A. z siedzibą w P. w odpowiedzi

na pozew z dnia 10 stycznia 2025 r. (k. 82) wniosła o oddalenie powództwa

w całości oraz zasądzenie od powódki na jej rzecz zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego w wysokości dwukrotności stawki minimalnej wraz z opłatą skarbową od pełnomocnictw.

Strona pozwana wskazała, że kwestionuje powództwo zarówno co do zasady jak i co do wysokości. Podniosła zarzut braku interesu prawnego przy wystąpieniu

z roszczeniem o ustalenie, bowiem powódce przysługują roszczenia dalej idące

o świadczenie, które sformułowane zostały w pozwie. Bank podniósł również,

że sporna umowa jest zgodna z przepisami prawa, umowa została sformułowania w sposób jasny i zrozumiały. Powódka otrzymała pełne informacje dotyczące ryzyka zmiennej stopy procentowej. Strona pozwana zwróciła uwagę, że sposób kształtowania stawki referencyjnej WIBOR jest całkowicie niezależny od decyzji pozwanego banku. WIBOR jest kluczowym wskaźnikiem referencyjnym, wpisanym do wykazu kluczowych wskaźników referencyjnych, o których mowa w art. 20 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/1/011 z dnia 8 czerwca 2016 r. w sprawie indeksów stosowanych jako wskaźniki referencyjne w instrumentach finansowych i umowach finansowych. W konsekwencji strona pozwana w sposób zgodny z prawem wprowadziła do umowy wskaźnik (...), a następnie stosowała go po zmianie administratora.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny.

(...) S.A jest następcą prawnym (...) S.A., na mocy decyzji Bankowego Funduszu Gwarancyjnego przejął działalność (...) Bank S.A. z wyłączeniem m.in. kredytów hipotecznych indeksowanych lub denominowanych do walut obcych ((...), EUR, USD, E.).

[ okoliczność bezsporna ]

W dniu 7 listopada 2011 r. powódka B. Ł. złożyła w Banku (...) S.A. wniosek o udzielenie kredytu hipotecznego (...). We wniosku powódka wnioskowała o udzielenie kredytu w łącznej kwocie 263.000 zł na zakup nieruchomości i jej wykończenie. Spłata kredytu miała następować w ratach równych, a okres kredytowania wynosić miał 360 miesięcy.

[ dowód: wniosek kredytowy wraz z załącznikami k. 103-112 ]

W dniu 30 listopada 2011 r. doszło do zawarcia pomiędzy powódką a (...) S.A. umowy kredytu hipotecznego (...) nr (...) (data sporządzenia umowy 25 listopada 2011 r.). Umowa przewidywała, że powódce udzielono kredytu na łączną kwotę 258.685,94 zł na zakup nieruchomości mieszkalnej na rynku wtórnym oraz jej remont / wykończenie oraz na opłaty okołokredytowe i ubezpieczenia (pkt. III). Kredyt został udzielony w walucie PLN i spłacany miał być w 360 ratach równych. Marża banku wynosiła 2,19%, a indeks bazowy banku dla waluty z dnia sporządzenia umowy wynosił 4,71% (pkt. IV). Zabezpieczeniem spłaty kredytu była hipoteka do koty 439.766,10 zł na kredytowanej nieruchomości, cesja praw z polisy ubezpieczeniowej od ognia i innych zdarzeń losowych, oświadczenie kredytobiorcy o poddaniu się egzekucji oraz kaucja (pkt V). Jak wynika z pkt. 6 Informacji dodatkowych umowy oprocentowanie kredytu

w dniu udzielenia wynosi 8,90%, a zgodnie z pkt. 7 (...) umowy wynosi 7,72%.

Zgodnie z treścią § 5 ust. 1 umowy – oprocentowanie kredytu stanowi sumę marży kredytowej i stawki referencyjnej 3M WIBOR dla waluty kredytu, która jest wskazana w Części Szczególnej Umowy (IV). Stawka referencyjna WIBOR 3M ulega zmianie w okresach 3 miesięcznych pod warunkiem zmiany o przynajmniej 10 punktów bazowych w stosunku do stawki referencyjnej poprzednio obowiązującej dla danej waluty. Nowe stawki obowiązują od 9-go dnia najbliższego miesiąca będącego początkiem nowego kwartału rozliczeniowego (kwartały rozliczeniowe nie pokrywają się z kwartałami kalendarzowymi: zmiana stawki może mieć miejsce w marcu, czerwcu, wrześniu i grudniu) (§5 ust.2).

Stawka referencyjna obliczana jest do dwóch miejsc po przecinku jako średnia ze stawek WIBOR 3M z pierwszych pięciu dni roboczych miesiąca poprzedzającego 3-miesięczny okres obowiązywania stawek (§5 ust.3).

[ dowód: umowa kredytu hipotecznego nr (...) k. 16-20 ]

Regulamin Kredytowania Hipotecznego (...) Bank S.A. mający zastosowanie do ww. umowy definiuje stawkę referencyjną WIBOR/(...)/LIBOR jako „stopę procentową rynku międzybankowego w P./T./C. dla lokat udzielonych w danej walucie dla danego okresu, wyrażona w stosunku rocznym, ustalana jako średnia z notowań banków.

[ d owód: Regulamin Kredytowania Hipotecznego (...) Bank S.A. k. 119-124 ]

Wraz z zawarciem umowy powódka złożyła podpis pod oświadczeniem o ryzyku stopy procentowej i ryzyku zmiany ceny rynkowej zabezpieczenia do umowy kredytu hipotecznego nr (...). W oświadczeniu tym wskazane było,

że ryzyko zmiennej stopy procentowej jest następstwem oprocentowania zmiennego udzielonego kredytu. Oprocentowanie zmienne jest sumą stałej marży Banku oraz zmiennego wskaźnika danej stawki referencyjnej (WIBOR 3m, WIBOR 12m). Zmiana wskaźnika powoduje zmianę wielkości raty odsetkowej kredytu. Zmiana wielkości raty odsetkowej może być zarówno na korzyść Kredytobiorcy, powodując zmniejszenie raty odsetkowej, jak i na jego niekorzyść powodując zwiększenie raty odsetkowej. Oświadczenie zawierało również modelowe sytuacje wariantów spłaty kredytu oraz wykres obrazujący zmiany stóp procentowych WIBOR 3M i WIBOR 12M. Kredytobiorca oświadczyła, że została zapoznana z pojęciem ryzyka zmiennej stopy procentowej i poinformowana przez (...) Bank S.A. o ryzyku zmiennej stopy procentowej (w przypadku kredytów o zmiennej stopie procentowej), jest świadoma faktu, że zmiana wysokości stawek referencyjnych ma bezpośredni wpływ na wysokość oprocentowania kredytu oraz wielkość raty odsetkowej, zapoznała się

z modelowymi symulacjami wariantów spłat kredytu dla różnych poziomów stóp procentowych (założenia: kredyt w kwocie 258.685,94 PLN, udzielony na 360 miesięcy, spłacany w ratach równych, marża 4,19%, stawka referencyjna WIBOR 3M w wysokości 4,71%).

[ dowód: oświadczenie o ryzyku stopy procentowej i ryzyku zmiany ceny rynkowej zabezpieczenia do umowy kredytu hipotecznego nr (...) k. 118 ]

Kredyt hipoteczny wypłacono powódce w dwóch transzach tj. 29 grudnia 2011 r. kwotę 238.685,94 zł, a następnie dnia 12 kwietnia 2012 r. kwotę 20.000 zł. W okresie od dnia zawarcia umowy do 1 października 2023 r. powódka uiściła

na rzecz pozwanego banku łącznie kwotę 132.256,21 zł.

[ dowód: zaświadczenie z dnia 1 października 2023 r. k. 21v-38 ]

Powódka, decydując się na kredyt, korzystała z pomocy doradcy kredytowego. Następnie udała się do Banku w celu podpisania umowy. Na pierwszym spotkaniu doradca badał zdolność kredytową powódki, na drugim spotkaniu wypełniany był wniosek kredytowy. Powódka potrzebowała kredytu na zakup i remont mieszkania, mieszkanie przeznaczone było do wynajęcia, powódka nigdy w nim nie zamieszkiwała.

Powódka nie była pouczana w szczegółowy sposób przez doradcę czym jest WIBOR. Nie omawiano z nią przypadku ewentualnej drastycznej zmiany WIBORu. Powódka miała jednak świadomość, że oprocentowanie jest zmienne i wpłynie na wysokość raty, gdyż była o tym informowana przez doradcę.

[ dowód: częściowo przesłuchanie powódki na rozprawie w dniu 11 grudnia 2025 r. k. 173-174; częściowo zeznania świadka H. G. na rozprawie

w dniu 11 grudnia 2025 r. k. 173-174 ]

Powyższy stan faktyczny sąd ustalił w oparciu o znajdujące się w aktach dowody z dokumentów. Na ich podstawie sąd ustalił fakt zawarcia umowy, jej treść, sposób realizacji, wysokość wpłat uiszczonych przez powódkę tytułem spłaty rat kredytu

i innych kosztów. Sąd oparł się także na zeznaniach świadka H. G., choć wielu kwestii on nie pamiętał. Sąd wziął pod uwagę również wypowiedzi powódki, aczkolwiek jedynie w części uznał je za wiarygodne. Wyjaśnienia powódki były częściowo sprzeczne z pozostałym zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym, uznanym za wiarygodny. Przede wszystkim niewiarygodne są twierdzenia powódki, iż nikt nie przedstawił jej hipotetycznej sytuacji kredytu na przyszłość. Przeczy temu dokument oświadczenia (k. 118), z którego wynika, iż symulacja rat kredytu i kosztów kredytu została sporządzona przy różnych wariantach, z których jeden przewidywał wysokość raty 2.062,86 zł, kolejny 2.841,38 zł a ostatni 2.222,51 zł. Powódka potwierdziła natomiast, że pamięta, iż dokument ten podpisała. Jak wynika z relacji powódki, najwyższe płacone przez nią raty wynosiły ok. 2.000 zł a zatem mniej niż raty objęte ww. symulacją. Sąd pominął wniosek o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego jako zbędny dla rozstrzygnięcia na podstawie art. 235 2 § 1 pkt 2 k.p.c.

Sąd zważył co następuje

Powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie. W pierwszej kolejności wskazać należy, że powódka posiada interes prawny w wytoczeniu powództwa o ustalenie bezskuteczności, względnie nieważności postanowień umowy kredytowej. Powód może żądać ustalenia przez sąd istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, gdy ma w tym interes prawny. Interes prawny w rozumieniu art 189 k.p.c. jest kategorią obiektywną. Jest to obiektywna (czyli rzeczywiście istniejąca), a nie tylko hipotetyczna (czyli mająca za podstawę subiektywne odczucie strony) potrzeba prawna uzyskania wyroku odpowiedniej treści, występująca wówczas, gdy powstała sytuacja rzeczywistego naruszenia albo zagrożenia naruszenia określonej sfery prawnej. Niewątpliwie powódka posiada tego rodzaju interes prawny w domaganiu się ustalenia bezskuteczności względnie nieważności niektórych postanowień umowy kredytu. Obecnie nie jest możliwe ze strony konsumenta wytoczenie jakiegokolwiek innego powództwa, które zwalniałoby z obowiązku dalszego płacenia rat kredytu

w zawyżonej jego zdaniem wysokości. Zatem po stronie powódki występuje obecnie obiektywnie stan niepewności, co do kształtu stosunku prawnego wynikającego

z umowy kredytu, zaś wydanie rozstrzygnięcia o ustaleniu zgodnie z wnioskiem kredytobiorcy, doprowadziłoby do usunięcia tej niepewności i zapewniło jej ochronę prawnie uzasadnionych interesów.

Kredyt zaciągnięty przez powódkę na podstawie umowy z dnia 30 listopada 2011 r. jest kredytem o zmiennej stopie procentowej, przy czym zgodnie

z jej § 5 na to oprocentowanie składają dwa elementy: stała marża banku oraz wysokość zmiennego w czasie wskaźnika referencyjnego (...) 3 M. Wskaźnik WIBOR (ang. P. (...)) jest to referencyjna wysokość oprocentowania pożyczek na polskim rynku międzybankowym. Wyznaczana jest jako średnia arytmetyczna wielkości oprocentowania podawanych przez największe banki działające w Polsce, które są uczestnikami panelu WIBOR, po odrzuceniu wielkości skrajnych. Banki podają stawki oprocentowania (w ujęciu rocznym), po jakich są gotowe złożyć u siebie depozyt, o godz. 11:00 każdego dnia roboczego. Proces wyznaczania wartości WIBOR nazywany jest fixingiem. Ustalanie jego stawki polega na tym, że każdy z kilkunastu największych na polskim rynku banków komercyjnych podaje stopę oprocentowania, po której może w danym dniu pożyczyć pieniądze innym bankom. Następnie, po uwzględnieniu złożonych ofert wyliczana jest wartość uśredniona. Uzyskana w ten sposób średnia arytmetyczna to właśnie stopa WIBOR. Zastosowana w omawianej umowie stawka WIBOR 3M to nic innego jak oprocentowanie pożyczki na rynku międzybankowym na okres 3 miesięcy. W sytuacji, gdy wysokość raty ustalana jest w oparciu o WIBOR 3M, nowe oprocentowanie pojawia się po upływie trzech miesięcy od momentu ewentualnej zmiany stopy. Dla kredytobiorców oznaczenie (...) jest zatem zarazem gwarancją,

że zawsze wysokość co najmniej 3 kolejnych rat kredytowych bank wyliczy na podstawie tej samej stawki procentowej. Proces wyznaczania WIBOR-u jest szczegółowo regulowany przez Regulamin T. stawek referencyjnych (...) i WIBOR. Administratorem stawek (...) i WIBOR do 29 czerwca 2017 r. było Stowarzyszenie (...), a od dnia 30 czerwca 2017 r. nowym administratorem stawek (...) i WIBOR jest (...) S.A.

W przypadku kredytów opartych na WIBOR nie można stwierdzić, że mamy do czynienia z sytuacją arbitralnego ustalania wysokości zobowiązania przez jedną ze stron umowy, jak również, że wysokość świadczenia jest uzależniona od parametrów niezależnych od sytuacji ekonomicznej kraju (które nie uwzględniają inflacji, spadku wartości pieniądza a mają charakter spekulacyjny), co w perspektywie czasowej narażałoby konsumenta na nieakceptowalne i nieuzasadnione niczym ryzyko wzrostu zadłużenia. Działalność bankowa podlega nadzorowi sprawowanemu przez Komisję Nadzoru Finansowego na podstawie ustawy z dnia 21 lipca 2006 r. o nadzorze nad rynkiem finansowym. Organ nadzoru zawsze zatem posiadał dostęp do danych przekazywanych do podmiotu opracowującego indeks - Stowarzyszenia (...) - w trybie nadzorczym i mógł te dane kontrolować.

Obecnie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) (...)

z dnia 8 czerwca 2016 r. w sprawie indeksów stosowanych jako wskaźniki referencyjne w instrumentach finansowych i umowach finansowych lub do pomiaru wyników funduszy inwestycyjnych i zmieniające dyrektywy 2008/48/WE i 2014/17/UE oraz rozporządzenie (UE) nr 596/2014, które obowiązuje od 1 stycznia 2018 r., nakłada

na banki wszystkich krajów zrzeszonych w Unii Europejskiej konkretne wytyczne, według których powinny być tworzone wskaźniki referencyjne w tym WIBOR. Zasady tego rozporządzenia mają gwarantować klientom banków, że wskaźnik referencyjny (np. WIBOR), na którym oparte jest oprocentowanie ich kredytów jest przejrzysty, wiarygodny i korzystny. W rozporządzeniu wskazano, iż administrator gwarantuje, że wskaźnik oddaje rzeczywistość ekonomiczną w sposób rzetelny

i dokładny, a dane, które wpływają na obliczenie wskaźnika są rzetelne, kompletne

i wysokiej jakości. Na pierwszym miejscu trzeba uwzględniać dane transakcyjne,

w razie jednak ich braku jest dopuszczalne, aby do kalkulacji mogły być również wykorzystywane inne dane wyjściowe, tzw. metoda kaskady danych.

Powódka twierdziła że w umowie znajdują się klauzule abuzywne, które określają wysokość oprocentowania jako sumę marży wskazanej w umowie i zmiennej stopy referencyjnej WIBOR, przy czym bank nie zawarł w umowie opisu metodologii ustalania stawki referencyjnej WIBOR, która wpływa na rozliczenia dokonywane przez bank z kredytobiorcą. Nie była również informowana o skali ryzyka związanego

z zaciągnięciem kredytu o zmiennej stopie procentowej. Powódka zawierając umowę, nie miała możliwości negocjowania jej treści.

Przechodząc do analizy kwestionowanych przez powódkę postanowień umowy pod kątem ich abuzywności, należy przychylić się do wniosków opinii Rzecznika Generalnego Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej ((...)) w sprawie

C-471/24. Rzecznik Generalny wyraźnie zaznaczył, że sądy krajowe nie mogą badać metody ustalania samego wskaźnika WIBOR jako takiego. Takie badanie wykracza poza zakres stosowania dyrektywy 93/13/EWG i jest regulowane przez rozporządzenie 2016/1011 ((...)), które ustanawia specjalne mechanizmy rozpatrywania skarg w przypadku wątpliwości co do zgodności wyznaczenia wskaźnika. Klauzula może zostać uznana za nieuczciwą, jeżeli stoi w sprzeczności

z wymogami dobrej wiary i powoduje znaczącą nierównowagę wynikających z umowy praw i obowiązków stron ze szkodą dla konsumenta. Sąd krajowy musi zbadać, czy bank, traktując konsumenta sprawiedliwie i słusznie, mógł racjonalnie oczekiwać,

że konsument przyjąłby taki warunek w drodze indywidualnych negocjacji. Kluczowe jest, czy konsument wyraził świadomą zgodę na ryzyko, po otrzymaniu pełnych

i dokładnych informacji.

Na gruncie rozpoznawanej sprawy, dokonując badania klauzuli zmiennego oprocentowania opartej na WIBOR pod kątem jej niedozwolonego charakteru, sąd nie podzielił zarzutów sformułowanych przez powódkę, brak jest podstaw do stwierdzenia, że klauzule te odnoszące się do zastosowania stawki (...) są klauzulami abuzywnymi - art. 385 1 kc.

Zgodnie z treścią art. 385 1 § 1 k.c., postanowienia umowy zawieranej

z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne). Jeżeli postanowienie umowy zgodnie z powyższym nie wiąże konsumenta, strony są związane umową

w pozostałym zakresie (§ 2). Nieuzgodnione indywidualnie są te postanowienia umowy, na których treść konsument nie miał rzeczywistego wpływu. W szczególności odnosi się to do postanowień umowy przejętych z wzorca umowy zaproponowanego konsumentowi przez kontrahenta (§ 3). Ciężar dowodu, że postanowienie zostało uzgodnione indywidualnie, spoczywa na tym, kto się na to powołuje (§ 4).

O ile należy zgodzić się z twierdzeniami pozwu, iż powódka zawierając sporną umowę występowała jako konsument - umowa nie była związana bezpośrednio z działalnością zawodową lub gospodarczą kredytobiorcy (art. 22 1 k.c.), jak również że warunki umowy nie zostały wynegocjowane - warunki umowy poza wybraniem kwoty, waluty, w ograniczonym zakresie terminu spłaty kredytu – były nienegocjowane (indywidualnie uzgadniane), to jednak samo to nie przesądza o bezskuteczności tych postanowień, nie zostały bowiem spełnione pozostałe przesłanki z ww. przepisu.

Odnośnie do kwestii klasyfikacji postanowień umowy dotyczących stosowania stawki WIBOR do ustalenia oprocentowania, należy uznać, że klauzule te określają przedmiot główny umowy kredytu (art. 385 1 kc. § 1. k.c.). Trybunał Sprawiedliwości

w licznych orzeczeniach stwierdził, że za główny przedmiot umowy należy uznawać postanowienia określające podstawowe świadczenia stron w ramach danego stosunku prawnego, które charakteryzują tę umowę. Test ten należy przeprowadzać nie tylko

z perspektywy ogólnej charakterystyki całości umowy i jej poszczególnych postanowień, lecz także z uwzględnieniem kontekstu prawnego i faktycznego danego stosunku prawnego (por. wyrok C-26/13, U. i U. I., pkt 51-52, i wyrok C-143/13, G., pkt 54). Mając na względzie powyższe wskazówki wynikające

z orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości, należy przyjąć, że klauzula zmiennego oprocentowania stanowi główny przedmiot umowy stron. Klauzula zmiennego oprocentowania odnosi się wprost do podstawowego świadczenia kredytobiorcy, ponieważ umowa kredytu jest zawsze czynnością prawną odpłatną.

Jednocześnie, w ocenie sądu, postanowienia te były sformułowane jednoznacznie. Na uwagę w tym względzie zasługują tezy 54-56 wyroku (...) z 13 lipca 2023 r. w sprawie ZR i PI v. (...) SA C-265/22, gdzie (...) wskazał, m.in.: „Co się tyczy w szczególności warunku przewidującego w ramach umowy kredytu hipotecznego wynagrodzenie za ten kredyt w postaci odsetek obliczonych na podstawie zmiennej stopy ustalonej, tak jak w sprawie w postępowaniu głównym, poprzez odniesienie do oficjalnego wskaźnika, to wymóg przejrzystości należy rozumieć w ten sposób, że wymaga on w szczególności, aby właściwie poinformowany oraz dostatecznie uważny i rozsądny przeciętny konsument był w stanie zrozumieć konkretne działanie sposobu obliczania tej stopy i oszacować w ten sposób, na podstawie jasnych i zrozumiałych kryteriów, potencjalnie istotne konsekwencje ekonomiczne takiego warunku dla jego zobowiązań finansowych”. „Dyrektywę 93/13, a w szczególności jej art. 4 ust. 2 i art. 5, należy interpretować w ten sposób, że w celu spełnienia wymogu przejrzystości warunku umownego ustalającego zmienną stopę procentową w ramach umowy o kredyt hipoteczny warunek ten powinien nie tylko być zrozumiały pod względem formalnym i gramatycznym, ale również umożliwiać, by właściwie poinformowany oraz dostatecznie uważny i rozsądny przeciętny konsument był w stanie zrozumieć konkretne działanie metody obliczania tej stopy procentowej i oszacować tym samym w oparciu o jednoznaczne i zrozumiałe kryteria potencjalnie istotne konsekwencje gospodarcze takiego warunku dla swoich zobowiązań finansowych. Na elementy szczególnie istotne dla oceny, jakiej powinien dokonać sąd krajowy w tym względzie, składają się z jednej strony okoliczność, czy ze względu na publikację sposobu obliczania wspomnianej stopy procentowej główne elementy dotyczące obliczania tej stopy są łatwo dostępne dla każdej osoby zamierzającej zawrzeć umowę o kredyt hipoteczny, oraz z drugiej strony dostarczenie informacji na temat zmian w przeszłości wskaźnika, na podstawie którego obliczana jest ta stopa procentowa” (wyrok Trybunału z dnia 3 marca 2020 r., w sprawie G. R. del Moral R. v. (...) SA, C-125/18).

W niniejszej sprawie Bank w całości wypełnił obowiązki informacyjne wobec powódki, co potwierdzają w szczególności dowody z dokumentów – treści oświadczenia o ryzyku stopy procentowej i ryzyku zmiany ceny rynkowej zabezpieczenia do umowy kredytu hipotecznego nr (...) (k. 118).

Powyższe oświadczenie, pod którym podpis złożyła powódka, potwierdza,

że bank przedstawił jej informacje o ryzyku zmiennej stopy procentowej, symulacje wysokości rat oraz informacje o ryzykach związanych z zaciągnięciem zobowiązania. Powódka miała zatem możliwość zapoznania się z powyższymi informacjami, zanim zdecydowała się na podpisanie umowy kredytowej. Dodatkowo o wpływie zmian oprocentowania na wysokość raty była informowana przez pośrednika kredytowego,

z którym omawiała umowę. Po zapoznaniu się z powyższymi informacjami powódka miała swobodę wycofania się z zawarcia umowy kredytowej, gdyby oceniła,

że przedstawionej jej warunki są dla niej niekorzystne. Należy zwrócić uwagę, że w ww. oświadczeniu znajdowała się sporządzona przez Bank symulacja zmiany wysokości oprocentowania i co za tym idzie wysokości rat, która przedstawiała wartości oprocentowania i rat zdecydowanie wyższe niż,

te które powódka faktycznie potem spłacała. Symulacja została sporządzona w kilku wariantach, z których jeden przewidywał wysokość raty 2.062,86 zł, kolejny 2.841,38 zł a ostatni 2.222,51 zł (tymczasem powódka sama wskazała, że najwyższe płacone przez nią raty wynosiły około 2.000 zł a zatem znacznie mniej niż raty objęte ww. symulacją). W ocenie sądu powyższe świadczy, o rzetelności przedstawionej powódce informacji, która unaoczniła jej rzeczywiste ryzyko związane ze zmianą wysokości oprocentowania i jego wpływu na wysokość rat. W kontekście powyższego należy zwrócić uwagę na fakt, iż wbrew zarzutom formułowanym przez powódkę miała ona możliwość dokonania analizy finansowych konsekwencji zawarcia umowy kredytu, a przedstawione jej informacje były do tego wystarczające.

Jak wynika z ustalonego stanu faktycznego, powódka wyraziła wolę zawarcia umowy mając wiedzę o jej warunkach. Należy zatem wnioskować, że według stanu na dzień zawierania spornej umowy nie miała wątpliwości co do jej postanowień i rozumiała jej treści i skutki, liczyła się również z ryzykiem wzrostu wysokości rat – co najmniej do poziomu przedstawionego w ww. tabeli. Zdaniem sądu, brak jest podstaw do przyznania powódce jako konsumentowi tak dalece uprzywilejowanej pozycji, w której byłaby ona w zupełności zwolniona z obowiązku przejawiania chociażby minimalnej staranności przy dokonywaniu oceny warunków umowy, którą aprobuje.

Odnosząc się do zarzutu braku szczegółowego zdefiniowania w umowie wskaźnika WIBOR zastosowanego w umowie, a w konsekwencji braku możliwości weryfikacji stawki WIBOR przez konsumenta, to wskazać należy, że w orzecznictwie przyjęto, iż nie ma konieczności przedstawiania w umowie szczegółowo mechanizmów ustalenia określonych specjalistycznych wskaźników, wpływających na wysokość świadczenia konsumenta. Trzeba mieć na uwadze, że zastosowanie w umowie rozbudowanych i bardzo szczegółowych definicji, z dużym prawdopodobieństwem nie przyczyniłoby się do lepszego zrozumienia przez konsumenta mechanizmów zastosowanych w umowie. Znajomość terminologii z zakresu finansów i bankowości wśród konsumentów w większości nie pozwoliłaby bowiem i tak na weryfikację prawidłowości takiej definicji i jej zrozumienie. Nie można zatem czynić bankowi zarzutu z tego powodu, że informacje dotyczące wskaźnika WIBOR w umowie i Regulaminie przedstawił językiem uproszczonym, który będzie dla przeciętnego konsumenta bardziej przystępny i możliwy do zrozumienia – zamiast użycia skomplikowanej terminologii branżowej, pod warunkiem, że na podstawie takiego uproszczonego opisu konsument będzie rozumiał, że raty kredytu mogą ulegać zmianie zarówno na jego korzyść jak i niekorzyść i od czego takie zmiany będą zależne – to w ocenie sądu zostało spełnione w przypadku spornej umowy.

W przypadku wprowadzenia do umowy odniesienia do zewnętrznych wskaźników referencyjnych, kluczowe jest aby takie instrumenty wprowadzane

do umów były obiektywnie następczo weryfikowalne. Skoro wskaźnik WIBOR, jak już to zostało wyżej wyjaśnione, jest oficjalnym, urzędowym wskaźnikiem opracowywanym przez niezależnego administratora, to nie można zgodzić się

z zarzutem, że nie ma możliwości obiektywnej jego weryfikacji. To, że konsument nie jest w stanie – z uwagi na brak wiedzy i umiejętności – sprawdzić prawidłowości ustalenia stawki WIBOR, nie stanowi o abuzywności umowy, stawka ta jest bowiem parametrem obiektywnym z punktu widzenia konsumenta i banku, jest ustalana przez podmiot trzeci, bez wpływu żadnej ze stron umowy.

Na koniec podkreślić trzeba, że przeciwko tezie, iż postanowienia umowy odnoszące się do stawki WIBOR kształtują prawa i obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając interesy kredytobiorcy, przemawia również fakt, iż zakres ilościowy zobowiązania umownego powódki z tytułu odsetek, pomimo przyjęcia zmiennej stopy oprocentowania, był już na etapie umowy dostatecznie określony oraz ustalono jego górną granicę. Powódce znana była suma udostępnianego kapitału, a wysokość rat kapitałowo — odsetkowych obciążających

ją możliwa była do ustalenia, skoro oprocentowanie stanowiło sumę stałej marży oraz wysokości wskaźnika referencyjnego WIBOR 3M . Nadto, co bardzo istotne, wysokość oprocentowania zmiennego w żadnych okolicznościach nie mogła przekroczyć

w stosunku rocznym wysokości odsetek maksymalnych określonych przez kodeks cywilny (§ 5 ust. 5 umowy ). Umowa z góry zakładała bowiem, że ryzyko zmiany stop procentowych obciążające powódkę jest ograniczone przepisami powszechnie obowiązującymi (art. 359 § 2 1 k.c).

Na marginesie należy wskazać, że sąd nie dopatrzył się również podstaw

do uznania nieważności kwestionowanych przez powódkę postanowień umownych

na innej podstawie prawnej, w tym w szczególności w oparciu o art. 58 § 1 lub 2 k.c. Zgodnie z brzmieniem z art. 69 ust. 1 ustawy Prawo bankowe (w brzmieniu obowiązującym w dacie zawierania spornej umowy), przez umowę kredytu bankowego bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu. W myśl art. 69 ust. 2 cyt. ustawy, umowa kredytu powinna być zawarta na piśmie i określać w szczególności: 1) strony umowy, 2) kwotę i walutę kredytu, 3) cel, na który kredyt został udzielony, 4) zasady i termin spłaty kredytu;5) wysokość oprocentowania kredytu i warunki jego zmiany, 6) sposób zabezpieczenia spłaty kredytu, 7) zakres uprawnień banku związanych z kontrolą wykorzystania i spłaty kredytu, 8) terminy i sposób postawienia do dyspozycji kredytobiorcy środków pieniężnych, 9) wysokość prowizji, jeżeli umowa

ją przewiduje, 10) warunki dokonywania zmian i rozwiązania umowy. W ocenie sądu zawarta przez strony umowa spełnia wszystkie ustawowe wymogi wynikające z treści art. 69 ust. 1 i 2 ustawy p.b., w szczególności spełnia wymogi z art. 69 ust. 2 pkt 2 i 4-5 Prawa bankowego. Strony określiły w umowie kredytu kwotę kredytu, walutę kredytu, jego przeznaczenie, okres kredytowania, terminy i zasady jego zwrotu przez powódkę, a także oprocentowanie kredytu. Nie sposób również uznać, że będąca przedmiotem sporu umowa kredytu jest niezgodna z zasadami współżycia społecznego. Z przyczyn opisanych we wcześniejszej części uzasadnienia, w przypadku kredytów opartych na wskaźniku WIBOR nie dochodzi do arbitralnego ustalania wysokości zobowiązania przez jedną ze stron umowy, wysokość świadczenia jest uzależniona od parametrów skorelowanych z sytuacją ekonomiczną kraju, nadto zobowiązanie po stronie kredytobiorcy do zapłaty odsetek umownych limitowane jest wysokością odsetek maksymalnych ustalanych w przepisach bezwzględnie obowiązujących. Wbrew twierdzeniom zawartym w pozwie, konsument nie został narażony

na nieakceptowalne i nieuzasadnione niczym ryzyko wzrostu zadłużenia.

Sąd nie widzi również podstaw do uznania, że postanowienia umowne wprowadzające zmienne oprocentowanie w oparciu o stawkę WIBOR naruszają art. 353 1 k.c.. Należy wskazać, że kwestionowane postanowienia umowne nie sprzeciwiają się naturze stosunku kredytu, skoro przepisy ustawy Prawo bankowe wprost przewidują możliwość stosowania w umowach kredytowych zmiennej stopy oprocentowania.

Wobec powyższego sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia powództwa strony powodowej, ani co do roszczenia o ustalenie, ani ściśle z nim związanego roszczenia o zapłatę.

O kosztach procesu sąd orzekł na podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c. biorąc po uwagę, iż powódka okazała się stroną przegrywającą w całości. Na zasądzoną od powódki kwotę 5.417 zł złożyły się: koszty zastępstwa procesowego w wysokości 5.400 zł (§ 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych) oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa w kwocie 17,00 zł. Sąd nie uwzględnił wniosku strony pozwanej o zasądzenie wynagrodzenia pełnomocnika w podwójnej wysokości. Sprawa, której przedmiotem jest ważność kredytu hipotecznego ze stawką WIBOR nie jest rodzajem postępowania wymagającym od pełnomocnika strony pozwanej ponadstandardowego nakładu pracy. Co więcej, odpowiedź na pozew była sporządzona w niniejszej sprawie według wypracowanego w praktyce wzorca, a w sprawie odbył się tylko jeden termin rozprawy.

[ sędzia del. Michał Siemieniec ]

Z/

1. odnotować uzasadnienie;

2. odpis wyroku wraz z uzasadnieniem doręczyć pełn. powódki;

3. kal. 14 dni z d.d.

Dnia 5 stycznia 2026 r. sędzia (del.) M. Siemieniec