descriptionTreść orzeczenia

Wyrok z dnia 7 lipca 1999 r.

Sygn. akt III RN 18/99

Przewodniczący: SSN Jerzy Kwaśniewski, Sędziowie SN: Andrzej Wasilewski, Andrzej Wróbel (sprawozdawca).

Uzasadnienie

Postanowieniami z dnia 10 i 28 marca 1997 r. Urzędy Celne w L. i R. wznowiły postępowania celne zakończone decyzjami ostatecznymi, orzekającymi o dokonaniu odprawy nadwozia do samochodu osobowego marki Ford Escort oraz silnika i podzespołów do tego samochodu, sprowadzonych z Niemiec przez Adama K. i Sylwestra G. Podstawę prawną wymienionych postanowień stanowi art. 145 § 1 pkt 5 KPA, ponieważ zdaniem organów administracji celnej do Polski został przywieziony kompletny samochód w stanie rozmontowanym, który jako tzw. składak zarejestrowany został w Urzędzie Gminy w Ż. na nazwisko Sylwestra G., zamieszkałego w C. [...]. Urząd Celny w L. decyzją z dnia 18 kwietnia 1997 r. [...] uchylił decyzję zawartą w dowodzie odprawy celnej przywozowej [...] z dnia 11 września 1996 r., przesyłając odpis tej decyzji w trybie art. 45 Prawa celnego Dyrektorowi Urzędu Celnego w R.

Decyzją z dnia 28 kwietnia 1997 r. [...] Dyrektor Urzędu Celnego w R. uchylił decyzję również zawartą w dowodzie odprawy celnej przywozowej [...] z dnia 10 września 1996 r. i dopuścił do obrotu na polskim obszarze celnym sprowadzony z zagranicy towar w postaci pojazdu samochodowego w stanie rozmontowanym, co spowodowało nowy (wyższy) wymiar należności celnych.

Prezes Głównego Urzędu Ceł nie uwzględnił odwołań A. K. i S. G. i decyzją z dnia 12 września 1997 r. [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, powołując jako podstawę prawną przyjętej klasyfikacji regułę nr 2 a Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury Scalonej, opublikowanej we wstępie do Taryfy celnej i stanowiącej załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 grudnia 1995 r. w sprawie ceł na towary przywożone z zagranicy (Dz.U. Nr 151, poz. 737). Swoją argumentację Prezes Głównego Urzędu Ceł poparł orzecznictwem NSA w sprawach dotyczących sprowadzania z zagranicy rozmontowanych samochodów, z których następnie powstają tzw. „składaki”.

W odpowiedzi na skargę Prezes GUC wniósł o jej oddalenie.

Wyrokiem z dnia 14 lipca 1998 r. [...] Naczelny Sąd Administracyjny-Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu, uwzględniając skargę uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Urzędu Celnego w R. z dnia 28 kwietnia 1997 r. w części dotyczącej Adama K. W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził, że interpretacja reguły 2 a Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury Scalonej, na którą powołują się organy celne w tej sprawie, jest zbyt daleko idąca, ponieważ podmiotami dokonującymi obrotu towarowego z zagranicą były dwie różne osoby, z których każda sprowadziła rozmontowane części pojazdu. W ocenie Sądu orzekającego fakt ten nie dawał organom celnym podstaw do wymiaru należności celnych w wysokości przewidzianej dla wyrobu kompletnego, zaś późniejsze ustalenie, że w istocie zmontowano z tych części samochód, nie było dostateczną przesłanką do wznowienia postępowania celnego.

Powyższy wyrok zaskarżył Minister Sprawiedliwości rewizją nadzwyczajną, w której wyrokowi temu zarzucił rażące naruszenie art. 22 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74, poz. 368 ze zm.) w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz w związku z art. 3 i 4 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. Prawo celne (jednolity tekst: Dz.U. z 1994 r. Nr 71, poz. 312 ze zm.) i na podstawie art. 57 ust. 2 powołanej ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu-Ośrodkowi Zamiejscowemu w Poznaniu do ponownego rozpoznania.

W ocenie Ministra Sprawiedliwości wyrok ten sprzeczny jest z ukształtowanym już orzecznictwem sądowo-administracyjnym w tego typu sprawach, a także orzeczeniami Sądu Najwyższego wydanymi między innymi w wyniku uwzględnienia rewizji nadzwyczajnych Ministra Sprawiedliwości (np. wyrok z dnia 8 lipca 1998 r., III RN 44/98 czy wyroki z dnia7 lutego 1995 r. III ARN 80/94 i III ARN 81/94 – OSNAPIUS 1995 nr 14 i 15, poz. 168 i 185). Stosownie do powołanego orzecznictwa ujawnienie przez organy administracji celnej faktu, iż części samochodowe sprowadzone nawet przez różnych importerów stanowią w istocie rozmontowany samochód określonej marki, uprawnia te organy do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 KPA. Stanowisko przeciwne, zajęte przez Sąd orzekający w niniejszej sprawie bezpodstawnie uprzywilejowałoby importerów, naruszając zasady wyrażone w art. 3 i 4 Prawa celnego. Należy także zauważyć, że fakt, iż uzupełniające się części samochodowe zostały zgłoszone w niniejszej sprawie do odprawy celnej przez dwie osoby, nie ma wpływu na kwalifikację według Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury Scalonej. Reguła 2 a Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury Scalonej stanowiąca podstawę prawną klasyfikacji taryfowej towarów rozmontowanych (niezmontowanych) jest bowiem zawsze stosowana, gdy takie towary posiadają charakter wyrobu gotowego. Wymienione reguły są zaś w Polsce obowiązującym prawem, a ich właściwe stosowanie ma przeciwdziałać obejściu przepisów celnych.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje

Trafny jest w rewizji nadzwyczajnej zarzut rażącego naruszenia zaskarżonym wyrokiem przepisu art. 145 § 1 pkt 5 Kodeksu postępowania administracyjnego. Należy przede wszystkim podkreślić, że przy ocenie, czy istniała wskazana w tym przepisie przyczyna wznowienia postępowań celnych zakończonych decyzjami ostatecznymi o dopuszczeniu do obrotu na polskim obszarze celnym sprowadzonych przez dwie różne osoby części samochodowych po ujawnieniu, że z części tych złożono następnie samochód osobowy, należy uwzględniać także przepisy Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury Scalonej, stanowiącej załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 grudnia 1995 r. w sprawie ceł na towary przywożone z zagranicy (Dz.U. Nr 151, poz. 737). Zgodnie bowiem z regułą nr 2a wszelkie informacje o wyrobie zawarte w treści pozycji dotyczą wyrobu niekompletnego lub niegotowego pod warunkiem, że posiada on zasadniczo charakter wyrobu kompletnego lub gotowego. Informacje te dotyczą także wyrobu kompletnego lub gotowego ( oraz wyrobu uważanego za taki w myśl postanowień niniejszej reguły), znajdującego się w stanie niezmontowanym lub rozmontowanym. Z reguły tej wynika jednoznacznie, że w niniejszej sprawie dokonano zgłoszeń do odprawy celnej wzajemnie się uzupełniających części samochodowych stanowiących potencjalny wyrób kompletny (samochód) jeszcze przed ich importem na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a złożenie z tych części na polskim obszarze celnym samochodu nie spowodowało powstania nowego towaru jakościowo odrębnego od sumy jego części składowych, lecz gotowego produktu stanowiącego zwykłe połączenie importowanych części. W konsekwencji należy przyjąć, że przedmiotem importu nie były części do samochodu marki Escort, lecz taki samochód będący w stanie niezmontowanym (rozmontowanym), a ujawnienie tego faktu przez organy celne po zmontowaniu tego samochodu na polskim obszarze celnym stanowiło w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 KPA, nową okoliczność faktyczną, która nie była znana organom celnym w dacie dokonywania odprawy celnej niezmontowanego samochodu( części do samochodu).

Nie jest trafny pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego, że reguła 2a ma zastosowanie jedynie w przypadku, gdy dotyczy towarów w niej wymienionych przywiezionych przez jeden podmiot dokonujący obrotu towarowego z zagranicą. Powyższe ograniczenie nie wynika bezpośrednio lub pośrednio z treści powyższej reguły, a zatem należy przyjąć, że reguła 2a ma zastosowanie do sytuacji, w której z części sprowadzonych przez dwóch lub więcej importerów po dopuszczeniu towaru do obrotu na polski obszar celny zmontowano następnie samochód i zarejestrowano go na nazwisko jednego z nich.

Biorąc powyższe pod rozwagę Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.