Treść orzeczenia
Sygn. akt II CNP 126/06
Postanowienie
Dnia 28 marca 2007 r.
Sąd Najwyższy w składzie :
SSN Antoni Górski (przewodniczący)
SSN Teresa Bielska-Sobkowicz
SSN Marian Kocon (sprawozdawca)
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 28 marca 2007 r. skargi B. S. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Okręgowego w Z. z dnia 8 czerwca 2005 r., wydanego w sprawie z wniosku wierzyciela Przedsiębiorstwa Instalacyjno - Budowlanego "I." G., M. spółki jawnej w G. przeciwko dłużnikowi J. S. i małżonce dłużnika B. S. o nadanie klauzuli wykonalności przeciwko małżonce dłużnika, odrzuca skargę i zasądza od skarżącej B. S. na rzecz Przedsiębiorstwa Instalacyjno - Budowlanego "I." G., M. spółki jawnej kwotę 1800 zł (tysiąc osiemset) tytułem kosztów postępowania skargowego.
Uzasadnienie
Tytułowi egzekucyjnemu wydanemu przeciwko spółce jawnej, któremu, na podstawie art. 7781 k.p.c., nadano klauzulę wykonalności przeciwko wspólnikowi tej spółki, Sąd Okręgowy postanowieniem z dnia 8 czerwca 2005 r. nadał, w trybie art. 787 k.p.c., klauzulę wykonalności także przeciwko małżonce wspólnika (skarżącej).
Skarżąca od tego postanowienia nie wniosła zażalenia. Zaskarżyła natomiast to postanowienie skargą o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje
Na wstępie należy zauważyć, że Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 11 sierpnia 2005 r., III CNP 4/05 (OSNC 2006, nr, poz. 16) uznał, iż od postanowienia w przedmiocie nadania klauzuli wykonalności tytułowi egzekucyjnemu skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia nie przysługuje (art. 4241
§ 1 k.p.c.). Zgodnie bowiem z art. 4241
§ 1 k.p.c., skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia – ustanowiona ustawą z dnia 22 grudnia 2004 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz.U. z 2005 r. Nr 13, poz. 98) – przysługuje od prawomocnego orzeczenia sądu drugiej instancji kończącego postępowanie w sprawie, a w wyjątkowych wypadkach, określonych w art. 4241
§ 2, także od prawomocnego orzeczenia sądu pierwszej instancji. W obu wypadkach przedmiotem zaskarżenia może być prawomocne orzeczenie kończące postępowanie w sprawie. Zważywszy zaś, że nadanie klauzuli wykonalności następuje w postępowaniu pomocniczym, toczącym się poza ramami sprawy głównej i tylko w celu jej uzupełnienia, to postanowienie w tym przedmiocie – nadające klauzulę lub odmawiające jej nadania – nie jest orzeczeniem kończącym postępowanie w sprawie.
Gdyby jednak nie podzielić powyższego poglądu, to trzeba mieć na uwadze, że zgodnie z art. 4241
§ 1 k.p.c., skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia przysługuje od prawomocnego orzeczenia sądu drugiej instancji kończącego postępowanie w sprawie, gdy przez jego wydanie stronie została wyrządzona szkoda, a zmienienie lub uchylenie tego orzeczenia w drodze przysługujących stronie środków prawnych nie było i nie jest możliwe. Przepis ten wyraża zasadę, że przesłanką dopuszczalności skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jest wykorzystanie przez stronę przysługujących jej środków prawnych. Wyjątek od wskazanej zasady przewiduje art. 4241
§ 2 k.p.c., który w sytuacji, gdy strona nie skorzystała z przysługujących jej środków prawnych, dopuszczalność skargi uzależnia od kumulatywnego spełnienia dwóch przesłanek: istnienia wyjątkowego wypadku oraz występowania niezgodności z prawem o kwalifikowanym charakterze, wynikającej z naruszenia podstawowych zasad porządku prawnego lub konstytucyjnych wolności albo praw człowieka i obywatela. Skarżąca nie wykazała, że w przedmiotowej sprawie wystąpił wyjątkowy wypadek, który uniemożliwił jej zaskarżenie postanowienia z dnia 8 czerwca 2005 r. Ograniczyła się bowiem jedynie do stwierdzenia, iż nie ponosi winy w nieterminowym wniesieniu środka zaskarżenia z powodu „zamieszkiwania pod innym adresem”.
Na koniec, nie sposób podzielić stanowiska skarżącej, że niezgodność z prawem postanowienia z dnia 8 czerwca 2005 r. o nadaniu przeciwko niej klauzuli wykonalności wynika z naruszenia podstawowych zasad porządku prawnego lub konstytucyjnych wolności lub praw człowieka i obywatela. Z tych przyczyn orzeczono, jak w postanowieniu (art. 4248 §2 k.p.c.).