Ustawaz dnia 9 maja 2024 r.o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw 1)Niniejszą ustawą zmienia się ustawy: ustawę z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania
cywilnego, ustawę z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych,
ustawę z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych
przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, ustawę z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji
zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, ustawę z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej
Administracji Skarbowej oraz ustawę z dnia 23 października 2018 r. o Funduszu Solidarnościowym.
Treść ustawy
Art. 1.
W ustawie z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych wprowadza się następujące zmiany:
1)
w art. 16 po ust. 4 dodaje się ust. 4a w brzmieniu:
„
4a.
Składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe za miesiąc kalendarzowy
objęty zwolnieniem z opłacenia składek, o których mowa w art. 17a, są finansowane
w ramach dotacji z budżetu państwa do FUS, o której mowa w art. 53.
”
;
2)
po art. 17 dodaje się art. 17a i art. 17b w brzmieniu:
„
Art. 17a.
1.
Na wniosek płatnika składek prowadzącego działalność, o której mowa w art. 8 ust.
6 pkt 1, zwalnia się go z opłacenia należnych składek z tego tytułu na jego własne
obowiązkowe ubezpieczenia emerytalne, rentowe i wypadkowe, za wskazany we wniosku
miesiąc kalendarzowy, jeżeli:
1)
w miesiącu kalendarzowym poprzedzającym miesiąc złożenia wniosku miał zgłoszonych
do ubezpieczeń emerytalnego, rentowych i wypadkowego lub ubezpieczenia zdrowotnego
nie więcej niż dziesięciu ubezpieczonych;
2)
w ostatnich 2 latach kalendarzowych poprzedzających rok złożenia wniosku nie osiągnął
przychodu z pozarolniczej działalności gospodarczej lub w co najmniej jednym roku
z 2 ostatnich lat kalendarzowych poprzedzających rok złożenia wniosku osiągnął roczny
przychód z pozarolniczej działalności gospodarczej nieprzekraczający równowartości
w złotych 2 milionów euro;
3)
jako ubezpieczony w roku kalendarzowym poprzedzającym rok złożenia wniosku oraz w
okresie od początku roku kalendarzowego złożenia wniosku do dnia złożenia tego wniosku
nie wykonywał pozarolniczej działalności gospodarczej na rzecz byłego pracodawcy,
na rzecz którego w roku kalendarzowym rozpoczęcia działalności gospodarczej lub w
poprzednim roku kalendarzowym wykonywał w ramach stosunku pracy lub spółdzielczego
stosunku pracy czynności wchodzące w zakres wykonywanej działalności gospodarczej;
4)
w miesiącu kalendarzowym poprzedzającym miesiąc złożenia wniosku jako ubezpieczony
podlegał ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu z tytułu prowadzenia
pozarolniczej działalności gospodarczej.
2.
Równowartość, o której mowa w ust. 1 pkt 2, oblicza się według średniego kursu euro
ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski w ostatnim dniu roboczym roku kalendarzowego
poprzedzającego rok złożenia wniosku, o którym mowa w ust. 1.
3.
Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio także do składki na ubezpieczenie chorobowe,
jeżeli ubezpieczony dobrowolnie podlegał ubezpieczeniu chorobowemu w miesiącu złożenia
wniosku, o którym mowa w ust. 1, oraz w miesiącu go poprzedzającym.
Art. 17b.
1.
Zwolnienie z opłacenia składek, o których mowa w art. 17a, przysługuje wyłącznie za
jeden miesiąc kalendarzowy w danym roku kalendarzowym.
2.
Zwolnienie z opłacenia składek, o których mowa w art. 17a, stanowi pomoc de minimis udzielaną w zakresie i na zasadach określonych w bezpośrednio obowiązujących aktach
prawa Unii Europejskiej dotyczących pomocy w ramach zasady de minimis . Zwolniony z opłacenia składek na ubezpieczenia emerytalne, rentowe, chorobowe i
wypadkowe może być płatnik składek, który dysponuje limitem pomocy de minimis co najmniej w wysokości sumy obowiązujących go we wskazanym miesiącu kalendarzowym
składek na ubezpieczenia społeczne podlegających zwolnieniu.
”
;
3)
po art. 18c dodaje się art. 18d w brzmieniu:
„
Art. 18d.
Podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe za miesiąc kalendarzowy
objęty zwolnieniem z opłacenia składek, o których mowa w art. 17a, stanowi najniższa
obowiązująca danego ubezpieczonego podstawa wymiaru składek, o której mowa w art.
18 ust. 8 albo art. 18a ust. 1, lub podstawa wymiaru składek ustalona zgodnie z art.
18c ust. 1 i 2. Przepisów art. 18 ust. 9 i 10 nie stosuje się.
”
;
4)
w art. 32 dotychczasową treść oznacza się jako ust. 1 i dodaje się ust. 2 w brzmieniu:
„
2.
Do składek na Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy stosuje się odpowiednio przepisy
o zwolnieniu z opłacenia składek, o których mowa w art. 17a, z wyjątkiem art. 16 ust.
4a.
”
;
5)
po art. 36c dodaje się art. 36d i art. 36e w brzmieniu:
„
Art. 36d.
1.
Płatnik składek składa wniosek, o którym mowa w art. 17a ust. 1, w miesiącu poprzedzającym
miesiąc kalendarzowy, który ma być objęty zwolnieniem.
2.
Wniosek, o którym mowa w art. 17a ust. 1, zawiera:
1)
dane płatnika składek:
a)
imię i nazwisko,
b)
numer NIP i numer PESEL, a jeżeli nie nadano tych numerów lub jednego z nich - serię
i numer dowodu osobistego albo paszportu;
2)
wskazanie miesiąca kalendarzowego, w którym płatnik składek zamierza skorzystać ze
zwolnienia z opłacenia składek, o których mowa w art. 17a;
3)
oświadczenia, że na dzień złożenia wniosku płatnik składek spełnia warunki, o których
mowa w art. 17a ust. 1 pkt 2 i 3;
4)
zaświadczenia o pomocy de minimis i pomocy de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie, jaką otrzymał w okresie 3 lat poprzedzających dzień
złożenia wniosku, albo oświadczenie o wielkości tej pomocy otrzymanej w tym okresie,
albo oświadczenie o nieotrzymaniu takiej pomocy w tym okresie;
5)
informacje niezbędne do udzielenia pomocy de minimis , dotyczące tego przedsiębiorcy i prowadzonej przez niego działalności gospodarczej
oraz wielkości i przeznaczenia pomocy publicznej otrzymanej w odniesieniu do tych
samych kosztów kwalifikowalnych, na których pokrycie ma być przeznaczona pomoc de minimis , o których mowa w art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących
pomocy publicznej .
3.
Oświadczenia, o których mowa w ust. 2 pkt 3 i 4, są składane pod rygorem odpowiedzialności
karnej za składanie fałszywych oświadczeń. Składający oświadczenia jest obowiązany
do zawarcia w nich klauzuli następującej treści: „Jestem świadomy odpowiedzialności
karnej za złożenie fałszywego oświadczenia.”. Klauzula ta zastępuje pouczenie organu
o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń.
4.
Wniosek, o którym mowa w art. 17a ust. 1, jest składany wyłącznie za pomocą profilu
informacyjnego utworzonego w systemie teleinformatycznym udostępnionym przez Zakład,
w formie dokumentu elektronicznego.
5.
Wniosek, o którym mowa w art. 17a ust. 1, złożony w innym terminie niż wskazany w
ust. 1 lub nierozpatrzony do dnia zgonu wnioskodawcy pozostawia się bez rozpoznania.
Art. 36e.
1.
Zakład rozstrzyga o zwolnieniu z opłacenia składek, o których mowa w art. 17a, i informuje
o tym płatnika składek za pośrednictwem systemu teleinformatycznego udostępnionego
przez Zakład.
2.
Rozstrzygnięcie, o którym mowa w ust. 1, w całości uwzględniające wniosek, o którym
mowa w art. 17a ust. 1, nie wymaga wydania decyzji.
3.
Wniosek rozstrzygnięty przez Zakład nie podlega wycofaniu albo korekcie.
4.
W przypadku:
1)
rozstrzygnięcia, o którym mowa w ust. 1, które nie uwzględnia w całości wniosku, o
którym mowa w art. 17a ust. 1, lub uwzględnia ten wniosek w części,
2)
stwierdzenia w związku z przeprowadzonym postępowaniem wyjaśniającym lub kontrolą,
że płatnik składek nie spełnia warunków, o których mowa w art. 17a lub art. 17b
- Zakład wydaje decyzję.
5.
Decyzje, postanowienia, zawiadomienia, wezwania, informacje i inne pisma w sprawie
zwolnienia z opłacenia składek, o których mowa w art. 17a, Zakład sporządza i doręcza
wnioskodawcy w postaci elektronicznej na profilu informacyjnym.
6.
Informację o umieszczeniu na profilu informacyjnym decyzji, postanowienia, zawiadomienia,
wezwania, informacji lub innego pisma w sprawie zwolnienia z opłacenia składek, o
których mowa w art. 17a, Zakład przesyła na wskazany na profilu informacyjnym adres
elektroniczny lub numer telefonu.
”
;
6)
w art. 47:
a)
ust. 2 otrzymuje brzmienie:
„
2.
Płatnik składek, który opłaca składki wyłącznie za siebie, przesyła jedynie deklarację
rozliczeniową, z zastrzeżeniem ust. 2fa pkt 1-3.
”
,
b)
po ust. 2f dodaje się ust. 2fa w brzmieniu:
„
2fa.
Za miesiąc kalendarzowy objęty zwolnieniem z opłacenia składek, o których mowa w art.
17a, płatnik składek przesyła w terminie, o którym mowa w ust. 1 pkt 4:
1)
deklarację rozliczeniową;
2)
imienny raport miesięczny z informacją o składkach finansowanych przez budżet państwa
za osobę opłacającą składki za siebie;
3)
imienny raport miesięczny z informacją o składkach finansowanych przez osobę opłacającą
składki za siebie;
4)
w przypadku zgłaszania do ubezpieczeń innych ubezpieczonych - imienne raporty za tych
ubezpieczonych.
”
,
c)
po ust. 2h dodaje się ust. 2ha w brzmieniu:
„
2ha.
Deklaracje rozliczeniowe oraz imienne raporty miesięczne, które nie zostały złożone
zgodnie z ust. 2fa pkt 1-3, sporządza Zakład.
”
;
7)
w art. 83 dodaje się ust. 8 w brzmieniu:
„
8.
W postępowaniu sądowym dotyczącym zwolnienia z opłacenia składek, o których mowa w
art. 17a, wydruki z systemu teleinformatycznego Zakładu zastępują dokumenty elektroniczne.
”
;
8)
w art. 83a dodaje się ust. 5 w brzmieniu:
„
5.
W przypadku gdy Zakład ustali, że wykonanie orzeczenia sądu spowoduje przekroczenie
obowiązującego stronę limitu pomocy de minimis , Zakład występuje do właściwego sądu z wnioskiem o wznowienie postępowania. Złożenie
wniosku o wznowienie postępowania wstrzymuje wykonanie orzeczenia.
”
;
9)
w art. 83f dotychczasową treść oznacza się jako ust. 1 i dodaje się ust. 2 w brzmieniu:
„
2.
Zaświadczenia o pomocy de minimis oraz o pomocy de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie, sporządzone z wykorzystaniem systemu teleinformatycznego
Zakładu, mogą zamiast danych osoby upoważnionej do ich wydania zawierać treść „Zakład
Ubezpieczeń Społecznych”.
”
;
10)
w art. 86 w ust. 2 w pkt 6 kropkę zastępuje się średnikiem i dodaje się pkt 7 w brzmieniu:
„
7)
prawidłowość i rzetelność danych, informacji i oświadczeń przekazanych przez płatnika
składek we wniosku, o którym mowa w art. 17a ust. 1.
”
.
Art. 2.
W ustawie z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego w art. 4778w§ 2 w pkt 4a kropkę zastępuje się średnikiem i dodaje się pkt 4b w brzmieniu:
„
4b)
o zwolnienie z opłacenia składek, o których mowa w art. 17a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych .
”
.
Art. 3.
W ustawie z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych w art. 21 w ust. 1 w pkt 159 kropkę zastępuje się średnikiem i dodaje się pkt 160
w brzmieniu: „160) kwoty składek na ubezpieczenia społeczne zwolnione z obowiązku
ich opłacenia zgodnie z art. 17a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, kwoty składek na Fundusz Pracy zwolnione z obowiązku ich opłacenia zgodnie z art. 104 ust. 1 pkt 3 lit. I ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia
i instytucjach rynku pracy oraz kwoty składek na Fundusz Solidarnościowy zwolnione z obowiązku ich opłacenia
zgodnie z art. 4 ust. 1a ustawy z dnia 23 października 2018 r. o Funduszu Solidarnościowym .”.
Art. 4.
W ustawie z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych
przychodów osiąganych przez osoby fizyczne art. 10 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 10.
Zwolnienia od podatku dochodowego, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 28a, 29, 29aa, 29b, 43, 46, 46c, 47a, 71a, 102a, 111, 114, 121,
121a, 122, 125, 125a, 129, 131a, 136, 137, 155 i 160 ustawy o podatku dochodowym, stosuje się odpowiednio do podatników opłacających ryczałt od przychodów ewidencjonowanych.
”
.
Art. 5.
W ustawie z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy wprowadza się następujące zmiany:
1)
w art. 71 w ust. 2 w pkt 10 kropkę zastępuje się średnikiem i dodaje się pkt 11 w
brzmieniu:
„
11)
finansowania składek za ubezpieczonego ze środków, o których mowa w art. 16 ust. 4a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, przy czym podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy stanowiła
kwota co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę.
”
;
2)
w art. 104 w ust. 1 w pkt 3 w lit. k kropkę zastępuje się przecinkiem i dodaje się
lit. I w brzmieniu:
„
l)
zwolnionych z obowiązku opłacenia składek za siebie zgodnie z art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, w miesiącu korzystania ze zwolnienia z opłacenia składek na ubezpieczenia emerytalne,
rentowe i wypadkowe zgodnie z art. 17a tej ustawy.
”
.
Art. 6.
W ustawie z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej w art. 52aa dotychczasową treść oznacza się jako ust. 1 i dodaje się ust. 2 w brzmieniu:
„
2.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych może wystąpić z wnioskiem do Szefa Krajowej Administracji
Skarbowej o informację o kwocie rocznego przychodu z pozarolniczej działalności gospodarczej
uzyskanego przez płatnika składek, o którym mowa w art. 17a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych. Wymiana informacji odbywa się w formie elektronicznej.
”
.
Art. 7.
W ustawie z dnia 23 października 2018 r. o Funduszu Solidarnościowym w art. 4 po ust. 1 dodaje się ust. 1a w brzmieniu:
„
1a.
Płatnik składek nie opłaca za siebie składki na Fundusz Solidarnościowy za miesiąc
korzystania ze zwolnienia z opłacenia składek na ubezpieczenia emerytalne, rentowe
i wypadkowe zgodnie z art. 17a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych oraz na Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy zgodnie z art. 32 ust. 2 tej ustawy.
”
.
Art. 8.
1.
Do zamówień na usługi lub dostawy udzielane przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych,
w związku z wykonaniem przepisów dotyczących zwolnienia z opłacenia składek, o których
mowa w art. 17a ustawy zmienianej w art. 1, nie stosuje się przepisów o zamówieniach
publicznych.
2.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych, w terminie 14 dni od dnia udzielenia zamówienia na
usługi lub dostawy, o którym mowa w ust. 1, zamieszcza w Biuletynie Zamówień Publicznych
informację o udzieleniu tego zamówienia, w której podaje:
1)
nazwę i adres siedziby zamawiającego;
2)
datę i miejsce zawarcia umowy lub informację o zawarciu umowy drogą elektroniczną;
3)
opis przedmiotu umowy, z wyszczególnieniem odpowiednio ilości rzeczy lub innych dóbr
lub zakresu usług;
4)
wartość umowy;
5)
okoliczności faktyczne uzasadniające udzielenie zamówienia bez zastosowania przepisów
o zamówieniach publicznych;
6)
nazwę (firmę) podmiotu albo imię i nazwisko osoby, z którymi została zawarta umowa.
Art. 9.
Ustawa wchodzi w życie pierwszego dnia miesiąca następującego po upływie 4 miesięcy
od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem art. 8, który wchodzi w życie z dniem następującym
po dniu ogłoszenia.
1)
Niniejszą ustawą zmienia się ustawy: ustawę z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania
cywilnego, ustawę z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych,
ustawę z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych
przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, ustawę z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji
zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, ustawę z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej
Administracji Skarbowej oraz ustawę z dnia 23 października 2018 r. o Funduszu Solidarnościowym.
2)
Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2023 r.
poz. 1429, 1606, 1615, 1667, 1860 i 2760 oraz z 2024 r. poz. 858 i 859.
3)
Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2023 r.
poz. 556, 588, 641, 658, 760, 996, 1059, 1193, 1195, 1234, 1598, 1723 i 1860 oraz
z 2024 r. poz. 850.