Obwieszczenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznejz dnia 24 maja 2024 r.w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej
w sprawie specjalistycznych usług opiekuńczych 1)Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej kieruje działem administracji rządowej
- zabezpieczenie społeczne, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Prezesa Rady
Ministrów z dnia 18 grudnia 2023 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra
Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej (Dz. U. poz. 2715).
Spis treści
Treść obwieszczenia
1.
Na podstawie art. 16 ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych
innych aktów prawnych ogłasza się w załączniku do niniejszego obwieszczenia jednolity tekst rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 22 września 2005 r. w sprawie specjalistycznych
usług opiekuńczych , z uwzględnieniem zmian wprowadzonych:
1)
rozporządzeniem Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 6 lipca 2006 r. zmieniającym
rozporządzenie w sprawie specjalistycznych usług opiekuńczych ;
2)
rozporządzeniem Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z dnia 16 lutego 2023 r. zmieniającym
rozporządzenie w sprawie specjalistycznych usług opiekuńczych .
2.
Podany w załączniku do niniejszego obwieszczenia tekst jednolity rozporządzenia nie
obejmuje:
1)
§ 2 i § 3 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 6 lipca 2006 r.
zmieniającego rozporządzenie w sprawie specjalistycznych usług opiekuńczych , które stanowią:
„
§ 2.
1.
Do dnia 31 grudnia 2006 r. specjalistyczne usługi mogą być świadczone przez osoby,
które przed dniem 1 października 2005 r. były zatrudnione w jednostkach samorządu
terytorialnego lub jednostkach niepublicznych jako osoby świadczące specjalistyczne
usługi dla osób z zaburzeniami psychicznymi i spełniały kryteria wymagane przed tym
okresem.
2.
Osoby, o których mowa w ust. 1, które świadczyły specjalistyczne usługi dla osób z
zaburzeniami psychicznymi do dnia wejścia w życie niniejszego rozporządzenia, są traktowane
jak osoby, które spełniały kryteria wymagane przed okresem wskazanym w ust. 1.
§ 3.
Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.
”
;
2)
§ 2-5 rozporządzenia Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z dnia 16 lutego 2023 r.
zmieniającego rozporządzenie w sprawie specjalistycznych usług opiekuńczych , które stanowią:
„
§ 2.
Osoby, które przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia posiadały co najmniej
półroczny staż w zakładach rehabilitacyjnych, mogą świadczyć specjalistyczne usługi
dla osób z zaburzeniami psychicznymi po dniu wejścia w życie niniejszego rozporządzenia.
§ 3.
Do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia
stosuje się przepisy rozporządzenia zmienianego w § 1, w brzmieniu nadanym niniejszym
rozporządzeniem.
§ 4.
1.
Decyzje ustalające wysokość odpłatności za specjalistyczne usługi, o których mowa
w § 4 ust. 6 rozporządzenia zmienianego w § 1, w brzmieniu dotychczasowym, wydane
przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia, zachowują moc do dnia w nich
określonego, jednak nie dłużej niż przez okres dwóch miesięcy od dnia wejścia w życie
niniejszego rozporządzenia.
2.
Ośrodek pomocy społecznej albo centrum usług społecznych, przed upływem terminu, o
którym mowa w ust. 1, ustalą wysokość odpłatności za specjalistyczne usługi na podstawie
rozporządzenia zmienianego w § 1, w brzmieniu nadanym niniejszym rozporządzeniem.
§ 5.
Rozporządzenie wchodzi w życie pierwszego dnia miesiąca następującego po upływie miesiąca
od dnia ogłoszenia.
”
.
1)
Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej kieruje działem administracji rządowej
- zabezpieczenie społeczne, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Prezesa Rady
Ministrów z dnia 18 grudnia 2023 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra
Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej (Dz. U. poz. 2715).
Załącznik - Rozporządzenie Ministra Polityki Społecznej z dnia 22 września 2005 r. w sprawie specjalistycznych usług opiekuńczych1)Na dzień ogłoszenia obwieszczenia w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej działem administracji rządowej - zabezpieczenie społeczne kieruje Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 18 grudnia 2023 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej (Dz. U. poz. 2715).
Na podstawie art. 50 ust. 7 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej zarządza się, co następuje:
§ 1.
Rozporządzenie określa:
1)
rodzaje specjalistycznych usług opiekuńczych, zwanych dalej „specjalistycznymi usługami”;
2)
kwalifikacje osób świadczących specjalistyczne usługi;
3)
warunki i tryb ustalania oraz pobierania opłat za specjalistyczne usługi świadczone
osobom z zaburzeniami psychicznymi;
4)
warunki częściowego lub całkowitego zwolnienia z opłat, o których mowa w pkt 3.
§ 2.
Ustala się następujące rodzaje specjalistycznych usług dostosowanych do szczególnych
potrzeb osób wymagających pomocy w formie specjalistycznych usług, wynikających z
rodzaju ich schorzenia lub niepełnosprawności, świadczone przez osoby ze specjalistycznym
przygotowaniem zawodowym:
1)
uczenie i rozwijanie umiejętności niezbędnych do samodzielnego życia, w tym zwłaszcza:
a)
kształtowanie umiejętności zaspokajania podstawowych potrzeb życiowych i umiejętności
społecznego funkcjonowania, motywowanie do aktywności, leczenia i rehabilitacji, prowadzenie
treningów umiejętności samoobsługi i umiejętności społecznych oraz wspieranie, także
w formie asystowania w codziennych czynnościach życiowych, w szczególności takich
jak:
-
-samoobsługa, zwłaszcza wykonywanie czynności gospodarczych i porządkowych, w tym umiejętność utrzymania i prowadzenia domu,
-
-dbałość o higienę i wygląd,
-
-utrzymywanie kontaktów z domownikami, rówieśnikami, w miejscu nauki i pracy oraz ze społecznością lokalną,
-
-wspólne organizowanie i spędzanie czasu wolnego,
-
-korzystanie z usług różnych instytucji,
b)
interwencje i pomoc w życiu w rodzinie, w tym:
-
-pomoc w radzeniu sobie w sytuacjach kryzysowych - poradnictwo specjalistyczne, interwencje kryzysowe, wsparcie psychologiczne, rozmowy terapeutyczne,
-
-ułatwienie dostępu do edukacji i kultury,
-
-doradztwo, koordynacja działań innych służb na rzecz rodziny, której członkiem jest osoba uzyskująca pomoc w formie specjalistycznych usług,
- kształtowanie pozytywnych relacji osoby wspieranej z osobami bliskimi,
- współpraca z rodziną - kształtowanie odpowiednich postaw wobec osoby chorującej,
niepełnosprawnej,
c)
pomoc w załatwianiu spraw urzędowych, w tym:
-
-w uzyskaniu świadczeń socjalnych, emerytalno-rentowych,
-
-w wypełnieniu dokumentów urzędowych,
d)
wspieranie i pomoc w uzyskaniu zatrudnienia, w tym zwłaszcza:
-
-w szukaniu informacji o pracy, pomoc w znalezieniu zatrudnienia lub alternatywnego zajęcia, w szczególności uczestnictwo w zajęciach warsztatów terapii zajęciowej, zakładach aktywności zawodowej, środowiskowych domach samopomocy, centrach i klubach integracji społecznej, klubach pracy,
-
-w kompletowaniu dokumentów potrzebnych do zatrudnienia,
-
-w przygotowaniu do rozmowy z pracodawcą, wspieranie i asystowanie w kontaktach z pracodawcą,
-
-w rozwiązywaniu problemów psychicznych wynikających z pracy lub jej braku,
e)
pomoc w gospodarowaniu pieniędzmi, w tym:
-
-nauka planowania budżetu, asystowanie przy ponoszeniu wydatków,
-
-pomoc w uzyskaniu ulg w opłatach,
-
-zwiększanie umiejętności gospodarowania własnym budżetem oraz usamodzielnianie finansowe;
2)
pielęgnacja - jako wspieranie procesu leczenia, w tym:
a)
pomoc w dostępie do świadczeń zdrowotnych,
b)
uzgadnianie i pilnowanie terminów wizyt lekarskich, badań diagnostycznych,
c)
pomoc w wykupywaniu lub zamawianiu leków w aptece,
d)
pilnowanie przyjmowania leków oraz obserwowanie ewentualnych skutków ubocznych ich
stosowania,
e)
w szczególnie uzasadnionych przypadkach zmiana opatrunków, pomoc w użyciu środków
pomocniczych i materiałów medycznych, przedmiotów ortopedycznych, a także w utrzymaniu
higieny,
f)
pomoc w dotarciu do placówek służby zdrowia,
g)
pomoc w dotarciu do placówek rehabilitacyjnych;
3)
rehabilitacja fizyczna i usprawnianie zaburzonych funkcji organizmu w zakresie nieobjętym
przepisami ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych
ze środków publicznych :
a)
zgodnie z zaleceniami lekarskimi lub specjalisty z zakresu rehabilitacji ruchowej
lub fizjoterapii,
b)
współpraca ze specjalistami w zakresie wspierania psychologiczno-pedagogicznego i
edukacyjno-terapeutycznego zmierzającego do wielostronnej aktywizacji osoby korzystającej
ze specjalistycznych usług;
4)
pomoc mieszkaniowa, w tym:
a)
w uzyskaniu mieszkania, negocjowaniu i wnoszeniu opłat,
b)
w organizacji drobnych remontów, adaptacji, napraw, likwidacji barier architektonicznych,
c)
kształtowanie właściwych relacji osoby uzyskującej pomoc z sąsiadami i gospodarzem
domu;
5)
zapewnienie dzieciom i młodzieży z zaburzeniami psychicznymi dostępu do zajęć rehabilitacyjnych
i rewalidacyjno-wychowawczych, w wyjątkowych przypadkach, jeżeli nie mają możliwości
uzyskania dostępu do zajęć, o których mowa w art. 7 ustawy z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego .
§ 32)W brzmieniu ustalonym przez § 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 6 lipca 2006 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie specjalistycznych usług opiekuńczych (Dz. U. poz. 943), które weszło w życie z dniem 9 sierpnia 2006 r..
1.
Specjalistyczne usługi są świadczone przez osoby posiadające kwalifikacje do wykonywania
zawodu: pracownika socjalnego, psychologa, pedagoga, logopedy, terapeuty zajęciowego,
pielęgniarki, asystenta osoby niepełnosprawnej, opiekunki środowiskowej, specjalisty
w zakresie rehabilitacji medycznej, fizjoterapeuty lub innego zawodu dającego wiedzę
i umiejętności pozwalające świadczyć określone specjalistyczne usługi.
23)W brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z dnia 16 lutego 2023 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie specjalistycznych usług opiekuńczych (Dz. U. poz. 395), które weszło w życie z dniem 1 maja 2023 r..
Osoby świadczące specjalistyczne usługi dla osób z zaburzeniami psychicznymi muszą
posiadać co najmniej trzymiesięczne doświadczenie zawodowe w pracy z osobami z zaburzeniami
psychicznymi zdobyte w jednej z następujących jednostek:
1)
szpitalu psychiatrycznym;
2)
jednostce organizacyjnej pomocy społecznej dla osób z zaburzeniami psychicznymi;
3)
placówce terapii lub placówce oświatowej, do której uczęszczają dzieci z zaburzeniami
rozwoju lub upośledzeniem umysłowym;
4)
ośrodku terapeutyczno-edukacyjno-wychowawczym;
5)
warsztacie terapii zajęciowej;
6)
innej jednostce niż wymienione w pkt 1-5 świadczącej specjalistyczne usługi dla osób
z zaburzeniami psychicznymi.
3.
W uzasadnionych przypadkach specjalistyczne usługi mogą być świadczone przez osoby,
które zdobywają lub podnoszą wymagane kwalifikacje zawodowe określone w ust. 1, posiadają
co najmniej roczny staż pracy w jednostkach, o których mowa w ust. 2, i mają zapewnioną
możliwość konsultacji z osobami świadczącymi specjalistyczne usługi, posiadającymi
wymagane kwalifikacje.
4.
Osoby świadczące usługi, o których mowa w § 2 pkt 1 lit. a, muszą posiadać przeszkolenie
i doświadczenie w zakresie:
1)
umiejętności kształtowania motywacji do akceptowanych przez otoczenie zachowań;
2)
kształtowania nawyków celowej aktywności;
3)
prowadzenia treningu zachowań społecznych.
§ 4.
1.
Odpłatność za specjalistyczne usługi dla osób z zaburzeniami psychicznymi ustala ośrodek
pomocy społecznej właściwy ze względu na miejsce zamieszkania osoby wymagającej pomocy
w tej formie, na wniosek osoby zainteresowanej lub jej opiekuna, w zależności od posiadanego
dochodu na osobę w rodzinie.
2.
Minimalny poziom dochodu, od którego jest obliczana wysokość odpłatności, odpowiada
aktualnie obowiązującemu kryterium dochodowemu osoby samotnie gospodarującej, o którym
mowa w art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej.
34)W brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 2 lit. a rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 3..
Przedziały dochodu uzyskiwanego przez osobę samotnie gospodarującą lub przypadającego
na osobę w rodzinie określają następujące wskaźniki odpłatności:
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
44)W brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 2 lit. a rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 3..
Cenę 1 godziny zegarowej specjalistycznych usług dla osób z zaburzeniami psychicznymi
ustala ośrodek pomocy społecznej albo centrum usług społecznych, o którym mowa w ustawie z dnia 19 lipca 2019 r. o realizowaniu usług społecznych przez centrum usług
społecznych . Cenę ustala się na podstawie analizy kosztów realizacji tego zadania lub wynika
ona z umowy zawartej przez ośrodek pomocy społecznej lub centrum usług społecznych
z podmiotem przyjmującym zlecenie realizacji zadania.
5.
Opłata za specjalistyczne usługi stanowi iloczyn ceny, o której mowa w ust. 4, wskaźnika
odpłatności określonego w procentach, o którym mowa w ust. 3, oraz liczby godzin świadczonych
usług w ciągu miesiąca.
65)W brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 3..
Ośrodek pomocy społecznej albo centrum usług społecznych wydaje decyzję o liczbie
godzin przyznanych miesięcznie specjalistycznych usług oraz o wysokości odpłatności.
7.
Jeżeli wyliczona kwota odpłatności za specjalistyczne usługi dla osób z zaburzeniami
psychicznymi jest niższa od kwoty określonej w art. 38 ust. 4 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, odpłatności nie pobiera się.
8.
Odpłatność za specjalistyczne usługi dla osób z zaburzeniami psychicznymi świadczone
w ośrodkach wsparcia regulują odrębne przepisy.
§ 56)W brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 3 rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 3..
Opłata za specjalistyczne usługi jest wnoszona przez osobę uzyskującą pomoc w formie
specjalistycznej usługi lub jej opiekuna, w terminie do 15. dnia każdego miesiąca
następującego po miesiącu, w którym wykonano usługę:
1)
bezpośrednio do kasy urzędu gminy, ośrodka pomocy społecznej albo centrum usług społecznych;
2)
przelewem na wskazane w decyzji konto.
§ 6.
W szczególnie uzasadnionych przypadkach osoba zainteresowana może być, na jej wniosek
lub na wniosek pracownika socjalnego, częściowo lub całkowicie zwolniona z ponoszenia
odpłatności na czas określony, zwłaszcza ze względu na:
1)
konieczność korzystania co najmniej z dwóch rodzajów specjalistycznych usług;
2)
konieczność ponoszenia opłat za pobyt członka rodziny w domu pomocy społecznej lub
ośrodku wsparcia i za pobyt członka rodziny w placówce opiekuńczo-wychowawczej, leczniczo-rehabilitacyjnej,
opiekuńczo-leczniczej lub pielęgnacyjno-opiekuńczej;
3)
konieczność korzystania przez więcej niż jedną osobę w rodzinie z pomocy w formie
specjalistycznych usług lub usług opiekuńczych, w tym co najmniej jedną przewlekle
chorą;
4)
zdarzenie losowe;
57)Dodany przez § 1 pkt 4 rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 3.)
konieczność ponoszenia zwiększonych wydatków na leki, leczenie, rehabilitację własną
lub członka rodziny.
§ 7.
Rozporządzenie wchodzi w życie pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu
ogłoszenia8)Rozporządzenie zostało ogłoszone w dniu 30 września 2005 r..9)Z dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia utraciło moc rozporządzenie Ministra
Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 18 grudnia 1996 r. w sprawie rodzajów specjalistycznych
usług opiekuńczych oraz kwalifikacji osób świadczących takie usługi dla osób z zaburzeniami
psychicznymi, zasad i trybu ustalania i pobierania opłat za te usługi, jak również
warunków częściowego lub całkowitego zwolnienia od opłat (Dz. U. z 1997 r. poz. 12),
zachowane w mocy na podstawie art. 159 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
(Dz. U. poz. 593, 1001 i 2703 oraz z 2005 r. poz. 565, 788, 1366, 1462, 1487 i 1493).
1)
Na dzień ogłoszenia obwieszczenia w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej działem
administracji rządowej - zabezpieczenie społeczne kieruje Minister Rodziny, Pracy
i Polityki Społecznej, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów
z dnia 18 grudnia 2023 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Rodziny,
Pracy i Polityki Społecznej (Dz. U. poz. 2715).
2)
W brzmieniu ustalonym przez § 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej
z dnia 6 lipca 2006 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie specjalistycznych usług
opiekuńczych (Dz. U. poz. 943), które weszło w życie z dniem 9 sierpnia 2006 r.
3)
W brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rodziny i Polityki Społecznej
z dnia 16 lutego 2023 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie specjalistycznych
usług opiekuńczych (Dz. U. poz. 395), które weszło w życie z dniem 1 maja 2023 r.
4)
W brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 2 lit. a rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku
3.
5)
W brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku
3.
6)
W brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 3 rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 3.
7)
Dodany przez § 1 pkt 4 rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 3.
8)
Rozporządzenie zostało ogłoszone w dniu 30 września 2005 r.
9)
Z dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia utraciło moc rozporządzenie Ministra
Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 18 grudnia 1996 r. w sprawie rodzajów specjalistycznych
usług opiekuńczych oraz kwalifikacji osób świadczących takie usługi dla osób z zaburzeniami
psychicznymi, zasad i trybu ustalania i pobierania opłat za te usługi, jak również
warunków częściowego lub całkowitego zwolnienia od opłat (Dz. U. z 1997 r. poz. 12),
zachowane w mocy na podstawie art. 159 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
(Dz. U. poz. 593, 1001 i 2703 oraz z 2005 r. poz. 565, 788, 1366, 1462, 1487 i 1493).