Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiejz dnia 2 kwietnia 2024 r.w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o samorządzie gminnym
Spis treści
- Treść obwieszczenia
- Załącznik - Tekst jednolity ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
- Rozdział 1 - Przepisy ogólne
- Rozdział 2 - Zakres działania i zadania gminy
- Rozdział 3 - Władze gminy
- Rozdział 4 - Akty prawa miejscowego stanowionego przez gminę
- Rozdział 5 - Mienie komunalne
- Rozdział 6 - Gminna gospodarka finansowa
- Rozdział 7 - Związki i porozumienia międzygminne
- Rozdział 8
- Rozdział 9 - Stowarzyszenia gmin
- Rozdział 10 - Nadzór nad działalnością gminną
- Rozdział 11 - Przepis końcowy
Treść obwieszczenia
1.
Na podstawie art. 16 ust. 1 zdanie pierwsze ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych
i niektórych innych aktów prawnych ogłasza się w załączniku do niniejszego obwieszczenia jednolity tekst ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym , z uwzględnieniem zmian wprowadzonych:
1)
ustawą z dnia 9 marca 2023 r. o zmianie ustawy o samorządzie gminnym, ustawy o samorządzie
powiatowym oraz ustawy o samorządzie województwa ,
2)
ustawą z dnia 26 maja 2023 r. o zmianie ustawy o samorządzie gminnym, ustawy o społecznych
formach rozwoju mieszkalnictwa, ustawy o gospodarce nieruchomościami, ustawy o podatku
od czynności cywilnoprawnych oraz niektórych innych ustaw ,
3)
ustawą z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
oraz niektórych innych ustaw
oraz zmian wynikających z przepisów ogłoszonych przed dniem 27 marca 2024 r.
2.
Podany w załączniku do niniejszego obwieszczenia tekst jednolity ustawy nie obejmuje:
1)
art. 5-8 ustawy z dnia 9 marca 2023 r. o zmianie ustawy o samorządzie gminnym, ustawy
o samorządzie powiatowym oraz ustawy o samorządzie województwa , które stanowią:
„
Art. 5.
Rady gmin, rady powiatów oraz sejmiki województw w gminach, powiatach oraz województwach,
w których przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy utworzono gminne rady seniorów,
powiatowe rady seniorów oraz wojewódzkie rady seniorów, dostosują statuty rad seniorów
do wymagań ustawy w terminie 6 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy.
Art. 6.
1.
Kadencja gminnych rad seniorów, powiatowych rad seniorów oraz wojewódzkich rad seniorów
utworzonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy kończy się z upływem okresu
określonego w przepisach o ich utworzeniu.
2.
W przypadku gdy przepisy o utworzeniu rad, o których mowa w ust. 1, nie określały
ich kadencji, rady te działają do dnia ustalenia ich składu zgodnie z przepisami ustaw
zmienianych w art. 1-3 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, nie dłużej jednak niż
przez okres 6 miesięcy od dnia jej wejścia w życie.
Art. 7.
Do postępowań w sprawach rozpatrzenia wniosków, o których mowa w art. 5c ust. 2 ustawy
zmienianej w art. 1, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej
ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe.
Art. 8.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.
”
;
2)
art. 11 i art. 17 ustawy z dnia 26 maja 2023 r. o zmianie ustawy o samorządzie gminnym,
ustawy o społecznych formach rozwoju mieszkalnictwa, ustawy o gospodarce nieruchomościami,
ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych oraz niektórych innych ustaw , które stanowią:
„
Art. 11.
W przypadku umowy najmu zawieranej w związku z umową partycypacji w kosztach budowy
lokalu mieszkalnego, o której mowa w art. 29a ustawy z dnia 26 października 1995 r. o społecznych formach rozwoju mieszkalnictwa, zawartą przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, przepisu art. 24fa ust. 1
pkt 1 ustawy zmienianej w art. 1 nie stosuje się.
”
„
Art. 17.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem art. 8 pkt
9 lit. b, który wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia oraz z wyjątkiem
art. 4 pkt 1-3 i art. 8 pkt 1-6, pkt 7 lit. a tiret pierwsze i drugie, pkt 8 i 9 lit.
a oraz pkt 10-19, które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 2024 r.
”
;
3)
art. 69 i art. 78 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu
przestrzennym oraz niektórych innych ustaw , które stanowią:
„
Art. 69.
1.
Dotychczasowe strategie rozwoju gminy oraz strategie rozwoju ponadlokalnego, o których
mowa w przepisach ustawy zmienianej w art. 6, zachowują moc na danym obszarze do dnia
wejścia w życie nowych strategii rozwoju gminy oraz strategii rozwoju ponadlokalnego
na tym obszarze i mogą być zmieniane.
2.
Do spraw dotyczących opracowania i uchwalania strategii rozwoju gminy oraz strategii
rozwoju ponadlokalnego, o których mowa w przepisach ustawy zmienianej w art. 6, albo
ich zmian, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy,
stosuje się przepisy dotychczasowe.
”
„
Art. 78.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem:
1)
art. 1 pkt 62 lit. e w zakresie ust. 3b oraz art. 67 ust. 3 pkt 3, które wchodzą w
życie z dniem 1 stycznia 2025 r.;
2)
art. 1 pkt 10 w zakresie art. 8f i art. 8g ust. 3 i 4, pkt 12 w zakresie art. 13b
pkt 1 i art. 13i ust. 3 pkt 4, 7 i 11, pkt 17 lit. d, g i lit. k w zakresie pkt 13c,
pkt 25 w zakresie art. 27b ust. 4 pkt 3 i 7, pkt 29 lit. b, pkt 38 lit. b tiret drugie,
tiret trzecie w zakresie pkt 7b i tiret piąte w zakresie pkt 11, pkt 39 w zakresie
art. 37eb ust. 4 pkt 1 i art. 37ec ust. 2 pkt 3 i 8, pkt 45 lit. a tiret drugie, trzecie
i tiret szóste w zakresie pkt 7, pkt 47 lit. a tiret czwarte i szóste, pkt 53 i 60,
pkt 62 lit. b i f, pkt 63 i 64, art. 6 pkt 1 lit. a i b, art. 11-13, art. 14 pkt 2
lit. b, art. 16 pkt 3, art. 22 pkt 1 i 3, art. 27 pkt 4-9, art. 37 pkt 2 lit. d w
zakresie ust. 8 i 9, art. 39 pkt 2, art. 41 pkt 1 w zakresie pkt 4a, art. 43 pkt 1,
3, 5, 10, pkt 11 lit. b i pkt 13 lit. a w zakresie ust. 1, art. 54, art. 56 ust. 2,
art. 62, art. 67 ust. 3 pkt 3 i art. 75-77, które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia
2026 r.
”
.
Załącznik - Tekst jednolity ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Rozdział 1
Przepisy ogólne
Art. 1.
1.
Mieszkańcy gminy tworzą z mocy prawa wspólnotę samorządową.
2.
Ilekroć w ustawie jest mowa o gminie, należy przez to rozumieć wspólnotę samorządową
oraz odpowiednie terytorium.
Art. 2.
1.
Gmina wykonuje zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność.
2.
Gmina posiada osobowość prawną.
3.
Samodzielność gminy podlega ochronie sądowej.
Art. 3.
1.
O ustroju gminy stanowi jej statut.
2.
Projekt statutu gminy powyżej 300 000 mieszkańców podlega uzgodnieniu z Prezesem Rady
Ministrów na wniosek ministra właściwego do spraw administracji publicznej.
3.
W sprawach spornych rozstrzyga Rada Ministrów.
Art. 4.
1.
Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia:
1)
tworzy, łączy, dzieli i znosi gminy oraz ustala ich granice;
2)
nadaje gminie lub miejscowości status miasta i ustala jego granice;
3)
ustala i zmienia nazwy gmin oraz siedziby ich władz.
2.
Rozporządzenie, o którym mowa w ust. 1, może być wydane także na wniosek zainteresowanej
rady gminy.
3.
Ustalenie i zmiana granic gmin dokonywane są w sposób zapewniający gminie terytorium
możliwie jednorodne ze względu na układ osadniczy i przestrzenny, uwzględniający więzi
społeczne, gospodarcze i kulturowe oraz zapewniający zdolność wykonywania zadań publicznych.
4.
Nadanie gminie lub miejscowości statusu miasta, ustalenie jego granic i ich zmiana
dokonywane są w sposób uwzględniający infrastrukturę społeczną i techniczną oraz układ
urbanistyczny i charakter zabudowy.
5.
Zmiany, o których mowa w ust. 1, następują z dniem 1 stycznia.
Art. 4a.
1.
Wydanie rozporządzenia, o którym mowa w art. 4 ust. 1, wymaga zasięgnięcia przez ministra
właściwego do spraw administracji publicznej opinii zainteresowanych rad gmin, poprzedzonych
przeprowadzeniem przez te rady konsultacji z mieszkańcami, a w przypadku zmian granic
gmin naruszających granice powiatów lub województw - dodatkowo opinii odpowiednich
rad powiatów lub sejmików województw, z zastrzeżeniem ust. 2.
2.
Konsultacje z mieszkańcami w sprawach zmiany granic gmin lub granic miasta polegającej
na wyłączeniu obszaru lub części obszaru jednostki pomocniczej gminy i jego włączeniu
do sąsiedniej jednostki pomocniczej tej gminy lub do sąsiedniej gminy mogą zostać
ograniczone do:
1)
mieszkańców jednostki pomocniczej gminy objętych zmianą - przez odpowiednie rady gmin;
2)
mieszkańców gmin objętych zmianą naruszającą granice powiatów lub województw - przez
odpowiednie rady powiatów lub sejmiki województw.
3.
W przypadku niewyrażenia opinii, o której mowa w ust. 1, w terminie 3 miesięcy od
dnia otrzymania wystąpienia o opinię, wymóg zasięgnięcia opinii uznaje się za spełniony.
4.
W przypadku przeprowadzenia referendum lokalnego w sprawie utworzenia, połączenia,
podziału i zniesienia gminy oraz ustalenia granic gminy, o którym mowa w art. 4c,
konsultacji z mieszkańcami, o których mowa w ust. 1 i 2, nie przeprowadza się.
Art. 4b.
1.
Wydanie rozporządzenia, o którym mowa w art. 4 ust. 1, na wniosek rady gminy wymaga:
1)
wniosku rady gminy poprzedzonego przeprowadzeniem przez tę radę konsultacji z mieszkańcami,
wraz z uzasadnieniem oraz niezbędnymi dokumentami, mapami i informacjami potwierdzającymi
zasadność wniosku;
2)
opinii rad gmin objętych wnioskiem, poprzedzonych przeprowadzeniem przez te rady konsultacji
z mieszkańcami, a w przypadku zmiany granic gminy naruszającej granice powiatów lub
województw - opinii odpowiednich rad powiatów lub sejmików województw;
3)
opinii wojewody właściwego dla gminy lub gmin objętych wnioskiem.
2.
Do wniosku i opinii, o których mowa w ust. 1, przepisy art. 4a ust. 2 i 3 stosuje
się odpowiednio.
3.
Rada gminy występuje z wnioskiem, o którym mowa w ust. 1, do ministra właściwego do
spraw administracji publicznej za pośrednictwem wojewody, w terminie do dnia 31 marca.
4.
Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, tryb postępowania przy składaniu
wniosków, o których mowa w ust. 1, oraz dokumenty, które należy dołączyć do wniosku.
Art. 4c.
1.
W sprawie utworzenia, połączenia, podziału i zniesienia gminy oraz ustalenia granic
gminy może być przeprowadzone referendum lokalne z inicjatywy mieszkańców.
2.
Z inicjatywą przeprowadzenia referendum, o którym mowa w ust. 1, wystąpić może jedynie
grupa co najmniej 15 obywateli, o której mowa w art. 11 ust. 1a ustawy z dnia 15 września 2000 r. o referendum lokalnym .
3.
Referendum, o którym mowa w ust. 1, nie przeprowadza się, jeżeli z analizy przeprowadzonej
przed referendum wynika, iż na skutek podziału lub ustalenia nowych granic gminy:
1)
dochody podatkowe na mieszkańca gminy w zmienionych granicach lub gminy utworzonej
byłyby niższe od najniższych dochodów podatkowych na mieszkańca ustalonych dla poszczególnych
gmin zgodnie z ustawą z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego ;
2)
gmina w zmienionych granicach lub gmina utworzona byłaby mniejsza od najmniejszej
pod względem liczby mieszkańców gminy w Polsce według stanu na dzień 31 grudnia roku
poprzedzającego ogłoszenie rozporządzenia, o którym mowa w art. 4.
4.
Analizy, o której mowa w ust. 3, dokonuje właściwy wojewoda.
5.
W przypadku przeprowadzania z inicjatywy mieszkańców referendum, o którym mowa w ust.
1, pytanie zawarte we wniosku, o którym mowa w art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 15 września 2000 r. o referendum lokalnym, powinno określać szczegółowo proponowane zmiany w podziale terytorialnym państwa.
6.
Wojewoda przekazuje ministrowi właściwemu do spraw administracji publicznej informację
o publikacji w wojewódzkim dzienniku urzędowym protokołu wyniku referendum, o którym
mowa w ust. 1.
Art. 4d.
Rada Ministrów nie przeprowadza zmian, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1, jeżeli:
1)
dochody podatkowe na mieszkańca gminy w zmienionych granicach lub gminy utworzonej
byłyby niższe od najniższych dochodów podatkowych na mieszkańca ustalonych dla poszczególnych
gmin zgodnie z ustawą z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego;
2)
gmina w zmienionych granicach lub gmina utworzona byłaby mniejsza od najmniejszej
pod względem liczby mieszkańców gminy w Polsce według stanu na dzień 31 grudnia roku
poprzedzającego ogłoszenie rozporządzenia, o którym mowa w art. 4.
Art. 4e.
1.
W przypadku łączenia gmin lub tworzenia nowej gminy Prezes Rady Ministrów, na wniosek
wojewody zgłoszony za pośrednictwem ministra właściwego do spraw administracji publicznej,
wyznacza pełnomocnika do spraw połączenia gmin lub utworzenia nowej gminy spośród
pracowników podległych wojewodzie albo pracowników urzędu gminy, której obszar wchodzi
w skład łączonej lub nowo tworzonej gminy.
2.
Do czasu połączenia gmin lub utworzenia nowej gminy zadaniem pełnomocnika, o którym
mowa w ust. 1, jest przygotowanie organizacyjne i prawne gminy do wykonywania zadań
publicznych, w tym przygotowanie projektu uchwały budżetowej gminy w trybie i na zasadach
określonych w przepisach o finansach publicznych.
3.
Z dniem połączenia gmin lub utworzenia nowej gminy pełnomocnik, o którym mowa w ust.
1, przejmuje wykonywanie zadań i kompetencji ich organów do dnia wyboru nowych organów
gminy, a w przypadku, o którym mowa w art. 390a § 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. - Kodeks wyborczy - do dnia pierwszej sesji rady gminy zwołanej w trybie art. 20 ust. 2ba.
Art. 4ea.
1.
Gmina powstała w wyniku połączenia gmin wstępuje we wszystkie prawa i obowiązki połączonych
gmin, w tym prawa i obowiązki wynikające z zezwoleń, koncesji oraz innych aktów administracyjnych.
2.
Organy gminy powstałej w wyniku połączenia gmin stają się organami właściwymi lub
stronami wszczętych i niezakończonych postępowań administracyjnych i sądowych.
3.
Ujawnienie w księgach wieczystych lub w rejestrach przejścia na gminę, o której mowa
w ust. 1, praw ujawnionych w tych księgach lub rejestrach następuje na wniosek gminy.
4.
W przypadku gdy rozporządzenie w sprawie połączenia gmin zostało wydane na wniosek
poparty przez wszystkie zainteresowane rady gmin, gminy te zawierają porozumienie,
o którym mowa w art. 44 pkt 2.
5.
Akty prawa miejscowego ustanowione przez organy gmin przed połączeniem gmin stają
się aktami prawa miejscowego gminy powstałej w wyniku połączenia gmin, obowiązującymi
na obszarze działania organów, które je ustanowiły, do dnia wejścia w życie nowych
aktów prawa miejscowego ustanowionych przez organ gminy powstałej w wyniku połączenia
gmin, jednak nie dłużej niż przez okres 3 lat od dnia połączenia.
Art. 4eb.
1.
W przypadku zmiany granic gmin polegającej na wyłączeniu części obszaru gminy i jego
włączeniu do sąsiedniej gminy, gmina, do której został włączony ten obszar, wstępuje
we wszystkie prawa i obowiązki gminy na tym obszarze, w tym prawa i obowiązki wynikające
z zezwoleń, koncesji oraz innych aktów administracyjnych.
2.
Akty prawa miejscowego z zakresu planowania i zagospodarowania przestrzennego ustanowione
przez organ gminy przed zmianą granic:
1)
w części dotyczącej obszaru, który został wyłączony z tej gminy, stają się aktami
prawa miejscowego gminy, do której ten obszar został włączony i obowiązują do dnia
wejścia w życie nowych aktów prawa miejscowego ustanowionych przez organ tej gminy,
jednak nie dłużej niż przez okres 3 lat od dnia zmiany granic gminy;
2)
w części dotyczącej obszaru, który nie został wyłączony z tej gminy, pozostają w mocy.
Art. 4f.
Jeżeli w wyniku zmian w podziale terytorialnym państwa rada gminy została z mocy prawa
rozwiązana na podstawie art. 390 § 5 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. - Kodeks wyborczy, Prezes Rady Ministrów na wniosek wojewody zgłoszony za pośrednictwem ministra właściwego
do spraw administracji publicznej wyznacza osobę, która wykonuje zadania i kompetencje
rady gminy do czasu wyboru nowej rady.
Art. 5.
1.
Gmina może tworzyć jednostki pomocnicze: sołectwa oraz dzielnice, osiedla i inne.
Jednostką pomocniczą może być również położone na terenie gminy miasto.
2.
Jednostkę pomocniczą tworzy rada gminy, w drodze uchwały, po przeprowadzeniu konsultacji
z mieszkańcami lub z ich inicjatywy.
3.
Zasady tworzenia, łączenia, podziału oraz znoszenia jednostki pomocniczej określa
statut gminy.
4.
(uchylony)
Art. 5a.
1.
W wypadkach przewidzianych ustawą oraz w innych sprawach ważnych dla gminy mogą być
przeprowadzane na jej terytorium konsultacje z mieszkańcami gminy.
2.
Zasady i tryb przeprowadzania konsultacji z mieszkańcami gminy określa uchwała rady
gminy, z zastrzeżeniem ust. 7.
3.
Szczególną formą konsultacji społecznych jest budżet obywatelski.
4.
W ramach budżetu obywatelskiego mieszkańcy w bezpośrednim głosowaniu decydują corocznie
o części wydatków budżetu gminy. Zadania wybrane w ramach budżetu obywatelskiego zostają
uwzględnione w uchwale budżetowej gminy. Rada gminy w toku prac nad projektem uchwały
budżetowej nie może usuwać lub zmieniać w stopniu istotnym zadań wybranych w ramach
budżetu obywatelskiego.
5.
W gminach będących miastami na prawach powiatu utworzenie budżetu obywatelskiego jest
obowiązkowe, z tym że wysokość budżetu obywatelskiego wynosi co najmniej 0,5 % wydatków
gminy zawartych w ostatnim przedłożonym sprawozdaniu z wykonania budżetu.
6.
Środki wydatkowane w ramach budżetu obywatelskiego mogą być dzielone na pule obejmujące
całość gminy i jej części lub kategorie kwotowe projektów dotyczące całości obszaru
gminy lub jej części.
7.
Rada gminy określa w drodze uchwały wymagania, jakie powinien spełniać projekt budżetu
obywatelskiego, w szczególności:
1)
wymogi formalne, jakim powinny odpowiadać zgłaszane projekty z uwzględnieniem - o
ile jest to możliwe - uniwersalnego projektowania, o którym mowa w art. 2 pkt 4 ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o zapewnianiu dostępności osobom ze szczególnymi
potrzebami ;
2)
wymaganą liczbę podpisów mieszkańców popierających projekt, przy czym nie może być
ona większa niż 0,1 % mieszkańców terenu objętego pulą budżetu obywatelskiego, w którym
zgłaszany jest projekt;
3)
zasady oceny zgłoszonych projektów co do ich zgodności z prawem, wykonalności technicznej,
spełniania przez nie wymogów formalnych oraz tryb odwołania od decyzji o niedopuszczeniu
projektu do głosowania;
4)
zasady przeprowadzania głosowania, ustalania wyników i podawania ich do publicznej
wiadomości, biorąc pod uwagę, że zasady przeprowadzania głosowania muszą zapewniać
równość i bezpośredniość głosowania.
Art. 5b.
1.
Gmina podejmuje działania na rzecz wspierania i upowszechniania idei samorządowej
wśród mieszkańców gminy, w szczególności wśród młodzieży, angażując ją w sprawy dla
niej istotne.
2.
Rada gminy może wyrazić zgodę na utworzenie młodzieżowej rady gminy z własnej inicjatywy
lub na wniosek:
1)
wójta;
2)
podmiotów reprezentujących zainteresowane środowiska, w szczególności:
a)
organizacji pozarządowych lub podmiotów określonych w art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego
i o wolontariacie , działających na terenie danej gminy,
b)
samorządu uczniowskiego lub samorządu studenckiego z terenu danej gminy.
3.
Wniosek, o którym mowa w ust. 2, jest rozpatrywany przez radę gminy w terminie nie
dłuższym niż 3 miesiące od dnia jego złożenia.
4.
W przypadku odrzucenia wniosku złożonego przez podmiot, o którym mowa w ust. 2 pkt
2, kolejny wniosek może być złożony przez ten sam podmiot nie wcześniej niż po upływie
6 miesięcy od dnia odrzucenia poprzedniego wniosku.
5.
Młodzieżowa rada gminy ma charakter konsultacyjny, doradczy i inicjatywny.
6.
Młodzieżowa rada gminy może zgłosić do uprawnionych podmiotów wniosek o podjęcie inicjatywy
uchwałodawczej. Tryb zgłaszania wniosku o podjęcie inicjatywy uchwałodawczej określa
statut gminy lub odrębna uchwała rady gminy.
7.
W sprawach dotyczących gminy młodzieżowa rada gminy może kierować zapytania lub wnioski
w formie uchwały. Uchwała powinna zawierać krótkie przedstawienie stanu faktycznego
będącego jej przedmiotem oraz wynikające z niej pytania. Wójt lub osoba przez niego
wyznaczona są obowiązani udzielić odpowiedzi na piśmie, nie później niż w terminie
30 dni od dnia otrzymania uchwały.
8.
Do zadań młodzieżowej rady gminy należy w szczególności:
1)
opiniowanie projektów uchwał dotyczących młodzieży;
2)
udział w opracowaniu dokumentów strategicznych gminy na rzecz młodzieży;
3)
monitorowanie realizacji dokumentów strategicznych gminy na rzecz młodzieży;
4)
podejmowanie działań na rzecz młodzieży, w szczególności w zakresie edukacji obywatelskiej,
na zasadach określonych przez radę gminy.
9.
Młodzieżowa rada gminy może współuczestniczyć w działaniach związanych z tworzeniem
i realizacją rządowych dokumentów strategicznych dotyczących polityki młodzieżowej.
10.
Rada gminy, tworząc młodzieżową radę gminy, nadaje jej statut określający w szczególności
zasady działania młodzieżowej rady gminy, tryb i kryteria wyboru jej członków oraz
zasady wygaśnięcia mandatu i odwołania członka młodzieżowej rady gminy. Podmioty,
o których mowa w ust. 2 pkt 1 i 2, mogą przedstawiać opinie w zakresie projektu statutu.
11.
Członkowi młodzieżowej rady gminy biorącemu udział w posiedzeniach młodzieżowej rady
gminy lub w zorganizowanym wydarzeniu, na którym reprezentuje on młodzieżową radę
gminy, a w przypadku niepełnoletniego członka młodzieżowej rady gminy - także jego
rodzicowi lub opiekunowi prawnemu, zwraca się, na jego wniosek, koszty przejazdu na
terenie kraju związane z udziałem w posiedzeniu młodzieżowej rady gminy lub w zorganizowanym
wydarzeniu, na którym reprezentuje on młodzieżową radę gminy, na podstawie dokumentów,
w szczególności rachunków, faktur lub biletów, potwierdzających poniesione wydatki
lub informacji o wysokości poniesionych kosztów przejazdu samochodem. Szczegółowe
zasady zwrotu kosztów oraz zasady delegowania przedstawicieli młodzieżowej rady gminy
na zorganizowane wydarzenia, na których reprezentują oni młodzieżową radę gminy, reguluje
statut młodzieżowej rady gminy.
12.
Młodzieżowa rada gminy może posiadać opiekuna.
13.
Statut młodzieżowej rady gminy może określać szczegółowe wymagania, które musi spełniać
opiekun, zakres jego obowiązków oraz zasady jego odwoływania.
14.
Wyboru opiekuna młodzieżowej rady gminy dokonuje rada gminy spośród kandydatów wskazanych
przez młodzieżową radę gminy.
15.
Obsługę administracyjno-biurową młodzieżowej rady gminy zapewnia urząd gminy. Koszty
obsługi młodzieżowej rady gminy pokrywa urząd gminy.
Art. 5c.
1.
Gmina sprzyja solidarności międzypokoleniowej oraz tworzy warunki do pobudzania aktywności
obywatelskiej osób starszych w społeczności lokalnej.
2.
Rada gminy, z własnej inicjatywy lub na wniosek zainteresowanych środowisk, może utworzyć
gminną radę seniorów.
2a1)Dodany przez art. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 9 marca 2023 r. o zmianie ustawy o samorządzie gminnym, ustawy o samorządzie powiatowym oraz ustawy o samorządzie województwa (Dz. U. poz. 572), która weszła w życie z dniem 11 kwietnia 2023 r..
Rada gminy tworzy gminną radę seniorów na wniosek:
1)
w gminie do 20 000 mieszkańców - co najmniej 50 mieszkańców tej gminy, którzy ukończyli
60 lat;
2)
w gminie powyżej 20 000 mieszkańców - co najmniej 100 mieszkańców tej gminy, którzy
ukończyli 60 lat.
2b1)Dodany przez art. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 9 marca 2023 r. o zmianie ustawy o samorządzie gminnym, ustawy o samorządzie powiatowym oraz ustawy o samorządzie województwa (Dz. U. poz. 572), która weszła w życie z dniem 11 kwietnia 2023 r..
Wniosek, o którym mowa w ust. 2, jest rozpatrywany przez radę gminy w terminie nie
dłuższym niż 3 miesiące od dnia jego złożenia.
2c1)Dodany przez art. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 9 marca 2023 r. o zmianie ustawy o samorządzie gminnym, ustawy o samorządzie powiatowym oraz ustawy o samorządzie województwa (Dz. U. poz. 572), która weszła w życie z dniem 11 kwietnia 2023 r..
Jeżeli wniosek, o którym mowa w ust. 2a, spełnia wymogi, o których mowa w tym przepisie,
rada gminy tworzy gminną radę seniorów w terminie nie dłuższym niż 3 miesiące od dnia
jego złożenia.
2d1)Dodany przez art. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 9 marca 2023 r. o zmianie ustawy o samorządzie gminnym, ustawy o samorządzie powiatowym oraz ustawy o samorządzie województwa (Dz. U. poz. 572), która weszła w życie z dniem 11 kwietnia 2023 r..
W przypadku odrzucenia wniosku złożonego przez podmiot, o którym mowa w ust. 2, kolejny
wniosek może być złożony przez ten sam podmiot nie wcześniej niż po upływie 6 miesięcy
od dnia odrzucenia poprzedniego wniosku.
3.
Gminna rada seniorów ma charakter konsultacyjny, doradczy i inicjatywny.
3a2)Dodany przez art. 1 pkt 1 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 1..
W sprawach dotyczących gminy gminna rada seniorów może kierować zapytania lub wnioski
w formie uchwały. Uchwała powinna zawierać krótkie przedstawienie stanu faktycznego
będącego jej przedmiotem oraz wynikające z niej pytania. Wójt lub osoba przez niego
wyznaczona są obowiązani udzielić odpowiedzi na piśmie, nie później niż w terminie
30 dni od dnia otrzymania uchwały.
4.
Gminna rada seniorów składa się z przedstawicieli osób starszych oraz przedstawicieli
podmiotów działających na rzecz osób starszych, w szczególności przedstawicieli organizacji
pozarządowych oraz podmiotów prowadzących uniwersytety trzeciego wieku.
4a3)Dodany przez art. 1 pkt 1 lit. c ustawy, o której mowa w odnośniku 1..
Członkowi gminnej rady seniorów biorącemu udział w posiedzeniach gminnej rady seniorów
lub w zorganizowanym wydarzeniu, na którym reprezentuje on gminną radę seniorów, mogą
być zwracane, na jego wniosek, poniesione koszty, w tym koszty przejazdu na terenie
kraju związane z udziałem w posiedzeniu gminnej rady seniorów lub w zorganizowanym
wydarzeniu, na którym reprezentuje on gminną radę seniorów, na podstawie dokumentów,
w szczególności rachunków, faktur lub biletów, potwierdzających poniesione wydatki
lub informacji o wysokości poniesionych kosztów przejazdu samochodem.
54)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 1 lit. d ustawy, o której mowa w odnośniku 1..
Rada gminy, tworząc gminną radę seniorów, nadaje jej statut określający w szczególności:
1)
tryb i kryteria wyboru jej członków,
2)
zasady i tryb jej działania,
3)
długość jej kadencji, z tym że kadencja nie może trwać dłużej niż kadencja rady gminy,
na terenie której funkcjonuje ta rada,
4)
zasady wygaśnięcia mandatu i odwołania jej członków
- dążąc do wykorzystania potencjału podmiotów działających na rzecz osób starszych,
a także zapewnienia sprawnego sposobu wyboru członków gminnej rady seniorów.
5a5)Dodany przez art. 1 pkt 1 lit. e ustawy, o której mowa w odnośniku 1..
Jeżeli rada gminy zadecydowała o zwracaniu kosztów, o których mowa w ust. 4a, w statucie,
o którym mowa w ust. 5, określa się zasady zwrotu tych kosztów, w tym ich maksymalną
wysokość podlegającą zwrotowi.
5b5)Dodany przez art. 1 pkt 1 lit. e ustawy, o której mowa w odnośniku 1..
Podmioty, o których mowa w ust. 2 lub 2a, mogą przedstawiać opinie w zakresie projektu
statutu, o którym mowa w ust. 5.
6.
Rada gminy może w statucie jednostki pomocniczej upoważnić ją do utworzenia rady seniorów
jednostki pomocniczej. Przepisy ust. 3-5 stosuje się odpowiednio.
7.
Gminna rada seniorów może zgłosić do uprawnionych podmiotów wniosek o podjęcie inicjatywy
uchwałodawczej. Tryb zgłaszania wniosku o podjęcie inicjatywy uchwałodawczej określa
statut gminy.
86)Dodany przez art. 1 pkt 1 lit. f ustawy, o której mowa w odnośniku 1..
Obsługę administracyjno-biurową gminnej rady seniorów zapewnia urząd gminy. Koszty
obsługi gminnej rady seniorów pokrywa urząd gminy.
Rozdział 2
Zakres działania i zadania gminy
Art. 6.
1.
Do zakresu działania gminy należą wszystkie sprawy publiczne o znaczeniu lokalnym,
niezastrzeżone ustawami na rzecz innych podmiotów.
2.
Jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, rozstrzyganie w sprawach, o których mowa w ust.
1, należy do gminy.
Art. 7.
1.
Zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty należy do zadań własnych gminy. W szczególności
zadania własne obejmują sprawy:
1)
ładu przestrzennego, gospodarki nieruchomościami, ochrony środowiska i przyrody oraz
gospodarki wodnej;
2)
gminnych dróg, ulic, mostów, placów oraz organizacji ruchu drogowego;
3)
wodociągów i zaopatrzenia w wodę, kanalizacji, usuwania i oczyszczania ścieków komunalnych,
utrzymania czystości i porządku oraz urządzeń sanitarnych, wysypisk i unieszkodliwiania
odpadów komunalnych, zaopatrzenia w energię elektryczną i cieplną oraz gaz;
3a)
działalności w zakresie telekomunikacji;
4)
lokalnego transportu zbiorowego;
5)
ochrony zdrowia;
6)
pomocy społecznej, w tym ośrodków i zakładów opiekuńczych;
6a)
wspierania rodziny i systemu pieczy zastępczej;
7)
gminnego budownictwa mieszkaniowego;
8)
edukacji publicznej;
9)
kultury, w tym bibliotek gminnych i innych instytucji kultury oraz ochrony zabytków
i opieki nad zabytkami;
10)
kultury fizycznej i turystyki, w tym terenów rekreacyjnych i urządzeń sportowych;
11)
targowisk i hal targowych;
12)
zieleni gminnej i zadrzewień;
13)
cmentarzy gminnych;
14)
porządku publicznego i bezpieczeństwa obywateli oraz ochrony przeciwpożarowej i przeciwpowodziowej,
w tym wyposażenia i utrzymania gminnego magazynu przeciwpowodziowego;
15)
utrzymania gminnych obiektów i urządzeń użyteczności publicznej oraz obiektów administracyjnych;
16)
polityki prorodzinnej, w tym zapewnienia kobietom w ciąży opieki socjalnej, medycznej
i prawnej;
16a7)Dodany przez art. 1 pkt 2 ustawy, o której mowa w odnośniku 1.)
polityki senioralnej;
17)
wspierania i upowszechniania idei samorządowej, w tym tworzenia warunków do działania
i rozwoju jednostek pomocniczych i wdrażania programów pobudzania aktywności obywatelskiej;
18)
promocji gminy;
19)
współpracy i działalności na rzecz organizacji pozarządowych oraz podmiotów wymienionych
w art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego
i o wolontariacie;
20)
współpracy ze społecznościami lokalnymi i regionalnymi innych państw.
1a.
(uchylony)
2.
Ustawy określają, które zadania własne gminy mają charakter obowiązkowy.
3.
Przekazanie gminie, w drodze ustawy, nowych zadań własnych wymaga zapewnienia koniecznych
środków finansowych na ich realizację w postaci zwiększenia dochodów własnych gminy
lub subwencji. Przepis art. 8 ust. 4 i 5 stosuje się odpowiednio.
Art. 8.
1.
Ustawy mogą nakładać na gminę obowiązek wykonywania zadań zleconych z zakresu administracji
rządowej, a także z zakresu organizacji przygotowań i przeprowadzenia wyborów powszechnych
oraz referendów.
2.
Zadania z zakresu administracji rządowej gmina może wykonywać również na podstawie
porozumienia z organami tej administracji.
2a.
Gmina może wykonywać zadania z zakresu właściwości powiatu oraz zadania z zakresu
właściwości województwa na podstawie porozumień z tymi jednostkami samorządu terytorialnego.
2b.
Spory majątkowe wynikłe z porozumień, o których mowa w ust. 2 i 2a oraz w art. 74,
rozpatruje sąd powszechny.
3.
Gmina otrzymuje środki finansowe w wysokości koniecznej do wykonania zadań, o których
mowa w ust. 1, 2 i 2a.
4.
Szczegółowe zasady i terminy przekazywania środków finansowych, o których mowa w ust.
3, określają ustawy nakładające na gminy obowiązek wykonywania zadań zleconych lub
zawarte porozumienia.
5.
W przypadku niedotrzymania terminów, o których mowa w ust. 4, gminie przysługują odsetki
w wysokości ustalonej dla zaległości podatkowych.
Art. 8a.
Art. 9.
1.
W celu wykonywania zadań gmina może tworzyć jednostki organizacyjne, a także zawierać
umowy z innymi podmiotami, w tym z organizacjami pozarządowymi.
2.
Gmina oraz inna gminna osoba prawna może prowadzić działalność gospodarczą wykraczającą
poza zadania o charakterze użyteczności publicznej wyłącznie w przypadkach określonych
w odrębnej ustawie.
2a.
(uchylony)
3.
Formy prowadzenia gospodarki gminnej, w tym wykonywania przez gminę zadań o charakterze
użyteczności publicznej, określa odrębna ustawa.
4.
Zadaniami użyteczności publicznej, w rozumieniu ustawy, są zadania własne gminy, określone
w art. 7 ust. 1, których celem jest bieżące i nieprzerwane zaspokajanie zbiorowych
potrzeb ludności w drodze świadczenia usług powszechnie dostępnych.
Art. 9a.
1.
Gmina w celu zapewnienia porządku publicznego i bezpieczeństwa obywateli oraz ochrony
przeciwpożarowej i przeciwpowodziowej może stosować środki techniczne umożliwiające
rejestrację obrazu (monitoring) w obszarze przestrzeni publicznej, za zgodą zarządzającego
tym obszarem lub podmiotu posiadającego tytuł prawny do tego obszaru lub na terenie
nieruchomości i w obiektach budowlanych stanowiących mienie gminy lub jednostek organizacyjnych
gminy, a także na terenie wokół takich nieruchomości i obiektów budowlanych, jeżeli
jest to konieczne do zapewnienia porządku publicznego i bezpieczeństwa obywateli lub
ochrony przeciwpożarowej i przeciwpowodziowej.
2.
Monitoring nie obejmuje pomieszczeń sanitarnych, szatni, stołówek, palarni oraz obiektów
socjalnych.
3.
Nagrania obrazu zawierające dane osobowe przetwarza się wyłącznie do celów, dla których
zostały zebrane, i przechowuje przez okres nieprzekraczający 3 miesięcy od dnia nagrania,
o ile przepisy odrębne nie stanowią inaczej.
4.
Po upływie okresu, o którym mowa w ust. 3, uzyskane w wyniku monitoringu nagrania
obrazu zawierające dane osobowe, podlegają zniszczeniu, z wyjątkiem sytuacji, w których
nagrania zostały zabezpieczone, zgodnie z odrębnymi przepisami.
5.
Nieruchomości i obiekty budowlane objęte monitoringiem oznacza się w sposób widoczny
i czytelny informacją o monitoringu, w szczególności za pomocą odpowiednich znaków.
6.
Monitoring, w ramach którego dochodzi do przetwarzania danych osobowych, wymaga stosowania
środków zabezpieczających przetwarzanie tych danych, w szczególności uniemożliwiających
ich utratę lub bezprawne rozpowszechnienie, a także uniemożliwienie dostępu do danych
osobom nieuprawnionym.
Art. 10.
1.
Wykonywanie zadań publicznych może być realizowane w drodze współdziałania między
jednostkami samorządu terytorialnego.
2.
Gminy, związki międzygminne oraz stowarzyszenia jednostek samorządu terytorialnego
mogą sobie wzajemnie bądź innym jednostkom samorządu terytorialnego udzielać pomocy,
w tym pomocy finansowej.
3.
Gminy, związki międzygminne oraz stowarzyszenia jednostek samorządu terytorialnego
mogą udzielać pomocy, w tym pomocy finansowej, społecznościom lokalnym i regionalnym
innych państw. Podstawą udzielania tej pomocy jest uchwała organu stanowiącego gminy,
związku międzygminnego lub właściwego organu statutowego stowarzyszenia jednostek
samorządu terytorialnego.
Art. 10a.
Gmina może zapewnić wspólną obsługę, w szczególności administracyjną, finansową i
organizacyjną:
1)
jednostkom organizacyjnym gminy zaliczanym do sektora finansów publicznych,
2)
gminnym instytucjom kultury,
3)
innym zaliczanym do sektora finansów publicznych gminnym osobom prawnym utworzonym
na podstawie odrębnych ustaw w celu wykonywania zadań publicznych, z wyłączeniem przedsiębiorstw,
instytutów badawczych, banków i spółek prawa handlowego
- zwanym dalej „jednostkami obsługiwanymi”.
Art. 10b.
1.
Wspólną obsługę mogą prowadzić urząd gminy, inna jednostka organizacyjna gminy, jednostka
organizacyjna związku międzygminnego albo jednostka organizacyjna związku powiatowo-gminnego,
zwane dalej „jednostkami obsługującymi”.
2.
Rada gminy w odniesieniu do jednostek obsługiwanych, o których mowa w art. 10a pkt
1, określa, w drodze uchwały, w szczególności:
1)
jednostki obsługujące;
2)
jednostki obsługiwane;
3)
zakres obowiązków powierzonych jednostkom obsługującym w ramach wspólnej obsługi.
3.
Jednostki obsługiwane, o których mowa w art. 10a pkt 2 i 3, mogą, na podstawie porozumień
zawartych przez te jednostki z jednostką obsługującą, przystąpić do wspólnej obsługi,
po uprzednim zgłoszeniu tego zamiaru wójtowi. Zakres wspólnej obsługi określa zawarte
porozumienie.
4.
Jednostka obsługująca ma prawo żądania od jednostki obsługiwanej informacji oraz wglądu
w dokumentację w zakresie niezbędnym do wykonywania zadań w ramach wspólnej obsługi
tej jednostki.
5.
Jednostka obsługiwana ma prawo żądania od jednostki obsługującej informacji oraz wglądu
w dokumentację w zakresie zadań wykonywanych przez jednostkę obsługującą w ramach
wspólnej obsługi.
Art. 10c.
1.
Zakres wspólnej obsługi nie może obejmować kompetencji kierowników jednostek zaliczanych
do sektora finansów publicznych do dysponowania środkami publicznymi oraz zaciągania
zobowiązań, a także sporządzania i zatwierdzania planu finansowego oraz przeniesień
wydatków w tym planie.
2.
W przypadku powierzenia obowiązków z zakresu rachunkowości i sprawozdawczości jednostek
obsługiwanych, o których mowa w art. 10a pkt 1 i 2, są one przekazywane w całości.
Art. 10d.
Jednostka obsługująca jest uprawniona do przetwarzania danych osobowych przetwarzanych
przez jednostkę obsługiwaną w zakresie i celu niezbędnych do wykonywania zadań w ramach
wspólnej obsługi tej jednostki.
Art. 10e.
19)W tym brzmieniu obowiązuje do wejścia w życie zmiany, o której mowa w odnośniku 10..
Gmina może opracować strategię rozwoju gminy.
110)W brzmieniu ustalonym przez art. 6 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1688), która weszła w życie z dniem 24 września 2023 r.; wejdzie w życie z dniem 1 stycznia 2026 r..
Gmina opracowuje strategię rozwoju gminy.
1a11)Dodany przez art. 6 pkt 1 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 10; wejdzie w życie z dniem 1 stycznia 2026 r..
Gmina może nie opracować strategii rozwoju gminy, jeżeli obszar gminy jest objęty
strategią rozwoju ponadlokalnego.
2.
Strategia rozwoju gminy jest spójna ze strategią rozwoju województwa oraz strategią
rozwoju ponadlokalnego, obejmującą tę gminę.
3.
Strategia rozwoju gminy zawiera wnioski z diagnozy, o której mowa w art. 10a ust. 1 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju , przygotowanej na potrzeby tej strategii, oraz określa w szczególności:
1)
cele strategiczne rozwoju w wymiarze społecznym, gospodarczym i przestrzennym;
2)
kierunki działań podejmowanych dla osiągnięcia celów strategicznych;
3)
oczekiwane rezultaty planowanych działań, w tym w wymiarze przestrzennym, oraz wskaźniki
ich osiągnięcia;
412)W brzmieniu ustalonym przez art. 6 pkt 1 lit. c ustawy, o której mowa w odnośniku 10.)
model struktury funkcjonalno-przestrzennej gminy, rozumiany jako docelowy układ elementów
składowych przestrzeni, w tym:
a)
strukturę sieci osadniczej wraz z rolą i hierarchią jednostek osadniczych,
b)
system powiązań przyrodniczych,
c)
główne korytarze i elementy sieci transportowych, w tym pieszych i rowerowych,
d)
główne elementy infrastruktury technicznej i społecznej;
512)W brzmieniu ustalonym przez art. 6 pkt 1 lit. c ustawy, o której mowa w odnośniku 10.)
ustalenia i rekomendacje w zakresie kształtowania i prowadzenia polityki przestrzennej
w gminie dotyczące:
a)
zasad ochrony środowiska i jego zasobów, w tym ochrony powietrza, przyrody i krajobrazu,
b)
zasad ochrony dziedzictwa kulturowego i zabytków oraz dóbr kultury współczesnej,
c)
kierunków zmian w strukturze zagospodarowania terenów, w tym określenia szczególnych
potrzeb w zakresie nowej zabudowy mieszkaniowej,
d)
zasad lokalizacji obiektów handlu wielkopowierzchniowego w rozumieniu ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ,
e)
zasad lokalizacji kluczowych inwestycji celu publicznego,
f)
kierunków rozwoju systemów komunikacji, infrastruktury technicznej i społecznej,
g)
zasad lokalizacji urządzeń wytwarzających energię o mocy zainstalowanej przekraczającej
500 kW,
h)
zasad lokalizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko,
i)
zasad kształtowania rolniczej i leśnej przestrzeni produkcyjnej,
j)
zasad kształtowania zagospodarowania przestrzennego na obszarach zdegradowanych i
obszarach rewitalizacji oraz obszarach wymagających przekształceń, rehabilitacji,
rekultywacji lub remediacji;
6)
obszary strategicznej interwencji określone w strategii rozwoju województwa, o której
mowa w art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa , wraz z zakresem planowanych działań;
7)
obszary strategicznej interwencji kluczowe dla gminy, jeżeli takie zidentyfikowano,
wraz z zakresem planowanych działań;
8)
system realizacji strategii, w tym wytyczne do sporządzania dokumentów wykonawczych;
9)
ramy finansowe i źródła finansowania.
414)W brzmieniu ustalonym przez art. 6 pkt 1 lit. d ustawy, o której mowa w odnośniku 10..
Strategię rozwoju gminy sporządza się w formie tekstowej oraz graficznej zawierającej
zobrazowanie treści, o których mowa w szczególności w ust. 3 pkt 4-7.
Art. 10f.
1.
Rada gminy, w drodze uchwały, określa szczegółowy tryb i harmonogram opracowania projektu
strategii rozwoju gminy, w tym tryb konsultacji, o których mowa w art. 6 ust. 3 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju.
2.
Projekt strategii rozwoju gminy opracowuje wójt oraz przedkłada go zarządowi województwa
w celu wydania opinii dotyczącej sposobu uwzględnienia ustaleń i rekomendacji w zakresie
kształtowania i prowadzenia polityki przestrzennej w województwie określonych w strategii
rozwoju województwa.
3.
Zarząd województwa wydaje opinię, o której mowa w ust. 2, w terminie 30 dni od dnia
otrzymania projektu strategii rozwoju gminy. W przypadku braku opinii we wskazanym
terminie uznaje się, że strategia rozwoju gminy jest spójna ze strategią rozwoju województwa.
4.
Strategia rozwoju gminy jest przyjmowana przez radę gminy w drodze uchwały.
5.
Strategia rozwoju gminy podlega aktualizacji, jeżeli wymaga tego sytuacja społeczna,
gospodarcza lub przestrzenna gminy albo gdy jest to konieczne dla zachowania jej spójności
ze strategią rozwoju ponadlokalnego lub strategią rozwoju województwa. Do aktualizacji
strategii rozwoju gminy stosuje się ust. 1-4.
Art. 10g.
1.
Gminy sąsiadujące, powiązane ze sobą funkcjonalnie, mogą opracować strategię rozwoju
ponadlokalnego będącą wspólną strategią rozwoju tych gmin w zakresie ich terytorium.
2.
Strategia rozwoju ponadlokalnego:
1)
jest opracowywana z udziałem powiatu, jeżeli w jej opracowywaniu uczestniczą wszystkie
gminy z terytorium tego powiatu;
2)
może być opracowywana z udziałem powiatu, jeżeli przynajmniej jedna gmina, o której
mowa w ust. 1, znajduje się na jego terytorium.
3.
Do strategii rozwoju ponadlokalnego przepisy art. 10e ust. 2-4 stosuje się odpowiednio.
4.
W celu przygotowania i realizacji strategii rozwoju ponadlokalnego jednostki samorządu
terytorialnego mogą tworzyć w szczególności związek międzygminny, o którym mowa w
art. 64, lub związek powiatowo-gminny, o którym mowa w art. 72a ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym , lub stowarzyszenie, o którym mowa w art. 84, lub zawierać porozumienie międzygminne,
o którym mowa w art. 74.
4a.
Organ stanowiący związku międzygminnego albo stowarzyszenia, o którym mowa w art.
84, w drodze uchwały, określa szczegółowy tryb i harmonogram opracowania projektu
strategii rozwoju ponadlokalnego, w tym tryb konsultacji, o których mowa w art. 6 ust. 3 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju.
4b.
W przypadku opracowywania strategii rozwoju ponadlokalnego przez porozumienie międzygminne,
o którym mowa w art. 74, szczegółowy tryb i harmonogram opracowania projektu strategii
rozwoju ponadlokalnego, w tym tryb konsultacji, o których mowa w art. 6 ust. 3 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, jest przyjmowany przez organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego, której
powierzono opracowanie projektu strategii rozwoju ponadlokalnego.
5.
Projekt strategii rozwoju ponadlokalnego opracowuje odpowiednio wójt albo starosta
wskazany w porozumieniu międzygminnym, organ wykonawczy związku międzygminnego albo
stowarzyszenia oraz przedkłada go zarządowi województwa w celu wydania opinii dotyczącej
sposobu uwzględnienia ustaleń i rekomendacji w zakresie kształtowania i prowadzenia
polityki przestrzennej w województwie określonych w strategii rozwoju województwa.
6.
Zarząd województwa wydaje opinię, o której mowa w ust. 5, w terminie 30 dni od dnia
otrzymania projektu strategii rozwoju ponadlokalnego. W przypadku braku opinii we
wskazanym terminie uznaje się, że strategia rozwoju ponadlokalnego jest spójna ze
strategią rozwoju województwa.
7.
Strategia rozwoju ponadlokalnego jest przyjmowana przez organ stanowiący związku międzygminnego
albo stowarzyszenia, w drodze uchwały.
8.
Strategia rozwoju ponadlokalnego opracowana przez porozumienie międzygminne jest przyjmowana
przez właściwe rady gmin i obowiązuje od dnia jej przyjęcia przez ostatnią radę gminy.
Strategia rozwoju ponadlokalnego opracowana z udziałem powiatu jest przyjmowana również
przez radę powiatu i obowiązuje od dnia jej przyjęcia przez ostatnią radę gminy lub
powiatu.
9.
Strategia rozwoju ponadlokalnego podlega aktualizacji, jeżeli wymaga tego sytuacja
społeczna, gospodarcza lub przestrzenna obszaru objętego strategią albo gdy jest to
konieczne dla zachowania jej spójności ze strategią rozwoju województwa. Do aktualizacji
strategii rozwoju ponadlokalnego stosuje się ust. 4a-8 oraz art. 10e ust. 2-4.
Rozdział 3
Władze gminy
Art. 11.
1.
Mieszkańcy gminy podejmują rozstrzygnięcia w głosowaniu powszechnym (poprzez wybory
i referendum) lub za pośrednictwem organów gminy.
2.
(uchylony)
Art. 11a.
1.
Organami gminy są:
1)
rada gminy;
2)
wójt (burmistrz, prezydent miasta).
2.
Zasady i tryb przeprowadzania wyborów do rady gminy oraz wyboru wójta (burmistrza,
prezydenta miasta) określają odrębne ustawy.
3.
Ilekroć w ustawie jest mowa o wójcie, należy przez to rozumieć także burmistrza oraz
prezydenta miasta.
Art. 11b.
1.
Działalność organów gminy jest jawna. Ograniczenia jawności mogą wynikać wyłącznie
z ustaw.
2.
Jawność działania organów gminy obejmuje w szczególności prawo obywateli do uzyskiwania
informacji, wstępu na sesje rady gminy i posiedzenia jej komisji, a także dostępu
do dokumentów wynikających z wykonywania zadań publicznych, w tym protokołów posiedzeń
organów gminy i komisji rady gminy.
3.
Zasady dostępu do dokumentów i korzystania z nich określa statut gminy.
Art. 12.
Zasady i tryb przeprowadzania referendum gminnego określa odrębna ustawa.
Art. 13.
(uchylony)
Art. 14.
1.
Uchwały rady gminy zapadają zwykłą większością głosów w obecności co najmniej połowy
ustawowego składu rady, w głosowaniu jawnym, chyba że ustawa stanowi inaczej.
2.
Głosowania jawne na sesjach rady odbywają się za pomocą urządzeń umożliwiających sporządzenie
i utrwalenie imiennego wykazu głosowań radnych.
3.
W przypadku gdy przeprowadzenie głosowania w sposób określony w ust. 2 nie jest możliwe
z przyczyn technicznych przeprowadza się głosowanie imienne.
4.
Imienne wykazy głosowań radnych podaje się niezwłocznie do publicznej wiadomości w
Biuletynie Informacji Publicznej i na stronie internetowej gminy oraz w inny sposób
zwyczajowo przyjęty na obszarze gminy.
Art. 15.
1.
Z zastrzeżeniem art. 12 organem stanowiącym i kontrolnym w gminie jest rada gminy.
2.
Jeżeli siedziba rady gminy znajduje się w mieście położonym na terytorium tej gminy,
rada nosi nazwę rady miejskiej.
Art. 16.
Kadencja rady gminy trwa 5 lat licząc od dnia wyboru.
Art. 17.
1.
W skład rady wchodzą radni w liczbie:
1)
piętnastu w gminach do 20 000 mieszkańców;
2)
dwudziestu jeden w gminach do 50 000 mieszkańców;
3)
dwudziestu trzech w gminach do 100 000 mieszkańców;
4)
dwudziestu pięciu w gminach do 200 000 mieszkańców oraz po trzech na każde dalsze
rozpoczęte 100 000 mieszkańców, nie więcej jednak niż czterdziestu pięciu radnych.
2.
W skład rady gminy powstałej w wyniku połączenia gmin, w pierwszej kadencji wchodzą
radni w liczbie:
1)
dwudziestu jeden w gminach do 20 000 mieszkańców;
2)
dwudziestu trzech w gminach do 50 000 mieszkańców;
3)
dwudziestu pięciu w gminach do 100 000 mieszkańców oraz po trzech na każde dalsze
rozpoczęte 100 000 mieszkańców, nie więcej jednak niż czterdziestu ośmiu radnych.
Art. 18.
1.
Do właściwości rady gminy należą wszystkie sprawy pozostające w zakresie działania
gminy, o ile ustawy nie stanowią inaczej.
2.
Do wyłącznej właściwości rady gminy należy:
1)
uchwalanie statutu gminy;
2)
ustalanie wynagrodzenia wójta, stanowienie o kierunkach jego działania oraz przyjmowanie
sprawozdań z jego działalności;
3)
powoływanie i odwoływanie skarbnika gminy, który jest głównym księgowym budżetu -
na wniosek wójta;
4)
uchwalanie budżetu gminy, rozpatrywanie sprawozdania z wykonania budżetu oraz podejmowanie
uchwały w sprawie udzielenia lub nieudzielenia absolutorium z tego tytułu;
4a)
rozpatrywanie raportu o stanie gminy oraz podejmowanie uchwały w sprawie udzielenia
lub nieudzielenia wotum zaufania z tego tytułu;
515)W brzmieniu ustalonym przez art. 6 pkt 2 ustawy, o której mowa w odnośniku 10.)
uchwalanie planu ogólnego gminy oraz miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego;
6)
uchwalanie programów gospodarczych;
6a)
przyjmowanie programów rozwoju w trybie określonym w przepisach o zasadach prowadzenia
polityki rozwoju;
7)
ustalanie zakresu działania jednostek pomocniczych, zasad przekazywania im składników
mienia do korzystania oraz zasad przekazywania środków budżetowych na realizację zadań
przez te jednostki;
8)
podejmowanie uchwał w sprawach podatków i opłat w granicach określonych w odrębnych
ustawach;
9)
podejmowanie uchwał w sprawach majątkowych gminy, przekraczających zakres zwykłego
zarządu, dotyczących:
a)
zasad nabywania, zbywania i obciążania nieruchomości oraz ich wydzierżawiania lub
wynajmowania na czas oznaczony dłuższy niż 3 lata lub na czas nieoznaczony, o ile
ustawy szczególne nie stanowią inaczej; uchwała rady gminy jest wymagana również w
przypadku, gdy po umowie zawartej na czas oznaczony do 3 lat strony zawierają kolejne
umowy, których przedmiotem jest ta sama nieruchomość; do czasu określenia zasad wójt
może dokonywać tych czynności wyłącznie za zgodą rady gminy,
b)
emitowania obligacji oraz określania zasad ich zbywania, nabywania i wykupu przez
wójta,
c)
zaciągania długoterminowych zobowiązań zaliczanych do tytułu dłużnego, o którym mowa
w art. 72 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych ,
d)
ustalania maksymalnej wysokości pożyczek i kredytów krótkoterminowych zaciąganych
przez wójta w roku budżetowym,
e)
zobowiązań w zakresie podejmowania inwestycji i remontów o wartości przekraczającej
granicę ustalaną corocznie przez radę gminy,
f)
tworzenia i przystępowania do spółek i spółdzielni oraz rozwiązywania i występowania
z nich,
g)
określania zasad wnoszenia, cofania i zbywania udziałów i akcji przez wójta,
h)
tworzenia, likwidacji i reorganizacji przedsiębiorstw, zakładów i innych gminnych
jednostek organizacyjnych oraz wyposażania ich w majątek,
i)
ustalania maksymalnej wysokości pożyczek i poręczeń udzielanych przez wójta w roku
budżetowym,
j)
wyrażenia zgody na zawarcie umowy, o której mowa w art. 50a ust. 1;
10)
określanie wysokości sumy, do której wójt może samodzielnie zaciągać zobowiązania;
11)
podejmowanie uchwał w sprawie przyjęcia zadań, o których mowa w art. 8 ust. 2 i 2a;
12)
podejmowanie uchwał w sprawach współdziałania z innymi gminami oraz wydzielanie na
ten cel odpowiedniego majątku;
12a)
podejmowanie uchwał w sprawach współpracy ze społecznościami lokalnymi i regionalnymi
innych państw oraz przystępowania do międzynarodowych zrzeszeń społeczności lokalnych
i regionalnych;
13)
podejmowanie uchwał w sprawach herbu gminy, nazw ulic i placów będących drogami publicznymi
lub nazw dróg wewnętrznych w rozumieniu ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych , a także wznoszenia pomników;
14)
nadawanie honorowego obywatelstwa gminy;
14a)
podejmowanie uchwał w sprawie zasad udzielania stypendiów dla uczniów i studentów;
15)
stanowienie w innych sprawach zastrzeżonych ustawami do kompetencji rady gminy.
3.
(uchylony)
4.
(uchylony)
Art. 18a.
1.
Rada gminy kontroluje działalność wójta, gminnych jednostek organizacyjnych oraz jednostek
pomocniczych gminy; w tym celu powołuje komisję rewizyjną.
2.
W skład komisji rewizyjnej wchodzą radni, w tym przedstawiciele wszystkich klubów,
z wyjątkiem radnych pełniących funkcje, o których mowa w art. 19 ust. 1.
3.
Komisja rewizyjna opiniuje wykonanie budżetu gminy i występuje z wnioskiem do rady
gminy w sprawie udzielenia lub nieudzielenia absolutorium wójtowi. Wniosek w sprawie
absolutorium podlega zaopiniowaniu przez regionalną izbę obrachunkową.
4.
Komisja rewizyjna wykonuje inne zadania zlecone przez radę w zakresie kontroli. Uprawnienie
to nie narusza uprawnień kontrolnych innych komisji, powoływanych przez radę gminy
na podstawie art. 21 ust. 1.
5.
Zasady i tryb działania komisji rewizyjnej określa statut gminy.
Art. 18b.
1.
Rada gminy rozpatruje skargi na działania wójta i gminnych jednostek organizacyjnych;
wnioski oraz petycje składane przez obywateli; w tym celu powołuje komisję skarg,
wniosków i petycji.
2.
W skład komisji skarg, wniosków i petycji wchodzą radni, w tym przedstawiciele wszystkich
klubów, z wyjątkiem radnych pełniących funkcje, o których mowa w art. 19 ust. 1.
3.
Zasady i tryb działania komisji skarg, wniosków i petycji określa statut gminy.
Art. 19.
1.
Rada gminy wybiera ze swego grona przewodniczącego i 1-3 wiceprzewodniczących bezwzględną
większością głosów w obecności co najmniej połowy ustawowego składu rady, w głosowaniu
tajnym.
2.
Zadaniem przewodniczącego jest wyłącznie organizowanie pracy rady oraz prowadzenie
obrad rady. Przewodniczący może wyznaczyć do wykonywania swoich zadań wiceprzewodniczącego.
W przypadku nieobecności przewodniczącego i niewyznaczenia wiceprzewodniczącego, zadania
przewodniczącego wykonuje wiceprzewodniczący najstarszy wiekiem.
3.
(uchylony)
4.
Odwołanie przewodniczącego i wiceprzewodniczących następuje na wniosek co najmniej
1/4 ustawowego składu rady gminy w trybie określonym w ust. 1.
5.
W przypadku rezygnacji przewodniczącego lub wiceprzewodniczącego rada podejmuje uchwałę
w sprawie przyjęcia tej rezygnacji nie później niż w ciągu 1 miesiąca od dnia złożenia
rezygnacji.
6.
Niepodjęcie uchwały, o której mowa w ust. 5, w ciągu 1 miesiąca od dnia złożenia rezygnacji
przez przewodniczącego lub wiceprzewodniczącego jest równoznaczne z przyjęciem rezygnacji
przez radę gminy z upływem ostatniego dnia miesiąca, w którym powinna być podjęta
uchwała.
7.
W przypadku odwołania lub przyjęcia rezygnacji przewodniczącego i wiceprzewodniczących
oraz niewybrania w ich miejsce osób do pełnienia tych funkcji w terminie 30 dni od
dnia przyjęcia rezygnacji albo od dnia odwołania, sesję rady gminy w celu wyboru przewodniczącego,
zwołuje wojewoda. Sesja zwoływana jest na dzień przypadający w ciągu 7 dni po upływie
terminu, o którym mowa w zdaniu pierwszym.
8.
Sesję rady gminy, o której mowa w ust. 7, do czasu wyboru przewodniczącego prowadzi
najstarszy wiekiem radny obecny na sesji, który wyraził zgodę na prowadzenie sesji.
Art. 20.
1.
Rada gminy obraduje na sesjach zwoływanych przez przewodniczącego w miarę potrzeby,
nie rzadziej jednak niż raz na kwartał. Do zawiadomienia o zwołaniu sesji dołącza
się porządek obrad wraz z projektami uchwał.
1a.
Rada gminy może wprowadzić zmiany w porządku bezwzględną większością głosów ustawowego
składu rady.
1b.
Obrady rady gminy są transmitowane i utrwalane za pomocą urządzeń rejestrujących obraz
i dźwięk. Nagrania obrad są udostępniane w Biuletynie Informacji Publicznej i na stronie
internetowej gminy oraz w inny sposób zwyczajowo przyjęty.
1c.
(uchylony)
2.
Pierwszą sesję nowo wybranej rady gminy zwołuje komisarz wyborczy na dzień przypadający
w ciągu 7 dni po upływie kadencji rady.
2a.
(uchylony)
2b.
W przypadku wyborów przedterminowych pierwszą sesję zwołuje osoba, którą Prezes Rady
Ministrów wyznaczył do pełnienia funkcji organów jednostki samorządu terytorialnego,
na dzień przypadający w ciągu 7 dni po ogłoszeniu wyników wyborów do rady gminy.
2ba.
Pierwszą sesję rady gminy powstałej w wyniku połączenia gmin lub rady nowo utworzonej
gminy zwołuje komisarz wyborczy na dzień przypadający w terminie 7 dni po dniu ogłoszenia
wyników wyborów do rady, a w przypadku, o którym mowa w art. 390a § 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. - Kodeks wyborczy, na dzień przypadający w terminie 7 dni od dnia powstania gminy.
2c.
Pierwszą sesję nowo wybranej rady gminy, do czasu wyboru przewodniczącego rady, prowadzi
najstarszy wiekiem radny obecny na sesji.
3.
Na wniosek wójta lub co najmniej 1/4 ustawowego składu rady gminy przewodniczący obowiązany
jest zwołać sesję na dzień przypadający w ciągu 7 dni od dnia złożenia wniosku. Wniosek
o zwołanie sesji powinien spełniać wymogi określone w ust. 1 w zdaniu drugim.
4.
Do zmiany porządku obrad sesji zwołanej w trybie określonym w ust. 3 stosuje się przepis
ust. 1a, z tym że dodatkowo wymagana jest zgoda wnioskodawcy.
5.
Na wniosek wójta przewodniczący rady gminy jest obowiązany wprowadzić do porządku
obrad najbliższej sesji rady gminy projekt uchwały, jeżeli wpłynął on do rady gminy
co najmniej 7 dni przed dniem rozpoczęcia sesji rady.
6.
Na wniosek klubu radnych przewodniczący rady gminy jest obowiązany wprowadzić do porządku
obrad najbliższej sesji rady gminy projekt uchwały, zgłoszony przez klub radnych,
jeżeli wpłynął on do rady gminy co najmniej 7 dni przed dniem rozpoczęcia sesji rady.
W trybie, o którym mowa w zdaniu pierwszym, każdy klub radnych może zgłosić nie więcej
niż jeden projekt uchwały na każdą kolejną sesję rady gminy.
Art. 21.
1.
Rada gminy ze swojego grona może powoływać stałe i doraźne komisje do określonych
zadań, ustalając przedmiot działania oraz skład osobowy.
2.
(uchylony)
3.
Komisje podlegają radzie gminy, przedkładają jej plan pracy oraz sprawozdania z działalności.
4.
W posiedzeniach komisji mogą uczestniczyć radni niebędący jej członkami. Mogą oni
zabierać głos w dyskusji i składać wnioski bez prawa udziału w głosowaniu.
Art. 21a.
Przewodniczący rady gminy w związku z realizacją swoich obowiązków może wydawać polecenia
służbowe pracownikom urzędu gminy wykonującym zadania organizacyjne, prawne oraz inne
zadania związane z funkcjonowaniem rady gminy, komisji i radnych. W tym przypadku
przewodniczący rady gminy wykonuje uprawnienia zwierzchnika służbowego w stosunku
do pracowników, o których mowa w zdaniu pierwszym.
Art. 22.
1.
Organizację wewnętrzną oraz tryb pracy organów gminy określa statut gminy.
2.
Statut gminy podlega ogłoszeniu w wojewódzkim dzienniku urzędowym.
Art. 23.
1.
Radny obowiązany jest kierować się dobrem wspólnoty samorządowej gminy. Radny utrzymuje
stałą więź z mieszkańcami oraz ich organizacjami, a w szczególności przyjmuje zgłaszane
przez mieszkańców gminy postulaty i przedstawia je organom gminy do rozpatrzenia,
nie jest jednak związany instrukcjami wyborców.
2.
Radni mogą tworzyć kluby radnych.
3.
Klub radnych tworzy co najmniej 3 radnych.
4.
Zasady działania klubów radnych określa statut gminy.
Art. 23a.
1.
Przed przystąpieniem do wykonywania mandatu radni składają ślubowanie:
„
Wierny Konstytucji i prawu Rzeczypospolitej Polskiej, ślubuję uroczyście obowiązki radnego sprawować
godnie, rzetelnie i uczciwie, mając na względzie dobro mojej gminy i jej mieszkańców
”
.
2.
Ślubowanie odbywa się w ten sposób, że po odczytaniu roty wywołani kolejno radni powstają
i wypowiadają słowo „ślubuję”. Ślubowanie może być złożone z dodaniem zdania: „Tak
mi dopomóż Bóg”.
3.
Radni nieobecni na pierwszej sesji rady gminy oraz radni, którzy uzyskali mandat w
czasie trwania kadencji, składają ślubowanie na pierwszej sesji, na której są obecni.
4.
(uchylony)
Art. 24.
1.
Radny jest obowiązany brać udział w pracach rady gminy i jej komisji oraz innych instytucji
samorządowych, do których został wybrany lub desygnowany.
2.
W wykonywaniu mandatu radnego radny ma prawo, jeżeli nie narusza to dóbr osobistych
innych osób, do uzyskiwania informacji i materiałów, wstępu do pomieszczeń, w których
znajdują się te informacje i materiały, oraz wglądu w działalność urzędu gminy, a
także spółek z udziałem gminy, spółek handlowych z udziałem gminnych osób prawnych,
gminnych osób prawnych, oraz zakładów, przedsiębiorstw i innych gminnych jednostek
organizacyjnych, z zachowaniem przepisów o tajemnicy prawnie chronionej.
3.
W sprawach dotyczących gminy radni mogą kierować interpelacje i zapytania do wójta.
4.
Interpelacja dotyczy spraw o istotnym znaczeniu dla gminy. Interpelacja powinna zawierać
krótkie przedstawienie stanu faktycznego będącego jej przedmiotem oraz wynikające
z niej pytania.
5.
Zapytania składa się w sprawach aktualnych problemów gminy, a także w celu uzyskania
informacji o konkretnym stanie faktycznym. Przepis ust. 4 zdanie drugie stosuje się
odpowiednio.
6.
Interpelacje i zapytania składane są na piśmie do przewodniczącego rady, który przekazuje
je niezwłocznie wójtowi. Wójt, lub osoba przez niego wyznaczona, jest zobowiązana
udzielić odpowiedzi na piśmie nie później niż w terminie 14 dni od dnia otrzymania
interpelacji lub zapytania.
7.
Treść interpelacji i zapytań oraz udzielonych odpowiedzi podawana jest do publicznej
wiadomości poprzez niezwłoczną publikację w Biuletynie Informacji Publicznej i na
stronie internetowej gminy, oraz w inny sposób zwyczajowo przyjęty.
Art. 24a.
1.
Z radnym nie może być nawiązywany stosunek pracy w urzędzie gminy, w której radny
uzyskał mandat.
2.
Radny nie może pełnić funkcji kierownika gminnej jednostki organizacyjnej oraz jego
zastępcy.
3.
(uchylony)
4.
(uchylony)
Art. 24b.
1.
Osoba wybrana na radnego nie może wykonywać pracy w ramach stosunku pracy w urzędzie
gminy, w której uzyskała mandat, oraz wykonywać funkcji kierownika lub jego zastępcy
w jednostce organizacyjnej tej gminy. Przed przystąpieniem do wykonywania mandatu
osoba ta obowiązana jest złożyć wniosek o urlop bezpłatny w terminie 7 dni od dnia
ogłoszenia wyników wyborów przez właściwy organ wyborczy.
2.
Radny, o którym mowa w ust. 1, otrzymuje urlop bezpłatny na okres sprawowania mandatu
oraz 3 miesięcy po jego wygaśnięciu.
3.
Radny otrzymuje urlop bezpłatny bez względu na rodzaj i okres trwania stosunku pracy.
Stosunek pracy zawarty na czas określony, który ustałby przed terminem zakończenia
urlopu bezpłatnego, przedłuża się do 3 miesięcy po zakończeniu tego urlopu.
4.
W przypadku radnego wykonującego funkcję kierownika lub jego zastępcy w jednostce
organizacyjnej, przejętej lub utworzonej przez gminę w czasie kadencji, termin, o
którym mowa w ust. 1, wynosi 6 miesięcy od dnia przejęcia lub utworzenia tej jednostki.
5.
Niezłożenie przez radnego wniosku, o którym mowa w ust. 1, jest równoznaczne ze zrzeczeniem
się mandatu.
6.
Przepisy ust. 1-5 stosuje się odpowiednio w przypadku obsadzenia mandatu rady w drodze
uchwały rady gminy podjętej na podstawie przepisów ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. - Kodeks wyborczy.
Art. 24c.
Po wygaśnięciu mandatu pracodawca przywraca radnego do pracy na tym samym lub równorzędnym
stanowisku pracy z wynagrodzeniem odpowiadającym wynagrodzeniu, jakie radny otrzymywałby,
gdyby nie przysługujący urlop bezpłatny. Radny zgłasza gotowość przystąpienia do pracy
w terminie 7 dni od dnia wygaśnięcia mandatu.
Art. 24d.
Wójt nie może powierzyć radnemu gminy, w której radny uzyskał mandat, wykonywania
pracy na podstawie umowy cywilnoprawnej.
Art. 24e.
1.
Radni nie mogą podejmować dodatkowych zajęć ani otrzymywać darowizn mogących podważyć
zaufanie wyborców do wykonywania mandatu zgodnie z art. 23a ust. 1.
2.
Radni nie mogą powoływać się na swój mandat w związku z podjętymi dodatkowymi zajęciami
bądź działalnością gospodarczą prowadzoną na własny rachunek lub wspólnie z innymi
osobami.
Art. 24f.
1.
Radni nie mogą prowadzić działalności gospodarczej na własny rachunek lub wspólnie
z innymi osobami z wykorzystaniem mienia komunalnego gminy, w której radny uzyskał
mandat, a także zarządzać taką działalnością lub być przedstawicielem czy pełnomocnikiem
w prowadzeniu takiej działalności.
1a.
Jeżeli radny przed rozpoczęciem wykonywania mandatu prowadził działalność gospodarczą,
o której mowa w ust. 1, jest obowiązany do zaprzestania prowadzenia tej działalności
gospodarczej w ciągu 3 miesięcy od dnia złożenia ślubowania. Niewypełnienie obowiązku,
o którym mowa w zdaniu pierwszym, stanowi podstawę do stwierdzenia wygaśnięcia mandatu
radnego w trybie art. 383 ustawy, o której mowa w art. 24b ust. 6.
2.
Wójtowie, radni, małżonkowie wójtów, zastępców wójtów, radnych, sekretarzy gminy,
skarbników gminy, kierowników jednostek organizacyjnych gminy, osób zarządzających
i członków organów zarządzających gminnymi osobami prawnymi, a także osoby pozostające
we wspólnym pożyciu z wójtami, zastępcami wójtów, radnymi, sekretarzami gminy, skarbnikami
gminy, kierownikami jednostek organizacyjnych gminy, osobami zarządzającymi i członkami
organów zarządzających gminnymi osobami prawnymi, nie mogą być członkami władz zarządzających
lub kontrolnych i rewizyjnych ani pełnomocnikami spółek handlowych z udziałem gminnych
osób prawnych lub przedsiębiorców, w których uczestniczą takie osoby. Wybór lub powołanie
tych osób na te funkcje są z mocy prawa nieważne.
3.
(uchylony)
4.
Jeżeli wybór lub powołanie, o których mowa w ust. 2, nastąpiły przed rozpoczęciem
wykonywania mandatu radnego albo dniem wyboru wójta lub przed zatrudnieniem na stanowisku
sekretarza gminy, powołaniem na stanowisko zastępcy wójta, skarbnika gminy, kierownika
jednostki organizacyjnej gminy oraz osoby zarządzającej i członka organu zarządzającego
gminną osobą prawną, osoby, o których mowa w ust. 2, są obowiązane zrzec się stanowiska
lub funkcji w terminie 3 miesięcy od dnia złożenia ślubowania przez radnego albo wójta
czy też od dnia zatrudnienia na podstawie umowy o pracę lub powołania na stanowisko.
W razie niezrzeczenia się stanowiska lub funkcji osoba, o której mowa w ust. 2, traci
je z mocy prawa po upływie terminu, o którym mowa w zdaniu pierwszym.
5.
Radni nie mogą posiadać pakietu większego niż 10 % udziałów lub akcji w spółkach prawa
handlowego z udziałem gminnych osób prawnych lub przedsiębiorców, w których uczestniczą
takie osoby. Udziały lub akcje przekraczające ten pakiet powinny być zbyte przez radnego
przed pierwszą sesją rady gminy, a w razie niezbycia ich nie uczestniczą one przez
okres sprawowania mandatu i dwóch lat po jego wygaśnięciu w wykonywaniu przysługujących
im uprawnień (prawa głosu, prawa do dywidendy, prawa do podziału majątku, prawa poboru).
6.
(uchylony)
Art. 24fa17)Dodany przez art. 1 ustawy z dnia 26 maja 2023 r. o zmianie ustawy o samorządzie gminnym, ustawy o społecznych formach rozwoju mieszkalnictwa, ustawy o gospodarce nieruchomościami, ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1463), która weszła w życie z dniem 31 sierpnia 2023 r..
1.
Wójtowie, zastępcy wójtów, radni, małżonkowie wójtów, zastępców wójtów, radnych, a
także osoby pozostające we wspólnym pożyciu z wójtami, zastępcami wójtów, radnymi,
nie mogą:
1)
zawierać umów najmu lokali mieszkalnych stanowiących mieszkaniowy zasób gminy, w której
wójt lub zastępca wójta pełni funkcję lub radny uzyskał mandat, ani umów najmu lokali
mieszkalnych utworzonych w wyniku realizacji przedsięwzięcia inwestycyjno-budowlanego
przez społeczną inicjatywę mieszkaniową, o której mowa w art. 23 ustawy z dnia 26 października 1995 r. o społecznych formach rozwoju mieszkalnictwa , w której gmina dysponuje ponad 50 % głosów na zgromadzeniu wspólników lub na walnym
zgromadzeniu;
2)
nabywać własności lokali mieszkalnych stanowiących mieszkaniowy zasób gminy, w której
wójt lub zastępca wójta pełni funkcję lub radny uzyskał mandat, ani własności lokali
mieszkalnych utworzonych w wyniku realizacji przedsięwzięcia inwestycyjno-budowlanego
przez społeczną inicjatywę mieszkaniową będącą samorządową osobą prawną.
2.
W przypadku umowy najmu zawieranej w związku z umową partycypacji w kosztach budowy
lokalu mieszkalnego, o której mowa w art. 29a ustawy z dnia 26 października 1995 r. o społecznych formach rozwoju mieszkalnictwa, zawartą przed dniem objęcia funkcji wójta, zastępcy wójta albo uzyskania mandatu
radnego, przepisu ust. 1 pkt 1 nie stosuje się.
3.
Przepisu ust. 1 pkt 1 nie stosuje się do najmu lokalu mieszkalnego wydzielonego przez
radę gminy w zasobie mieszkaniowym do wynajmowania na czas trwania stosunku pracy,
jeżeli umowa tego najmu zawierana jest z wójtem lub zastępcą wójta na czas pełnienia
tej funkcji.
Art. 24g.
(uchylony)
Art. 24h.
1.
Radny, wójt, zastępca wójta, sekretarz gminy, skarbnik gminy, kierownik jednostki
organizacyjnej gminy, osoba zarządzająca i członek organu zarządzającego gminną osobą
prawną oraz osoba wydająca decyzje administracyjne w imieniu wójta są obowiązani do
złożenia oświadczenia o swoim stanie majątkowym, zwanego dalej „oświadczeniem majątkowym”.
Oświadczenie majątkowe dotyczy ich majątku odrębnego oraz majątku objętego małżeńską
wspólnością majątkową. Oświadczenie majątkowe zawiera informacje o:
1)
zasobach pieniężnych, nieruchomościach, udziałach i akcjach w spółkach handlowych
oraz o nabyciu od Skarbu Państwa, innej państwowej osoby prawnej, jednostek samorządu
terytorialnego, ich związków, komunalnej osoby prawnej lub od związku metropolitalnego
mienia, które podlegało zbyciu w drodze przetargu, a także dane o prowadzeniu działalności
gospodarczej oraz dotyczące zajmowania stanowisk w spółkach handlowych;
2)
dochodach osiąganych z tytułu zatrudnienia lub innej działalności zarobkowej lub zajęć,
z podaniem kwot uzyskiwanych z każdego tytułu;
3)
mieniu ruchomym o wartości powyżej 10 000 złotych;
4)
zobowiązaniach pieniężnych o wartości powyżej 10 000 złotych, w tym zaciągniętych
kredytach i pożyczkach oraz warunkach, na jakich zostały udzielone.
2.
Osoba składająca oświadczenie majątkowe określa w nim przynależność poszczególnych
składników majątkowych, dochodów i zobowiązań do majątku odrębnego i majątku objętego
małżeńską wspólnością majątkową.
3.
Oświadczenie majątkowe wraz z kopią swojego zeznania o wysokości osiągniętego dochodu
w roku podatkowym (PIT) za rok poprzedni i jego korektą składają w dwóch egzemplarzach:
1)
radny - przewodniczącemu rady gminy;
2)
wójt, przewodniczący rady gminy - wojewodzie;
3)
zastępca wójta, sekretarz gminy, skarbnik gminy, kierownik jednostki organizacyjnej
gminy, osoba zarządzająca i członek organu zarządzającego gminną osobą prawną oraz
osoba wydająca decyzje administracyjne w imieniu wójta - wójtowi.
4.
Radny i wójt składają pierwsze oświadczenie majątkowe w terminie 30 dni od dnia złożenia
ślubowania. Do pierwszego oświadczenia majątkowego radny jest obowiązany dołączyć
informację o sposobie i terminie zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej
z wykorzystaniem mienia gminy, w której uzyskał mandat, a wójt informację o zaprzestaniu
prowadzenia działalności gospodarczej, jeżeli taką działalność prowadzili przed dniem
wyboru. Kolejne oświadczenia majątkowe są składane przez radnego i wójta co roku do
dnia 30 kwietnia, według stanu na dzień 31 grudnia roku poprzedniego, oraz na 2 miesiące
przed upływem kadencji.
5.
Zastępca wójta, sekretarz gminy, skarbnik gminy, kierownik jednostki organizacyjnej
gminy, osoba zarządzająca i członek organu zarządzającego gminną osobą prawną oraz
osoba wydająca decyzje administracyjne w imieniu wójta składają pierwsze oświadczenie
majątkowe w terminie 30 dni od dnia powołania na stanowisko lub od dnia zatrudnienia.
Do pierwszego oświadczenia majątkowego zastępca wójta, sekretarz gminy, skarbnik gminy,
kierownik jednostki organizacyjnej gminy, osoba zarządzająca i członek organu zarządzającego
gminną osobą prawną oraz osoba wydająca decyzje administracyjne w imieniu wójta są
obowiązani dołączyć informację o sposobie i terminie zaprzestania prowadzenia działalności
gospodarczej, jeżeli prowadzili ją przed dniem powołania lub zatrudnienia. Kolejne
oświadczenia majątkowe są składane przez nich co roku do dnia 30 kwietnia, według
stanu na dzień 31 grudnia roku poprzedniego, oraz w dniu odwołania ze stanowiska lub
rozwiązania umowy o pracę.
5a.
Jeżeli terminy określone w ust. 4 lub 5 nie zostaną dotrzymane, odpowiednio, przewodniczący
rady gminy, wojewoda lub wójt w terminie 14 dni od dnia stwierdzenia niedotrzymania
terminu wzywa osobę, która nie złożyła oświadczenia do jego niezwłocznego złożenia
wyznaczając dodatkowy czternastodniowy termin. Termin ten liczy się od dnia skutecznego
dostarczenia wezwania.
6.
Analizy danych zawartych w oświadczeniu majątkowym dokonują osoby, którym złożono
oświadczenie majątkowe. Osoby, którym złożono oświadczenie majątkowe, przekazują jeden
egzemplarz urzędowi skarbowemu właściwemu ze względu na miejsce zamieszkania osoby
składającej oświadczenie majątkowe. Oświadczenie majątkowe przechowuje się przez 6
lat.
7.
Analizy danych zawartych w oświadczeniu majątkowym dokonuje również naczelnik urzędu
skarbowego właściwy ze względu na miejsce zamieszkania osoby składającej oświadczenie
majątkowe. Analizując oświadczenie majątkowe, naczelnik urzędu skarbowego uwzględnia
również zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu w roku podatkowym (PIT) małżonka
osoby składającej oświadczenie.
8.
Podmiot dokonujący analizy, o której mowa w ust. 6 i 7, jest uprawniony do porównania
treści analizowanego oświadczenia majątkowego oraz załączonej kopii zeznania o wysokości
osiągniętego dochodu w roku podatkowym (PIT) z treścią uprzednio złożonych oświadczeń
majątkowych oraz z dołączonymi do nich kopiami zeznań o wysokości osiągniętego dochodu
w roku podatkowym (PIT).
9.
W przypadku podejrzenia, że osoba składająca oświadczenie majątkowe podała w nim nieprawdę
lub zataiła prawdę, podmiot dokonujący analizy oświadczenia występuje do Centralnego
Biura Antykorupcyjnego z wnioskiem o kontrolę jej oświadczenia majątkowego.
10.
(uchylony)
11.
Do postępowania w sprawie kontroli oświadczenia majątkowego stosuje się odpowiednio
przepisy ustawy z dnia 9 czerwca 2006 r. o Centralnym Biurze Antykorupcyjnym .
12.
Podmiot dokonujący analizy oświadczeń majątkowych w terminie do dnia 30 października
każdego roku przedstawia radzie gminy informację o:
1)
osobach, które nie złożyły oświadczenia majątkowego lub złożyły je po terminie;
2)
nieprawidłowościach stwierdzonych w analizowanych oświadczeniach majątkowych wraz
z ich opisem i wskazaniem osób, które złożyły nieprawidłowe oświadczenia;
3)
działaniach podjętych w związku z nieprawidłowościami stwierdzonymi w analizowanych
oświadczeniach majątkowych.
13.
Prezes Rady Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, wzór formularza oświadczenia
majątkowego radnego oraz wzór formularza oświadczenia majątkowego wójta, zastępcy
wójta, sekretarza gminy, skarbnika gminy, kierownika jednostki organizacyjnej gminy,
osoby zarządzającej i członka organu zarządzającego gminną osobą prawną oraz osoby
wydającej decyzje administracyjne w imieniu wójta, uwzględniając zakazy określone
w odniesieniu do tych osób w przepisach ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej
przez osoby pełniące funkcje publiczne .
Art. 24i.
1.
Informacje zawarte w oświadczeniu majątkowym są jawne, z wyłączeniem informacji o
adresie zamieszkania składającego oświadczenie oraz o miejscu położenia nieruchomości.
2.
Wojewoda i przewodniczący rady gminy przekazują wójtowi kopie oświadczeń majątkowych,
które im złożono.
3.
Jawne informacje zawarte w oświadczeniach majątkowych są udostępniane w Biuletynie
Informacji Publicznej, o którym mowa w ustawie z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej .
Art. 24j.
(uchylony)
Art. 24k.
1.
Niezłożenie oświadczenia majątkowego mimo upływu dodatkowego terminu, o którym mowa
w art. 24h ust. 5a przez:
1)
radnego lub wójta - powoduje wygaśnięcie mandatu w trybie odpowiednio art. 383 lub
art. 492 ustawy, o której mowa w art. 24b ust. 6;
2)
zastępcę wójta, sekretarza gminy, skarbnika gminy, kierownika jednostki organizacyjnej
gminy, osobę zarządzającą i członka organu zarządzającego gminną osobą prawną oraz
osobę wydającą decyzje administracyjne w imieniu wójta - powoduje utratę ich wynagrodzenia
za okres od dnia, w którym powinno być złożone oświadczenie do dnia złożenia oświadczenia.
2.
Jeżeli skarbnik gminy nie złoży w terminie oświadczenia majątkowego, rada gminy odwołuje
go, w drodze uchwały, najpóźniej po upływie 30 dni od dnia, w którym upłynął termin
do złożenia oświadczenia.
3.
Jeżeli sekretarz gminy, zastępca wójta, kierownik jednostki organizacyjnej gminy,
osoba zarządzająca i członek organu zarządzającego gminną osobą prawną oraz osoba
wydająca decyzje administracyjne w imieniu wójta nie złożą w terminie oświadczenia
majątkowego, właściwy organ odwołuje ich albo rozwiązuje z nimi umowę o pracę najpóźniej
po upływie 30 dni od dnia, w którym upłynął termin do złożenia oświadczenia.
4.
Odwołanie i rozwiązanie umowy o pracę w trybie określonym w ust. 2 i 3 jest równoznaczne
z rozwiązaniem umowy o pracę bez wypowiedzenia na podstawie art. 52 § 1 pkt 1 Kodeksu pracy.
Art. 24l.
Podanie nieprawdy lub zatajenie prawdy w oświadczeniu majątkowym, powoduje odpowiedzialność
na podstawie art. 233 § 1 Kodeksu karnego.
Art. 24m.
1.
Wójt, zastępca wójta, skarbnik gminy, sekretarz gminy, kierownik jednostki organizacyjnej
gminy, osoba zarządzająca i członek organu zarządzającego gminną osobą prawną oraz
osoba wydająca decyzje administracyjne w imieniu wójta w trakcie pełnienia funkcji
lub trwania zatrudnienia oraz przez okres 3 lat po zakończeniu pełnienia funkcji lub
ustaniu zatrudnienia nie mogą przyjąć jakiegokolwiek świadczenia o charakterze majątkowym,
nieodpłatnie lub odpłatnie w wysokości niższej od jego rzeczywistej wartości od podmiotu
lub podmiotu od niego zależnego, jeżeli biorąc udział w wydaniu rozstrzygnięcia w
sprawach indywidualnych jego dotyczących mieli bezpośredni wpływ na jego treść.
2.
Podmiotem zależnym w rozumieniu ust. 1 jest podmiot, w którym:
1)
przedsiębiorca posiada bezpośrednio lub pośrednio większość głosów w jego organach,
także na podstawie porozumień z innymi wspólnikami i akcjonariuszami;
2)
przedsiębiorca jest uprawniony do powoływania albo odwoływania większości członków
organów zarządzających podmiotu zależnego;
3)
więcej niż połowa członków zarządu przedsiębiorcy jest jednocześnie członkami zarządu
albo osobami pełniącymi funkcje kierownicze w podmiocie pozostającym z przedsiębiorcą
w stosunku zależności.
3.
Zakaz, o którym mowa w ust. 1, nie dotyczy nabycia przedmiotu lub usługi dostępnych
w ramach publicznej oferty, a także nie dotyczy przedmiotów zwyczajowo wykorzystywanych
w celach reklamowych i promocyjnych oraz nagród przyznawanych w konkursach na działalność
artystyczną.
Art. 25.
1.
W związku z wykonywaniem mandatu radny korzysta z ochrony prawnej przewidzianej dla
funkcjonariuszy publicznych.
2.
Rozwiązanie z radnym stosunku pracy wymaga uprzedniej zgody rady gminy, której jest
członkiem. Rada gminy odmówi zgody na rozwiązanie stosunku pracy z radnym, jeżeli
podstawą rozwiązania tego stosunku są zdarzenia związane z wykonywaniem przez radnego
mandatu.
3.
Pracodawca obowiązany jest zwolnić radnego od pracy zawodowej w celu umożliwienia
mu brania udziału w pracach organów gminy.
4.
Na zasadach ustalonych przez radę gminy radnemu przysługują diety oraz zwrot kosztów
podróży służbowych.
5.
(uchylony)
6.
Wysokość diet przysługujących radnemu nie może przekroczyć w ciągu miesiąca łącznie
2,4-krotności kwoty bazowej określonej w ustawie budżetowej dla osób zajmujących kierownicze
stanowiska państwowe na podstawie przepisów ustawy z dnia 23 grudnia 1999 r. o kształtowaniu wynagrodzeń w państwowej sferze budżetowej
oraz o zmianie niektórych ustaw .
7.
Rada Ministrów określa, w drodze rozporządzenia, maksymalną wysokość diet przysługujących
radnemu w ciągu miesiąca, uwzględniając liczbę mieszkańców gminy, przy czym kwota
wymieniona w ust. 6 oznacza maksymalną wysokość diet w gminach o największej liczbie
mieszkańców.
8.
Rada gminy przy ustalaniu wysokości diet radnych bierze pod uwagę funkcje pełnione
przez radnego.
8a.
W gminie będącej jednostką zainteresowania publicznego w rozumieniu art. 2 pkt 9 ustawy z dnia 11 maja 2017 r. o biegłych rewidentach, firmach audytorskich
oraz nadzorze publicznym za funkcję pełnioną przez radnego uważa się również członkostwo w komitecie audytu.
9.
(uchylony)
10.
Minister właściwy do spraw administracji publicznej określi, w drodze rozporządzenia,
sposób ustalania należności z tytułu zwrotu kosztów podróży służbowych radnych, uwzględniając
celowość zwrotu rzeczywiście poniesionych wydatków związanych z wykonywaniem mandatu
oraz ułatwienie dokonywania rozliczeń.
Art. 25a.
Radny nie może brać udziału w głosowaniu w radzie ani w komisji, jeżeli dotyczy ono
jego interesu prawnego.
Art. 25b.
Mandatu radnego gminy nie można łączyć z:
1)
mandatem posła lub senatora;
2)
wykonywaniem funkcji wojewody lub wicewojewody;
3)
członkostwem w organie innej jednostki samorządu terytorialnego.
Art. 26.
1.
Organem wykonawczym gminy jest wójt.
2.
Kadencja wójta rozpoczyna się w dniu rozpoczęcia kadencji rady gminy lub wyboru go
przez radę gminy i upływa z dniem upływu kadencji rady gminy.
2a.
Wójtem (burmistrzem, prezydentem miasta) nie może być osoba, która nie jest obywatelem
polskim.
3.
Burmistrz jest organem wykonawczym w gminie, w której siedziba władz znajduje się
w mieście położonym na terytorium tej gminy.
4.
W miastach powyżej 100 000 mieszkańców organem wykonawczym jest prezydent miasta.
Dotyczy to również miast, w których do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy prezydent
miasta był organem wykonawczo-zarządzającym.
5.
(uchylony)
Art. 26a.
1.
Wójt, w drodze zarządzenia, powołuje oraz odwołuje swojego zastępcę lub zastępców
i określa ich liczbę.
2.
Liczba zastępców wójta nie może być większa niż:
1)
jeden w gminach do 20 000 mieszkańców;
2)
dwóch w gminach do 100 000 mieszkańców;
3)
trzech w gminach do 200 000 mieszkańców;
4)
czterech w gminach powyżej 200 000 mieszkańców.
3.
W przypadku gdy określona przez wójta liczba jego zastępców jest większa niż jeden,
w zarządzeniu, o którym mowa w ust. 1, wójt wskazuje imiennie pierwszego i kolejnych
zastępców.
Art. 27.
Funkcji wójta oraz jego zastępcy nie można łączyć z:
1)
funkcją wójta lub jego zastępcy w innej gminie;
2)
członkostwem w organach jednostek samorządu terytorialnego, w tym w gminie, w której
jest wójtem lub zastępcą wójta;
3)
zatrudnieniem w administracji rządowej;
4)
mandatem posła lub senatora.
Art. 28.
Do wójta i jego zastępców stosuje się odpowiednio przepis art. 24e ust. 1.
Art. 28a.
1.
Uchwała rady gminy w sprawie nieudzielenia wójtowi absolutorium, podjęta po upływie
9 miesięcy od dnia wyboru wójta i nie później niż na 9 miesięcy przed zakończeniem
kadencji, jest równoznaczna z podjęciem inicjatywy przeprowadzenia referendum w sprawie
odwołania wójta. Przed podjęciem uchwały w sprawie udzielenia wójtowi absolutorium
rada gminy zapoznaje się z wnioskiem i opinią, o których mowa w art. 18a ust. 3.
2.
Uchwałę w sprawie absolutorium rada gminy podejmuje bezwzględną większością głosów ustawowego składu
rady gminy.
3.
Rada gminy może podjąć uchwałę o przeprowadzeniu referendum w sprawie odwołania wójta
z przyczyny określonej w ust. 1 na sesji zwołanej nie wcześniej niż po upływie 14
dni od dnia podjęcia uchwały w sprawie nieudzielenia wójtowi absolutorium.
4.
Przed podjęciem uchwały, o której mowa w ust. 3, rada gminy zapoznaje się z opinią
regionalnej izby obrachunkowej w sprawie uchwały rady gminy o nieudzieleniu wójtowi
absolutorium oraz wysłuchuje wyjaśnień wójta.
5.
Uchwałę, o której mowa w ust. 3, rada gminy podejmuje bezwzględną większością głosów
ustawowego składu rady, w głosowaniu imiennym.
Art. 28aa.
1.
Wójt co roku do dnia 31 maja przedstawia radzie gminy raport o stanie gminy.
2.
Raport obejmuje podsumowanie działalności wójta w roku poprzednim, w szczególności
realizację polityk, programów i strategii, uchwał rady gminy i budżetu obywatelskiego.
3.
Rada gminy może określić w drodze uchwały szczegółowe wymogi dotyczące raportu.
4.
Rada gminy rozpatruje raport, o którym mowa w ust. 1, podczas sesji, na której podejmowana
jest uchwała rady gminy w sprawie udzielenia lub nieudzielenia absolutorium wójtowi.
Raport rozpatrywany jest w pierwszej kolejności. Nad przedstawionym raportem o stanie
gminy przeprowadza się debatę.
5.
W debacie nad raportem o stanie gminy radni zabierają głos bez ograniczeń czasowych.
6.
W debacie nad raportem o stanie gminy mieszkańcy gminy mogą zabierać głos.
7.
Mieszkaniec, który chciałby zabrać głos w trybie określonym w ust. 6, składa do przewodniczącego
rady pisemne zgłoszenie, poparte podpisami:
1)
w gminie do 20 000 mieszkańców - co najmniej 20 osób;
2)
w gminie powyżej 20 000 mieszkańców - co najmniej 50 osób.
8.
Zgłoszenie składa się najpóźniej w dniu poprzedzającym dzień, na który zwołana została
sesja, podczas której ma być przedstawiany raport o stanie gminy. Mieszkańcy są dopuszczani
do głosu według kolejności otrzymania przez przewodniczącego rady zgłoszenia. Liczba
mieszkańców mogących zabrać głos w debacie wynosi 15, chyba że rada postanowi o zwiększeniu
tej liczby.
9.
Po zakończeniu debaty nad raportem o stanie gminy rada gminy przeprowadza głosowanie
nad udzieleniem wójtowi wotum zaufania. Uchwałę o udzieleniu wójtowi wotum zaufania
rada gminy podejmuje bezwzględną większością głosów ustawowego składu rady gminy.
Niepodjęcie uchwały o udzieleniu wójtowi wotum zaufania jest równoznaczne z podjęciem
uchwały o nieudzieleniu wójtowi wotum zaufania.
10.
W przypadku nieudzielenia wójtowi wotum zaufania w dwóch kolejnych latach rada gminy
może podjąć uchwałę o przeprowadzeniu referendum w sprawie odwołania wójta. Przepisy
art. 28a ust. 3 i 5 stosuje się odpowiednio.
Art. 28b.
1.
Rada gminy, po upływie 9 miesięcy od dnia wyboru wójta i nie później niż na 9 miesięcy
przed zakończeniem kadencji, może podjąć uchwałę o przeprowadzeniu referendum w sprawie
odwołania wójta z przyczyny innej niż nieudzielenie wójtowi absolutorium lub nieudzielenie
wójtowi wotum zaufania jedynie na wniosek co najmniej 1/4 ustawowego składu rady.
2.
Wniosek, o którym mowa w ust. 1, wymaga formy pisemnej i uzasadnienia przyczyny odwołania
oraz podlega zaopiniowaniu przez komisję rewizyjną.
3.
Rada gminy może podjąć uchwałę o przeprowadzeniu referendum w sprawie odwołania wójta
na sesji zwołanej nie wcześniej niż po upływie 14 dni od dnia złożenia wniosku, o
którym mowa w ust. 1.
4.
Uchwałę, o której mowa w ust. 3, rada gminy podejmuje większością co najmniej 3/5
głosów ustawowego składu rady, w głosowaniu imiennym.
Art. 28c.
Jeżeli zgłoszony w trybie art. 28b wniosek o podjęcie uchwały o przeprowadzeniu referendum
w sprawie odwołania wójta nie uzyskał wymaganej większości głosów, kolejny wniosek
może być zgłoszony w tym trybie nie wcześniej niż po upływie 12 miesięcy od poprzedniego
głosowania.
Art. 28d.
1.
W przypadku wygaśnięcia mandatu wójta przed upływem kadencji, przeprowadza się wybory
przedterminowe na zasadach określonych w ustawie, o której mowa w art. 24b ust. 6.
2.
Wyborów nie przeprowadza się, jeżeli data wyborów przedterminowych miałaby przypaść
w okresie 6 miesięcy przed zakończeniem kadencji wójta. Wyborów przedterminowych nie
przeprowadza się także wtedy, jeżeli data wyborów miałaby przypaść w okresie dłuższym
niż 6 a krótszym niż 12 miesięcy przed zakończeniem kadencji wójta i rada w terminie
30 dni od dnia podjęcia uchwały stwierdzającej wygaśnięcie mandatu wójta podejmie
uchwałę o nieprzeprowadzaniu wyborów.
Art. 28e.
Wygaśnięcie mandatu wójta przed upływem kadencji jest równoznaczne z odwołaniem jego
zastępcy lub zastępców.
Art. 28f.
1.
W przypadku wygaśnięcia mandatu wójta przed upływem kadencji jego funkcję, do czasu
objęcia obowiązków przez nowo wybranego wójta, pełni osoba wyznaczona przez Prezesa
Rady Ministrów.
2.
W przypadku wygaśnięcia mandatu wójta w czasie pełnienia funkcji przez osobę, o której
mowa w art. 28h, osoba ta pełni funkcję wójta do czasu objęcia obowiązków przez nowo
wybranego wójta.
Art. 28g.
1.
W przypadku przemijającej przeszkody w wykonywaniu zadań i kompetencji wójta spowodowanej
jedną z następujących okoliczności:
1)
tymczasowym aresztowaniem,
2)
odbywaniem kary pozbawienia wolności wymierzonej za przestępstwo nieumyślne,
3)
odbywaniem kary aresztu,
4)
niezdolnością do pracy z powodu choroby trwającej powyżej 30 dni,
5)
zawieszeniem w czynnościach służbowych
- jego zadania i kompetencje przejmuje zastępca, a w gminach, w których powołano więcej
niż jednego zastępcę - pierwszy zastępca.
2.
Jeżeli nie powołano zastępcy albo pierwszego zastępcy w trybie określonym w art. 26a,
to w przypadku przemijającej przeszkody w wykonywaniu zadań i kompetencji wójta spowodowanej
przez jedną z okoliczności, o których mowa w ust. 1, zadania i kompetencje wójta przejmuje
osoba, o której mowa w art. 28h.
3.
W przypadku przemijającej przeszkody w wykonywaniu zadań i kompetencji przez zastępcę
albo pierwszego zastępcę, spowodowanej przez jedną z okoliczności, o których mowa
w ust. 1, zadania i kompetencje wójta przejmuje osoba, o której mowa w art. 28h.
3a.
W przypadku gdy przemijająca przeszkoda w wykonywaniu zadań i kompetencji wójta spowodowana
przez jedną z okoliczności, o których mowa w ust. 1, zaistnieje przed złożeniem przez
wójta ślubowania, zadania i kompetencje wójta przejmuje osoba, o której mowa w art.
28h.
4.
Potwierdzeniem zaistnienia okoliczności, o których mowa w ust. 1, są odpowiednio:
1)
zawiadomienie pracodawcy, o którym mowa w art. 261 § 3 Kodeksu postępowania karnego - w przypadku okoliczności, o której mowa w ust. 1 pkt 1;
2)
wezwanie sądu do odbycia kary pozbawienia wolności albo aresztu - w przypadku okoliczności,
o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3;
3)
zaświadczenie lekarskie, o którym mowa w ustawie z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego
w razie choroby i macierzyństwa - w przypadku okoliczności, o której mowa w ust. 1 pkt 4;
4)
postanowienie prokuratora albo postanowienie sądu o zastosowaniu środka zapobiegawczego
w postaci zawieszenia w czynnościach służbowych, o którym mowa w art. 276 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego - w przypadku okoliczności, o której mowa w ust. 1 pkt 5.
5.
Wezwania, o których mowa w ust. 4 pkt 2, sąd przesyła przewodniczącemu rady.
5a.
Postanowienia, o których mowa w ust. 4 pkt 4, sąd lub prokurator przesyła przewodniczącemu
rady.
6.
Zastępca, pierwszy zastępca albo osoba, o której mowa w art. 28h, wykonuje zadania
i kompetencje wójta:
1)
od dnia zatrzymania do dnia zwolnienia - w przypadku okoliczności, o której mowa w
ust. 1 pkt 1,
2)
od dnia wskazanego w wezwaniu do stawienia się w zakładzie karnym do dnia zwolnienia
- w przypadku okoliczności, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3,
3)
w okresie wskazanym w zaświadczeniu lekarskim - w przypadku okoliczności, o której
mowa w ust. 1 pkt 4,
4)
w okresie zawieszenia w czynnościach służbowych - w przypadku okoliczności, o której
mowa w ust. 1 pkt 5
- jednak nie dłużej niż do dnia wygaśnięcia mandatu wójta.
7.
W terminie 48 godzin od powzięcia wiadomości o zaistnieniu jednej z okoliczności,
o których mowa w ust. 1, przewodniczący rady pisemnie informuje wojewodę o zaistnieniu
takiej okoliczności i:
1)
przejęciu zadań i kompetencji wójta przez zastępcę albo pierwszego zastępcę albo
2)
konieczności wyznaczenia osoby, o której mowa w art. 28h - w związku z przepisem ust.
2, albo
3)
konieczności wyznaczenia osoby, o której mowa w art. 28h - w związku z przepisem ust.
3.
Art. 28h.
W przypadkach, o których mowa w art. 28g ust. 2, 3 i 3a, Prezes Rady Ministrów, na
wniosek wojewody przekazany niezwłocznie za pośrednictwem ministra właściwego do spraw
administracji publicznej, wyznacza osobę, która przejmie wykonywanie zadań i kompetencji
wójta.
Art. 29.
1.
Po upływie kadencji wójta pełni on swoją funkcję do czasu objęcia obowiązków przez
nowo wybranego wójta albo osobę, którą Prezes Rady Ministrów wyznaczył do pełnienia
funkcji wójta.
2.
Po upływie kadencji wójta, zastępca wójta pełni swoje obowiązki do czasu objęcia obowiązków
przez nowo powołanego zastępcę wójta.
Art. 29a.
1.
Objęcie obowiązków przez wójta następuje z chwilą złożenia wobec rady gminy ślubowania
o następującej treści:
„
Obejmując urząd wójta (burmistrza, prezydenta) gminy (miasta), uroczyście ślubuję,
że dochowam wierności prawu, a powierzony mi urząd sprawować będę tylko dla dobra
publicznego i pomyślności mieszkańców gminy (miasta).
”
Ślubowanie może być złożone z dodaniem zdania: „Tak mi dopomóż Bóg.”.
2.
W celu złożenia przez wójta ślubowania komisarz wyborczy zwołuje sesję rady na dzień
przypadający w ciągu 7 dni od dnia ogłoszenia zbiorczych wyników wyborów wójtów na
obszarze kraju.
3.
Jeżeli sesja zwołana w trybie określonym w ust. 2 nie odbyła się, wójt składa ślubowanie
o treści określonej w ust. 1 przed właściwym terytorialnie komisarzem wyborczym. Złożenie
ślubowania wójt potwierdza podpisem pod treścią ślubowania. Akt ślubowania komisarz
wyborczy przesyła niezwłocznie przewodniczącemu rady. Informację o dacie złożenia
ślubowania komisarz wyborczy podaje do publicznej wiadomości mieszkańców gminy w formie
komunikatu w Biuletynie Informacji Publicznej w terminie 14 dni od dnia złożenia ślubowania.
4.
Uchylanie się od złożenia ślubowania w terminie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia wyników
wyborów wójta jest równoznaczne z odmową złożenia ślubowania.
Art. 30.
1.
Wójt wykonuje uchwały rady gminy i zadania gminy określone przepisami prawa.
2.
Do zadań wójta należy w szczególności:
1)
przygotowywanie projektów uchwał rady gminy;
1a)
opracowywanie programów rozwoju w trybie określonym w przepisach o zasadach prowadzenia
polityki rozwoju;
2)
określanie sposobu wykonywania uchwał;
3)
gospodarowanie mieniem komunalnym;
4)
wykonywanie budżetu;
5)
zatrudnianie i zwalnianie kierowników gminnych jednostek organizacyjnych.
6)
(uchylony)
3.
W realizacji zadań własnych gminy wójt podlega wyłącznie radzie gminy.
Art. 31.
Wójt kieruje bieżącymi sprawami gminy oraz reprezentuje ją na zewnątrz.
Art. 31a.
Wójt opracowuje plan operacyjny ochrony przed powodzią oraz ogłasza i odwołuje pogotowie
i alarm przeciwpowodziowy.
Art. 31b.
1.
Jeżeli w inny sposób nie można usunąć bezpośredniego niebezpieczeństwa dla życia ludzi
lub dla mienia, wójt może zarządzić ewakuację z obszarów bezpośrednio zagrożonych.
2.
W przypadku wprowadzenia stanu klęski żywiołowej wójt działa na zasadach określonych
w odrębnych przepisach.
Art. 32.
(uchylony)
Art. 33.
1.
Wójt wykonuje zadania przy pomocy urzędu gminy.
2.
Organizację i zasady funkcjonowania urzędu gminy określa regulamin organizacyjny,
nadany przez wójta w drodze zarządzenia.
3.
Kierownikiem urzędu jest wójt.
4.
Wójt może powierzyć prowadzenie określonych spraw gminy w swoim imieniu zastępcy wójta
lub sekretarzowi gminy.
5.
Kierownik urzędu wykonuje uprawnienia zwierzchnika służbowego w stosunku do pracowników
urzędu oraz kierowników gminnych jednostek organizacyjnych.
6.
Status prawny pracowników samorządowych określa odrębna ustawa.
Art. 34.
(uchylony)
Art. 35.
1.
Organizację i zakres działania jednostki pomocniczej określa rada gminy odrębnym statutem,
po przeprowadzeniu konsultacji z mieszkańcami.
2.
Statut może przewidywać powołanie jednostki niższego rzędu w ramach jednostki pomocniczej.
3.
Statut jednostki pomocniczej określa w szczególności:
1)
nazwę i obszar jednostki pomocniczej;
2)
zasady i tryb wyborów organów jednostki pomocniczej;
3)
organizację i zadania organów jednostki pomocniczej;
4)
zakres zadań przekazywanych jednostce przez gminę oraz sposób ich realizacji;
5)
zakres i formy kontroli oraz nadzoru organów gminy nad działalnością organów jednostki
pomocniczej.
Art. 35a.
1.
Wyborów do organów jednostek pomocniczych gminy oraz wyborów do organów jednostek
niższego rzędu nie zarządza się na dzień, na który zarządzone zostały wybory do Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej i do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej, wybory Prezydenta
Rzeczypospolitej Polskiej, wybory do Parlamentu Europejskiego w Rzeczypospolitej Polskiej,
wybory do organów stanowiących jednostek samorządu terytorialnego lub wybory wójtów.
2.
Przepis ust. 1 nie dotyczy wyborów do rad dzielnic m.st. Warszawy.
3.
Przepis ust. 1 nie dotyczy zarządzenia wyborów do organów jednostek pomocniczych gminy
lub wyborów do organów jednostek niższego rzędu na dzień, na który zarządzone zostały
wybory uzupełniające do Senatu, przedterminowe, uzupełniające lub ponowne wybory do
organów stanowiących jednostek samorządu terytorialnego lub wybory do nowego organu
stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego, a także przedterminowe lub ponowne
wybory wójta.
Art. 36.
1.
Organem uchwałodawczym w sołectwie jest zebranie wiejskie, a wykonawczym - sołtys.
Działalność sołtysa wspomaga rada sołecka.
2.
Sołtys oraz członkowie rady sołeckiej wybierani są w głosowaniu tajnym, bezpośrednim,
spośród nieograniczonej liczby kandydatów, przez stałych mieszkańców sołectwa uprawnionych
do głosowania.
3.
Sołtys korzysta z ochrony prawnej przysługującej funkcjonariuszom publicznym.
Art. 37.
1.
Organem uchwałodawczym w dzielnicy (osiedlu) jest rada o liczbie członków ustalonej
według art. 17, nie więcej jednak niż 21.
2.
Organem wykonawczym w dzielnicy (osiedlu) jest zarząd. Na czele zarządu stoi przewodniczący.
3.
Przewodniczący zarządu korzysta z ochrony prawnej przysługującej funkcjonariuszom
publicznym.
4.
Statut osiedla może ustalić, że w osiedlu organem uchwałodawczym jest ogólne zebranie
mieszkańców. Ogólne zebranie wybiera zarząd osiedla; art. 36 ust. 2 stosuje się odpowiednio.
Art. 37a.
Przewodniczący organu wykonawczego jednostki pomocniczej może uczestniczyć w pracach
rady gminy na zasadach określonych w statucie gminy, bez prawa udziału w głosowaniu.
Przewodniczący rady gminy jest każdorazowo zobowiązany do zawiadamiania, na takich
samych zasadach jak radnych, przewodniczącego organu wykonawczego jednostki pomocniczej
o sesji rady gminy.
Art. 37b.
1.
Rada gminy może ustanowić zasady, na jakich przewodniczącemu organu wykonawczego jednostki
pomocniczej będzie przysługiwała dieta oraz zwrot kosztów podróży służbowej.
2.
Rada gminy może ustanowić zasady, na jakich członkom organu wykonawczego jednostki
pomocniczej oraz członkom rady dzielnicy (osiedla), rady sołeckiej, będzie przysługiwała
dieta lub zwrot kosztów podróży służbowej.
Art. 38.
Odrębności ustroju gmin, które wykonują zadania o szczególnym charakterze, określają
właściwe ustawy. Dotyczy to w szczególności gmin uzdrowiskowych.
Art. 39.
1.
Decyzje w indywidualnych sprawach z zakresu administracji publicznej wydaje wójt,
o ile przepisy szczególne nie stanowią inaczej.
2.
Wójt może upoważnić swoich zastępców lub innych pracowników urzędu gminy do wydawania
decyzji administracyjnych, o których mowa w ust. 1, w imieniu wójta.
3.
(uchylony)
4.
Do załatwiania indywidualnych spraw z zakresu administracji publicznej rada gminy
może upoważnić również organ wykonawczy jednostki pomocniczej oraz organy jednostek
i podmiotów, o których mowa w art. 9 ust. 1.
5.
Od decyzji wydanej przez wójta lub organ, o którym mowa w ust. 4, służy odwołanie
do samorządowego kolegium odwoławczego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.
Art. 39a.
(uchylony)
Rozdział 4
Akty prawa miejscowego stanowionego przez gminę
Art. 40.
1.
Na podstawie upoważnień ustawowych gminie przysługuje prawo stanowienia aktów prawa
miejscowego obowiązujących na obszarze gminy.
2.
Na podstawie niniejszej ustawy organy gminy mogą wydawać akty prawa miejscowego w
zakresie:
1)
wewnętrznego ustroju gminy oraz jednostek pomocniczych;
2)
organizacji urzędów i instytucji gminnych;
3)
zasad zarządu mieniem gminy;
4)
zasad i trybu korzystania z gminnych obiektów i urządzeń użyteczności publicznej.
3.
W zakresie nieuregulowanym w odrębnych ustawach lub innych przepisach powszechnie
obowiązujących rada gminy może wydawać przepisy porządkowe, jeżeli jest to niezbędne
dla ochrony życia lub zdrowia obywateli oraz dla zapewnienia porządku, spokoju i bezpieczeństwa
publicznego.
4.
Przepisy porządkowe, o których mowa w ust. 3, mogą przewidywać za ich naruszanie karę
grzywny wymierzaną w trybie i na zasadach określonych w prawie o wykroczeniach.
Art. 41.
1.
Akty prawa miejscowego ustanawia rada gminy w formie uchwały.
2.
W przypadku niecierpiącym zwłoki przepisy porządkowe może wydać wójt, w formie zarządzenia.
3.
Zarządzenie, o którym mowa w ust. 2, podlega zatwierdzeniu na najbliższej sesji rady
gminy. Traci ono moc w razie odmowy zatwierdzenia bądź nieprzedstawienia do zatwierdzenia
na najbliższej sesji rady.
4.
W razie nieprzedstawienia do zatwierdzenia lub odmowy zatwierdzenia zarządzenia rada
gminy określa termin utraty jego mocy obowiązującej.
5.
Wójt przesyła przepisy porządkowe do wiadomości wójtom sąsiednich gmin i staroście
powiatu, w którym leży gmina, następnego dnia po ich ustanowieniu.
Art. 41a.
1.
Grupa mieszkańców gminy, posiadających czynne prawa wyborcze do organu stanowiącego,
może wystąpić z obywatelską inicjatywą uchwałodawczą.
2.
Grupa mieszkańców, o której mowa w ust. 1, musi liczyć:
1)
w gminie do 5000 mieszkańców - co najmniej 100 osób;
2)
w gminie do 20 000 mieszkańców - co najmniej 200 osób;
3)
w gminie powyżej 20 000 mieszkańców - co najmniej 300 osób.
3.
Projekt uchwały zgłoszony w ramach obywatelskiej inicjatywy uchwałodawczej staje się
przedmiotem obrad rady gminy na najbliższej sesji po złożeniu projektu, jednak nie
później niż po upływie 3 miesięcy od dnia złożenia projektu.
3a18)Dodany przez art. 6 pkt 3 ustawy, o której mowa w odnośniku 10..
Projekt uchwały o przystąpieniu do sporządzania aktu planowania przestrzennego zgłoszony
w ramach obywatelskiej inicjatywy uchwałodawczej staje się przedmiotem obrad rady
gminy nie później niż po upływie 3 miesięcy od dnia złożenia projektu.
4.
Komitet inicjatywy uchwałodawczej ma prawo wskazywać osoby uprawnione do reprezentowania
komitetu podczas prac rady gminy.
5.
Rada gminy określi w drodze uchwały: szczegółowe zasady wnoszenia inicjatyw obywatelskich,
zasady tworzenia komitetów inicjatyw uchwałodawczych, zasady promocji obywatelskich
inicjatyw uchwałodawczych, formalne wymogi, jakim muszą odpowiadać składane projekty,
z zastrzeżeniem przepisów niniejszej ustawy.
Art. 42.
Zasady i tryb ogłaszania aktów prawa miejscowego określa ustawa z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych
aktów prawnych .
Rozdział 5
Mienie komunalne
Art. 43.
Mieniem komunalnym jest własność i inne prawa majątkowe należące do poszczególnych
gmin i ich związków oraz mienie innych gminnych osób prawnych, w tym przedsiębiorstw.
Art. 44.
Nabycie mienia komunalnego następuje:
1)
na podstawie ustawy - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym;
2)
przez przekazanie gminie mienia w związku z utworzeniem lub zmianą granic gminy w
trybie, o którym mowa w art. 4; przekazanie mienia następuje w drodze porozumienia
zainteresowanych gmin, a w razie braku porozumienia - decyzją Prezesa Rady Ministrów,
podjętą na wniosek ministra właściwego do spraw administracji publicznej;
3)
w wyniku przekazania przez administrację rządową na zasadach określonych przez Radę
Ministrów w drodze rozporządzenia;
4)
w wyniku własnej działalności gospodarczej;
5)
przez inne czynności prawne;
6)
w innych przypadkach określonych odrębnymi przepisami.
Art. 45.
1.
Podmioty mienia komunalnego samodzielnie decydują o przeznaczeniu i sposobie wykorzystania
składników majątkowych, przy zachowaniu wymogów zawartych w odrębnych przepisach prawa.
2.
(uchylony)
Art. 46.
1.
Oświadczenie woli w imieniu gminy w zakresie zarządu mieniem składa jednoosobowo wójt
albo działający na podstawie jego upoważnienia zastępca wójta samodzielnie albo wraz
z inną upoważnioną przez wójta osobą.
2.
(uchylony)
3.
Jeżeli czynność prawna może spowodować powstanie zobowiązań pieniężnych, do jej skuteczności
potrzebna jest kontrasygnata skarbnika gminy (głównego księgowego budżetu) lub osoby
przez niego upoważnionej.
4.
Skarbnik gminy (główny księgowy budżetu), który odmówił kontrasygnaty, dokona jej
jednak na pisemne polecenie zwierzchnika, powiadamiając o tym radę gminy oraz regionalną
izbę obrachunkową.
Art. 47.
1.
Kierownicy jednostek organizacyjnych gminy nieposiadających osobowości prawnej działają
jednoosobowo na podstawie pełnomocnictwa udzielonego przez wójta.
2.
(uchylony)
Art. 48.
1.
Jednostka pomocnicza zarządza i korzysta z mienia komunalnego oraz rozporządza dochodami
z tego źródła w zakresie określonym w statucie. Statut ustala również zakres czynności
dokonywanych samodzielnie przez jednostkę pomocniczą w zakresie przysługującego jej
mienia.
1a.
Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio do jednostki niższego rzędu, o której mowa
w art. 35 ust. 2.
2.
Rada gminy nie może uszczuplić dotychczasowych praw sołectw do korzystania z mienia
bez zgody zebrania wiejskiego.
3.
Wszystkie przysługujące dotychczas mieszkańcom wsi prawa własności, użytkowania lub
inne prawa rzeczowe i majątkowe, zwane dalej mieniem gminnym, pozostają nienaruszone.
4.
Do mienia gminnego mają zastosowanie, z zastrzeżeniem ust. 3, przepisy dotyczące mienia
komunalnego.
Art. 49.
1.
Gmina nie ponosi odpowiedzialności za zobowiązania innych gminnych osób prawnych,
a te nie ponoszą odpowiedzialności za zobowiązania gminy.
2.
W przypadku zniesienia lub podziału gminy odpowiedzialność za jej zobowiązania ponoszą
solidarnie gminy, które przejęły jej mienie.
Art. 50.
1.
Obowiązkiem osób uczestniczących w zarządzaniu mieniem komunalnym jest zachowanie
szczególnej staranności przy wykonywaniu zarządu zgodnie z przeznaczeniem tego mienia
i jego ochrona.
2.
Ochrona mienia obejmuje w szczególności monitoring na terenie nieruchomości i w obiektach
budowlanych stanowiących mienie gminy i na terenie wokół takich nieruchomości i obiektów
budowlanych. Przepisy art. 9a ust. 2-6 stosuje się odpowiednio.
Art. 50a.
1.
Gmina może zawrzeć z inwestorem umowę, na mocy której w zamian za realizację inwestycji
zaspokajającej zbiorowe potrzeby wspólnoty, związanej z zajęciem przez inwestora pasa
drogowego w celu umieszczenia w pasie drogowym urządzeń infrastruktury technicznej
niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego, ustali
stawkę opłaty za zajęcie pasa drogowego w wysokości niższej niż określona w uchwale,
o której mowa w art. 40 ust. 8 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych. Zawarcie umowy następuje z uwzględnieniem przepisów dotyczących pomocy publicznej.
2.
Gmina ogłasza w Biuletynie Informacji Publicznej i na stronie internetowej gminy oraz
w inny sposób zwyczajowo przyjęty na obszarze gminy komunikat o zamiarze zawarcia
umowy. Komunikat zawiera co najmniej wskazanie rodzaju inwestycji zaspokajającej zbiorowe
potrzeby wspólnoty, której realizacji przez inwestora gmina oczekuje, oraz informację
o terminie, w jakim inwestorzy mogą zgłaszać zainteresowanie zawarciem umowy.
3.
Zawarcie umowy poprzedzają negocjacje z inwestorami, którzy zgłosili zainteresowanie
jej zawarciem.
4.
Zawarcie umowy nie może nastąpić przed upływem 30 dni od dnia upływu terminu na zgłoszenie
zainteresowania jej zawarciem, wskazanego w komunikacie.
5.
Umowa określa co najmniej:
1)
rodzaj inwestycji wraz ze wskazaniem celu, któremu ma służyć jej zawarcie z punktu
widzenia zaspokojenia zbiorowych potrzeb wspólnoty;
2)
sposób, miejsce i szczegółowe warunki realizacji inwestycji;
3)
wysokość stawki opłaty za zajęcie pasa drogowego w odniesieniu do umieszczanych w
pasie drogowym urządzeń infrastruktury technicznej związanych z realizacją inwestycji.
6.
Wysokość stawki opłaty, o której mowa w ust. 5 pkt 3, ustala się:
1)
w oparciu o dane o przewidywanej liczbie metrów kwadratowych pasa drogowego zajętych
przez urządzenia infrastruktury technicznej niezwiązane z potrzebami zarządzania drogami
lub potrzebami ruchu drogowego, umieszczane w pasie drogowym w związku z realizacją
inwestycji;
2)
w oparciu o dane o przewidywanych przychodach inwestora z realizowanej inwestycji
w okresie 5 lat od jej zakończenia;
3)
na poziomie umożliwiającym odzyskanie przez inwestora różnicy między przewidywaną
wartością bieżącą netto inwestycji w terminie, o którym mowa w pkt 2, uwzględniającą
obowiązek ponoszenia opłat za zajęcie pasa drogowego obliczonych według wysokości
stawek opłat określonych w uchwale, o której mowa w art. 40 ust. 8 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, a przewidywaną wartością bieżącą netto inwestycji w tym terminie, uwzględniającą
rozsądny zysk z inwestycji.
7.
Umowa jest zawierana pod rygorem nieważności w formie aktu notarialnego.
8.
Informacja o zawarciu umowy wraz z jej treścią podlega niezwłocznej publikacji w Biuletynie
Informacji Publicznej i na stronie internetowej gminy oraz w inny sposób zwyczajowo
przyjęty na obszarze gminy.
9.
Do zmiany umowy stosuje się przepisy ust. 2-8.
Rozdział 6
Gminna gospodarka finansowa
Art. 51.
1.
Gmina samodzielnie prowadzi gospodarkę finansową na podstawie uchwały budżetowej gminy.
2.
(uchylony)
3.
Statut gminy określa uprawnienia jednostki pomocniczej do prowadzenia gospodarki finansowej
w ramach budżetu gminy.
Art. 52.
(uchylony)
Art. 53.
(uchylony)
Art. 54.
1.
Dochody gminy są określone w odrębnych ustawach.
2.
Dochodami gminy mogą być także wpływy z samoopodatkowania mieszkańców. Samoopodatkowanie
może nastąpić wyłącznie w drodze referendum gminnego, o którym mowa w art. 2 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 15 września 2000 r. o referendum lokalnym.
Art. 55.
(uchylony)
Art. 56.
(uchylony)
Art. 57.
(uchylony)
Art. 58.
1.
Uchwały i zarządzenia organów gminy dotyczące zobowiązań finansowych wskazują źródła,
z których zobowiązania te zostaną pokryte.
2.
Uchwały rady gminy, o których mowa w ust. 1, zapadają bezwzględną większością głosów
w obecności co najmniej połowy ustawowego składu rady.
Art. 59.
Dyspozycja środkami pieniężnymi gminy jest oddzielona od kasowego jej wykonania.
2.
(uchylony)
Art. 60.
1.
Za prawidłową gospodarkę finansową gminy odpowiada wójt.
2.
Wójtowi przysługuje wyłączne prawo:
1)
zaciągania zobowiązań mających pokrycie w ustalonych w uchwale budżetowej kwotach
wydatków, w ramach upoważnień udzielonych przez radę gminy;
2)
emitowania papierów wartościowych, w ramach upoważnień udzielonych przez radę gminy;
3)
dokonywania wydatków budżetowych;
4)
zgłaszania propozycji zmian w budżecie gminy;
5)
dysponowania rezerwami budżetu gminy;
6)
blokowania środków budżetowych, w przypadkach określonych ustawą.
Art. 61.
1.
Gospodarka finansowa gminy jest jawna.
2.
Wójt niezwłocznie ogłasza uchwałę budżetową i sprawozdanie z jej wykonania w trybie
przewidzianym dla aktów prawa miejscowego.
3.
Wójt informuje mieszkańców gminy o założeniach projektu budżetu, kierunkach polityki
społecznej i gospodarczej oraz wykorzystywaniu środków budżetowych.
Art. 62.
Kontrolę gospodarki finansowej gmin i związków sprawują regionalne izby obrachunkowe.
2.
(uchylony)
Art. 63.
(uchylony)
Rozdział 7
Związki i porozumienia międzygminne
Art. 64.
1.
W celu wspólnego wykonywania zadań publicznych gminy mogą tworzyć związki międzygminne.
Związek międzygminny może być tworzony również w celu wspólnej obsługi, o której mowa
w art. 10a.
2.
Uchwały o utworzeniu związku podejmują rady zainteresowanych gmin.
3.
Prawa i obowiązki gmin uczestniczących w związku międzygminnym, związane z wykonywaniem
zadań przekazanych związkowi, przechodzą na związek z dniem ogłoszenia statutu związku.
4.
Obowiązek utworzenia związku może być nałożony tylko w drodze ustawy, która określa
zadania związku i tryb zatwierdzenia jego statutu.
5.
Do związków międzygminnych stosuje się odpowiednio art. 8 ust. 2-5 i art. 39 ust.
4.
Art. 65.
1.
Związek wykonuje zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność.
2.
Związek posiada osobowość prawną.
Art. 66.
Gmina informuje wojewodę o zamiarze przystąpienia do związku.
Art. 67.
1.
Utworzenie związku oraz przystąpienie gminy do związku wymagają przyjęcia jego statutu
bezwzględną większością głosów ustawowego składu rady odpowiednio przez rady zainteresowanych
gmin albo radę zainteresowanej gminy.
1a.
Projekt statutu związku podlega uzgodnieniu z wojewodą.
1b.
Zajęcie stanowiska przez wojewodę następuje w terminie 30 dni od dnia doręczenia projektu
statutu. Przepisy art. 89 ust. 2 i art. 98 stosuje się odpowiednio.
1c.
W postępowaniu w sprawie uzgodnienia projektu statutu związku gminy zamierzające utworzyć
związek reprezentuje wójt jednej z gmin upoważniony przez wójtów pozostałych gmin.
2.
Statut związku powinien określać:
1)
nazwę i siedzibę związku;
2)
uczestników i czas trwania związku;
3)
zadania związku;
4)
organy związku, ich strukturę, zakres i tryb działania;
5)
zasady korzystania z obiektów i urządzeń związku;
6)
zasady udziału w kosztach wspólnej działalności, zyskach i pokrywania strat związku;
7)
zasady przystępowania i występowania członków oraz zasady rozliczeń majątkowych;
8)
zasady i tryb likwidacji związku;
9)
inne zasady określające współdziałanie.
2a.
Statut związku podlega ogłoszeniu w wojewódzkim dzienniku urzędowym.
2b.
Związek nabywa osobowość prawną z dniem ogłoszenia statutu.
3.
(uchylony)
Art. 67a.
1.
Zmiany statutu związku dokonuje zgromadzenie związku w formie uchwały. Przepisy art.
67 ust. 1a i 1b stosuje się odpowiednio.
2.
Uchwałę zmieniającą statut związku przewodniczący zgromadzenia związku przekazuje
w terminie 7 dni od dnia jej podjęcia radom gmin uczestniczących w związku, a w przypadku
gdy uchwała zmieniająca dotyczy przystąpienia do związku nowej gminy - również radzie
tej gminy.
3.
Rada gminy może, w formie uchwały, wnieść sprzeciw w stosunku do uchwały zmieniającej
statut związku w terminie 30 dni od dnia doręczenia tej uchwały. Wniesienie sprzeciwu
wstrzymuje wykonanie uchwały zmieniającej statut związku.
4.
Zmiana statutu związku podlega ogłoszeniu w wojewódzkim dzienniku urzędowym.
Art. 67b.
1.
Związek podlega likwidacji na zasadach i w trybie określonych w statucie.
2.
Po zakończeniu likwidacji związek przekazuje wojewodzie informację o zakończeniu likwidacji
oraz wniosek o wykreślenie związku z rejestru, o którym mowa w art. 68 ust. 1.
3.
Informacja o wykreśleniu związku z rejestru, o którym mowa w art. 68 ust. 1, podlega
ogłoszeniu w wojewódzkim dzienniku urzędowym.
Art. 68.
1.
Rejestr związków prowadzi minister właściwy do spraw administracji publicznej.
1a.
Wpisu w rejestrze związków międzygminnych dokonuje się na podstawie zgłoszenia wojewody.
1b.
Zgłoszenie, o którym mowa w ust. 1a, może dotyczyć:
1)
rejestracji związku międzygminnego;
2)
zmiany statutu związku międzygminnego;
3)
wykreślenia związku międzygminnego z rejestru związków międzygminnych.
1c.
Zgłoszenie, o którym mowa w ust. 1a, zawiera oświadczenie o zgodności z prawem uchwał
stanowiących podstawę do dokonania zgłoszenia.
1d.
Zgłoszenie, o którym mowa w ust. 1a, opatruje się kwalifikowanym podpisem elektronicznym.
2.
(uchylony)
3.
Minister właściwy do spraw administracji publicznej określi, w drodze rozporządzenia:
1)
tryb postępowania w sprawach:
a)
rejestracji związku międzygminnego,
b)
rejestracji zmiany statutu związku międzygminnego,
c)
wykreślenia związku międzygminnego z rejestru związków międzygminnych,
2)
wzór zgłoszenia w sprawie rejestracji związku międzygminnego,
3)
wzór zgłoszenia w sprawie zmiany statutu związku międzygminnego,
4)
wzór zgłoszenia w sprawie wykreślenia związku międzygminnego z rejestru związków międzygminnych,
5)
dokumentację niezbędną do sporządzenia zgłoszeń, o których mowa w pkt 2-4,
6)
sposób prowadzenia rejestru związków międzygminnych, w tym sposób dokonywania wpisów
w tym rejestrze,
7)
zakres danych podlegających wpisowi do rejestru związków międzygminnych,
8)
tryb ogłaszania statutu związku międzygminnego, zmiany tego statutu oraz informacji
o wykreśleniu związku międzygminnego z rejestru związków międzygminnych
- mając na uwadze konieczność zapewnienia sprawności postępowania w sprawach dokonywania
wpisów w rejestrze związków międzygminnych oraz ogłaszania aktów i informacji, o których
mowa w pkt 8, jednolitości zgłoszeń oraz uwzględniając, że rejestr związków międzygminnych
powinien zawierać w szczególności nazwę związku międzygminnego i jego siedzibę, oznaczenie
gmin uczestniczących w związku oraz wskazanie zadań związku.
Art. 69.
1.
Organem stanowiącym i kontrolnym związku jest zgromadzenie związku, zwane dalej zgromadzeniem.
2.
W zakresie zadań zleconych związkowi zgromadzenie wykonuje kompetencje przysługujące
radzie gminy.
3.
Do zgromadzenia związku stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące rady gminy.
Art. 70.
1.
W skład zgromadzenia wchodzą wójtowie gmin uczestniczących w związku.
2.
Na wniosek wójta rada gminy może powierzyć reprezentowanie gminy w zgromadzeniu zastępcy
wójta albo radnemu.
3.
Statut może przyznawać określonym gminom więcej niż jeden głos w zgromadzeniu. Dodatkowych
przedstawicieli wyznacza zainteresowana rada gminy.
Art. 71.
Uchwały zgromadzenia są podejmowane bezwzględną większością głosów statutowej liczby
członków zgromadzenia.
Art. 72.
1.
Członek zgromadzenia może wnieść pisemny sprzeciw w stosunku do uchwały zgromadzenia
w ciągu 7 dni od dnia jej podjęcia.
2.
Wniesienie sprzeciwu wstrzymuje wykonanie uchwały i wymaga ponownego rozpatrzenia
sprawy.
3.
Sprzeciw nie może być zgłoszony do uchwały podjętej w wyniku ponownego rozpatrzenia
sprawy.
4.
Przepisów ust. 1-3 nie stosuje się do związków międzygminnych utworzonych na podstawie
art. 64 ust. 4.
Art. 73.
1.
Organem wykonawczym związku jest zarząd.
2.
Zarząd związku jest powoływany i odwoływany przez zgromadzenie spośród jego członków.
3.
O ile statut tak stanowi, dopuszczalny jest wybór członków zarządu spoza członków
zgromadzenia w liczbie nieprzekraczającej 1/3 składu zarządu związku.
4.
(uchylony)
5.
(uchylony)
Art. 73a.
1.
Do gospodarki finansowej związku międzygminnego stosuje się odpowiednio przepisy o
gospodarce finansowej gmin.
2.
Plan finansowy związku uchwala zgromadzenie związku.
Art. 73b.
1.
Do związku międzygminnego może przystąpić powiat. W takim przypadku następuje przekształcenie
związku międzygminnego w związek powiatowo-gminny, o którym mowa w art. 72a ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym.
2.
Do przekształcenia, o którym mowa w ust. 1, przepisy art. 72c ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym stosuje się odpowiednio.
Art. 74.
1.
Gminy mogą zawierać porozumienia międzygminne w sprawie powierzenia jednej z nich
określonych przez nie zadań publicznych.
2.
Gmina wykonująca zadania publiczne objęte porozumieniem przejmuje prawa i obowiązki
pozostałych gmin, związane z powierzonymi jej zadaniami, a gminy te mają obowiązek
udziału w kosztach realizacji powierzonego zadania.
3.
Stroną porozumienia międzygminnego, o którym mowa w art. 10g ust. 4, może być również
powiat.
Art. 75.
(uchylony)
Rozdział 8
(uchylony)
Rozdział 9
Stowarzyszenia gmin
Art. 84.
1.
W celu wspierania idei samorządu terytorialnego oraz obrony wspólnych interesów, gminy
mogą tworzyć stowarzyszenia, w tym również z powiatami i województwami.
2.
Organizację, zadania oraz tryb pracy stowarzyszenia określa jego statut.
3.
Do stowarzyszeń gmin stosuje się odpowiednio przepisy Prawa o stowarzyszeniach, z
tym że dla założenia stowarzyszenia wymaganych jest co najmniej 3 założycieli.
Art. 84a.
Zasady przystępowania gminy do międzynarodowych zrzeszeń społeczności lokalnych i
regionalnych określają odrębne przepisy.
Rozdział 10
Nadzór nad działalnością gminną
Art. 85.
Nadzór nad działalnością gminną sprawowany jest na podstawie kryterium zgodności z
prawem.
Art. 86.
Organami nadzoru są Prezes Rady Ministrów i wojewoda, a w zakresie spraw finansowych
- regionalna izba obrachunkowa.
Art. 87.
Organy nadzoru mogą wkraczać w działalność gminną tylko w przypadkach określonych
ustawami.
Art. 88.
Organy nadzoru mają prawo żądania informacji i danych, dotyczących organizacji i funkcjonowania
gminy, niezbędnych do wykonywania przysługujących im uprawnień nadzorczych.
Art. 89.
1.
Jeżeli prawo uzależnia ważność rozstrzygnięcia organu gminy od jego zatwierdzenia,
uzgodnienia lub zaopiniowania przez inny organ, zajęcie stanowiska przez ten organ
powinno nastąpić nie później niż w ciągu 14 dni od dnia doręczenia tego rozstrzygnięcia
lub jego projektu, z zastrzeżeniem ust. 1a.
1a.
Termin, o którym mowa w ust. 1, wynosi 30 dni, jeżeli zatwierdzenie, uzgodnienie lub
zaopiniowanie wymagane jest od organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego.
2.
Jeżeli organ, o którym mowa w ust. 1 lub 1a, nie zajmie stanowiska w sprawie, rozstrzygnięcie
uważa się za przyjęte w brzmieniu przedłożonym przez gminę, z upływem terminu określonego
w ust. 1 lub 1a.
3.
Do zatwierdzania, uzgadniania lub opiniowania przez organy gminy rozstrzygnięć innych
organów przepisy ust. 1, 1a i 2 stosuje się odpowiednio.
Art. 90.
1.
Wójt obowiązany jest do przedłożenia wojewodzie uchwał rady gminy w ciągu 7 dni od
dnia ich podjęcia. Akty ustanawiające przepisy porządkowe wójt przekazuje w ciągu
2 dni od ich ustanowienia.
2.
Wójt przedkłada regionalnej izbie obrachunkowej, na zasadach określonych w ust. 1,
uchwałę budżetową, uchwałę w sprawie absolutorium oraz inne uchwały rady gminy i zarządzenia
wójta objęte zakresem nadzoru regionalnej izby obrachunkowej.
Art. 91.
1.
Uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. O nieważności
uchwały lub zarządzenia w całości lub w części orzeka organ nadzoru w terminie nie
dłuższym niż 30 dni od dnia doręczenia uchwały lub zarządzenia, w trybie określonym
w art. 90.
2.
Organ nadzoru, wszczynając postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności uchwały
lub zarządzenia albo w toku tego postępowania, może wstrzymać ich wykonanie.
2a.
Przepisu ust. 2 nie stosuje się do uchwały lub zarządzenia o zaskarżeniu rozstrzygnięcia
nadzorczego do sądu administracyjnego.
3.
Rozstrzygnięcie nadzorcze powinno zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne oraz pouczenie
o dopuszczalności wniesienia skargi do sądu administracyjnego.
4.
W przypadku nieistotnego naruszenia prawa organ nadzoru nie stwierdza nieważności
uchwały lub zarządzenia, ograniczając się do wskazania, iż uchwałę lub zarządzenie
wydano z naruszeniem prawa.
5.
Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego stosuje się odpowiednio.
Art. 92.
1.
Stwierdzenie przez organ nadzoru nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy
wstrzymuje ich wykonanie z mocy prawa w zakresie objętym stwierdzeniem nieważności,
z dniem doręczenia rozstrzygnięcia nadzorczego.
2.
Przepisu ust. 1 nie stosuje się do uchwały lub zarządzenia o zaskarżeniu rozstrzygnięcia
nadzorczego do sądu administracyjnego.
Art. 92a.
1.
W przypadku złożenia przez organ gminy skargi na rozstrzygnięcie nadzorcze, sąd administracyjny
wyznacza rozprawę nie później niż w ciągu 30 dni od dnia wpłynięcia skargi do sądu.
2.
W przypadku złożenia skargi na rozstrzygnięcie, o którym mowa w art. 96 ust. 2 i art.
97 ust. 1, sąd administracyjny rozpatruje tę skargę w terminie 30 dni. Skargę kasacyjną
Naczelny Sąd Administracyjny rozpatruje w terminie 30 dni.
Art. 93.
1.
Po upływie terminu wskazanego w art. 91 ust. 1 organ nadzoru nie może we własnym zakresie
stwierdzić nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy. W tym przypadku organ
nadzoru może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego.
2.
W przypadku, o którym mowa w ust. 1, wydanie postanowienia o wstrzymaniu wykonania
uchwały lub zarządzenia należy do sądu.
Art. 94.
1.
Nie stwierdza się nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy po upływie jednego
roku od dnia ich podjęcia, chyba że uchybiono obowiązkowi przedłożenia uchwały lub
zarządzenia w terminie określonym w art. 90 ust. 1, albo jeżeli są one aktem prawa
miejscowego.
2.
Jeżeli nie stwierdzono nieważności uchwały lub zarządzenia z powodu upływu terminu
określonego w ust. 1, a istnieją przesłanki stwierdzenia nieważności, sąd administracyjny
orzeka o ich niezgodności z prawem. Uchwała lub zarządzenie tracą moc prawną z dniem
orzeczenia o ich niezgodności z prawem. Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego co do skutków takiego orzeczenia stosuje się odpowiednio.
Art. 95.
(uchylony)
Art. 96.
1.
W razie powtarzającego się naruszenia przez radę gminy Konstytucji lub ustaw, Sejm, na wniosek Prezesa Rady Ministrów, może w drodze uchwały rozwiązać
radę gminy. W przypadku rozwiązania rady gminy Prezes Rady Ministrów, na wniosek ministra
właściwego do spraw administracji publicznej, wyznacza osobę, która do czasu wyboru
rady gminy pełni jej funkcję.
2.
Jeżeli powtarzającego się naruszenia Konstytucji lub ustaw dopuszcza się wójt, wojewoda wzywa wójta do zaprzestania naruszeń, a jeżeli
wezwanie to nie odnosi skutku - występuje z wnioskiem do Prezesa Rady Ministrów o
odwołanie wójta. W przypadku odwołania wójta Prezes Rady Ministrów, na wniosek ministra
właściwego do spraw administracji publicznej, wyznacza osobę, która do czasu wyboru
wójta pełni jego funkcję.
Art. 97.
1.
W razie nierokującego nadziei na szybką poprawę i przedłużającego się braku skuteczności
w wykonywaniu zadań publicznych przez organy gminy, Prezes Rady Ministrów, na wniosek
ministra właściwego do spraw administracji publicznej, może zawiesić organy gminy
i ustanowić zarząd komisaryczny na okres do dwóch lat, nie dłużej jednak niż do wyboru
rady oraz wójta na kolejną kadencję.
2.
Ustanowienie zarządu komisarycznego może nastąpić po uprzednim przedstawieniu zarzutów
organom gminy i wezwaniu ich do niezwłocznego przedłożenia programu poprawy sytuacji
gminy.
3.
Komisarza rządowego powołuje Prezes Rady Ministrów na wniosek wojewody, zgłoszony
za pośrednictwem ministra właściwego do spraw administracji publicznej.
4.
Komisarz rządowy przejmuje wykonywanie zadań i kompetencji organów gminy z dniem powołania.
Art. 98.
1.
Rozstrzygnięcia organu nadzorczego dotyczące gminy, w tym rozstrzygnięcia, o których
mowa w art. 96 ust. 2 i art. 97 ust. 1, a także stanowisko zajęte w trybie art. 89,
podlegają zaskarżeniu do sądu administracyjnego z powodu niezgodności z prawem w terminie
30 dni od dnia ich doręczenia.
2.
Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio do rozstrzygnięć dotyczących organów związków
i porozumień międzygminnych.
3.
Do złożenia skargi uprawniona jest gmina lub związek międzygminny, których interes
prawny, uprawnienie albo kompetencja zostały naruszone. Podstawą do wniesienia skargi
jest uchwała lub zarządzenie organu, który podjął uchwałę lub zarządzenie albo którego
dotyczy rozstrzygnięcie nadzorcze.
3a.
Do złożenia skargi na rozstrzygnięcie organu nadzorczego, dotyczące uchwały rady gminy,
doręczone po upływie kadencji rady, uprawniona jest rada gminy następnej kadencji
w terminie 30 dni od dnia wyboru przewodniczącego rady.
4.
Do postępowania w sprawach, o których mowa w ust. 1 i 2, stosuje się odpowiednio przepisy
o zaskarżaniu do sądu administracyjnego decyzji w indywidualnych sprawach z zakresu
administracji publicznej.
5.
Rozstrzygnięcia nadzorcze stają się prawomocne z upływem terminu do wniesienia skargi
bądź z datą oddalenia lub odrzucenia skargi przez sąd.
Art. 98a.
1.
Jeżeli właściwy organ gminy, wbrew obowiązkowi wynikającemu z przepisów art. 383 §
2 i 6 oraz art. 492 § 2 i 5 ustawy, o której mowa w art. 24b ust. 6, oraz art. 5 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ograniczeniu
prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne, w zakresie dotyczącym odpowiednio wygaśnięcia mandatu radnego, wygaśnięcia mandatu
wójta, odwołania ze stanowiska albo rozwiązania umowy o pracę z zastępcą wójta, sekretarzem
gminy, skarbnikiem gminy, kierownikiem jednostki organizacyjnej gminy i osobą zarządzającą
lub członkiem organu zarządzającego gminną osobą prawną, nie podejmuje uchwały, nie
odwołuje ze stanowiska lub nie rozwiązuje umowy o pracę, wojewoda wzywa organ gminy
do podjęcia odpowiedniego aktu w terminie 30 dni.
1a.
Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio do obowiązków, o których mowa w art. 6a ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o pracownikach samorządowych .
2.
W razie bezskutecznego upływu terminu określonego w ust. 1, wojewoda, po powiadomieniu
ministra właściwego do spraw administracji publicznej, wydaje zarządzenie zastępcze.
3.
Przepis art. 98 stosuje się odpowiednio, z tym że uprawniona do złożenia skargi jest
również osoba, której interesu prawnego lub uprawnienia dotyczy zarządzenie zastępcze.
Art. 99.
1.
(uchylony)
1a.
Przepisy o nadzorze nad gminami stosuje się odpowiednio do związków i porozumień międzygminnych.
2.
W sprawach związków i porozumień międzygminnych, wykraczających poza granice województwa,
organy nadzorcze działają w zakresie swojej właściwości miejscowej i za pośrednictwem
organów nadzorczych właściwych ze względu na siedzibę władz związku lub porozumienia,
chyba że statut związku lub porozumienie przekazuje uprawnienia nadzorcze Prezesowi
Rady Ministrów.
Art. 100.
Postępowanie sądowe, o którym mowa w artykułach poprzedzających, jest wolne od opłat
sądowych.
Art. 101.
1.
Każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem,
podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć
uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego.
2.
Przepisu ust. 1 nie stosuje się, jeżeli w sprawie orzekał już sąd administracyjny
i skargę oddalił.
2a.
Skargę na uchwałę lub zarządzenie, o których mowa w ust. 1, można wnieść do sądu administracyjnego
w imieniu własnym lub reprezentując grupę mieszkańców gminy, którzy na to wyrażą pisemną
zgodę.
3.
(uchylony)
4.
W sprawach, o których mowa w ust. 1, stosuje się odpowiednio art. 94.
Art. 101a.
1.
Przepisy art. 101 stosuje się odpowiednio, gdy organ gminy nie wykonuje czynności
nakazanych prawem albo przez podejmowane czynności prawne lub faktyczne narusza prawa
osób trzecich.
2.
W przypadkach, o których mowa w ust. 1, sąd administracyjny może nakazać organowi
nadzoru wykonanie niezbędnych czynności na rzecz skarżącego, na koszt i ryzyko gminy.
Art. 102.
Przepisów rozdziału niniejszego nie stosuje się do decyzji indywidualnych w sprawach
z zakresu administracji publicznej, wydawanych przez organy gmin, ich związków lub
samorządowe kolegia odwoławcze. Kontrolę instancyjną w tym zakresie oraz nadzór pozainstancyjny
i kontrolę sprawowaną przez sąd określają przepisy odrębne.
Art. 102a.
(uchylony)
Rozdział 11
Przepis końcowy
Art. 103.
Ustawa wchodzi w życie w terminie19)Ustawa weszła w życie z dniem 27 maja 1990 r. na podstawie art. 1 ustawy z dnia 10
maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę
o pracownikach samorządowych (Dz. U. poz. 191, 253 i 541, z 1991 r. poz. 151, z 1992 r.
poz. 20, z 1993 r. poz. 180, z 1994 r. poz. 3 i 285, z 1996 r. poz. 102 i 496, z 1997 r.
poz. 43, z 2002 r. poz. 1271, z 2004 r. poz. 1492, z 2017 r. poz. 653 oraz z 2020 r.
poz. 462), która weszła w życie z dniem 27 maja 1990 r. i na zasadach określonych ustawą - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym, z wyjątkiem art. 5 ust. 4 i art. 17, które wchodzą w życie z dniem ogłoszenia20)Ustawa została ogłoszona w dniu 19 marca 1990 r..
1)
Dodany przez art. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 9 marca 2023 r. o zmianie ustawy o
samorządzie gminnym, ustawy o samorządzie powiatowym oraz ustawy o samorządzie województwa
(Dz. U. poz. 572), która weszła w życie z dniem 11 kwietnia 2023 r.
2)
Dodany przez art. 1 pkt 1 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 1.
3)
Dodany przez art. 1 pkt 1 lit. c ustawy, o której mowa w odnośniku 1.
4)
W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 1 lit. d ustawy, o której mowa w odnośniku
1.
5)
Dodany przez art. 1 pkt 1 lit. e ustawy, o której mowa w odnośniku 1.
6)
Dodany przez art. 1 pkt 1 lit. f ustawy, o której mowa w odnośniku 1.
7)
Dodany przez art. 1 pkt 2 ustawy, o której mowa w odnośniku 1.
8)
Z dniem 6 października 2006 r. na podstawie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia
26 września 2006 r. sygn. akt K 1/06 (Dz. U. poz. 1337).
9)
W tym brzmieniu obowiązuje do wejścia w życie zmiany, o której mowa w odnośniku 10.
10)
W brzmieniu ustalonym przez art. 6 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie
ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw
(Dz. U. poz. 1688), która weszła w życie z dniem 24 września 2023 r.; wejdzie w życie
z dniem 1 stycznia 2026 r.
11)
Dodany przez art. 6 pkt 1 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 10; wejdzie w życie
z dniem 1 stycznia 2026 r.
12)
W brzmieniu ustalonym przez art. 6 pkt 1 lit. c ustawy, o której mowa w odnośniku
10.
13)
Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2023 r.
poz. 1506, 1597, 1688, 1890, 2029 i 2739.
14)
W brzmieniu ustalonym przez art. 6 pkt 1 lit. d ustawy, o której mowa w odnośniku
10.
15)
W brzmieniu ustalonym przez art. 6 pkt 2 ustawy, o której mowa w odnośniku 10.
16)
Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2023 r.
poz. 1273, 1407, 1429, 1641, 1693 i 1872.
17)
Dodany przez art. 1 ustawy z dnia 26 maja 2023 r. o zmianie ustawy o samorządzie gminnym,
ustawy o społecznych formach rozwoju mieszkalnictwa, ustawy o gospodarce nieruchomościami,
ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U.
poz. 1463), która weszła w życie z dniem 31 sierpnia 2023 r.
18)
Dodany przez art. 6 pkt 3 ustawy, o której mowa w odnośniku 10.
19)
Ustawa weszła w życie z dniem 27 maja 1990 r. na podstawie art. 1 ustawy z dnia 10
maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę
o pracownikach samorządowych (Dz. U. poz. 191, 253 i 541, z 1991 r. poz. 151, z 1992 r.
poz. 20, z 1993 r. poz. 180, z 1994 r. poz. 3 i 285, z 1996 r. poz. 102 i 496, z 1997 r.
poz. 43, z 2002 r. poz. 1271, z 2004 r. poz. 1492, z 2017 r. poz. 653 oraz z 2020 r.
poz. 462), która weszła w życie z dniem 27 maja 1990 r.
20)
Ustawa została ogłoszona w dniu 19 marca 1990 r.