Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiejz dnia 10 kwietnia 2024 r.w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o referendum ogólnokrajowym
Spis treści
- Treść obwieszczenia
- Załącznik - Tekst jednolity ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o referendum ogólnokrajowym
- Rozdział 1 - Przepisy ogólne
- Rozdział 2 - Organy do spraw referendum
- Rozdział 3 - Karta do głosowania, sposób głosowania i warunki ważności głosu
- Rozdział 4 - Ustalenie wyników głosowania i wyniku referendum
- Rozdział 5 - Ważność referendum
- Rozdział 6 - Kampania referendalna i jej finansowanie
- Rozdział 7 - Finansowanie referendum z budżetu państwa
- Rozdział 8 - Referendum w sprawach o szczególnym znaczeniu dla państwa
- Rozdział 9 - Referendum w sprawie wyrażenia zgody na ratyfikację umowy międzynarodowej
- Rozdział 10 - Referendum zatwierdzające zmianę Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej
- Rozdział 11 - Przepisy karne
- Rozdział 12 - Przepisy szczególne
- Rozdział 13 - Zmiany w przepisach obowiązujących, przepisy przejściowe i końcowe
Treść obwieszczenia
1.
Na podstawie art. 16 ust. 1 zdanie pierwsze ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych
i niektórych innych aktów prawnych ogłasza się w załączniku do niniejszego obwieszczenia jednolity tekst ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o referendum ogólnokrajowym , z uwzględnieniem zmian wprowadzonych:
1)
ustawą z dnia 26 stycznia 2023 r. o zmianie ustawy - Kodeks wyborczy oraz niektórych
innych ustaw ,
2)
ustawą z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o referendum ogólnokrajowym
oraz zmian wynikających z przepisów ogłoszonych przed dniem 9 kwietnia 2024 r.
2.
Podany w załączniku do niniejszego obwieszczenia tekst jednolity ustawy nie obejmuje:
1)
art. 19 ustawy z dnia 26 stycznia 2023 r. o zmianie ustawy - Kodeks wyborczy oraz
niektórych innych ustaw , który stanowi:
„
Art. 19.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem:
1)
art. 1 pkt 3, 4 i 120, art. 10 ust. 1 i art. 13 ust. 1, które wchodzą w życie z dniem
następującym po dniu ogłoszenia;
2)
art. 1 pkt 1 lit. a i c, pkt 5 lit. b, c, e i h, pkt 6, 7, 13-34, pkt 36 lit. a tiret
pierwsze podwójne tiret drugie oraz tiret trzecie, pkt 44 lit. a, pkt 45 lit. c i
d, pkt 46-48, pkt 73 lit. a, pkt 74, 75, 86-88, 93, 95, 96, 105-107, 111, 112, 117,
119, pkt 126 lit. b oraz art. 5 pkt 2, art. 6, art. 8, art. 9, art. 12 i art. 14,
które wchodzą w życie w terminie określonym w komunikacie Prezesa Rady Ministrów wydanym
na podstawie art. 15 ust. 1 pkt 7;
3)
art. 1 pkt 42 lit. c i pkt 58, które wchodzą w życie w terminie określonym w komunikacie
Prezesa Rady Ministrów wydanym na podstawie art. 15 ust. 1 pkt 8.
”
;
2)
art. 2 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o referendum ogólnokrajowym , który stanowi:
„
Art. 2.
Ustawa wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia.
”
.
Załącznik - Tekst jednolity ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o referendum ogólnokrajowym
Rozdział 1
Przepisy ogólne
Art. 1.
Ustawa reguluje zasady i tryb przeprowadzania referendum ogólnokrajowego, o którym
mowa w art. 125 i w art. 90 ust. 3 oraz w art. 235 ust. 6 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
Art. 2.
1.
Obywatele polscy, w drodze głosowania, wyrażają swoją wolę co do sposobu rozstrzygnięcia
sprawy poddanej pod referendum.
2.
Referendum polega na udzieleniu na urzędowej karcie do głosowania pozytywnej lub negatywnej
odpowiedzi na postawione pytanie albo pytania lub na dokonaniu wyboru między zaproponowanymi
wariantami rozwiązań.
Art. 3.
1.
Prawo udziału w referendum ma obywatel polski, jeżeli najpóźniej w dniu głosowania
kończy 18 lat.
2.
Nie mają prawa udziału w referendum osoby:
1)
pozbawione praw publicznych prawomocnym orzeczeniem sądowym;
2)
pozbawione praw wyborczych prawomocnym orzeczeniem Trybunału Stanu;
3)
ubezwłasnowolnione prawomocnym orzeczeniem sądowym.
Art. 4.
1.
Referendum wyznacza się na dzień wolny od pracy.
2.
Głosowanie w referendum może być przeprowadzone w ciągu jednego albo dwóch dni.
3.
Jeżeli głosowanie w referendum przeprowadza się w ciągu dwóch dni, termin głosowania
określa się na dzień wolny od pracy oraz dzień go poprzedzający.
Art. 5.
1.
Głosować można tylko osobiście.
2.
Głosowanie odbywa się w lokalu obwodowej komisji do spraw referendum, w ciągu jednego
dnia lub dwu kolejnych dni.
3.
Jeżeli głosowanie w referendum przeprowadza się w ciągu jednego dnia, głosowanie odbywa
się bez przerwy od godziny 600 do 2200.
4.
Jeżeli głosowanie w referendum przeprowadza się w ciągu dwóch dni, głosowanie odbywa
się każdego z tych dni bez przerwy od godziny 600 do 2000, a przerwa następuje od godziny 2000 pierwszego dnia do godziny 600 drugiego dnia.
5.
Do trybu przeprowadzenia głosowania stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. - Kodeks wyborczy .
Art. 6.
1.
Głosowanie w referendum przeprowadza się:
1)
w stałych obwodach głosowania, utworzonych na podstawie przepisów ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. - Kodeks wyborczy;
2)
w obwodach głosowania utworzonych w szpitalach i w zakładach pomocy społecznej;
3)
w obwodach głosowania utworzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych oraz w
oddziałach zewnętrznych tych zakładów i aresztów;
4)
w obwodach głosowania utworzonych dla obywateli polskich przebywających za granicą;
5)
w obwodach głosowania utworzonych dla obywateli polskich przebywających na polskich
statkach morskich.
2.
Do obwodów głosowania w szpitalach i zakładach pomocy społecznej oraz do obwodów w
zakładach karnych i aresztach śledczych, a także do obwodów w oddziałach zewnętrznych
tych zakładów i aresztów stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. - Kodeks wyborczy.
3.
Do obwodów głosowania dla obywateli polskich przebywających za granicą oraz do obwodów
głosowania dla wyborców przebywających na polskich statkach morskich stosuje się odpowiednio
przepisy ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. - Kodeks wyborczy.
4.
W uzasadnionych przypadkach mogą być dokonane zmiany obwodów głosowania, w trybie
określonym przepisami ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. - Kodeks wyborczy.
5.
Informację o numerach i granicach obwodów głosowania oraz siedzibach obwodowych komisji
do spraw referendum, o których mowa w ust. 1 i 2 oraz w art. 7 ust. 2, podaje do wiadomości
publicznej, przez rozplakatowanie, wójt lub burmistrz (prezydent miasta) najpóźniej
w 40 dniu przed dniem referendum.
6.
Obowiązek, o którym mowa w ust. 5, w odniesieniu do obwodów głosowania utworzonych
za granicą ciąży na konsulach. Wykonanie tego obowiązku powinno nastąpić najpóźniej
w 21 dniu przed dniem referendum.
7.
O utworzeniu obwodu głosowania na statku kapitan statku zawiadamia osoby uprawnione
do udziału w referendum.
Art. 7.
1.
Można utworzyć obwody głosowania w domach studenckich lub zespołach domów studenckich,
prowadzonych przez szkoły wyższe lub inne podmioty na podstawie umów zawartych ze
szkołami wyższymi, jeżeli co najmniej 50 osób uprawnionych do udziału w referendum
poinformuje na piśmie rektora szkoły wyższej prowadzącej dom studencki, lub z którą
inny podmiot zawarł umowę o prowadzenie domu studenckiego, o zamiarze przebywania
w domu studenckim w dniu referendum.
2.
Rada gminy, na wniosek wójta lub burmistrza (prezydenta miasta) zgłoszony po porozumieniu
z rektorem szkoły wyższej, tworzy obwody głosowania, o których mowa w ust. 1, ustala
ich numery, granice oraz siedziby obwodowych komisji do spraw referendum. Utworzenie
tych obwodów następuje najpóźniej w 45 dniu przed dniem referendum.
Art. 8.
1.
Osoby, którym przysługuje prawo udziału w referendum, wpisuje się do spisu osób uprawnionych
do udziału w referendum.
2.
Osoba, o której mowa w ust. 1, może być wpisana tylko do jednego spisu.
Art. 9.
11)W brzmieniu ustalonym przez art. 6 pkt 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2023 r. o zmianie ustawy - Kodeks wyborczy oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 497); wszedł w życie z dniem 4 sierpnia 2023 r. na podstawie komunikatu Prezesa Rady Ministrów z dnia 3 sierpnia 2023 r. w sprawie określenia terminu uruchomienia Centralnego Rejestru Wyborców (Dz. U. poz. 1513) wydanego na podstawie art. 15 ust. 1 pkt 7 tej ustawy..
Spis osób uprawnionych do udziału w referendum jest sporządzany i aktualizowany przez
gminę jako zadanie zlecone, z zastrzeżeniem ust. 2. Spis jest sporządzany na podstawie
Centralnego Rejestru Wyborców, prowadzonego na zasadach określonych w przepisach ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. - Kodeks wyborczy.
2.
Spis osób uprawnionych do udziału w referendum przebywających na polskich statkach
morskich oraz za granicą sporządzają odpowiednio kapitan statku i właściwy terytorialnie
konsul.
3.
Dla osób kończących 18 lat w drugim dniu głosowania sporządza się dodatkowy spis.
4.
Spis osób uprawnionych do udziału w referendum w domach studenckich sporządza się
na podstawie wykazu osób, które będą w nich przebywać w dniu referendum.
5.
Wykazy osób, o których mowa w ust. 4, rektorzy szkół wyższych przekazują do urzędu
gminy najpóźniej w 10 dniu przed dniem referendum.
7.
Do spisów osób uprawnionych do udziału w referendum stosuje się odpowiednio przepisy
ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. - Kodeks wyborczy.
83)W brzmieniu ustalonym przez art. 6 pkt 3 ustawy, o której mowa w odnośniku 1; wszedł w życie z dniem 4 sierpnia 2023 r. na podstawie komunikatu, o którym mowa w odnośniku 1..
Minister właściwy do spraw informatyzacji, po zasięgnięciu opinii Państwowej Komisji
Wyborczej, określi, w drodze rozporządzenia:
1)
wzór spisu osób uprawnionych do udziału w referendum,
2)
sposób i tryb sporządzania spisu osób uprawnionych do udziału w referendum oraz jego
aktualizacji,
3)
wzór wykazu osób uprawnionych do udziału w referendum, przebywających w zakładach
leczniczych, domach pomocy społecznej, zakładach karnych i aresztach śledczych oraz
oddziałach zewnętrznych takich zakładów i aresztów, a także domach studenckich i zespołach
domów studenckich, w których utworzono obwody głosowania
- uwzględniając konieczność zapewnienia ochrony danych osobowych.
8a4)Dodany przez art. 6 pkt 4 ustawy, o której mowa w odnośniku 1; wszedł w życie z dniem 4 sierpnia 2023 r. na podstawie komunikatu, o którym mowa w odnośniku 1..
Minister właściwy do spraw administracji publicznej, po zasięgnięciu opinii Państwowej
Komisji Wyborczej, określi, w drodze rozporządzenia:
1)
wzór wniosku o zmianę miejsca głosowania,
2)
wzór i sposób wydawania zaświadczenia o prawie do głosowania osobom uprawnionym do
udziału w referendum
- uwzględniając konieczność zapewnienia ochrony danych osobowych i zabezpieczenia
zaświadczenia przed sfałszowaniem.
95)W brzmieniu ustalonym przez art. 6 pkt 5 ustawy, o której mowa w odnośniku 1; wszedł w życie z dniem 4 sierpnia 2023 r. na podstawie komunikatu, o którym mowa w odnośniku 1..
Minister właściwy do spraw gospodarki morskiej, po zasięgnięciu opinii Państwowej
Komisji Wyborczej, określi, w drodze rozporządzenia, sposób sporządzania i aktualizacji
spisu osób uprawnionych do udziału w referendum przebywających na polskich statkach
morskich znajdujących się w podróży w dniu referendum, a także sposób powiadamiania
burmistrza dzielnicy Śródmieście miasta stołecznego Warszawy o objętych spisem osobach
stale zamieszkałych w kraju i sposób wydawania zaświadczeń o prawie do głosowania.
105)W brzmieniu ustalonym przez art. 6 pkt 5 ustawy, o której mowa w odnośniku 1; wszedł w życie z dniem 4 sierpnia 2023 r. na podstawie komunikatu, o którym mowa w odnośniku 1..
Minister właściwy do spraw zagranicznych, w porozumieniu z ministrem właściwym do
spraw informatyzacji, po zasięgnięciu opinii Państwowej Komisji Wyborczej, określi,
w drodze rozporządzenia, sposób sporządzania i aktualizacji spisu osób uprawnionych
do udziału w referendum przebywających za granicą i posiadających ważne polskie paszporty
i sposób wydawania zaświadczeń o prawie do głosowania.
Rozdział 2
Organy do spraw referendum
Art. 10.
Referendum przeprowadzają:
1)
Państwowa Komisja Wyborcza, powołana na podstawie przepisów ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. - Kodeks wyborczy;
2)
komisarze wyborczy, powołani na podstawie przepisów ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. - Kodeks wyborczy;
3)
obwodowe komisje do spraw referendum, zwane dalej „komisjami obwodowymi”.
Art. 11.
1.
Państwowa Komisja Wyborcza zapewnia organizację oraz przeprowadzenie referendum.
2.
Do zadań Państwowej Komisji Wyborczej, w zakresie określonym w ust. 1, należy w szczególności:
1)
sprawowanie nadzoru nad przygotowaniem referendum oraz przestrzeganiem przepisów regulujących
zasady i tryb przeprowadzenia referendum;
2)
wyjaśnianie sposobu głosowania w referendum;
3)
rozpatrywanie skarg na działalność komisarzy wyborczych;
4)
rozwiązanie komisji obwodowych po wykonaniu przez nie ustawowych zadań;
5)
ustalenie regulaminu komisji obwodowych oraz wzoru ich pieczęci, a także wzoru urzędowych
formularzy oraz druków;
6)
sporządzenie protokołu o wyniku referendum oraz sprawozdania z przebiegu referendum;
7)
podanie do wiadomości publicznej oraz ogłoszenie w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej
Polskiej wyniku referendum.
3.
Państwowa Komisja Wyborcza może określić, w drodze uchwały, warunki oraz sposób wykorzystania
techniki elektronicznej przy ustalaniu wyników głosowania i wyniku referendum przez
komisarzy wyborczych i komisje obwodowe oraz tryb przekazywania danych z protokołów
za pośrednictwem sieci elektronicznego przekazywania danych.
Art. 12.
Do zadań komisarza wyborczego na obszarze należącym do jego właściwości terytorialnej
należy w szczególności:
1)
zapewnienie, we współdziałaniu z właściwymi organami samorządu terytorialnego, prawidłowego
przygotowania i przeprowadzenia referendum;
2)
sprawowanie nadzoru nad przestrzeganiem przepisów niniejszej ustawy przez komisje
obwodowe;
3)
rozpatrywanie skarg na działalność komisji obwodowych;
4)
dostarczanie komisjom obwodowym kart do głosowania w trybie określonym przez Państwową
Komisję Wyborczą;
5)
ustalenie wyników głosowania i przekazanie ich do Państwowej Komisji Wyborczej.
Art. 13.
1.
Komisję obwodową powołuje wójt lub burmistrz (prezydent miasta) spośród osób uprawnionych
do udziału w referendum, stale zamieszkałych na obszarze danej gminy, z zastrzeżeniem
przepisów art. 14, najpóźniej w 21 dniu przed dniem referendum.
2.
W skład komisji obwodowej powołuje się:
1)
od 4 do 8 osób, a jeżeli termin głosowania w referendum został wyznaczony na dwa kolejne
dni - od 6 do 10 osób, spośród kandydatów zgłoszonych przez podmioty uprawnione, o
których mowa w art. 48, albo upoważnione przez nie osoby;
2)
jedną osobę wskazaną przez wójta lub burmistrza (prezydenta miasta) w przypadku:
a)
stałych obwodów głosowania - spośród pracowników samorządowych gminy lub gminnych
jednostek organizacyjnych,
b)
obwodów w szpitalach i zakładach pomocy społecznej - spośród pracowników tych szpitali
lub zakładów,
c)
obwodów w zakładach karnych i aresztach śledczych - spośród pracowników tych zakładów
lub aresztów,
d)
obwodów w domach studenckich - spośród pracowników tych domów studenckich.
3.
Podmiot określony w ust. 2 pkt 1 może zgłosić do każdej komisji obwodowej tylko po
jednym kandydacie, o którym mowa w ust. 1. Zgłoszenia dokonuje się najpóźniej w 30
dniu przed dniem referendum, dołączając zaświadczenie, o którym mowa w art. 48 ust.
3.
4.
W przypadku zgłoszenia więcej niż 8 kandydatów lub - gdy termin głosowania w referendum
został wyznaczony na dwa kolejne dni - więcej niż 10, skład osobowy komisji obwodowej
ustala się w drodze publicznego losowania przeprowadzonego przez wójta lub burmistrza
(prezydenta miasta).
5.
Jeżeli liczba kandydatów zgłoszonych w trybie, o którym mowa w ust. 3, jest mniejsza
niż 4 lub - gdy termin głosowania w referendum został wyznaczony na dwa kolejne dni
- mniejsza niż 6, uzupełnienia składu komisji obwodowej do jej minimalnego składu,
o którym mowa w ust. 2 pkt 1, dokonuje wójt lub burmistrz (prezydent miasta) spośród
osób stale zamieszkałych na obszarze tej gminy.
6.
Wskazanie do składu komisji obwodowej, o którym mowa w ust. 2 pkt 2 i ust. 5, następuje
po uzyskaniu zgody osoby, której ma dotyczyć.
7.
Pierwsze posiedzenie komisji obwodowej organizuje wójt lub burmistrz (prezydent miasta).
8.
Komisja obwodowa na pierwszym posiedzeniu wybiera spośród swego składu osobowego przewodniczącego
i jego zastępcę. Skład komisji obwodowej podaje się do wiadomości publicznej w sposób
zwyczajowo przyjęty.
9.
Minister właściwy do spraw administracji publicznej, na wniosek Państwowej Komisji
Wyborczej, określi, w drodze rozporządzenia, sposób zgłaszania kandydatów do komisji
obwodowych, wzór zgłoszenia oraz szczegółowy tryb powoływania komisji obwodowych,
w tym tryb przeprowadzania losowania.
Art. 14.
1.
Komisję obwodową dla obwodu głosowania na polskim statku morskim oraz za granicą,
w składzie od 5 do 7 osób, powołuje spośród osób uprawnionych do udziału w referendum
odpowiednio kapitan statku i właściwy terytorialnie konsul. Tryb i termin powoływania
tych komisji określa, w drodze uchwały, Państwowa Komisja Wyborcza.
2.
W skład komisji obwodowej, o której mowa w ust. 1, wchodzi jedna osoba wskazana odpowiednio
przez kapitana statku i konsula.
Art. 15.
Do zadań komisji obwodowej należy w szczególności:
1)
przeprowadzenie głosowania w obwodzie;
2)
czuwanie nad przestrzeganiem przepisów niniejszej ustawy w miejscu i w czasie głosowania;
3)
ustalenie wyników głosowania w obwodzie i podanie ich do wiadomości publicznej;
4)
przekazanie protokołu głosowania w obwodzie właściwemu komisarzowi wyborczemu.
Art. 16.
1.
Do uprawnień członków komisji obwodowych stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. - Kodeks wyborczy dotyczące obwodowych komisji wyborczych.
2.
Minister właściwy do spraw administracji publicznej, po porozumieniu z Państwową Komisją
Wyborczą, określi, w drodze rozporządzenia, wysokość oraz szczegółowe zasady, na podstawie
których przysługują członkom komisji obwodowych diety, zryczałtowane diety oraz zwrot
kosztów podróży i noclegów, a także tryb udzielania im dni wolnych od pracy.
Art. 17.
Do działalności komisji obwodowych oraz do zmian w składzie komisji stosuje się odpowiednio
przepisy ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. - Kodeks wyborczy.
Art. 18.
1.
Organizacyjno-techniczne warunki wykonywania zadań związanych z przeprowadzeniem referendum
przez Państwową Komisję Wyborczą i komisarzy wyborczych zapewnia Krajowe Biuro Wyborcze,
działające na podstawie przepisów ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. - Kodeks wyborczy.
2.
Obsługę i techniczno-materialne warunki pracy komisji obwodowej zapewnia wójt lub
burmistrz (prezydent miasta) jako zadanie zlecone gminie.
3.
Obowiązki przewidziane w ust. 2 w odniesieniu do komisji obwodowych powołanych w obwodach
na polskich statkach morskich i za granicą wykonują odpowiednio kapitan statku i właściwy
terytorialnie konsul.
Art. 19.
1.
Podmioty uprawnione, o których mowa w art. 48, albo upoważnione przez nie osoby, mogą
wyznaczyć po jednym mężu zaufania i jego zastępcy do każdej komisji obwodowej w celu
obserwacji przebiegu głosowania i ustalenia wyników głosowania w obwodzie. Przepisy
ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. - Kodeks wyborczy dotyczące mężów zaufania stosuje się odpowiednio. Do zastępcy męża zaufania stosuje
się odpowiednio przepisy dotyczące męża zaufania.
2.
Przy czynnościach komisji może być obecny mąż zaufania albo jego zastępca.
3.
Przepisy ust. 1 i 2 stosuje się odpowiednio do wyznaczenia mężów zaufania w celu obserwacji
ustalenia wyników głosowania i wyniku referendum przez komisarzy wyborczych i Państwową
Komisję Wyborczą.
Rozdział 3
Karta do głosowania, sposób głosowania i warunki ważności głosu
Art. 20.
1.
Na urzędowej karcie do głosowania umieszcza się:
1)
oznaczenie rodzaju, podmiotu zarządzającego oraz daty referendum;
2)
pytanie lub warianty rozwiązania sprawy poddanej pod referendum;
3)
informację o sposobie głosowania.
2.
Na karcie do głosowania można zamieścić wyjaśnienie dotyczące przedmiotu referendum.
Treść wyjaśnienia ustala podmiot zarządzający referendum.
3.
Jeżeli referendum polega na udzieleniu odpowiedzi na postawione pytanie, na karcie
do głosowania zamieszcza się również wyrazy „Tak” i „Nie”, a gdy referendum polega
na dokonaniu wyboru pomiędzy zaproponowanymi wariantami rozwiązania, przy każdym z
wariantów umieszcza się po lewej stronie numer wariantu.
4.
W przypadku poddania pod referendum więcej niż jednej sprawy, na karcie do głosowania
zamieszcza się kolejno wszystkie postawione pytania lub zaproponowane warianty rozwiązania.
5.
Karta do głosowania może być zadrukowana tylko po jednej stronie. Na karcie do głosowania
drukuje się odcisk pieczęci Państwowej Komisji Wyborczej oraz oznacza się miejsce
na odcisk pieczęci komisji obwodowej.
6.
Wzór karty do głosowania, zasady drukowania kart i tryb przekazywania ich komisjom
obwodowym oraz wzory nakładek na karty do głosowania sporządzone w alfabecie Braille’a
ustala, w drodze uchwały, Państwowa Komisja Wyborcza.
Art. 21.
1.
Głosujący udziela odpowiedzi na postawione pytanie, stawiając znak „x” odpowiednio
w kratce obok odpowiedzi pozytywnej „Tak” albo odpowiedzi negatywnej „Nie”, lub dokonuje
wyboru pomiędzy zaproponowanymi wariantami rozwiązania, stawiając na karcie do głosowania
znak „x” w kratce obok numeru wariantu, za którym się opowiada.
2.
Jeżeli na karcie do głosowania postawiono znak „x” w obu kratkach obok odpowiedzi
na postawione pytanie lub nie postawiono znaku „x” w żadnej z kratek obok odpowiedzi
na pytanie, głos uważa się za nieważny.
3.
Jeżeli na karcie do głosowania postawiono znak „x” w kratkach odpowiadającym dwóm
lub więcej numerom wariantów rozwiązania albo nie postawiono znaku „x” w żadnej z
kratek odpowiadających numerowi wariantu, głos uważa się za nieważny.
4.
Dopisanie na karcie do głosowania dodatkowych pytań lub wariantów rozwiązania albo
poczynienie innych dopisków poza kratką nie wpływa na ważność głosu.
Rozdział 4
Ustalenie wyników głosowania i wyniku referendum
Art. 22.
1.
Niezwłocznie po zakończeniu głosowania komisja obwodowa ustala liczbę niewykorzystanych
kart do głosowania i umieszcza je w zapieczętowanym pakiecie.
2.
Komisja obwodowa ustala na podstawie spisu osób uprawnionych do udziału w referendum
liczbę osób uprawnionych do głosowania oraz liczbę osób, którym wydano karty do głosowania.
3.
Przewodniczący komisji obwodowej w obecności jej członków otwiera urnę, po czym komisja
liczy wyjęte z urny karty do głosowania.
4.
Komisja obwodowa na podstawie liczby kart ważnych, wyjętych z urny, ustala liczbę
osób, które wzięły udział w referendum.
5.
Kart do głosowania przedartych całkowicie nie bierze się pod uwagę przy obliczeniach,
o których mowa w ust. 4.
6.
Jeżeli liczba kart do głosowania w urnie jest mniejsza lub większa od liczby wydanych
kart, komisja obwodowa podaje w protokole głosowania w obwodzie przypuszczalną przyczynę
tej niezgodności.
Art. 23.
Nieważne są karty do głosowania inne niż urzędowo ustalone lub nieopatrzone pieczęcią
komisji obwodowej.
Art. 24.
1.
Po obliczeniu liczby ważnych kart do głosowania komisja obwodowa ustala wyniki głosowania
w obwodzie, o których mowa w art. 25 ust. 2 pkt 5-7.
2.
W razie poddania pod referendum więcej niż jednej sprawy, przedstawionej w formie
pytania lub wyboru wariantu rozwiązania, komisja obwodowa ustala wyniki głosowania
oddzielnie w odniesieniu dla każdego pytania lub wyboru wariantu rozwiązania.
Art. 25.
1.
Komisja obwodowa sporządza, w trzech egzemplarzach, protokół głosowania w obwodzie.
2.
W protokole głosowania w obwodzie wymienia się liczby:
1)
osób uprawnionych do głosowania;
2)
osób, którym wydano karty do głosowania;
3)
kart nieważnych, o których mowa w art. 23;
4)
kart ważnych (osób, które wzięły udział w głosowaniu);
5)
głosów nieważnych, o których mowa w art. 21 ust. 2 lub 3;
6)
głosów ważnych;
7)
głosów ważnych - osobno: pozytywnych „Tak” oraz negatywnych „Nie” oddanych w odpowiedzi
na postawione pytanie lub za wyborem określonego wariantu rozwiązania.
3.
Przepis art. 24 ust. 2 stosuje się odpowiednio.
4.
Protokół podpisują wszystkie osoby wchodzące w skład komisji obwodowej, obecne przy
jego sporządzeniu. Protokół opatruje się pieczęcią komisji.
5.
Członkom komisji obwodowej przysługuje prawo wniesienia do protokołu głosowania uwag
z wymienieniem konkretnych zarzutów, z tym że nie zwalnia to ich z obowiązku podpisania
protokołu.
6.
Mężom zaufania przysługuje prawo wniesienia do protokołu uwag, z wymienieniem konkretnych
zarzutów. Adnotację o wniesieniu uwag zamieszcza się w protokole.
7.
Po sporządzeniu protokołu komisja obwodowa podaje niezwłocznie do wiadomości publicznej
wyniki głosowania, przez wywieszenie protokołu w lokalu komisji w miejscu łatwo dostępnym
dla zainteresowanych.
Art. 26.
1.
Przewodniczący komisji obwodowej niezwłocznie przesyła do komisarza wyborczego, w
zapieczętowanej kopercie, jeden egzemplarz protokołu głosowania w obwodzie wraz z
wyjaśnieniami komisji co do zgłoszonych zarzutów, o których mowa w art. 25 ust. 5
i 6.
26)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o referendum ogólnokrajowym (Dz. U. poz. 1628), która weszła w życie z dniem 17 sierpnia 2023 r..
Wyniki głosowania i protokoły głosowania z obwodów utworzonych za granicą oraz na
polskich statkach morskich są przekazywane komisarzowi wyborczemu właściwemu dla miasta
stołecznego Warszawy.
3.
Tryb przekazywania wyników głosowania i protokołów, o których mowa w ust. 1 i 2, ustala,
w drodze uchwały, Państwowa Komisja Wyborcza.
Art. 27.
Po dokonaniu czynności, o których mowa w art. 26 ust. 1 i 2, przewodniczący komisji
obwodowej niezwłocznie przekazuje w depozyt odpowiednio wójtowi lub burmistrzowi (prezydentowi
miasta), konsulowi albo kapitanowi statku dokumenty z przeprowadzonego referendum
oraz pieczęć komisji.
Art. 28.
1.
Niezwłocznie po otrzymaniu od komisji obwodowych protokołów głosowania komisarz wyborczy
dokonuje sprawdzenia prawidłowości ustalenia wyników głosowania we wszystkich obwodach.
W razie stwierdzenia nieprawidłowości w ustaleniu wyników głosowania komisarz wyborczy
zarządza ponowne ich ustalenie przez komisję obwodową i powiadamia o tym Państwową
Komisję Wyborczą.
2.
Na podstawie protokołów głosowania w obwodach komisarz wyborczy ustala wyniki głosowania
na obszarze swojej właściwości i sporządza, w trzech egzemplarzach, protokół głosowania.
W protokole wymienia się łącznie dane, o których mowa w art. 25 ust. 2. Przepisy art.
24 ust. 2 i art. 25 ust. 4 oraz 6 i 7 stosuje się odpowiednio.
3.
Protokół, o którym mowa w ust. 2, komisarz wyborczy przesyła niezwłocznie do Państwowej
Komisji Wyborczej, w trybie określonym w drodze uchwały przez Państwową Komisję Wyborczą.
Pozostałe dokumenty z przeprowadzonego referendum komisarz wyborczy przekazuje dyrektorowi
delegatury Krajowego Biura Wyborczego, właściwej dla siedziby komisarza wyborczego.
Art. 29.
1.
Po otrzymaniu protokołów od komisarzy wyborczych Państwowa Komisja Wyborcza dokonuje
sprawdzenia prawidłowości ustalenia przez nich wyników głosowania.
2.
W razie stwierdzenia nieprawidłowości w ustaleniu wyników głosowania, o których mowa
w ust. 1, Państwowa Komisja Wyborcza zarządza, w drodze uchwały, ponowne ustalenie
przez komisarza wyborczego tych wyników.
3.
Państwowa Komisja Wyborcza:
1)
ustala wyniki głosowania i wynik referendum;
2)
sporządza protokół o wyniku referendum; przepisy art. 24 ust. 2 i art. 25 ust. 2 i
4 oraz 6 i 7 stosuje się odpowiednio;
3)
przekazuje protokół o wyniku referendum wraz ze sprawozdaniem z przebiegu referendum
Prezydentowi Rzeczypospolitej Polskiej, Marszałkowi Sejmu, Marszałkowi Senatu, Prezesowi
Rady Ministrów oraz Sądowi Najwyższemu;
4)
podaje niezwłocznie wynik referendum do wiadomości publicznej oraz ogłasza, w formie
obwieszczenia, w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej.
Art. 30.
Wzory protokołów, o których mowa w art. 25 ust. 1, art. 28 ust. 2 oraz art. 29 ust.
3 pkt 2, określa, w drodze uchwały, Państwowa Komisja Wyborcza.
Art. 31.
Minister właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego, na wniosek Państwowej
Komisji Wyborczej, złożony po porozumieniu z Naczelnym Dyrektorem Archiwów Państwowych,
określi, w drodze rozporządzenia, sposób przekazywania, przechowywania i udostępniania
dokumentów z przeprowadzonego referendum.
Art. 32.
1.
Jeżeli termin przeprowadzenia referendum został wyznaczony na dwa kolejne dni, ustalenie
wyników głosowania przez komisję obwodową następuje po zakończeniu głosowania w drugim
dniu przeprowadzania referendum.
2.
W przypadku, o którym mowa w ust. 1, komisja obwodowa po zakończeniu głosowania w
pierwszym dniu:
1)
zapieczętowuje otwór urny;
2)
ustala protokolarnie:
a)
liczbę niewykorzystanych kart do głosowania,
b)
liczbę osób uprawnionych do głosowania, czyli liczbę osób ujętych w spisie osób uprawnionych
do udziału w referendum,
c)
liczbę kart wydanych - na podstawie podpisów osób w spisie osób uprawnionych do udziału
w referendum.
3.
Po wykonaniu czynności, o których mowa w ust. 2, komisja obwodowa umieszcza w opieczętowanych
pakietach odrębnie karty niewykorzystane i spis osób uprawnionych do udziału w referendum,
które wraz z urną pozostają w lokalu komisji.
4.
Po zakończeniu głosowania w pierwszym dniu przeprowadzania referendum i wykonaniu
czynności, o których mowa w ust. 2 i 3, przewodniczący komisji zamyka lokal komisji
i opieczętowuje wejście do lokalu pieczęcią komisji. Wójt lub burmistrz (prezydent
miasta) zapewnia ochronę lokalu komisji w czasie przerwy w głosowaniu.
4a.
Dane, o których mowa w ust. 2 pkt 2, komisja obwodowa podaje niezwłocznie do wiadomości
publicznej, po wykonaniu czynności, o których mowa w ust. 4, przez wywieszenie protokołu,
w miejscu łatwo dostępnym dla zainteresowanych, w budynku, w którym mieści się siedziba
komisji; przepis art. 25 ust. 4 stosuje się odpowiednio. Wzór protokołu ustala, w
drodze uchwały, Państwowa Komisja Wyborcza.
5.
Przed rozpoczęciem głosowania w drugim dniu komisja obwodowa stwierdza protokolarnie,
czy pieczęcie na wejściu do lokalu komisji, a także na pakietach z kartami do głosowania
oraz ze spisem osób uprawnionych do głosowania są nienaruszone.
6.
Minister właściwy do spraw administracji publicznej, po porozumieniu z Państwową Komisją
Wyborczą, określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe wymagania w zakresie ochrony
lokalu komisji w czasie przerwy w głosowaniu, w tym również zasady udzielania przez
Policję pomocy wójtom, burmistrzom (prezydentom miast) w celu prawidłowej ochrony
tych lokali.
7.
Szczegółowy sposób wykonywania przez komisję obwodową czynności, o których mowa w
ust. 2-5, określa, w drodze uchwały, Państwowa Komisja Wyborcza, zapewniając poszanowanie
zasad przeprowadzania referendum oraz ochronę urny, pakietów i dokumentów związanych
z referendum.
8.
Przepisy ust. 2-7 stosuje się do obwodów głosowania utworzonych na polskim statku
morskim i za granicą, z tym że:
1)
obowiązek zapewnienia ochrony lokalu komisji, o którym mowa w ust. 4, spoczywa odpowiednio
na kapitanie statku i konsulu;
2)
minister właściwy do spraw gospodarki morskiej, po porozumieniu z Państwową Komisją
Wyborczą, określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe wymagania oraz obowiązki kapitana
polskiego statku morskiego w zakresie ochrony lokalu komisji w czasie przerwy w głosowaniu;
3)
minister właściwy do spraw zagranicznych, po porozumieniu z Państwową Komisją Wyborczą,
określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe wymagania oraz obowiązki konsula w zakresie
ochrony lokalu komisji w czasie przerwy w głosowaniu.
Rozdział 5
Ważność referendum
Art. 33.
1.
Przeciwko ważności referendum może być wniesiony protest ze względu na zarzut dopuszczenia
się przestępstwa przeciwko referendum lub naruszenia przepisów niniejszej ustawy dotyczących
głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyniku referendum.
2.
Jeżeli podstawę protestu stanowi zarzut popełnienia przestępstwa przeciwko referendum
lub naruszenia przez Państwową Komisję Wyborczą przepisów niniejszej ustawy dotyczących
ustalenia wyników głosowania lub wyniku referendum, może go wnieść każda osoba uprawniona
do udziału w referendum.
3.
Protest przeciwko ważności referendum z powodu naruszenia przepisów niniejszej ustawy
dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania w obwodzie lub przez komisarza
wyborczego może wnieść osoba, której nazwisko w dniu głosowania było umieszczone w
spisie osób uprawnionych do udziału w referendum odpowiednio w tym obwodzie głosowania
lub na obszarze objętym właściwością komisarza wyborczego.
4.
Prawo wniesienia protestu przysługuje również przewodniczącemu komisji obwodowej,
podmiotowi uprawnionemu, o którym mowa w art. 48, lub upoważnionej przez niego osobie.
Art. 34.
1.
Protest wnosi się do Sądu Najwyższego na piśmie w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia
wyniku referendum przez Państwową Komisję Wyborczą w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej
Polskiej.
2.
Do warunków i trybu wnoszenia protestu oraz sposobu jego rozpatrywania i trybu podejmowania
uchwały w tej sprawie przez Sąd Najwyższy stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. - Kodeks wyborczy.
Art. 35.
1.
Sąd Najwyższy rozstrzyga o ważności referendum, podejmując w tej sprawie uchwałę nie
później niż w 60 dniu od dnia ogłoszenia wyniku referendum.
27)Ze zmianą wprowadzoną przez art. 1 pkt 2 ustawy, o której mowa w odnośniku 6..
W sprawie, o której mowa w ust. 1, Sąd Najwyższy orzeka w składzie całej właściwej
izby.
3.
Uchwałę o ważności referendum przedstawia się niezwłocznie Prezydentowi Rzeczypospolitej,
Marszałkowi Sejmu, Marszałkowi Senatu i Prezesowi Rady Ministrów, a także Państwowej
Komisji Wyborczej.
4.
Uchwałę o ważności referendum ogłasza się w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej.
Art. 36.
1.
W razie podjęcia przez Sąd Najwyższy uchwały o unieważnieniu głosowania w obwodzie
lub w obwodach, jeżeli unieważnienie głosowania nie wpływa na wynik referendum, Państwowa
Komisja Wyborcza, w drodze uchwały, koryguje wyniki głosowania. Przy ustalaniu wyniku
referendum nie uwzględnia się liczby osób uprawnionych do głosowania oraz wyników
głosowania w tym obwodzie lub w obwodach. Skorygowany wynik Państwowa Komisja Wyborcza
podaje niezwłocznie do wiadomości publicznej oraz ogłasza, w formie obwieszczenia,
w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej.
2.
Jeżeli unieważnienie głosowania w obwodzie lub w obwodach wpływa na wynik referendum,
Sąd Najwyższy w uchwale postanawia o przeprowadzeniu ponownego głosowania w tym obwodzie
lub w obwodach albo wskazuje czynność, od której należy ponowić postępowanie.
3.
Na podstawie uchwały Sądu Najwyższego, o której mowa w ust. 2, Państwowa Komisja Wyborcza,
w drodze uchwały, niezwłocznie zarządza przeprowadzenie ponownego głosowania w obwodzie
lub w obwodach na dzień wolny od pracy przypadający w terminie 20 dni od dnia ogłoszenia
uchwały Sądu Najwyższego albo zarządza podjęcie wskazanych czynności, od których należy
ponowić postępowanie. Uchwałę Państwowej Komisji Wyborczej podaje się do wiadomości
publicznej i ogłasza w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej.
4.
Ponowne głosowanie w obwodzie lub w obwodach przeprowadza się na podstawie tych samych
spisów osób uprawnionych do udziału w referendum i przez te same komisje obwodowe,
chyba że podstawą unieważnienia głosowania były zarzuty odnoszące się do komisji lub
do nieprawidłowości w spisie. W takim przypadku powołuje się nowe komisje lub sporządza
się nowe spisy.
5.
Po ustaleniu wyników ponownego głosowania w obwodzie lub w obwodach komisarz wyborczy
koryguje wyniki głosowania na obszarze swojej właściwości, a Państwowa Komisja Wyborcza,
w drodze uchwały, ustala skorygowane wyniki głosowania i wynik referendum. Uchwałę
Państwowej Komisji Wyborczej podaje się do wiadomości publicznej i ogłasza w Dzienniku
Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej.
6.
O wynikach referendum, o których mowa w ust. 1 i 5, zawiadamia się Prezydenta Rzeczypospolitej,
Marszałka Sejmu, Marszałka Senatu, Prezesa Rady Ministrów oraz Sąd Najwyższy.
Rozdział 6
Kampania referendalna i jej finansowanie
Art. 37.
Kampanią referendalną jest prezentowanie swojego stanowiska przez obywateli, partie
polityczne, stowarzyszenia, fundacje oraz inne podmioty w sprawie poddanej pod referendum.
Art. 38.
Kampania referendalna rozpoczyna się z dniem ogłoszenia odpowiednio uchwały Sejmu,
postanowienia Prezydenta Rzeczypospolitej lub postanowienia Marszałka Sejmu o zarządzeniu
referendum i ulega zakończeniu na 24 godziny przed dniem głosowania.
Art. 39.
1.
Od zakończenia kampanii referendalnej aż do zakończenia głosowania zabronione jest
zwoływanie zgromadzeń, organizowanie pochodów i manifestacji, wygłaszanie przemówień,
rozdawanie ulotek, jak też prowadzenie w inny sposób kampanii referendalnej.
2.
Zabronione są wszelkie formy kampanii referendalnej w lokalu komisji obwodowej oraz
na terenie budynku, w którym ten lokal się znajduje.
Art. 40.
1.
Zabronione jest prowadzenie kampanii referendalnej na terenie zakładów pracy w sposób
i w formach zakłócających ich normalne funkcjonowanie.
2.
Zabronione jest prowadzenie kampanii referendalnej na terenie:
1)
urzędów administracji rządowej i administracji samorządu terytorialnego oraz sądów;
2)
jednostek wojskowych i innych jednostek organizacyjnych podległych Ministrowi Obrony
Narodowej oraz oddziałów obrony cywilnej;
3)
skoszarowanych jednostek podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych.
3.
Zabronione jest organizowanie w ramach prowadzonej kampanii referendalnej gier losowych
i konkursów, w których wygranymi są nagrody pieniężne lub przedmioty o wartości wyższej
niż wartość przedmiotów zwyczajowo używanych w celach reklamowych lub promocyjnych.
4.
Zabronione jest podawanie oraz dostarczanie napojów alkoholowych w ramach prowadzonej
kampanii referendalnej.
Art. 41.
1.
Od zakończenia kampanii referendalnej aż do zakończenia głosowania zabronione jest
podawanie do wiadomości publicznej wyników badań (sondaży) opinii publicznej dotyczących
przewidywanych zachowań głosujących w referendum i wyników referendum oraz sondaży
przeprowadzonych w dniu głosowania.
2.
Zakaz, o którym mowa w ust. 1, nie dotyczy podawania do wiadomości publicznej danych
komisji obwodowych, o których mowa w art. 32 ust. 4a.
Art. 42.
Wszelkie plakaty, hasła lub ulotki oraz inne materiały dotyczące referendum, zawierające
oznaczenie, od kogo pochodzą, podlegają ochronie prawnej.
Art. 43.
1.
Na ścianach budynków, ogrodzeniach, latarniach, urządzeniach energetycznych, telekomunikacyjnych
i innych można umieszczać plakaty i hasła dotyczące referendum po uzyskaniu zgody
właściciela lub zarządcy.
2.
Zabronione jest umieszczanie plakatów i haseł dotyczących referendum na zewnątrz i
wewnątrz budynków administracji rządowej i samorządowej oraz sądów, a także na terenie
jednostek wojskowych i oddziałów obrony cywilnej oraz skoszarowanych jednostek podległych
ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych.
3.
Rada gminy może zabronić umieszczania plakatów lub haseł dotyczących referendum na
niektórych budynkach publicznych, a także na określonych częściach terenów publicznych
z przyczyn związanych z ochroną zabytków bądź środowiska.
4.
Przy ustawianiu własnych urządzeń ogłoszeniowych w celu prowadzenia kampanii referendalnej
należy stosować przepisy porządkowe. Przepis art. 42 stosuje się odpowiednio.
5.
Plakaty i hasła dotyczące referendum należy umieszczać w taki sposób, aby można je
było następnie usunąć bez powodowania szkód.
6.
Policja oraz straż gminna są obowiązane usuwać na koszt podmiotu biorącego udział
w kampanii referendalnej plakaty i hasła dotyczące referendum, których sposób umieszczenia
może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi albo bezpieczeństwu mienia bądź bezpieczeństwu
w ruchu drogowym.
7.
Plakaty i hasła dotyczące referendum oraz urządzenia ogłoszeniowe ustawione w celu
prowadzenia kampanii referendalnej właściwe podmioty biorące udział w tej kampanii
obowiązane są usunąć w terminie 30 dni od dnia referendum.
8.
Wójt lub burmistrz (prezydent miasta) postanawia o usunięciu plakatów i haseł dotyczących
referendum oraz urządzeń ogłoszeniowych umieszczonych z naruszeniem przepisów ust.
1-5 lub nieusuniętych przez właściwe podmioty biorące udział w kampanii referendalnej
w terminie, o którym mowa w ust. 7. Koszty ich usunięcia ponoszą zobowiązane podmioty.
Art. 44.
1.
Jeżeli rozpowszechniane, w tym również w prasie w rozumieniu prawa prasowego, materiały dotyczące referendum, a w szczególności plakaty, ulotki, hasła i wypowiedzi
lub inne formy prowadzonej kampanii referendalnej zawierają informacje nieprawdziwe,
każdy, czyjego prawa dotyczy wynik postępowania, o którym mowa w ust. 2, ma prawo
wnieść do sądu okręgowego wniosek o wydanie orzeczenia:
1)
zakazu rozpowszechniania takich informacji;
2)
przepadku materiałów zawierających takie informacje;
3)
nakazania sprostowania takich informacji;
4)
nakazania publikacji odpowiedzi na stwierdzenia naruszające dobra osobiste;
5)
nakazania przeproszenia osoby, której dobra osobiste zostały naruszone.
2.
Sąd okręgowy rozpoznaje wniosek, o którym mowa w ust. 1, w ciągu 24 godzin w postępowaniu
nieprocesowym. Sąd może rozpoznać sprawę w przypadku usprawiedliwionej nieobecności
wnioskodawcy lub uczestnika postępowania, którzy o terminie rozprawy zostali prawidłowo
powiadomieni. Postanowienie kończące postępowanie w sprawie sąd niezwłocznie doręcza,
wraz z uzasadnieniem, osobie, która złożyła wniosek, o którym mowa w ust. 1, i zobowiązanemu
do wykonania zobowiązania sądu.
3.
Na postanowienie sądu okręgowego przysługuje w ciągu 24 godzin zażalenie do sądu apelacyjnego,
który rozpoznaje je w ciągu 24 godzin. Od postanowienia sądu apelacyjnego nie przysługuje
skarga kasacyjna i podlega ono natychmiastowemu wykonaniu.
4.
Przedstawienie przez zobowiązanego do publikacji sprostowania, odpowiedzi lub przeprosin
następuje najpóźniej w ciągu 24 godzin od doręczenia postanowienia, na koszt zobowiązanego.
W orzeczeniu sąd wskazuje prasę, w rozumieniu prawa prasowego, w której ma nastąpić publikacja. Publikacja następuje niezwłocznie.
5.
W razie odmowy lub niezamieszczenia sprostowania, odpowiedzi lub przeprosin przez
zobowiązanego w sposób określony w postanowieniu sądu, sąd na wniosek osoby, która
złożyła wniosek, o którym mowa w ust. 1, zarządza ich publikację na koszt zobowiązanego,
w trybie postępowania egzekucyjnego.
Art. 45.
Wykonanie uprawnień wynikających z niniejszej ustawy nie ogranicza możliwości dochodzenia
przez osoby pokrzywdzone lub poszkodowane uprawnień na podstawie innych ustaw.
Art. 46.
Informacje, komunikaty, apele i hasła dotyczące referendum ogłaszane w prasie drukowanej
lub w telewizji bądź radiu na koszt podmiotów biorących udział w kampanii referendalnej
muszą zawierać wskazanie, przez kogo są opłacane i od kogo pochodzą. Odpowiedzialnym
za umieszczenie tego wskazania przez podmiot biorący udział w kampanii referendalnej
jest redaktor w rozumieniu przepisów prawa prasowego.
Art. 47.
1.
Wydatki ponoszone przez podmioty biorące udział w kampanii referendalnej pokrywane
są z ich źródeł własnych i zgodnie z przepisami określającymi ich działalność finansową.
2.
Do finansowania kampanii referendalnej nie mają zastosowania przepisy ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. - Kodeks wyborczy.
Art. 48.
1.
Podmiotami uprawnionymi do udziału w kampanii referendalnej w programach radiowych
i telewizyjnych, o których mowa w art. 49-55, zwanymi dalej „podmiotami uprawnionymi”,
są:
1)
partia polityczna, która w ostatnich przed referendum wyborach do Sejmu:
a)
samodzielnie tworząc komitet wyborczy, otrzymała, w skali kraju, co najmniej 3 % ważnie
oddanych głosów na jej okręgowe listy kandydatów na posłów,
b)
wchodziła w skład koalicji wyborczej, której okręgowe listy kandydatów na posłów otrzymały,
w skali kraju, co najmniej 6 % ważnie oddanych głosów;
2)
klub poselski, klub senatorski oraz klub parlamentarny, które na rok przed dniem ogłoszenia
uchwały lub postanowienia o zarządzeniu referendum zrzeszały odpowiednio posłów lub
senatorów wybranych spośród kandydatów zgłoszonych przez komitet wyborczy wyborców,
a posłowie lub senatorowie ci stanowili więcej niż połowę składu tych klubów;
3)
stowarzyszenie lub inna organizacja społeczna, która spełnia następujące warunki:
a)
została zarejestrowana lub zgłoszona, zgodnie z obowiązującymi przepisami, nie później
niż na rok przed dniem ogłoszenia uchwały lub postanowienia o zarządzeniu referendum,
b)
obszar jej działania obejmuje całe terytorium Rzeczypospolitej Polskiej,
c)
prowadzi działalność związaną z przedmiotem referendum, a działalność ta mieści się
w zakresie jej celów statutowych;
4)
fundacja, która spełnia warunki określone w pkt 3 lit. a i c;
5)
pełnomocnik, o którym mowa w art. 63 ust. 3.
2.
Podmioty, o których mowa w ust. 1, najpóźniej w 40 dniu przed dniem referendum, zawiadamiają
Państwową Komisję Wyborczą o zamiarze skorzystania z uprawnienia określonego w ust.
1, załączając do zawiadomienia:
1)
w przypadku partii politycznej - prawomocne postanowienie Sądu Okręgowego w Warszawie
o wpisaniu partii do ewidencji partii politycznych;
2)
w przypadku klubu poselskiego, klubu senatorskiego oraz klubu parlamentarnego, o których
mowa w ust. 1 pkt 2 - dokument wskazujący podmiot uprawniony do reprezentowania klubu
oraz informację odpowiednio Marszałka Sejmu lub Marszałka Senatu o utworzeniu klubu;
3)
w przypadku stowarzyszenia lub innej organizacji społecznej oraz fundacji - uwierzytelniony
statut i zaświadczenie albo oświadczenie o wpisie do rejestru w Krajowym Rejestrze
Sądowym stowarzyszenia, organizacji lub fundacji albo regulaminu działalności stowarzyszenia
zwykłego, poświadczonego przez właściwy organ nadzorujący;
4)
w przypadku pełnomocnika, o którym mowa w ust. 1 pkt 5 - oświadczenie, o którym mowa
w art. 63 ust. 3.
2a.
Oświadczenie, o którym mowa w ust. 2 pkt 3, składa się pod rygorem odpowiedzialności
karnej za składanie fałszywych zeznań. Składający oświadczenie jest obowiązany do
zawarcia w nim klauzuli następującej treści: „Jestem świadomy odpowiedzialności karnej
za złożenie fałszywego oświadczenia.”. Klauzula ta zastępuje pouczenie organu o odpowiedzialności
karnej za składanie fałszywych zeznań.
3.
Państwowa Komisja Wyborcza na podstawie dokumentów, o których mowa w ust. 2, wydaje
podmiotom uprawnionym zaświadczenie o przysługiwaniu tym podmiotom uprawnienia określonego
w ust. 1.
4.
Jeżeli zawiadomienie, o którym mowa w ust. 2, nie spełnia warunków określonych w tym
przepisie, Państwowa Komisja Wyborcza w terminie 3 dni od dnia doręczenia zawiadomienia
odmawia wydania zaświadczenia.
5.
Postanowienie Państwowej Komisji Wyborczej o odmowie wydania zaświadczenia doręcza
się niezwłocznie, wraz z uzasadnieniem, podmiotowi, który złożył zawiadomienie.
6.
Podmiotowi, o którym mowa w ust. 5, służy prawo wniesienia do Sądu Najwyższego skargi
na postanowienie Państwowej Komisji Wyborczej o odmowie wydania zaświadczenia. Skargę
wnosi się w terminie 3 dni od dnia doręczenia wnioskodawcy postanowienia o odmowie
wydania zaświadczenia.
7.
Sąd Najwyższy rozpatruje skargę w postępowaniu nieprocesowym, w składzie 3 sędziów,
i wydaje orzeczenie w sprawie skargi w terminie 5 dni. Od orzeczenia Sądu Najwyższego
nie przysługuje środek prawny. Orzeczenie doręcza się podmiotowi, o którym mowa w
ust. 5, i Państwowej Komisji Wyborczej. Jeżeli Sąd Najwyższy uzna skargę za zasadną,
Państwowa Komisja Wyborcza niezwłocznie wydaje zaświadczenie, o którym mowa w ust.
3.
Art. 49.
1.
Podmioty uprawnione mają prawo prowadzenia kampanii referendalnej w programach radiowych
i telewizyjnych nadawców publicznych, zgodnie z przepisami ustawy, w formie audycji
referendalnych.
2.
Audycją referendalną jest część programu radiowego lub telewizyjnego, niepochodząca
od nadawcy, rozpowszechniana nieodpłatnie, stanowiąca odrębną całość ze względu na
treść lub formę, umożliwiająca wykorzystanie przez podmiot uprawniony przysługującego
mu czasu antenowego, o którym mowa w art. 50 lub art. 51, przeznaczonego na prowadzenie
kampanii referendalnej.
3.
Nadawca publiczny jest obowiązany do dokonywania na własny koszt rejestracji dostarczonej
audycji referendalnej, przygotowanej przez podmiot uprawniony, obejmującej przegranie
na nośniki dostosowane do rozpowszechniania, lub do udostępnienia studia wraz z realizatorem
w celu nagrania audycji referendalnej przez podmiot uprawniony.
Art. 50.
1.
W terminie od 16 dnia przed dniem referendum do zakończenia kampanii referendalnej
Telewizja Polska Spółka Akcyjna oraz Polskie Radio Spółka Akcyjna i spółki radiofonii
regionalnej, zwane dalej „Telewizją Polską” i „Polskim Radiem”, rozpowszechniają na
własny koszt w programach ogólnokrajowych i regionalnych audycje referendalne podmiotów
uprawnionych.
2.
Łączny czas rozpowszechniania audycji referendalnych wynosi:
1)
w ogólnokrajowych programach - 15 godzin w Telewizji Polskiej, w tym do 3 godzin w
TV Polonia, i 30 godzin w Polskim Radiu, w tym do 5 godzin w programie przeznaczonym
dla zagranicy;
2)
w każdym regionalnym programie - 10 godzin w Telewizji Polskiej i 15 godzin w Polskim
Radiu.
3.
Podmiot uprawniony ma prawo do rozpowszechniania audycji referendalnych w programach
ogólnokrajowych oraz regionalnych.
4.
Czas przysługujący jednemu podmiotowi uprawnionemu nie może być odstępowany innemu
podmiotowi uprawnionemu.
Art. 51.
1.
W przypadku referendum w sprawie wyrażenia zgody na ratyfikację umowy międzynarodowej,
w terminie od 21 dnia przed dniem referendum do zakończenia kampanii referendalnej,
Telewizja Polska oraz Polskie Radio rozpowszechniają na własny koszt w programach
ogólnokrajowych i regionalnych audycje referendalne podmiotów uprawnionych.
2.
Łączny czas rozpowszechniania audycji referendalnych wynosi:
1)
w ogólnokrajowych programach - 25 godzin w Telewizji Polskiej, w tym do 5 godzin w
TV Polonia, i 45 godzin w Polskim Radiu, w tym do 8 godzin w programie przeznaczonym
dla zagranicy;
2)
w każdym regionalnym programie - 15 godzin w Telewizji Polskiej i 20 godzin w Polskim
Radiu.
3.
Przepisy art. 50 ust. 3 i 4 stosuje się odpowiednio.
Art. 52.
1.
Czas przeznaczony na rozpowszechnianie audycji referendalnych dzieli się równo między
podmioty uprawnione na podstawie informacji Państwowej Komisji Wyborczej o podmiotach
uprawnionych.
2.
Podziału czasu przeznaczonego na rozpowszechnianie audycji referendalnych:
1)
w programach ogólnokrajowych - dokonują odpowiednio zarządy Telewizji Polskiej i Polskiego
Radia;
2)
w programach regionalnych - dokonują właściwi dyrektorzy oddziałów Telewizji Polskiej
i prezesi zarządów spółek Polskiego Radia.
3.
Na ustalenia dotyczące podziału czasu antenowego, o których mowa w ust. 2, podmiotowi
uprawnionemu przysługuje skarga do Państwowej Komisji Wyborczej. Skargę wnosi się
w terminie 2 dni od dnia doręczenia informacji o dokonaniu ustalenia. Państwowa Komisja
Wyborcza rozpatruje sprawę niezwłocznie i wydaje postanowienie. Od postanowienia Państwowej
Komisji Wyborczej nie przysługuje środek prawny.
Art. 53.
1.
Kolejność rozpowszechniania w każdym dniu audycji referendalnych ustalają kierujący
redakcjami właściwych ogólnokrajowych programów telewizyjnych, w tym TV Polonia, i
programów regionalnych oraz programów radiowych, w drodze losowania przeprowadzonego
w obecności przedstawicieli podmiotów uprawnionych najpóźniej w 18 dniu przed dniem
referendum, z zastrzeżeniem ust. 2.
2.
W przypadku referendum w sprawie wyrażenia zgody na ratyfikację umowy międzynarodowej
losowanie, o którym mowa w ust. 1, przeprowadza się najpóźniej w 23 dniu przed dniem
referendum.
Art. 54.
1.
Audycje referendalne podmiotu uprawnionego dostarczane są do Telewizji Polskiej lub
Polskiego Radia nie później niż na 24 godziny przed dniem ich rozpowszechnienia.
2.
Czas audycji referendalnych dostarczonych przez podmioty uprawnione nie może przekraczać
czasu ustalonego dla nich na podstawie przepisów, o których mowa w art. 52.
3.
W przypadku stwierdzenia przez Telewizję Polską lub Polskie Radio, że dostarczone
przez podmiot uprawniony materiały audycji referendalnych przekraczają czas ustalony
dla tych audycji, Telewizja Polska lub Polskie Radio wzywają niezwłocznie podmiot
uprawniony do skrócenia czasu audycji.
4.
Jeżeli podmiot uprawniony nie zastosuje się w ciągu 8 godzin do wezwania, o którym
mowa w ust. 3, Telewizja Polska lub Polskie Radio przerywa rozpowszechnianie audycji
referendalnej w chwili, kiedy upłynął czas audycji przysługujący podmiotowi uprawnionemu.
Art. 55.
1.
Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji, po porozumieniu z Państwową Komisją Wyborczą,
określi, w drodze rozporządzenia, tryb postępowania w sprawach podziału czasu rozpowszechniania
audycji referendalnych, sposób przygotowania i rozpowszechniania tych audycji, a także
sposób upowszechniania informacji o terminach rozpowszechniania audycji referendalnych.
2.
Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji, po zasięgnięciu opinii zarządów spółek, o których
mowa w art. 50 ust. 1, oraz właściwej rady programowej, określi, w drodze rozporządzenia:
1)
czas przeznaczony na rozpowszechnianie audycji referendalnych w każdym z programów
ogólnokrajowych i regionalnych;
2)
ramowy podział czasu rozpowszechniania audycji referendalnych w programach ogólnokrajowych
i regionalnych.
Art. 56.
1.
Każdy podmiot biorący udział w kampanii referendalnej może od dnia rozpoczęcia kampanii
referendalnej odpłatnie rozpowszechniać ogłoszenia referendalne w programach nadawców
radiowych i telewizyjnych.
28)Ze zmianą wprowadzoną przez art. 1 pkt 3 ustawy, o której mowa w odnośniku 6..
Ogłoszeniem referendalnym jest reklama w rozumieniu art. 4 pkt 17 ustawy z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji , przygotowana przez podmiot, o którym mowa w ust. 1, i przekazana do rozpowszechniania
w ramach prowadzonej kampanii referendalnej.
3.
Wysokość opłat pobieranych za czas rozpowszechniania ogłoszeń referendalnych musi
być jednakowa dla wszystkich podmiotów oraz ustalana według cennika obowiązującego
w dniu ogłoszenia uchwały lub postanowienia o zarządzeniu referendum.
4.
Do ogłoszeń referendalnych stosuje się przepisy o działalności reklamowej w programach
radiofonii i telewizji, z tym że czasu przeznaczonego na rozpowszechnianie ogłoszeń
referendalnych nie wlicza się do ustalonego odrębnymi przepisami dopuszczalnego wymiaru
czasowego reklam.
Art. 57.
1.
Nadawcy nie ponoszą odpowiedzialności za treść rozpowszechnianych audycji referendalnych
i ogłoszeń referendalnych.
2.
Nadawcy nie mogą odmówić rozpowszechniania audycji referendalnych i ogłoszeń referendalnych.
Art. 58.
Nie jest kampanią referendalną przekazywanie przez organy władzy państwowej, w tym
przez organ zarządzający referendum, informacji mających na celu przedstawianie i
wyjaśnianie treści pytań lub zaproponowanych wariantów rozwiązań oraz udzielanie odpowiedzi
na pytania obywateli dotyczące referendum.
Rozdział 7
Finansowanie referendum z budżetu państwa
Art. 59.
1.
Wydatki związane z organizacją przygotowań i przeprowadzeniem referendum pokrywane
są z budżetu państwa w części Rezerwy celowe.
2.
Z budżetu państwa pokrywane są wydatki związane z:
1)
zadaniami Państwowej Komisji Wyborczej oraz Krajowego Biura Wyborczego przewidzianymi
w ustawie;
2)
zadaniami komisarzy wyborczych i komisji obwodowych oraz zapewnieniem ich obsługi
przez wyznaczone do tych celów organy i jednostki organizacyjne;
3)
zadaniami organów administracji rządowej oraz podległych im urzędów centralnych i
jednostek organizacyjnych, a także innych organów państwowych;
4)
zadaniami zleconymi do wykonania przez jednostki samorządu terytorialnego.
3.
Środki finansowe na zadania zlecone wykonywane przez jednostki samorządu terytorialnego
są przekazywane w terminach umożliwiających ich wykonywanie.
49)Ze zmianą wprowadzoną przez art. 1 pkt 4 lit. a ustawy, o której mowa w odnośniku 6..
Informację o wydatkach, o których mowa w ust. 2, Szef Krajowego Biura Wyborczego podaje
do wiadomości publicznej w terminie 5 miesięcy od dnia referendum.
5.
Zasady planowania finansowego oraz realizacji wydatków, o których mowa w ust. 2 i
3, a także sprawozdawczości finansowej określają przepisy o finansach publicznych.
610)Ze zmianą wprowadzoną przez art. 1 pkt 4 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 6..
Dysponentem środków finansowych, o których mowa w ust. 1, jest Szef Krajowego Biura
Wyborczego.
Rozdział 8
Referendum w sprawach o szczególnym znaczeniu dla państwa
Art. 60.
W sprawach o szczególnym znaczeniu dla państwa referendum ma prawo zarządzić:
1)
Sejm, uchwałą podjętą bezwzględną większością głosów w obecności co najmniej połowy
ustawowej liczby posłów, lub
2)
Prezydent Rzeczypospolitej, za zgodą Senatu wyrażoną bezwzględną większością głosów
w obecności co najmniej połowy ustawowej liczby senatorów.
Art. 61.
1.
Sejm może postanowić o poddaniu pod referendum określonej sprawy z własnej inicjatywy,
a także na wniosek Senatu, Rady Ministrów lub obywateli. W przypadku gdy Sejm, w drodze
uchwały, nie uwzględni wniosku o przeprowadzenie referendum, Marszałek Sejmu informuje
o tym wnioskodawcę.
2.
Wniosek o zarządzenie referendum powinien określać propozycje pytań lub wariantów
rozwiązania w sprawie poddanej pod referendum.
Art. 62.
1.
Sejm w uchwale o zarządzeniu referendum ustala treść pytań lub wariantów rozwiązania
w sprawie poddanej pod referendum.
2.
Szczegółowy tryb podejmowania przez Sejm uchwały o zarządzeniu referendum, jak również
rozpatrywania wniosków, o których mowa w art. 61 ust. 1, określa regulamin Sejmu.
Art. 63.
1.
Sejm może postanowić o poddaniu określonej sprawy pod referendum z inicjatywy obywateli,
którzy dla swojego wniosku uzyskają poparcie co najmniej 500 000 osób mających prawo
udziału w referendum.
2.
Referendum z inicjatywy obywateli nie może dotyczyć:
1)
wydatków i dochodów, w szczególności podatków oraz innych danin publicznych;
2)
obronności państwa;
3)
amnestii.
3.
Zgłoszenia wniosku, o którym mowa w ust. 1, dokonuje na piśmie pełnomocnik. Pełnomocnikiem
jest osoba wskazana w pisemnym oświadczeniu pierwszych 15 osób z wykazu, o którym
mowa w ust. 4.
4.
Do zgłoszenia wniosku załącza się wykaz obywateli popierających zgłoszenie, zawierający
ich imiona, nazwiska, adresy zamieszkania, numery ewidencyjne PESEL, a także własnoręcznie
złożone podpisy obywateli. Wzór wykazu ustala, w drodze uchwały, Państwowa Komisja
Wyborcza.
5.
W przypadku uzasadnionych wątpliwości, co do prawidłowości złożenia wymaganej liczby
podpisów w sposób, o którym mowa w ust. 4, Marszałek Sejmu zwraca się do Państwowej
Komisji Wyborczej o stwierdzenie, czy jest złożona wymagana liczba podpisów.
6.
Jeżeli po przeprowadzeniu postępowania, o którym mowa w ust. 5, liczba prawidłowo
złożonych podpisów przez osoby popierające wniosek jest mniejsza niż ustawowo wymagana,
Marszałek Sejmu wyznacza termin 14 dni na uzupełnienie brakującej liczby podpisów.
Postanowienie w tej sprawie wraz z uzasadnieniem doręcza się niezwłocznie pełnomocnikowi.
7.
W przypadku nieuzupełnienia podpisów w wyznaczonym terminie Marszałek Sejmu odmawia
przyjęcia wniosku. Postanowienie w tej sprawie wraz z uzasadnieniem doręcza się niezwłocznie
pełnomocnikowi.
8.
Postanowienie, o którym mowa w ust. 6 i 7, może być przez pełnomocnika zaskarżone
do Sądu Najwyższego w terminie 14 dni od dnia doręczenia. Sąd Najwyższy rozpoznaje
skargę w terminie 30 dni w postępowaniu nieprocesowym, w składzie 3 sędziów. Od postanowienia
Sądu Najwyższego nie przysługuje środek prawny.
Art. 64.
1.
Prezydent Rzeczypospolitej przekazuje Senatowi projekt postanowienia o zarządzeniu
referendum, zawierający treść pytań lub wariantów rozwiązania w sprawie poddanej pod
referendum, a także termin jego przeprowadzenia.
2.
Senat w terminie 14 dni od dnia przekazania projektu postanowienia Prezydenta Rzeczypospolitej,
o którym mowa w ust. 1, podejmuje uchwałę w sprawie wyrażenia zgody na zarządzenie
referendum.
3.
Szczegółowy tryb wyrażania przez Senat zgody, o której mowa w ust. 2, określa regulamin
Senatu.
Art. 65.
1.
Uchwała Sejmu lub postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej o zarządzeniu referendum
zawiera:
1)
wskazanie podstawy prawnej zarządzenia referendum;
2)
treść pytań lub wariantów rozwiązania w sprawie poddanej pod referendum;
3)
termin przeprowadzenia referendum;
4)
kalendarz czynności związanych z przeprowadzeniem referendum.
2.
Jeżeli głosowanie w referendum przeprowadza się w ciągu dwóch dni, uchwała Sejmu lub
postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej, o których mowa w ust. 1, określają również
terminy przeprowadzenia głosowania.
3.
Uchwałę Sejmu lub postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej, o których mowa w ust.
1, ogłasza się w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej.
4.
Referendum przeprowadza się najpóźniej w 90 dniu od dnia ogłoszenia uchwały lub postanowienia,
o których mowa w ust. 1.
Art. 66.
1.
Wynik referendum jest wiążący, jeżeli wzięła w nim udział więcej niż połowa uprawnionych
do głosowania.
2.
Rozstrzygnięcie w referendum następuje, jeżeli:
1)
w odpowiedzi na postawione pytanie oddano większość ważnych głosów pozytywnych albo
negatywnych;
2)
na jeden z zaproponowanych wariantów rozwiązań w sprawie poddanej pod referendum oddano
najwięcej ważnych głosów.
Art. 67.
Właściwe organy państwowe podejmują niezwłocznie czynności w celu realizacji wiążącego
wyniku referendum zgodnie z jego rozstrzygnięciem przez wydanie aktów normatywnych
bądź podjęcie innych decyzji, nie później jednak niż w terminie 60 dni od dnia ogłoszenia
uchwały Sądu Najwyższego o ważności referendum w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej
Polskiej.
Rozdział 9
Referendum w sprawie wyrażenia zgody na ratyfikację umowy międzynarodowej
Art. 68.
Referendum, o którym mowa w art. 90 ust. 3 Konstytucji, przeprowadza się w trybie i na zasadach określonych w ustawie, z uwzględnieniem
przepisów niniejszego rozdziału.
Art. 69.
Prezes Rady Ministrów zawiadamia Marszałka Sejmu o podpisaniu umowy, której ratyfikacja
wymaga zgody wyrażonej w trybie art. 90 ust. 2-4 Konstytucji, przesyłając jednocześnie Sejmowi tekst tej umowy wraz z załącznikami.
Art. 70.
1.
O wyborze trybu wyrażenia zgody na ratyfikację umowy międzynarodowej w drodze referendum
decyduje Sejm, uchwałą podjętą bezwzględną większością głosów w obecności co najmniej
połowy ustawowej liczby posłów.
2.
O podjęciu uchwały, o której mowa w ust. 1, Marszałek Sejmu zawiadamia Prezydenta
Rzeczypospolitej, Marszałka Senatu i Prezesa Rady Ministrów.
Art. 70a.
W przypadku nieuchwalenia, w trybie art. 90 ust. 2 Konstytucji, ustawy wyrażającej zgodę na ratyfikację umowy międzynarodowej, Sejm może podjąć
uchwałę o wyborze trybu wyrażenia zgody na ratyfikację takiej umowy. Przepis art.
70 ust. 2 stosuje się odpowiednio.
Art. 71.
1.
Referendum w sprawie wyrażenia zgody na ratyfikację umowy międzynarodowej może zarządzić
Sejm lub Prezydent Rzeczypospolitej za zgodą Senatu na zasadach i w trybie określonych
w art. 60.
2.
Uchwałę o zarządzeniu referendum Sejm podejmuje z własnej inicjatywy. Do uchwały Sejmu
o zarządzeniu referendum stosuje się odpowiednio przepis art. 65 ust. 1. Szczegółowy
tryb podjęcia uchwały określa regulamin Sejmu.
3.
Do postanowienia Prezydenta Rzeczypospolitej o zarządzeniu referendum przepis art.
64 i 65 ust. 1 stosuje się odpowiednio.
Art. 72.
Wzór karty do głosowania określa, w drodze uchwały, Państwowa Komisja Wyborcza.
Art. 73.
1.
Wynik referendum w sprawie wyrażenia zgody na ratyfikację umowy, o której mowa w art.
69, jest wiążący, jeżeli wzięła w nim udział więcej niż połowa uprawnionych do głosowania.
2.
Jeżeli wynik referendum jest wiążący, a większość głosów ważnych oddano za odpowiedzią
pozytywną, Prezydent Rzeczypospolitej uzyskuje zgodę na ratyfikację umowy, o której
mowa w ust. 1.
Art. 74.
Jeżeli wynik referendum jest wiążący, a większość głosów ważnych oddano za odpowiedzią
negatywną, Prezydent Rzeczypospolitej nie uzyskuje zgody na ratyfikację umowy, o której
mowa w art. 69.
Art. 75.
Jeżeli wynik referendum w sprawie wyrażenia zgody na ratyfikację umowy międzynarodowej
jest niewiążący, Sejm może ponownie podjąć uchwałę w sprawie wyboru trybu wyrażenia
zgody na ratyfikację tej umowy. Przepis art. 70 ust. 2 stosuje się odpowiednio.
Rozdział 10
Referendum zatwierdzające zmianę Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej
Art. 76.
Referendum, o którym mowa w art. 235 ust. 6 Konstytucji, przeprowadza się w trybie i na zasadach określonych w ustawie, z wyłączeniem przepisów
rozdziału 9 i z uwzględnieniem przepisów niniejszego rozdziału.
Art. 77.
1.
Z wnioskiem do Marszałka Sejmu o przeprowadzenie referendum, o którym mowa w art. 235 ust. 6 Konstytucji, mogą wystąpić:
1)
co najmniej 1/5 ustawowej liczby posłów;
2)
Senat;
3)
Prezydent Rzeczypospolitej.
2.
Wniosek, o którym mowa w ust. 1, składa się w terminie 45 dni od dnia uchwalenia przez
Senat ustawy o zmianie Konstytucji.
3.
Marszałek Sejmu niezwłocznie podejmuje postanowienie o zarządzeniu referendum, o którym
mowa w ust. 1. Do postanowienia przepisy art. 65 ust. 1-3 stosuje się odpowiednio.
4.
Marszałek Sejmu wyznacza datę przeprowadzenia referendum, o którym mowa w ust. 1,
na dzień wolny od pracy, przypadający w ciągu 60 dni od dnia złożenia wniosku.
Art. 78.
1.
Pytanie w referendum rozpoczyna się od słów:
„
Czy jesteś za przyjęciem zmiany Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r., dokonanej ustawą z dnia... (tytuł ustawy)?
”
.
2.
Wzór karty do głosowania określa, w drodze uchwały, Państwowa Komisja Wyborcza.
Art. 79.
1.
Przyjęcie w referendum zmiany Konstytucji następuje wówczas, gdy opowiedziała się za nią większość głosujących.
2.
Marszałek Sejmu przedstawia Prezydentowi Rzeczypospolitej do podpisu ustawę o zmianie
Konstytucji niezwłocznie po ogłoszeniu w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej uchwały Sądu
Najwyższego o ważności referendum.
3.
Prezydent Rzeczypospolitej podpisuje przyjętą w referendum ustawę o zmianie Konstytucji w ciągu 21 dni od dnia przedstawienia przez Marszałka Sejmu tej ustawy do podpisu
i zarządza jej niezwłoczne ogłoszenie w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej.
Rozdział 11
Przepisy karne
Art. 80.
Kto prowadzi kampanię referendalną:
1)
w lokalu komisji obwodowej lub na terenie budynku, w którym ten lokal się znajduje,
2)
na terenie zakładów pracy w sposób i w formach zakłócających ich normalne funkcjonowanie,
3)
na terenie urzędów administracji rządowej lub administracji samorządu terytorialnego
oraz sądów,
4)
na terenie jednostek wojskowych i innych jednostek organizacyjnych podległych Ministrowi
Obrony Narodowej lub oddziałów obrony cywilnej bądź skoszarowanych jednostek podległych
ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych
- podlega karze grzywny.
Art. 81.
1.
Kto w związku z referendum:
1)
umieszcza plakaty i hasła dotyczące referendum na ścianach budynków, ogrodzeniach,
latarniach, urządzeniach energetycznych, telekomunikacyjnych i innych bez zgody właściciela
lub zarządcy,
2)
przy ustawianiu własnych urządzeń ogłoszeniowych w celu prowadzenia kampanii referendalnej
narusza obowiązujące przepisy porządkowe,
3)
umieszcza plakaty i hasła dotyczące referendum w taki sposób, że nie można ich usunąć
bez powodowania szkód
- podlega karze grzywny.
2.
Tej samej karze podlega:
1)
osoba zobowiązana do usunięcia plakatów, haseł dotyczących referendum lub urządzeń
ogłoszeniowych ustawionych w celu prowadzenia kampanii referendalnej, która w terminie
30 dni od dnia referendum nie usunie tych plakatów, haseł lub urządzeń;
2)
osoba będąca redaktorem w rozumieniu prawa prasowego, która dopuszcza do niewykonania obowiązku umieszczenia w informacjach, komunikatach,
apelach i hasłach dotyczących referendum, ogłaszanych w prasie drukowanej lub w telewizji
bądź radiu na koszt podmiotów biorących udział w kampanii referendalnej, wskazania,
przez kogo są opłacane i od kogo pochodzą.
Art. 82.
Kto w związku z referendum nie umieszcza w materiałach dotyczących referendum oznaczenia,
od kogo pochodzą
-
-podlega karze grzywny.
Art. 83.
1.
Kto zbiera podpisy osób popierających zgłoszenie wniosku do Sejmu w sprawie referendum
z inicjatywy obywateli, stosując groźbę, podstęp lub jakąkolwiek inną formę nacisków
zmierzających do uzyskania podpisów
-
-podlega grzywnie od 1000 do 10 000 złotych.
2.
Tej samej karze podlega, kto zbiera podpisy osób popierających wniosek, o którym mowa
w ust. 1, na terenie jednostek wojskowych lub innych jednostek organizacyjnych podległych
Ministrowi Obrony Narodowej albo oddziałów obrony cywilnej lub skoszarowanych jednostek
podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych.
3.
Kto udziela wynagrodzenia pieniężnego w zamian za zbieranie lub złożenie podpisu pod
wnioskiem, o którym mowa w ust. 1
-
-podlega grzywnie od 10 000 do 50 000 złotych.
Art. 84.
Kto w okresie od zakończenia kampanii referendalnej aż do zakończenia głosowania zwołuje
zgromadzenia, organizuje pochody lub manifestacje, wygłasza przemówienia, rozdaje
ulotki lub w jakikolwiek inny sposób prowadzi kampanię referendalną
-
-podlega karze grzywny.
Art. 85.
Kto w okresie od zakończenia kampanii referendalnej aż do zakończenia głosowania podaje
do wiadomości publicznej wyniki badań (sondaży) opinii publicznej dotyczących przewidywanych
zachowań głosujących w referendum i przewidywanych wyników referendum lub wyniki sondaży
przeprowadzanych w dniu głosowania
-
-podlega grzywnie od 500 000 do 1 000 000 złotych.
Art. 86.
Kto w ramach prowadzonej kampanii referendalnej organizuje gry losowe lub konkursy,
w których wygranymi są nagrody pieniężne lub przedmioty o wartości wyższej niż wartość
przedmiotów zwyczajowo używanych w celach reklamowych lub promocyjnych
-
-podlega grzywnie od 5000 do 50 000 złotych.
Art. 87.
Kto podaje lub dostarcza w ramach prowadzonej kampanii referendalnej napoje alkoholowe
-
-podlega grzywnie od 5000 do 50 000 złotych.
Art. 88.
Do postępowania w sprawach, o których mowa w art. 80-82 i art. 84, stosuje się przepisy
o postępowaniu w sprawach o wykroczenia.
Rozdział 12
Przepisy szczególne
Art. 89.
Jeżeli właściwe organy gminy nie wykonują w terminie, w sposób zgodny z prawem, zadań
dotyczących utworzenia obwodów głosowania lub ich zmiany, powołania lub zmian w składach
komisji obwodowych, właściwy komisarz wyborczy wzywa te organy do wykonania zadań
w sposób zgodny z prawem w wyznaczonym terminie, a w razie bezskutecznego upływu terminu
niezwłocznie wykonuje te zadania i powiadamia o tym Państwową Komisję Wyborczą.
Art. 90.
1.
W przypadku przeprowadzenia referendum w tym samym dniu, w którym odbywają się wybory
do Sejmu i do Senatu lub wybory Prezydenta Rzeczypospolitej:
1)
głosowanie przeprowadza się w obwodach głosowania utworzonych dla właściwych wyborów
i na podstawie spisów wyborców sporządzonych dla tych wyborów;
1a)
zaświadczenia o prawie do głosowania wydaje się zgodnie z przepisami dotyczącymi właściwych
wyborów; zaświadczenie upoważnia do wzięcia udziału we wskazanym w nim głosowaniu
w wyborach oraz w odbywającym się w tym samym terminie głosowaniu w referendum;
1b11)Dodany przez art. 1 pkt 5 lit. a ustawy, o której mowa w odnośniku 6.)
informacje o numerach i granicach obwodów głosowania oraz siedzibach obwodowych komisji
wyborczych podaje się w terminach określonych w ustawie z dnia 5 stycznia 2011 r. - Kodeks wyborczy;
1c11)Dodany przez art. 1 pkt 5 lit. a ustawy, o której mowa w odnośniku 6.)
głosowanie przeprowadza się w godzinach głosowania określonych w ustawie z dnia 5 stycznia 2011 r. - Kodeks wyborczy;
1d11)Dodany przez art. 1 pkt 5 lit. a ustawy, o której mowa w odnośniku 6.)
zgłoszenie zamiaru głosowania korespondencyjnego we właściwych wyborach dotyczy również
głosowania korespondencyjnego w referendum;
1e11)Dodany przez art. 1 pkt 5 lit. a ustawy, o której mowa w odnośniku 6.)
wniosek o sporządzenie aktu pełnomocnictwa do głosowania we właściwych wyborach dotyczy
również referendum, a akt pełnomocnictwa do głosowania sporządzony w związku ze wskazanymi
w nim wyborami dotyczy również głosowania w referendum;
2)
zadania komisarzy wyborczych i komisji obwodowych wykonują odpowiednio okręgowe i
obwodowe komisje wyborcze powołane do przeprowadzenia właściwych wyborów;
3)
do kampanii referendalnej stosuje się przepisy rozdziału 6.
1a.
W przypadku przeprowadzenia referendum w tym samym dniu, w którym odbywają się wybory
do Parlamentu Europejskiego, przepisy ust. 1 stosuje się odpowiednio, z tym, że:
1)
głosowanie w referendum przeprowadza się w tych samych dniach, w których odbywa się
głosowanie w wyborach do Parlamentu Europejskiego;
1a12)Dodany przez art. 1 pkt 5 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 6.)
informacje o numerach i granicach obwodów głosowania oraz siedzibach obwodowych komisji
wyborczych podaje się w terminach określonych w ustawie z dnia 5 stycznia 2011 r. - Kodeks wyborczy;
1b12)Dodany przez art. 1 pkt 5 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 6.)
głosowanie przeprowadza się w godzinach głosowania określonych w ustawie z dnia 5 stycznia 2011 r. - Kodeks wyborczy;
1c12)Dodany przez art. 1 pkt 5 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 6.)
zgłoszenie zamiaru głosowania korespondencyjnego w wyborach do Parlamentu Europejskiego
dotyczy również głosowania korespondencyjnego w referendum;
1d12)Dodany przez art. 1 pkt 5 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 6.)
wniosek o sporządzenie aktu pełnomocnictwa do głosowania w wyborach do Parlamentu
Europejskiego dotyczy również referendum, a akt pełnomocnictwa do głosowania sporządzony
w związku z wyborami do Parlamentu Europejskiego dotyczy również głosowania w referendum;
2)
w referendum mogą wziąć udział wyłącznie osoby ujęte w części A spisu wyborców;
3)
zaświadczenia o prawie do głosowania wydane zgodnie z przepisami dotyczącymi wyborów
do Parlamentu Europejskiego upoważniają do wzięcia udziału w referendum wyłącznie
obywateli Rzeczypospolitej Polskiej; dopisuje się ich do spisu wyborców w części A;
4)
zadania komisarzy wyborczych wykonują rejonowe komisje wyborcze powołane do przeprowadzenia
wyborów do Parlamentu Europejskiego.
2.
Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji, po zasięgnięciu opinii Państwowej Komisji Wyborczej,
określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe zasady i sposób łącznego prowadzenia
kampanii referendalnej oraz kampanii wyborczej w programach radiowych i telewizyjnych,
uwzględniając w szczególności:
1)
tryb postępowania w sprawach podziału czasu rozpowszechniania audycji referendalnych
i audycji wyborczych w programach Telewizji Polskiej i Polskiego Radia;
2)
sposób przygotowania i rozpowszechniania audycji referendalnych i audycji wyborczych;
3)
sposób upowszechniania informacji o terminach rozpowszechniania audycji referendalnych
i audycji wyborczych;
4)
terminy wynikające z kalendarza czynności związanych z przeprowadzeniem referendum
oraz z kalendarza wyborczego.
Art. 91.
1.
W przypadku zarządzenia na ten sam dzień więcej niż jednego referendum ogólnokrajowego,
głosowanie przeprowadzają te same komisje obwodowe, na podstawie tych samych spisów
osób uprawnionych do udziału w referendum.
2.
W przypadku, o którym mowa w ust. 1, dla każdego referendum sporządza się oddzielnie
protokoły głosowania oraz protokoły o wyniku referendum.
Art. 92.
1.
W sprawach nieuregulowanych niniejszą ustawą stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. - Kodeks wyborczy.
2.
W przypadku przeprowadzenia referendum w tym samym dniu co wybory Prezydenta Rzeczypospolitej,
w sprawach nieuregulowanych niniejszą ustawą stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. - Kodeks wyborczy.
3.
W przypadku przeprowadzenia referendum w tym samym dniu co wybory do Parlamentu Europejskiego,
w sprawach nieuregulowanych niniejszą ustawą stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. - Kodeks wyborczy.
Rozdział 13
Zmiany w przepisach obowiązujących, przepisy przejściowe i końcowe
Art. 93-95.
(pominięte)
Art. 96.
W przypadku pierwszego referendum ogólnokrajowego odbywającego się po dniu wejścia
w życie niniejszej ustawy skróceniu ulegają terminy:
1)
na utworzenie obwodów głosowania, o których mowa w art. 6 ust. 2, a także na dokonanie
zmian obwodów głosowania lub siedzib obwodowych komisji do spraw referendum - do 40
dnia przed dniem referendum;
2)
o którym mowa w art. 6 ust. 5 - do 35 dnia przed dniem referendum;
3)
o którym mowa w art. 7 ust. 2 - do 40 dnia przed dniem referendum;
4)
o którym mowa w art. 13 ust. 1 - do 16 dnia przed dniem referendum;
5)
o którym mowa w art. 13 ust. 3 - do 25 dnia przed dniem referendum;
6)
o którym mowa w art. 48 ust. 6 - do 2 dni;
7)
o którym mowa w art. 48 ust. 7 - do 3 dni.
Art. 97.
Traci moc ustawa z dnia 29 czerwca 1995 r. o referendum .
Art. 98.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia13)Ustawa została ogłoszona w dniu 2 kwietnia 2003 r..
1)
W brzmieniu ustalonym przez art. 6 pkt 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2023 r. o zmianie
ustawy - Kodeks wyborczy oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 497); wszedł w
życie z dniem 4 sierpnia 2023 r. na podstawie komunikatu Prezesa Rady Ministrów z
dnia 3 sierpnia 2023 r. w sprawie określenia terminu uruchomienia Centralnego Rejestru
Wyborców (Dz. U. poz. 1513) wydanego na podstawie art. 15 ust. 1 pkt 7 tej ustawy.
2)
Przez art. 6 pkt 2 ustawy, o której mowa w odnośniku 1; wszedł w życie z dniem 4 sierpnia
2023 r. na podstawie komunikatu, o którym mowa w odnośniku 1.
3)
W brzmieniu ustalonym przez art. 6 pkt 3 ustawy, o której mowa w odnośniku 1; wszedł
w życie z dniem 4 sierpnia 2023 r. na podstawie komunikatu, o którym mowa w odnośniku
1.
4)
Dodany przez art. 6 pkt 4 ustawy, o której mowa w odnośniku 1; wszedł w życie z dniem
4 sierpnia 2023 r. na podstawie komunikatu, o którym mowa w odnośniku 1.
5)
W brzmieniu ustalonym przez art. 6 pkt 5 ustawy, o której mowa w odnośniku 1; wszedł
w życie z dniem 4 sierpnia 2023 r. na podstawie komunikatu, o którym mowa w odnośniku
1.
6)
W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy
o referendum ogólnokrajowym (Dz. U. poz. 1628), która weszła w życie z dniem 17 sierpnia
2023 r.
7)
Ze zmianą wprowadzoną przez art. 1 pkt 2 ustawy, o której mowa w odnośniku 6.
8)
Ze zmianą wprowadzoną przez art. 1 pkt 3 ustawy, o której mowa w odnośniku 6.
9)
Ze zmianą wprowadzoną przez art. 1 pkt 4 lit. a ustawy, o której mowa w odnośniku
6.
10)
Ze zmianą wprowadzoną przez art. 1 pkt 4 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku
6.
11)
Dodany przez art. 1 pkt 5 lit. a ustawy, o której mowa w odnośniku 6.
12)
Dodany przez art. 1 pkt 5 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 6.
13)
Ustawa została ogłoszona w dniu 2 kwietnia 2003 r.