Rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiskaz dnia 18 marca 2024 r.w sprawie wymagań dotyczących sposobu obliczania, pomiarów i rejestracji ilości energii
elektrycznej, ciepła i chłodu wytwarzanych w instalacjach odnawialnego źródła energii 1)Minister Klimatu i Środowiska kieruje działem administracji rządowej - klimat, na
podstawie § 1 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 grudnia
2023 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Klimatu i Środowiska (Dz.
U. poz. 2726).
Treść rozporządzenia
Na podstawie art. 61 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii zarządza się, co następuje:
§ 1.
Rozporządzenie określa:
1)
wymagania dotyczące sposobu obliczania, pomiarów i rejestracji ilości energii elektrycznej,
ciepła i chłodu wytwarzanych w instalacjach odnawialnego źródła energii wykorzystujących
w procesie wytwarzania energii nośniki energii, o których mowa w art. 2 pkt 22 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii, zwanej dalej „ustawą”, oraz inne paliwa;
2)
sposób dokonywania pomiarów ilości energii elektrycznej na potrzeby ustalenia rzeczywistego
rozliczenia obowiązku wytworzenia energii elektrycznej z odnawialnych źródeł energii
przez wytwórcę, który wygrał aukcję, o której mowa w art. 72 ust. 1 ustawy, albo aukcję
na wsparcie operacyjne, o której mowa w art. 83b ust. 1 ustawy, lub uzyskał zaświadczenie,
o którym mowa w art. 70b ust. 8 albo art. 70h ust. 5 ustawy;
3)
sposób przeliczania ilości wytworzonego ciepła lub chłodu na ilość energii wyrażoną
w MWh;
4)
miejsce i sposób dokonywania pomiarów ilości ciepła lub chłodu na potrzeby wydania
gwarancji pochodzenia.
§ 2.
Pomiarów ilości energii elektrycznej, ciepła i chłodu wytwarzanych w instalacjach
odnawialnego źródła energii wykorzystujących w procesie wytwarzania energii nośniki
energii, o których mowa w art. 2 pkt 22 ustawy, oraz inne paliwa dokonuje się w przypadku:
1)
energii elektrycznej - zgodnie z wymaganiami określonymi w przepisach wydanych na
podstawie art. 11x ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne , z wyjątkiem energii elektrycznej dostarczanej:
a)
za pomocą linii bezpośredniej w rozumieniu art. 3 pkt 11f ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne - w przypadku której pomiarów dokonuje się w punkcie połączenia linii bezpośredniej
z instalacją odbiorcy albo z siecią, urządzeniami lub instalacjami podmiotu prowadzącego
działalność gospodarczą w zakresie obrotu energią elektryczną,
b)
bezpośrednio do instalacji odnawialnego źródła energii wytwarzającej wodór odnawialny
lub biometan - w przypadku której pomiarów dokonuje się w miejscu połączenia tych
instalacji z instalacją odnawialnego źródła energii;
2)
ciepła i chłodu - w miejscu przyłączenia źródła ciepła lub chłodu do sieci ciepłowniczej
albo chłodniczej na podstawie wskazań urządzeń pomiarowo-rozliczeniowych, a w przypadku
lokalnego źródła ciepła lub chłodu - na podstawie wskazań urządzeń pomiarowo-rozliczeniowych
zainstalowanych w źródle ciepła lub chłodu.
§ 3.
W przypadku instalacji odnawialnego źródła energii, w której energia elektryczna,
ciepło lub chłód są wytwarzane w sposób, o którym mowa w § 4 i 5, oraz w przypadku
układu hybrydowego pomiarów i obliczeń ilości energii elektrycznej, ciepła i chłodu
dokonuje się po dokonaniu pomiarów i badań biomasy, biopłynów, biogazu lub biogazu
rolniczego, określonych w § 4-6, oraz udokumentowaniu tych pomiarów i badań w laboratorium
badawczym posiadającym:
1)
kompetencje w zakresie pomiarów i badań oraz ich dokumentowania, w tym kompetencje
techniczne i biegłość zgodne z aktualnym poziomem wiedzy i najlepszą praktyką, w szczególności
określone w normie PN-EN ISO/IEC 17025 „Ogólne wymagania dotyczące kompetencji laboratoriów
badawczych i wzorcujących”;
2)
akredytację jednostki certyfikującej uzyskaną zgodnie z przepisami rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 765/2008 z dnia 9 lipca 2008 r.
ustanawiającego wymagania w zakresie akredytacji i nadzoru rynku odnoszące się do
warunków wprowadzania produktów do obrotu i uchylającego rozporządzenie (EWG) nr 339/93 3)Zmiana wymienionego rozporządzenia została ogłoszona w Dz. Urz. UE L 169 z 25.06.2019,
str. 1..
§ 4.
W przypadku wytworzenia energii elektrycznej, ciepła lub chłodu w instalacji odnawialnego
źródła energii w procesie spalania biomasy, biopłynów, biogazu lub biogazu rolniczego
wspólnie z innymi paliwami, w celu obliczenia ilości tej energii elektrycznej, ciepła
i chłodu dokonuje się pomiarów ilości:
1)
biomasy w postaci stałej i paliwa stałego innego niż biomasa, obejmujących pomiary
masy każdego z tych paliw dostarczonych do procesu spalania;
2)
biomasy w postaci ciekłej, biopłynów, biogazu lub biogazu rolniczego i paliwa ciekłego
lub paliwa gazowego innych niż biomasa, biopłyny, biogaz lub biogaz rolniczy, obejmujących
pomiary masy każdego z tych paliw dostarczonych do procesu spalania wykonywane metodą
bezpośrednią polegającą na pomiarze masy za pomocą przepływomierzy masowych lub metodą
pośrednią polegającą na pomiarze objętości z korekcją temperatury, a w przypadku paliw
gazowych - także na pomiarze ciśnienia tych paliw.
§ 5.
W przypadku stosowania w instalacji odnawialnego źródła energii do wytworzenia energii
elektrycznej, ciepła lub chłodu paliwa będącego mieszanką biomasy, biopłynów, biogazu
lub biogazu rolniczego oraz innych paliw, przygotowanego poza tą instalacją, w celu
obliczenia ilości energii elektrycznej, ciepła i chłodu wytworzonych w tej instalacji:
1)
dokonuje się pomiarów ilości tego paliwa dostarczonego do procesu spalania w tej instalacji
odnawialnego źródła energii;
2)
wyznacza się wartość opałową tego paliwa oraz próbek paliw wchodzących w jego skład;
3)
oblicza się udział energii chemicznej biomasy, biopłynów, biogazu lub biogazu rolniczego
w energii chemicznej tego paliwa.
§ 6.
1.
Pomiarów i obliczeń, o których mowa w § 4 i 5, dokonuje się co 24 godziny, na podstawie
uśrednionej próby, z próbek paliw, o których mowa w tych przepisach, pobieranych nie
rzadziej niż co:
1)
8 godzin - w przypadku instalacji odnawialnego źródła energii o całkowitej zainstalowanej
mocy cieplnej niższej niż 50 MW;
2)
4 godziny - w przypadku instalacji odnawialnego źródła energii o całkowitej zainstalowanej
mocy cieplnej w zakresie od 50 MW do 250 MW włącznie;
3)
2 godziny - w przypadku instalacji odnawialnego źródła energii o całkowitej zainstalowanej
mocy cieplnej wyższej niż 250 MW.
2.
Dokonując pomiarów i obliczeń, o których mowa w ust. 1, w przypadku:
1)
okresowego zasilania pośredniego zbiornika paliwa, uniemożliwiającego pobranie próbki
w czasie określonym w ust. 1, próbkę pobiera się w trakcie ciągłej pracy układu zasilania
zbiornika, nie rzadziej niż co 2 godziny;
2)
zmiany rodzaju dostarczanego paliwa próbki pobiera się w ciągu godziny od zmiany rodzaju
dostarczanego paliwa, nie później niż przed kolejną zmianą rodzaju dostarczanego paliwa,
niezależnie od ostatnio pobranych próbek w czasie określonym w pkt 1 lub w ust. 1,
przed zmianą rodzaju dostarczanego paliwa;
3)
dostawy biomasy kierowanej bezpośrednio do pośredniego zbiornika paliwa lub do spalania,
uniemożliwiającej pobranie próbek w czasie określonym w pkt 1 lub w ust. 1, uśrednioną
próbę do wyznaczenia wartości opałowej biomasy przygotowuje się z próbek pobieranych
w okresie doby z każdej dostawy biomasy.
§ 7.
W przypadku wytwarzania energii elektrycznej, ciepła lub chłodu w układzie hybrydowym
pomiarów ilości energii elektrycznej, ciepła i chłodu wytwarzanych w tym układzie
dokonuje się oddzielnie dla energii dostarczonej do wytwarzania energii elektrycznej,
ciepła lub chłodu wytworzonych:
1)
z odnawialnych źródeł energii,
2)
ze źródeł innych niż odnawialne
- o ile nie są dokonywane pomiary i obliczenia, o których mowa w § 4-6.
§ 8.
Ilość energii elektrycznej, ciepła i chłodu wytwarzanych w instalacjach odnawialnego
źródła energii wykorzystujących w procesie wytwarzania energii nośniki energii, o
których mowa w art. 2 pkt 22 ustawy, oraz inne paliwa oblicza się, sumując wartości
uzyskane w wyniku pomiarów i obliczeń dokonanych zgodnie z § 2 i 4-7, z uwzględnieniem
obliczeń dokonanych w sposób określony w § 9-11.
§ 9.
W instalacji odnawialnego źródła energii, w której biomasa, biopłyny, biogaz lub biogaz
rolniczy są spalane wspólnie z innymi paliwami, energię wytworzoną z odnawialnych
źródeł energii stanowią energia elektryczna, ciepło lub chłód w ilości odpowiadającej
udziałowi energii chemicznej biomasy, biopłynów, biogazu lub biogazu rolniczego w
energii chemicznej paliwa zużywanego do wytwarzania energii, którą oblicza się na
podstawie rzeczywistych wartości opałowych tych paliw, z uwzględnieniem § 11, według
wzoru:
\(
E_{OZE} = {{\sum\nolimits_{i = 1}^n {M_{Bi} \times W_{Bi} } } \over {\sum\nolimits_{i
= 1}^n {M_{Bi} \times W_{Bi} } + \sum\nolimits_{j = 1}^m {M_{Kj} \times W_{Kj}
} }} \times E,
\)
gdzie poszczególne symbole oznaczają:
EOZE - ilość energii elektrycznej, ciepła lub chłodu wytworzonych z odnawialnych źródeł
energii, wyrażoną w MWh lub GJ,
E - ilość energii elektrycznej wytworzonej w instalacji odnawialnego źródła energii,
w której biomasa, biopłyny, biogaz lub biogaz rolniczy są spalane wspólnie z innymi
paliwami, i pomierzonej w miejscach, o których mowa w § 2 pkt 1, a w przypadku gdy
dla energii elektrycznej wytworzonej w tej instalacji przysługuje świadectwo pochodzenia
- ilość energii elektrycznej pomierzonej w miejscach, o których mowa w art. 45 ust.
6 i 7 ustawy, albo ilość ciepła lub chłodu wytworzonych w tej instalacji odnawialnego
źródła energii i pomierzonych w miejscu, o którym mowa w § 2 pkt 2, wyrażoną w MWh
lub GJ,
MBi - masę biomasy, biopłynów, biogazu lub biogazu rolniczego, spalonych w instalacji
odnawialnego źródła energii, wyrażoną w Mg,
MKj - masę paliwa innego niż biomasa, biopłyny, biogaz lub biogaz rolniczy, spalonych
w instalacji odnawialnego źródła energii, wyrażoną w Mg,
WBi - wartość opałową biomasy, biopłynów, biogazu lub biogazu rolniczego, spalonych w
instalacji odnawialnego źródła energii, wyrażoną w MJ/Mg,
WKj - wartość opałową paliwa innego niż biomasa, biopłyny, biogaz lub biogaz rolniczy,
spalonych w instalacji odnawialnego źródła energii, wyrażoną w MJ/Mg,
n - liczbę rodzajów biomasy, biopłynów, biogazu lub biogazu rolniczego, spalonych
w instalacji odnawialnego źródła energii,
m - liczbę rodzajów paliw innych niż biomasa, biopłyny, biogaz lub biogaz rolniczy,
spalonych w instalacji odnawialnego źródła energii.
§ 10.
1.
Ilość energii elektrycznej wytworzonej z odnawialnego źródła energii w instalacji
odnawialnego źródła energii będącej elektrownią wodną z członem pompowym oblicza się
według wzoru:
\(
E_{OZEW} = E_{CW} \times \left( {1 - {{v_p } \over {v_c }}} \right),
\)
gdzie poszczególne symbole oznaczają:
EOZEW - ilość energii elektrycznej wytworzonej w instalacji odnawialnego źródła energii
będącej elektrownią wodną z członem pompowym, wyrażoną w MWh,
ECW - całkowitą ilość energii elektrycznej wytworzonej w instalacji odnawialnego źródła
energii będącej elektrownią wodną z członem pompowym i pomierzonej w miejscu, o którym
mowa w § 2 pkt 1, a w przypadku gdy dla energii elektrycznej wytworzonej w tej instalacji
przysługuje świadectwo pochodzenia - ilość energii elektrycznej pomierzonej w miejscach,
o których mowa w art. 45 ust. 6 i 7 ustawy, wyrażoną w MWh,
Vp - objętość wody przepompowanej określaną na podstawie pomiaru strumienia objętości
wody przepompowanej, wyrażoną w m3,
Vc - objętość całkowitą wody pobranej przez turbiny elektrowni wodnej z członem pompowym
określaną na podstawie pomiaru strumienia objętości wody pobranej przez te turbiny,
wyrażoną w m3.
2.
W przypadku braku możliwości dokonania pomiarów w związku z kalibrowaniem lub serwisowaniem
urządzeń służących do pomiaru strumienia objętości wody dopuszcza się określenie objętości
wody przepompowanej i wody pobranej przez turbiny elektrowni wodnej z członem pompowym
dla celów obliczenia ilości energii elektrycznej wytworzonej w instalacji odnawialnego
źródła energii będącej elektrownią wodną z członem pompowym z wykorzystaniem metod
pośrednich opartych o charakterystyki energetyczne hydrozespołów. Sposób obliczenia
ilości energii elektrycznej, o którym mowa w zdaniu pierwszym, nie może być stosowany
dłużej niż przez 336 godzin w roku łącznie.
3.
Przez kalibrowanie i serwisowanie urządzeń, o których mowa w ust. 2, rozumie się czynności
wykonywane w sposób określony w instrukcji obsługi tych urządzeń.
§ 11.
Ilość energii elektrycznej, ciepła i chłodu wytwarzanych z odnawialnych źródeł energii
w układzie hybrydowym oblicza się, przyjmując proporcjonalny udział ilościowy energii
elektrycznej, ciepła lub chłodu wytworzonych z odnawialnych źródeł energii w ilości
energii elektrycznej, ciepła lub chłodu wytworzonych we wszystkich źródłach zasilających
instalację odnawialnego źródła energii, według wzoru:
\(
E_{OZEh} = E \times {{\sum\nolimits_{i = 1}^n {E_{POi} } } \over {\sum\nolimits_{i
= 1}^n {E_{POi} + \sum\nolimits_{j = 1}^m {E_{PKj} } } }},
\)
gdzie poszczególne symbole oznaczają:
EOZEh - ilość energii elektrycznej, ciepła lub chłodu wytworzonych z odnawialnych źródeł
energii w układzie hybrydowym, wyrażoną w MWh lub GJ,
E - ilość energii elektrycznej wytworzonej w układzie hybrydowym i pomierzonej w miejscach,
o których mowa w § 2 pkt 1, a w przypadku gdy dla energii elektrycznej wytworzonej
w tej instalacji przysługuje świadectwo pochodzenia - ilość energii elektrycznej pomierzonej
w miejscach, o których mowa w art. 45 ust. 6 i 7 ustawy, albo ilość ciepła lub chłodu
wytworzonych w układzie hybrydowym pomierzonych w miejscu, o którym mowa w § 2 pkt
2, wyrażoną w MWh lub GJ,
EPOi - ilość energii elektrycznej, ciepła lub chłodu wytworzonych z odnawialnych źródeł
energii i wykorzystywanych w układzie hybrydowym, wyrażoną w MWh lub GJ,
EPKj - ilość energii elektrycznej, ciepła lub chłodu wytworzonych ze źródeł energii innych
niż odnawialne źródła energii i wykorzystywanych w układzie hybrydowym, wyrażoną w
MWh lub GJ,
n - liczbę odnawialnych źródeł energii wytwarzających nośniki energii wykorzystywane
w układzie hybrydowym,
m - liczbę źródeł energii innych niż odnawialne źródła energii wytwarzających nośniki
energii wykorzystywane w układzie hybrydowym.
§ 12.
1.
Dane dotyczące ilości energii elektrycznej, ciepła i chłodu wytwarzanych w instalacjach
odnawialnego źródła energii wykorzystujących w procesie wytwarzania energii nośniki
energii, o których mowa w art. 2 pkt 22 ustawy, oraz inne paliwa rejestruje się w
książce rejestrowej z ponumerowanymi kartami dziennymi lub z zastosowaniem elektronicznego
systemu przetwarzania danych.
2.
Przez dane, o których mowa w ust. 1, rozumie się również wyniki pomiarów i obliczeń,
o których mowa w § 4-6.
3.
Rejestrację danych w książce rejestrowej prowadzi się w następujący sposób:
1)
każdą pozycję rejestrowanych danych, po dokonaniu wpisu, podkreśla się poziomą linią;
2)
poprawki wprowadza się w sposób umożliwiający odczytanie poprawionego lub skreślonego
wpisu i potwierdza podpisem osoby rejestrującej.
4.
Rejestrację danych z zastosowaniem elektronicznego systemu przetwarzania danych prowadzi
się w sposób:
1)
chronologiczny;
2)
umożliwiający:
a)
wgląd do treści dokonanych wpisów oraz ochronę przechowywanych danych przed usunięciem
lub zniekształceniem,
b)
sporządzanie wydruków za każdy dzień.
§ 13.
Pomiarów ilości:
1)
energii elektrycznej na potrzeby ustalenia rzeczywistego rozliczenia obowiązku wytworzenia
energii elektrycznej z odnawialnych źródeł energii przez wytwórcę, który wygrał aukcję,
o której mowa w art. 72 ust. 1 ustawy, albo aukcję na wsparcie operacyjne, o której
mowa w art. 83b ust. 1 ustawy, lub uzyskał zaświadczenie, o którym mowa w art. 70b
ust. 8 albo art. 70h ust. 5 ustawy, dokonuje się w sposób określony w § 2 pkt 1 i
§ 3-7;
2)
ciepła lub chłodu na potrzeby wydania gwarancji pochodzenia dokonuje się w miejscu
określonym w § 2 pkt 2 oraz w sposób określony w § 3-9 i 11 albo w sposób określony
w art. 120 ust. 10 ustawy.
§ 14.
Ilość wytworzonego ciepła lub chłodu wyrażoną w GJ przelicza się na ilość energii
wyrażoną w MWh, w zaokrągleniu do liczb całkowitych, stosując następującą zależność:
1 GJ = 0,278 MWh.
§ 15.
Przepis § 13 pkt 1 w zakresie, w jakim dotyczy ilości energii elektrycznej na potrzeby
ustalenia rzeczywistego rozliczenia obowiązku wytworzenia energii elektrycznej z odnawialnych
źródeł energii przez wytwórcę, który wygrał aukcję na wsparcie operacyjne, o której
mowa w art. 83b ust. 1 ustawy, lub uzyskał zaświadczenie, o którym mowa w art. 70h
ust. 5 ustawy, stosuje się od dnia 1 lipca 2025 r.
§ 16.
Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 7 dni od dnia ogłoszenia4)Niniejsze rozporządzenie było poprzedzone rozporządzeniem Ministra Energii z dnia
7 sierpnia 2018 r. w sprawie wymagań dotyczących sposobu obliczania, pomiarów i rejestracji
ilości energii elektrycznej lub ciepła wytwarzanych w instalacjach odnawialnego źródła
energii (Dz. U. poz. 1596), które traci moc z dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia
zgodnie z art. 47 pkt 4 ustawy z dnia 17 sierpnia 2023 r. o zmianie ustawy o odnawialnych
źródłach energii oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1762)..
1)
Minister Klimatu i Środowiska kieruje działem administracji rządowej - klimat, na
podstawie § 1 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 grudnia
2023 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Klimatu i Środowiska (Dz.
U. poz. 2726).
2)
Niniejsze rozporządzenie zostało notyfikowane Komisji Europejskiej w dniu 30 listopada
2023 r. pod numerem 2023/0667/PL zgodnie z § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia
23 grudnia 2002 r. w sprawie sposobu funkcjonowania krajowego systemu notyfikacji
norm i aktów prawnych (Dz. U. poz. 2039 oraz z 2004 r. poz. 597), które wdraża dyrektywę
(UE) 2015/1535 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 9 września 2015 r. ustanawiającą
procedurę udzielania informacji w dziedzinie przepisów technicznych oraz zasad dotyczących
usług społeczeństwa informacyjnego (ujednolicenie) (Dz. Urz. UE L 241 z 17.09.2015,
str. 1).
3)
Zmiana wymienionego rozporządzenia została ogłoszona w Dz. Urz. UE L 169 z 25.06.2019,
str. 1.
4)
Niniejsze rozporządzenie było poprzedzone rozporządzeniem Ministra Energii z dnia
7 sierpnia 2018 r. w sprawie wymagań dotyczących sposobu obliczania, pomiarów i rejestracji
ilości energii elektrycznej lub ciepła wytwarzanych w instalacjach odnawialnego źródła
energii (Dz. U. poz. 1596), które traci moc z dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia
zgodnie z art. 47 pkt 4 ustawy z dnia 17 sierpnia 2023 r. o zmianie ustawy o odnawialnych
źródłach energii oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1762).