Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiejz dnia 9 lutego 2024 r.w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy
zawodowych oraz ich rodzin
Spis treści
- Treść obwieszczenia
- Załącznik - Tekst jednolity ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy
zawodowych oraz ich rodzin
- Dział I - Przepisy ogólne
- Dział II - Świadczenia pieniężne
- Rozdział 1 - Emerytura wojskowa
- Rozdział 1a - Emerytura żołnierzy powołanych do zawodowej służby wojskowej po raz pierwszy po dniu 31 grudnia 2012 r.
- Rozdział 1b - Prawo wyboru emerytury
- Rozdział 2 - Renta inwalidzka
- Rozdział 3 - Renta rodzinna
- Rozdział 4 - Dodatki do emerytur i rent oraz zasiłki i świadczenia pieniężne
- Dział III - Inne świadczenia i uprawnienia
- Dział IV - Ustalanie prawa do zaopatrzenia emerytalnego
- Dział V - Ustanie i zawieszanie prawa do świadczeń oraz zmniejszanie ich wysokości
- Dział VI - Wypłata świadczeń
- Dział VII - Zwrot świadczeń nienależnych, potrącenia i egzekucje ze świadczeń oraz odsetki za opóźnienie w wypłacie świadczeń
- Dział VIII - Zmiany w przepisach obowiązujących
- Dział IX - Przepisy przejściowe i końcowe
Treść obwieszczenia
1.
Na podstawie art. 16 ust. 1 zdanie pierwsze ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych
i niektórych innych aktów prawnych ogłasza się w załączniku do niniejszego obwieszczenia jednolity tekst ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz
ich rodzin , z uwzględnieniem zmian wprowadzonych:
1)
ustawą z dnia 26 stycznia 2023 r. o zmianie niektórych ustaw w związku z wprowadzeniem
świadczenia za długoletnią służbę ,
2)
ustawą z dnia 8 lutego 2023 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym członkom rodziny
funkcjonariuszy lub żołnierzy zawodowych, których śmierć nastąpiła w związku ze służbą
albo podjęciem poza służbą czynności ratowania życia lub zdrowia ludzkiego albo mienia ,
3)
ustawą z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym ,
4)
ustawą z dnia 17 sierpnia 2023 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych
innych ustaw ,
5)
ustawą z dnia 17 sierpnia 2023 r. o zmianie ustawy o Agencji Mienia Wojskowego oraz
niektórych innych ustaw
oraz zmian wynikających z przepisów ogłoszonych przed dniem 7 lutego 2024 r.
2.
Podany w załączniku do niniejszego obwieszczenia tekst jednolity ustawy nie obejmuje:
1)
art. 20 ustawy z dnia 26 stycznia 2023 r. o zmianie niektórych ustaw w związku z wprowadzeniem
świadczenia za długoletnią służbę , który stanowi:
„
Art. 20.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 marca 2023 r., z wyjątkiem art. 14, który wchodzi
w życie z dniem 1 stycznia 2024 r.
”
;
2)
art. 25 ust. 1-5 i art. 29 ustawy z dnia 8 lutego 2023 r. o świadczeniu pieniężnym
przysługującym członkom rodziny funkcjonariuszy lub żołnierzy zawodowych, których
śmierć nastąpiła w związku ze służbą albo podjęciem poza służbą czynności ratowania
życia lub zdrowia ludzkiego albo mienia , które stanowią:
„
Art. 25.
1.
Świadczenie pieniężne przysługuje również członkom rodziny, o których mowa w art.
3:
1)
funkcjonariuszy Policji, Urzędu Ochrony Państwa, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego,
Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego
Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Biura Ochrony Rządu,
Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celnej, Służby Celno-Skarbowej
i Służby Więziennej, których śmierć albo zaginięcie nastąpiły w związku z wykonywaniem
czynności albo pełnieniem służby w okolicznościach, o których mowa w art. 2, przed
dniem wejścia w życie niniejszej ustawy;
2)
żołnierzy zawodowych, których śmierć albo zaginięcie nastąpiły w związku z wykonywaniem
czynności albo pełnieniem służby w okolicznościach, o których mowa w art. 2, po dniu
31 lipca 1990 r., a przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy;
3)
żołnierzy niezawodowych, o których mowa w art. 34 ustawy zmienianej w art. 12, których
śmierć nastąpiła w związku z wykonywaniem czynności albo pełnieniem służby w okolicznościach
zagrażających życiu i zdrowiu albo podjęciem poza służbą czynności ratowania życia
lub zdrowia ludzkiego albo mienia, po dniu 31 lipca 1990 r., a przed dniem wejścia
w życie niniejszej ustawy;
4)
strażaków ratowników ochotniczych straży pożarnych, których śmierć nastąpiła w związku
z udziałem w działaniu ratowniczym, akcji ratowniczej albo organizowanych przez Państwową
Straż Pożarną ćwiczeniach, w warunkach zagrażających życiu i zdrowiu, przed dniem
wejścia w życie niniejszej ustawy;
5)
ratowników górskich, których śmierć nastąpiła w związku z wykonywaniem działań ratowniczych
podejmowanych w ramach ratownictwa górskiego w warunkach zagrażających życiu i zdrowiu,
przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy;
6)
członków specjalistycznych organizacji ratowniczych - Górskiego Ochotniczego Pogotowia
Ratunkowego lub Tatrzańskiego Ochotniczego Pogotowia Ratunkowego, których śmierć nastąpiła
w związku z wykonywaniem działań ratowniczych podejmowanych w ramach ratownictwa górskiego
w warunkach zagrażających życiu i zdrowiu, przed dniem 1 stycznia 2012 r.
2.
W przypadku gdy członek rodziny uprawniony do świadczenia pieniężnego pobiera emeryturę
lub rentę, lub uposażenie w stanie spoczynku, lub uposażenie rodzinne przewidziane
w odrębnych przepisach, wypłaca się świadczenie wyższe albo świadczenie wybrane przez
osobę uprawnioną, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej. Wybór świadczenia
pieniężnego nie pozbawia osoby uprawnionej innych świadczeń i uprawnień przysługujących
emerytom i rencistom przewidzianych w odrębnych przepisach.
3.
W przypadku gdy rodzic uprawniony do świadczenia pieniężnego pobiera emeryturę lub
rentę, lub uposażenie w stanie spoczynku, lub uposażenie rodzinne przewidziane w odrębnych
przepisach, z wyłączeniem renty rodzinnej lub uposażenia rodzinnego po tym samym zmarłym,
co świadczenie pieniężne, wypłaca się świadczenie pieniężne oraz odpowiednio emeryturę
lub rentę, lub uposażenie w stanie spoczynku, lub uposażenie rodzinne.
4.
Prawo do świadczenia pieniężnego przysługuje od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy
osobie uprawnionej, o której mowa w ust. 1, jeżeli złoży wniosek o jego przyznanie
w terminie roku od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, o ile w dniu wejścia w
życie niniejszej ustawy osoba ta spełnia warunki do jego przyznania.
5.
W przypadku gdy osoba uprawniona, o której mowa w ust. 1, spełni warunki do przyznania
świadczenia pieniężnego po dniu wejścia w życie niniejszej ustawy, świadczenie pieniężne
przysługuje od dnia spełnienia warunków do jego przyznania, jeżeli osoba ta złoży
wniosek o jego przyznanie w terminie roku od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy.
”
„
Art. 29.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.
”
;
3)
art. 71 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym , który stanowi:
„
Art. 71.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2024 r., z wyjątkiem:
1)
art. 4 ust. 1:
a)
pkt 3 - w zakresie osób, którym w decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia potrzebę
tę określono na poziomie 85 i 86 punktów w skali potrzeby wsparcia, o której mowa
w art. 4b ust. 1 ustawy zmienianej w art. 39,
b)
pkt 4,
c)
pkt 5 - w zakresie osób, którym w decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia potrzebę
tę określono na poziomie 78 i 79 punktów w skali potrzeby wsparcia, o której mowa
w art. 4b ust. 1 ustawy zmienianej w art. 39
- które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 2025 r.;
2)
art. 4 ust. 1:
a)
pkt 5 - w zakresie osób, którym w decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia potrzebę
tę określono na poziomie 75-77 punktów w skali potrzeby wsparcia, o której mowa w
art. 4b ust. 1 ustawy zmienianej w art. 39,
b)
pkt 6
- które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 2026 r.;
3)
art. 37, art. 38, art. 42, art. 43 pkt 2 i 7, art. 44 pkt 3 lit. b i pkt 4, art. 47,
art. 49, art. 50, art. 52-54, art. 57, art. 59, art. 60, art. 63 ust. 5 i 16, które
wchodzą w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia;
4)
art. 40 pkt 13 i 14 oraz art. 61, które wchodzą w życie z dniem 1 sierpnia 2023 r.;
5)
art. 39, który wchodzi w życie po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem:
a)
pkt 5 w zakresie art. 6b3 ust. 4 pkt 1, który wchodzi w życie z dniem wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających
świadczenie usługi określonej w art. 6b3 ust. 4 pkt 1 ustawy zmienianej w art. 39, określonym w komunikacie, o którym mowa
w art. 66,
b)
pkt 10-13, które wchodzą w życie z dniem ogłoszenia;
6)
art. 56 pkt 1, art. 67 i art. 70, które wchodzą w życie z dniem następującym po dniu
ogłoszenia;
7)
art. 56 pkt 2, który wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia, z mocą
od dnia 1 lipca 2023 r.
”
;
4)
art. 12 ustawy z dnia 17 sierpnia 2023 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych
innych ustaw , który stanowi:
„
Art. 12.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem art. 1 pkt
1 i 3, art. 2, art. 5 pkt 2 i 4, art. 7 pkt 2 i 4 oraz art. 10, które wchodzą w życie
z dniem 1 października 2023 r.
”
;
5)
art. 13 ustawy z dnia 17 sierpnia 2023 r. o zmianie ustawy o Agencji Mienia Wojskowego
oraz niektórych innych ustaw , który stanowi:
„
Art. 13.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.
”
.
Załącznik - Tekst jednolity ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin
Dział I
Przepisy ogólne
Art. 1.
Żołnierzom zwolnionym z zawodowej służby wojskowej przysługuje z budżetu państwa,
na zasadach określonych w ustawie, zaopatrzenie emerytalne z tytułu wysługi lat lub
w razie całkowitej niezdolności do służby, a członkom ich rodzin - w razie śmierci
żywiciela.
Art. 2.
W ramach zaopatrzenia emerytalnego przysługują na zasadach określonych w ustawie:
1)
świadczenia pieniężne:
a)
emerytura wojskowa,
b)
wojskowa renta inwalidzka,
c)
wojskowa renta rodzinna,
d)
dodatki do emerytury lub renty,
e)
zasiłek pogrzebowy;
2)
inne świadczenia i uprawnienia:
a1)Utraciła moc na podstawie art. 170 pkt 26 ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym (Dz. U. poz. 153), która weszła w życie z dniem 1 stycznia 1999 r., w zakresie uregulowanym tą ustawą.)
świadczenia lecznicze,
b)
świadczenia socjalne,
c)
prawo do umieszczenia w domu emeryta wojskowego.
Art. 3.
1.
Użyte w ustawie bez bliższego określenia pojęcia oznaczają:
1)
emerytura - emeryturę wojskową;
2)
emeryt - emeryta wojskowego;
3)
renta inwalidzka - wojskową rentę inwalidzką;
4)
renta rodzinna - wojskową rentę rodzinną;
5)
rencista - rencistę wojskowego;
6)
renta - wojskową rentę inwalidzką lub wojskową rentę rodzinną;
7)
wysługa emerytalna - okresy służby wojskowej w Wojsku Polskim i im równorzędne, łącznie
z okresami, o których mowa w art. 14 i 16;
8)
uposażenie - uposażenie zasadnicze wraz z dodatkami o charakterze stałym i miesięczną
równowartością dodatkowego uposażenia rocznego, należnych żołnierzowi zawodowemu stosownie
do przepisów ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny ;
9)
najniższa emerytura lub renta - kwotę najniższej emerytury lub renty w rozumieniu
ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych , zwanej dalej „ustawą o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych”;
10)
okresy składkowe i nieskładkowe - okresy uregulowane ustawą o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych;
11)
(uchylony)
12)
płatnik składek - płatnika składek, o którym mowa w przepisach o systemie ubezpieczeń
społecznych;
13)
wojskowy organ emerytalny - organ emerytalny właściwy w sprawach ustalania prawa do
zaopatrzenia emerytalnego i wysokości świadczeń pieniężnych z tytułu tego zaopatrzenia,
określony przez Ministra Obrony Narodowej;
14)
dom emeryta wojskowego - placówkę całodobową dla osób uprawnionych do zaopatrzenia
emerytalnego oraz członków ich rodzin, prowadzoną przez Ministra Obrony Narodowej,
świadczącą usługi bytowe i opiekuńcze na poziomie obowiązującego standardu określonego
dla domów pomocy społecznej.
2.
Emerytem wojskowym jest żołnierz zwolniony z zawodowej służby wojskowej, który ma
ustalone prawo do emerytury wojskowej.
3.
Rencistą wojskowym jest żołnierz zwolniony z zawodowej służby wojskowej, który ma
ustalone prawo do wojskowej renty inwalidzkiej.
Art. 4.
Okresy służby żołnierzy, którzy nie nabywają prawa do zaopatrzenia emerytalnego na
podstawie ustawy, oraz służby określonej w art. 13 ust. 2 uważa się za okresy składkowe w myśl przepisów ustawy o emeryturach
i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
Art. 5.
1.
Podstawę wymiaru emerytury lub renty inwalidzkiej stanowi uposażenie należne żołnierzowi
zawodowemu w ostatnim miesiącu pełnienia zawodowej służby wojskowej, z zastrzeżeniem
ust. 2 i 3 oraz art. 32b.
1a.
Świadczenia teleinformatycznego, o którym mowa w art. 5 ustawy z dnia 2 grudnia 2021 r. o szczególnych zasadach wynagradzania osób
realizujących zadania z zakresu cyberbezpieczeństwa , nie wlicza się do podstawy wymiaru emerytury lub renty inwalidzkiej, o której mowa
w ust. 1.
1b2)Dodany przez art. 4 ustawy z dnia 26 stycznia 2023 r. o zmianie niektórych ustaw w związku z wprowadzeniem świadczenia za długoletnią służbę (Dz. U. poz. 347), która weszła w życie z dniem 1 marca 2023 r..
Świadczenie za długoletnią służbę wojskową, o którym mowa w art. 449a ust. 1 i 2 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny, wlicza się do podstawy wymiaru emerytury lub renty inwalidzkiej po osiągnięciu 32
lat wysługi emerytalnej.
2.
Podstawę wymiaru emerytury lub renty inwalidzkiej w przypadku żołnierzy, którzy nie
otrzymują uposażenia, o którym mowa w ust. 1, albo otrzymują je w niepełnej wysokości,
stanowi pełna kwota uposażenia należnego żołnierzowi na ostatnio zajmowanym stanowisku
służbowym, z uwzględnieniem zmian mających wpływ na prawo do uposażenia lub jego wysokości
powstałych w okresie, w którym żołnierz nie otrzymywał uposażenia lub otrzymywał je
w niepełnej wysokości.
3.
Jeżeli w okresie między zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej żołnierza zawodowego
a ustaleniem prawa do emerytury i renty inwalidzkiej przypadały waloryzacje emerytur
i rent inwalidzkich, przy ustalaniu podstawy wymiaru tych świadczeń uwzględnia się
wszystkie kolejne waloryzacje przypadające w tym okresie.
Art. 6.
Emerytury i renty oraz podstawy ich wymiaru podlegają waloryzacji na zasadach i w
terminach przewidzianych w ustawie z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, z tym że:
1)
waloryzacja, o której mowa w art. 88 tej ustawy, obejmuje emerytury i renty osób:
a)
którym prawo do świadczenia ustalono przed dniem 1 marca,
b)
które nabyły prawo do renty rodzinnej po żołnierzach zawodowych zmarłych nie później
niż w ostatnim dniu lutego.
2)
(uchylony)
Art. 6a.
1.
Jeżeli żołnierz zwolniony z czynnej służby nie spełnia warunków do nabycia prawa do
emerytury wojskowej lub wojskowej renty inwalidzkiej, od uposażenia wypłaconego żołnierzowi
po dniu 31 grudnia 1998 r. do dnia zwolnienia ze służby, od którego nie odprowadzono
składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, przekazuje się do Zakładu Ubezpieczeń
Społecznych składki za ten okres przewidziane w ustawie z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych .
2.
Przez uposażenie stanowiące podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i
rentowe, o którym mowa w ust. 1, rozumie się:
1)
kwotę najniższego wynagrodzenia ustalaną na podstawie odrębnych przepisów - za okres
służby wojskowej w charakterze kandydata na żołnierza zawodowego przed dniem 1 stycznia
2003 r.;
2)
kwotę minimalnego wynagrodzenia za pracę obowiązującego w grudniu roku poprzedniego,
ustalonego na podstawie odrębnych przepisów - za okres służby wojskowej w charakterze
kandydata na żołnierza zawodowego po dniu 31 grudnia 2002 r.;
3)
uposażenie stanowiące podstawę wymiaru składek na podstawie art. 18 ustawy, o której
mowa w ust. 1 - za pozostałe okresy służby.
2a.
Świadczenia teleinformatycznego, o którym mowa w art. 5 ustawy z dnia 2 grudnia 2021 r. o szczególnych zasadach wynagradzania osób
realizujących zadania z zakresu cyberbezpieczeństwa, nie wlicza się do uposażenia stanowiącego podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie
emerytalne i rentowe, o którym mowa w ust. 2.
3.
Składki, o których mowa w ust. 1, przekazuje się również w przypadku, gdy żołnierz
spełnia jedynie warunki do nabycia prawa do wojskowej renty inwalidzkiej. Przekazanie
składek następuje na wniosek żołnierza.
4.
Składki podlegają waloryzacji wskaźnikiem waloryzacji składek określonym na podstawie
ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
5.
Przy obliczaniu kwoty należnych składek, waloryzowanych na podstawie ust. 4, stosuje
się odpowiednio art. 19 ust. 1 oraz art. 22 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy, o której mowa
w ust. 1.
6.
Przepisy ust. 1-5 stosuje się również do żołnierza, który pozostawał w służbie przed
dniem 2 stycznia 1999 r., jeżeli po zwolnieniu ze służby, pomimo spełnienia warunków
do nabycia prawa do emerytury wojskowej, zgłosił wniosek o przyznanie emerytury z
tytułu podlegania ubezpieczeniom społecznym.
7.
W przypadku, o którym mowa w ust. 6, kwotę należnych, zwaloryzowanych składek przekazuje
się niezwłocznie na podstawie zawiadomienia przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych o
nabyciu przez żołnierza prawa do emerytury przewidzianej w ustawie z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
8.
Kwota należnych, zwaloryzowanych składek stanowi przychody Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
9.
Minister Obrony Narodowej, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw zabezpieczenia
społecznego, określi, w drodze rozporządzenia, tryb i terminy przekazywania do Zakładu
Ubezpieczeń Społecznych składek, o których mowa w ust. 1, 3, 4 i 7, oraz jednostki
do tego właściwe, mając na uwadze konieczność zapewnienia prawidłowego, niezwłocznego
wykonywania czynności związanych z przekazywaniem tych składek.
10.
(uchylony)
Art. 73)W brzmieniu ustalonym przez art. 14 ustawy z dnia 8 lutego 2023 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym członkom rodziny funkcjonariuszy lub żołnierzy zawodowych, których śmierć nastąpiła w związku ze służbą albo podjęciem poza służbą czynności ratowania życia lub zdrowia ludzkiego albo mienia (Dz. U. poz. 658), która weszła w życie z dniem 21 kwietnia 2023 r..
W razie zbiegu prawa do emerytury lub renty przewidzianych w ustawie z prawem do:
1)
emerytury lub renty przewidzianych w odrębnych przepisach albo
2)
uposażenia w stanie spoczynku lub uposażenia rodzinnego przewidzianych w odrębnych
przepisach, albo
3)
świadczenia pieniężnego, o którym mowa w ustawie z dnia 8 lutego 2023 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym członkom rodziny
funkcjonariuszy lub żołnierzy zawodowych, których śmierć nastąpiła w związku ze służbą
albo podjęciem poza służbą czynności ratowania życia lub zdrowia ludzkiego albo mienia
- wypłaca się świadczenie wyższe albo wybrane przez osobę uprawnioną, jeżeli przepisy
szczególne nie stanowią inaczej.
Art. 8.
1.
Żołnierzom oraz członkom rodzin pozostałym po zmarłych żołnierzach, jeżeli osoby te
wskutek szczególnych okoliczności nie nabyły prawa do zaopatrzenia emerytalnego przewidzianego
w ustawie, Minister Obrony Narodowej może przyznać, w drodze wyjątku, zaopatrzenie
emerytalne w wysokości nieprzekraczającej odpowiednich świadczeń przewidzianych w
ustawie.
2.
Członkom rodzin pozostałym po osobach, którym przyznano emeryturę lub rentę inwalidzką
na podstawie ust. 1, organ emerytalny przyznaje rentę rodzinną na ich wniosek, jeżeli
spełniają warunki określone w ustawie.
2a.
Od decyzji przyznającej świadczenie w drodze wyjątku oraz od decyzji odmawiającej
przyznania takiego świadczenia odwołanie nie przysługuje.
3.
Minister Obrony Narodowej przedstawia Prezesowi Rady Ministrów, w terminie do dnia
15 stycznia każdego roku, informację o świadczeniach przyznanych w drodze wyjątku
w roku poprzednim.
Art. 9.
Do zaopatrzenia emerytalnego żołnierzy oraz uprawnionych członków ich rodzin stosuje
się odpowiednio przepisy ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych w zakresie wypłaty świadczeń osobom uprawnionym do rent z instytucji zagranicznych.
Art. 104)W brzmieniu ustalonym przez art. 2 ustawy z dnia 17 sierpnia 2023 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1834); wszedł w życie z dniem 1 października 2023 r..
Prawo do zaopatrzenia emerytalnego na podstawie ustawy nie przysługuje żołnierzowi,
który został skazany prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo określone w art. 130 Kodeksu karnego lub wobec którego orzeczono środek karny pozbawienia praw publicznych lub degradacji
za przestępstwo popełnione przed zwolnieniem ze służby.
Art. 11.
W sprawach nieuregulowanych w ustawie stosuje się przepisy ustawy o emeryturach i
rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, Kodeksu postępowania administracyjnego oraz przepisy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Dział II
Świadczenia pieniężne
Rozdział 1
Emerytura wojskowa
Art. 12.
Emerytura wojskowa przysługuje żołnierzowi zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej,
który w dniu zwolnienia z tej służby posiada 15 lat służby wojskowej w Wojsku Polskim,
z zastrzeżeniem art. 12a, z wyjątkiem żołnierza, który ma ustalone prawo do emerytury
określonej w ustawie o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, obliczonej z uwzględnieniem okresów służby wojskowej w Wojsku Polskim i okresów
równorzędnych z tą służbą.
Art. 12a.
Do okresów służby wojskowej, od których uzależnione jest nabycie prawa do emerytury,
zalicza się okres urlopu wychowawczego w wymiarze łącznym nie większym niż 3 lata.
Art. 13.
1.
Jako równorzędne ze służbą wojskową w Wojsku Polskim traktuje się:
1)
przypadające w czasie od dnia 1 września 1939 r. okresy:
a)
działalności w ruchu oporu, z wyłączeniem tajnego nauczania,
b)
służby w armiach sojuszniczych,
c)
pobytu w niewoli lub w obozach dla internowanych żołnierzy;
2)
okresy służby uwzględniane przy ustalaniu prawa do emerytury policyjnej.
2.
Nie traktuje się jako służby w Wojsku Polskim służby w latach 1944-1956 w Informacji
Wojskowej, sądownictwie wojskowym i w prokuraturze wojskowej, jeżeli emerytowi udowodniono
w trybie postępowania karnego lub dyscyplinarnego stosowanie represji wobec osób podejrzanych
lub skazanych za działalność podjętą na rzecz suwerenności i niepodległości Polski.
3.
Postępowanie w sprawach, o których mowa w ust. 2, należy do właściwości Głównej Komisji Badania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu - Instytutu Pamięci Narodowej
5)Obecnie Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi
Polskiemu na podstawie art. 7 ustawy z dnia 9 kwietnia 1999 r. o zmianie ustawy o
Instytucie Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu,
ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych
i okresu powojennego, ustawy o finansach publicznych oraz ustawy o emeryturach i rentach
z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. poz. 360), która weszła w życie z dniem
13 maja 1999 r.. O dokonanych ustaleniach Komisja 5)Obecnie Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi
Polskiemu na podstawie art. 7 ustawy z dnia 9 kwietnia 1999 r. o zmianie ustawy o
Instytucie Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu,
ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych
i okresu powojennego, ustawy o finansach publicznych oraz ustawy o emeryturach i rentach
z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. poz. 360), która weszła w życie z dniem
13 maja 1999 r. powiadamia właściwy wojskowy organ emerytalny.
Art. 14.
1.
Emerytowi uprawnionemu do emerytury obliczonej na podstawie art. 15 dolicza się na
jego wniosek do wysługi emerytalnej, z zastrzeżeniem ust. 2, następujące okresy przypadające
po zwolnieniu ze służby:
1)
zatrudnienia przed dniem 1 stycznia 1999 r. w wymiarze czasu pracy nie niższym niż
połowa pełnego wymiaru czasu pracy;
2)
opłacania składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe po dniu 31 grudnia 1998 r.
lub okres nieopłacania składek z powodu przekroczenia w trakcie roku kalendarzowego
kwoty rocznej podstawy wymiaru składek na te ubezpieczenia.
2.
Okresy, o których mowa w ust. 1, dolicza się do wysługi emerytalnej, jeżeli:
1)
emerytura wynosi mniej niż 75% podstawy jej wymiaru oraz
2)
emeryt ukończył 55 lat życia - mężczyzna i 50 lat życia - kobieta albo stał się inwalidą.
3.
Okresy zatrudnienia, o których mowa w ust. 1 pkt 1, dolicza się do wysługi emerytalnej
po ich przeliczeniu na okres zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy.
4.
Za każdy rok okresów, o których mowa w ust. 1, doliczanych do wysługi emerytalnej
w myśl ust. 1-3, emeryturę obliczoną na podstawie art. 15 zwiększa się o 1,3% podstawy
jej wymiaru.
5.
Ponowne ustalenie wysokości emerytury przez doliczenie nieuwzględnionych dotychczas
w wymiarze świadczenia okresów, o których mowa w ust. 1, następuje z uwzględnieniem
pełnych miesięcy na wniosek zgłoszony nie wcześniej niż po zakończeniu kwartału kalendarzowego,
jeżeli emeryt pozostaje w ubezpieczeniu, chyba że w kwartale kalendarzowym ustało
ubezpieczenie.
6.
W razie przyznania zwiększenia, o którym mowa w ust. 4, umowa między członkiem otwartego
funduszu emerytalnego a tym funduszem ulega rozwiązaniu, a środki zgromadzone na rachunku
członka w otwartym funduszu emerytalnym są niezwłocznie przekazywane na dochody budżetu
państwa.
7.
Przekazanie środków, o których mowa w ust. 6, na dochody budżetu państwa następuje
na podstawie zawiadomienia wojskowego organu emerytalnego.
Art. 15.
1.
Emerytura dla żołnierza, który pozostawał w służbie przed dniem 2 stycznia 1999 r.,
wynosi 40% podstawy jej wymiaru za 15 lat służby wojskowej i wzrasta, z zastrzeżeniem
ust. 1a, o:
1)
2,6% podstawy wymiaru - za każdy dalszy rok tej służby;
2)
2,6% podstawy wymiaru - za każdy rok okresów składkowych poprzedzających służbę, nie
więcej jednak niż za trzy lata tych okresów;
3)
1,3% podstawy wymiaru - za każdy rok okresów składkowych ponad trzyletni okres składkowy,
o których mowa w pkt 2;
4)
0,7% podstawy wymiaru - za każdy rok okresów nieskładkowych poprzedzających służbę.
1a.
Emerytura dla żołnierza, który pozostawał w służbie przed dniem 2 stycznia 1999 r.
wynosi 40% podstawy jej wymiaru za 15 lat służby wojskowej i wzrasta za każdy dalszy
rok tej służby w trakcie urlopu wychowawczego o:
1)
2,6% podstawy wymiaru - za każdy rok urlopu wychowawczego, nie więcej jednak niż łącznie
3 lata;
2)
0,7% podstawy wymiaru - za każdy rok urlopu wychowawczego powyżej 3 lat.
2.
Emeryturę podwyższa się o:
1)
2% podstawy wymiaru za każdy rok służby pełnionej bezpośrednio:
a)
w składzie personelu latającego na samolotach naddźwiękowych,
b)
w składzie załóg okrętów podwodnych,
c)
w charakterze nurków i płetwonurków,
d)
w zwalczaniu fizycznym terroryzmu;
2)
1% podstawy wymiaru za każdy rok służby pełnionej bezpośrednio:
a)
w składzie personelu latającego na pozostałych samolotach i śmigłowcach,
b)
w składzie załóg nawodnych wojskowych jednostek pływających,
c)
w charakterze skoczków spadochronowych i saperów,
d)
w służbie wywiadowczej za granicą,
e)
w oddziałach specjalnych.
3.
Emeryturę podwyższa się o 0,5% podstawy wymiaru za każdy rozpoczęty miesiąc pełnienia
służby na froncie w czasie wojny lub w strefie działań wojennych.
3a.
Jeżeli w wysłudze emerytalnej są uwzględniane okresy służby, o których mowa w art.
13 ust. 1 pkt 2, emeryturę podwyższa się na zasadach przewidzianych w przepisach o
zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego,
Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego
Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony
Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz
ich rodzin.
4.
Emeryturę podwyższa się o 15% podstawy wymiaru emerytowi, którego inwalidztwo pozostaje
w związku ze służbą.
5.
Przy ustalaniu prawa do emerytury i obliczaniu jej wysokości okresy, o których mowa
w ust. 1 i 2, ustala się z uwzględnieniem pełnych miesięcy.
5a.
Przepisy art. 14 ust. 6 i 7 stosuje się odpowiednio.
6.
(uchylony)
6a.
Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe warunki podwyższania
emerytury, o których mowa w ust. 2 i 3, uwzględniając:
1)
normy roczne:
a)
godzin wykonywania lotów w składzie personelu latającego na samolotach naddźwiękowych
oraz innych samolotach lub śmigłowcach,
b)
godzin i dni pełnienia służby w składzie załóg okrętów podwodnych oraz załóg nawodnych
wojskowych jednostek pływających,
c)
godzin przebywania pod wodą i w podwyższonym ciśnieniu dla żołnierzy w charakterze
nurków i płetwonurków,
d)
służby w jednostce organizacyjnej przeznaczonej do fizycznego zwalczania terroryzmu,
e)
wykonywania czynności operacyjno-rozpoznawczych lub kierowania takimi czynnościami
w służbie wywiadowczej za granicą,
f)
wykonywania zadań specjalnych lub kierowania działaniami specjalnymi w ramach służby
w oddziałach specjalnych;
2)
liczbę skoków spadochronowych w roku wykonanych przez żołnierzy w charakterze skoczków
spadochronowych;
3)
liczbę dni w roku, w których żołnierze w charakterze saperów uczestniczyli w rozminowaniu
i oczyszczaniu terenów z przedmiotów wybuchowych i niebezpiecznych albo brali udział
w szkoleniach poligonowych z wykorzystaniem materiałów wybuchowych lub pracach minerskich
z wykorzystaniem tych materiałów;
4)
miesięczne okresy pełnienia służby na froncie w czasie wojny lub w strefie działań
wojennych.
Art. 15a.
Emerytura dla żołnierza, który został powołany do zawodowej służby wojskowej po raz
pierwszy po dniu 1 stycznia 1999 r., wynosi 40% podstawy jej wymiaru za 15 lat służby
wojskowej i wzrasta według zasad określonych w art. 15 ust. 1 pkt 1 i ust. 1a-5.
Art. 15aa.
1.
Emerytura dla żołnierza, który został przyjęty do służby po raz pierwszy w okresie
po dniu 1 stycznia 1999 r. i przed dniem 1 października 2003 r., wynosi 40% podstawy
jej wymiaru za 15 lat służby i wzrasta o 2,6% podstawy wymiaru za każdy dalszy rok
tej służby.
2.
Emeryturę podwyższa się na zasadach określonych w art. 15 ust. 2-5.
3.
Emerytura dla żołnierza, o którym mowa w ust. 1, który w dniu zwolnienia ze służby
posiada co najmniej 25 lat służby i okresów z nią równorzędnych, o których mowa w
art. 13 ust. 1, wzrasta również o 1,3% podstawy wymiaru za każdy rok poprzedzających
służbę:
1)
okresów składkowych;
2)
okresów opłacania składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe po dniu 31 grudnia
1998 r. lub okresów nieopłacania składek z powodu przekroczenia w trakcie roku kalendarzowego
kwoty rocznej podstawy wymiaru składek na te ubezpieczenia.
4.
Emerytowi uprawnionemu do emerytury obliczonej na podstawie ust. 1-3, spełniającemu
warunek, o którym mowa w ust. 3, dolicza się, na jego wniosek, do wysługi emerytalnej
przypadające po zwolnieniu ze służby okresy opłacania składek na ubezpieczenia emerytalne
i rentowe po dniu 31 grudnia 1998 r. lub okresy nieopłacania składek z powodu przekroczenia
w trakcie roku kalendarzowego kwoty rocznej podstawy wymiaru składek na te ubezpieczenia.
5.
Okresy, o których mowa w ust. 4, dolicza się do wysługi emerytalnej, jeżeli emerytura
wynosi mniej niż 75% podstawy jej wymiaru.
6.
Za każdy rok okresów, o których mowa w ust. 4, doliczanych do wysługi emerytalnej
zgodnie z ust. 4 i 5, emeryturę obliczoną na podstawie ust. 1-3 zwiększa się o 1,3%
podstawy jej wymiaru.
7.
Ponowne ustalenie wysokości emerytury przez doliczenie nieuwzględnionych dotychczas
w wymiarze świadczenia okresów, o których mowa w ust. 4, następuje z uwzględnieniem
pełnych miesięcy na wniosek zgłoszony nie wcześniej niż po zakończeniu kwartału kalendarzowego,
jeżeli emeryt pozostaje w ubezpieczeniu, chyba że ubezpieczenie ustało w kwartale
kalendarzowym.
8.
W razie przyznania podwyższenia, o którym mowa w ust. 3, lub zwiększenia, o którym
mowa w ust. 6, umowa między członkiem otwartego funduszu emerytalnego a tym funduszem
ulega rozwiązaniu, a środki zgromadzone na rachunku członka w otwartym funduszu emerytalnym
są niezwłocznie przekazywane na dochody budżetu państwa.
9.
Przekazanie środków, o których mowa w ust. 8, na dochody budżetu państwa następuje
na podstawie zawiadomienia wojskowego organu emerytalnego.
Art. 15ab.
1.
Żołnierz, o którym mowa w art. 15aa, ma prawo wyboru sposobu ustalenia emerytury na
zasadach i w wysokości określonych w art. 15a albo w art. 15aa.
2.
Oświadczenie o wyborze, o którym mowa w ust. 1, składa się do wojskowego organu emerytalnego
najpóźniej w dniu złożenia wniosku o ustalenie prawa do zaopatrzenia emerytalnego.
3.
W przypadku niedokonania wyboru, o którym mowa w ust. 1, emeryturę ustala się na zasadach
i w wysokości określonych w art. 15a.
Art. 15b6)Z dniem 10 marca 2010 r. utracił moc w zakresie, w jakim przewiduje, że emerytura osoby, która była członkiem Wojskowej Rady Ocalenia Narodowego wynosi 0,7% podstawy wymiaru za każdy rok służby w Wojsku Polskim po dniu 8 maja 1945 r. do dnia 11 grudnia 1981 r., na podstawie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 24 lutego 2010 r. sygn. akt K 6/09 (Dz. U. poz. 204)..
W przypadku osoby, która była członkiem Wojskowej Rady Ocalenia Narodowego, emerytura
wynosi 0,7% podstawy wymiaru za każdy rok służby w Wojsku Polskim po dniu 8 maja 1945 r.
Art. 15c7)W brzmieniu ustalonym przez art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 17 sierpnia 2023 r. o zmianie ustawy o Agencji Mienia Wojskowego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1872), która weszła w życie z dniem 29 września 2023 r..
1.
Okres pełnienia czynnej służby wojskowej z wyłączeniem zawodowej służby wojskowej
oraz terytorialnej służby wojskowej pełnionej dyspozycyjnie dolicza się, na wniosek
emeryta uprawnionego do emerytury, do wysługi emerytalnej.
2.
Doliczenie, o którym mowa w ust. 1, następuje w ten sposób, że emerytura wzrasta o
2,6% podstawy wymiaru za każdy rok pełnienia czynnej służby wojskowej z wyłączeniem
zawodowej służby wojskowej oraz terytorialnej służby wojskowej pełnionej dyspozycyjnie,
a jeżeli okres ten był krótszy niż rok, to wskaźnik ten przelicza się proporcjonalnie
za każdy dzień tej służby.
3.
Okresy, o których mowa w ust. 1, dolicza się do wysługi emerytalnej, jeżeli emerytura
wynosi mniej niż 75% podstawy jej wymiaru.
4.
Ponowne ustalenie wysokości emerytury przez doliczenie nieuwzględnionych dotychczas
w wymiarze świadczenia okresów, o których mowa w ust. 1, następuje na wniosek zgłoszony
przez emeryta nie wcześniej niż po zakończeniu tej służby.
Art. 16.
1.
Żołnierzom, którzy spełniają warunki określone w art. 12, zalicza się do wysługi emerytalnej,
uwzględnianej przy obliczaniu emerytury na podstawie art. 15, posiadane przed powołaniem do zawodowej służby wojskowej okresy składkowe
i nieskładkowe w rozumieniu ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń
Społecznych.
2.
Do wysługi emerytalnej zalicza się również okresy pozbawienia wolności i odbywania
kary pozbawienia wolności oraz kary aresztu wojskowego, w przypadku gdy żołnierz został
uniewinniony albo postępowanie karne zostało umorzone, w tym również warunkowo, a
także okresy, w czasie których żołnierz nie pełnił służby wskutek wymierzonej mu kary
dyscyplinarnej usunięcia z zawodowej służby wojskowej - jeżeli następnie została ona
uchylona.
Art. 17.
W razie zbiegu prawa do podwyższenia emerytury z kilku tytułów za ten sam okres, podwyższenie
przysługuje tylko z jednego tytułu; nie dotyczy to podwyższenia, o którym mowa w art.
15 ust. 4.
Art. 18.
1.
Kwota emerytury bez uwzględnienia dodatków, zasiłków i świadczeń pieniężnych, o których
mowa w art. 25, nie może przekraczać 75% podstawy wymiaru emerytury.
2.
Kwota emerytury lub renty bez uwzględnienia dodatków, zasiłków i świadczeń pieniężnych,
o których mowa w art. 25, nie może być niższa od kwoty najniższej emerytury lub renty,
z uwzględnieniem ust. 3.
3.
W przypadku gdy suma emerytury obliczonej na podstawie art. 15a i emerytury z Funduszu
Ubezpieczeń Społecznych jest niższa od kwoty najniższej emerytury, emeryturę wojskową
podwyższa się w taki sposób, aby suma tych emerytur nie była niższa od kwoty najniższej
emerytury.
4.
Przepis ust. 3 stosuje się odpowiednio do renty rodzinnej.
Rozdział 1a
Emerytura żołnierzy powołanych do zawodowej służby wojskowej po raz pierwszy po dniu 31 grudnia 2012 r.
Art. 18a.
1.
Żołnierzowi powołanemu po raz pierwszy po dniu 31 grudnia 2012 r. do zawodowej służby
wojskowej lub służby kandydackiej emerytura przysługuje na zasadach i w wysokości
określonych w niniejszym rozdziale.
2.
Przepisu ust. 1 nie stosuje się do żołnierza:
1)
pełniącego służbę kandydacką w dniu 1 stycznia 2013 r., w przypadku powołania do zawodowej
służby wojskowej bezpośrednio po ukończeniu służby kandydackiej;
2)
powołanego do zawodowej służby wojskowej po dniu 31 grudnia 2012 r., jeżeli przed
tym powołaniem pełnił służbę w Policji, Urzędzie Ochrony Państwa, Agencji Bezpieczeństwa
Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służbie Kontrwywiadu Wojskowego, Służbie Wywiadu Wojskowego,
Centralnym Biurze Antykorupcyjnym, Straży Granicznej, Biurze Ochrony Rządu, Państwowej
Straży Pożarnej lub Służbie Więziennej, do której został powołany przed dniem 1 stycznia
2013 r.
Art. 18b.
1.
Emerytura przysługuje żołnierzowi zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej, który
w dniu zwolnienia posiada co najmniej 25 lat służby wojskowej w Wojsku Polskim.
2.
Do okresów służby wojskowej, od których jest uzależnione nabycie prawa do emerytury,
nie zalicza się okresu, o którym mowa w art. 200 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny.
3.
Jako równorzędne ze służbą wojskową traktuje się okresy służby uwzględniane przy ustalaniu
prawa do emerytury policyjnej.
4.
Do wysługi emerytalnej zalicza się również okresy pozbawienia wolności i odbywania
kary pozbawienia wolności oraz kary aresztu wojskowego, w przypadku gdy żołnierz został
uniewinniony albo postępowanie karne zostało umorzone, w tym również warunkowo, a
także okresy, w czasie których żołnierz nie pełnił służby wskutek wymierzonej mu kary
dyscyplinarnej usunięcia z zawodowej służby wojskowej - jeżeli następnie została ona
uchylona.
Art. 18c.
Do okresów służby, od których jest uzależnione nabycie prawa do emerytury lub dalszych
okresów służby, za które wzrasta podstawa wymiaru emerytury, zalicza się okres urlopu
wychowawczego, udzielonego w trakcie pełnienia służby, w wymiarze łącznym nie większym
niż 3 lata.
Art. 18d.
(uchylony)
Art. 18e.
1.
Emerytura dla żołnierza wynosi 60% podstawy jej wymiaru za 25 lat służby wojskowej
i wzrasta o 3% za każdy dalszy rok tej służby.
2.
Emeryturę podwyższa się o 0,5% podstawy jej wymiaru za każdy rozpoczęty miesiąc pełnienia
służby na froncie w czasie wojny oraz w strefie działań wojennych.
3.
Przy ustalaniu prawa do emerytury i obliczaniu jej wysokości okresy, o których mowa
w ust. 1 i w art. 18c, ustala się z uwzględnieniem pełnych miesięcy.
Art. 18f.
1.
Podstawę wymiaru emerytury stanowi średnie uposażenie żołnierza należne przez okres
kolejnych 10 lat kalendarzowych, wybranych przez żołnierza.
2.
W przypadku niewskazania przez żołnierza kolejnych lat kalendarzowych podstawę wymiaru
emerytury stanowi średnie uposażenie żołnierza należne przez okres kolejnych 10 lat
kalendarzowych, poprzedzających rok zwolnienia ze służby.
3.
Do ustalenia podstawy wymiaru emerytury nie stosuje się przepisu art. 439 ust. 9 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny.
4.
W celu ustalenia podstawy wymiaru emerytury:
1)
oblicza się sumę kwot uposażeń należnych żołnierzowi w okresie każdego roku z wybranych
przez niego lat kalendarzowych;
2)
oblicza się stosunek każdej z tych sum kwot do rocznej kwoty przeciętnego uposażenia,
o którym mowa w art. 430 ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny, obowiązującego w danym roku kalendarzowym wyrażając go w procentach, z zaokrągleniem
do setnych części procentu;
3)
oblicza się średnią arytmetyczną tych procentów, która stanowi wskaźnik wysokości
podstawy wymiaru emerytury;
4)
wskaźnik, o którym mowa w pkt 3, mnoży się przez kwotę przeciętnego uposażenia obowiązującego
w dniu zwolnienia żołnierza z zawodowej służby wojskowej.
5.
(uchylony)
6.
W przypadku gdy żołnierz w ciągu roku, o którym mowa w ust. 4 pkt 1, pełnił również
inną służbę uwzględnianą przy ustalaniu prawa do emerytury policyjnej, stosunek, o
którym mowa w ust. 4 pkt 2, oblicza się proporcjonalnie do poszczególnych okresów
służby.
Art. 18g8)W brzmieniu ustalonym przez art. 2 pkt 2 ustawy, o której mowa w odnośniku 7..
1.
Okres pełnienia czynnej służby wojskowej z wyłączeniem zawodowej służby wojskowej
oraz terytorialnej służby wojskowej pełnionej dyspozycyjnie dolicza się, na wniosek
emeryta uprawnionego do emerytury, do wysługi emerytalnej.
2.
Doliczenie, o którym mowa w ust. 1, następuje w ten sposób, że emerytura wzrasta o
3% podstawy wymiaru za każdy rok pełnienia czynnej służby wojskowej z wyłączeniem
zawodowej służby wojskowej oraz terytorialnej służby wojskowej pełnionej dyspozycyjnie,
a jeżeli okres ten był krótszy niż rok, to wskaźnik ten przelicza się proporcjonalnie
za każdy dzień tej służby.
3.
Okresy, o których mowa w ust. 1, dolicza się do wysługi emerytalnej, jeżeli emerytura
wynosi mniej niż 75% podstawy jej wymiaru.
4.
Ponowne ustalenie wysokości emerytury przez doliczenie nieuwzględnionych dotychczas
w wymiarze świadczenia okresów, o których mowa w ust. 1, następuje na wniosek zgłoszony
przez emeryta nie wcześniej niż po zakończeniu tej służby.
Art. 18h.
1.
Kwota emerytury bez uwzględnienia dodatków, zasiłków i świadczeń pieniężnych, o których
mowa w art. 25, nie może przekroczyć 75% podstawy jej wymiaru.
2.
Przepisy art. 18 ust. 2 i 3 stosuje się odpowiednio.
Rozdział 1b
Prawo wyboru emerytury
Art. 18i9)Wejdzie w życie z dniem 1 stycznia 2025 r., na podstawie art. 11 ustawy z dnia 11 maja 2012 r. o zmianie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin, ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 664), która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2013 r..
1.
Żołnierz, który został powołany po raz pierwszy przed dniem 1 stycznia 2013 r. do
zawodowej służby wojskowej lub służby kandydackiej lub innej służby uwzględnianej
przy ustalaniu prawa do emerytury policyjnej, ma prawo wyboru ustalenia emerytury
na zasadach i w wysokości określonych w rozdziale 1a.
2.
Oświadczenie o wyborze składa się do organu emerytalnego najpóźniej w dniu złożenia
wniosku o ustalenie prawa do zaopatrzenia emerytalnego.
Rozdział 2
Renta inwalidzka
Art. 19.
Renta inwalidzka przysługuje żołnierzowi zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej,
który stał się inwalidą wskutek stałego lub długotrwałego naruszenia sprawności organizmu:
1)
w czasie pełnienia służby albo
2)
w ciągu 3 lat po zwolnieniu ze służby, jeżeli inwalidztwo jest następstwem urazów
doznanych w czasie pełnienia służby lub chorób powstałych w tym czasie;
3)
w ciągu 3 lat po zwolnieniu ze służby wojskowej, jeżeli inwalidztwo jest następstwem
wypadku pozostającego w związku z pełnieniem czynnej służby wojskowej albo choroby
powstałej w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby wojskowej.
Art. 20.
1.
Ustala się trzy grupy inwalidztwa żołnierzy całkowicie niezdolnych do służby:
1)
I grupę - obejmującą całkowicie niezdolnych do pracy;
2)
II grupę - obejmującą częściowo niezdolnych do pracy;
3)
III grupę - obejmującą zdolnych do pracy.
2.
W zależności od przyczyny powstania inwalidztwa pozostaje ono w związku lub nie pozostaje
w związku ze służbą.
3.
Inwalidztwo pozostaje w związku ze służbą, gdy powstało wskutek:
1)
zranienia, kontuzji lub innych obrażeń doznanych w czasie wykonywania obowiązków służbowych;
2)
wypadku pozostającego w związku z wykonywaniem obowiązków służbowych;
3)
chorób zakaźnych panujących w miejscu służbowego pobytu żołnierza;
4)
chorób powstałych w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby;
5)
chorób i schorzeń, które istniały przed powołaniem do służby, lecz uległy pogorszeniu
lub ujawniły się w czasie trwania służby wskutek szczególnych właściwości lub warunków
służby na określonych stanowiskach.
4.
Minister Obrony Narodowej, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw zdrowia i
ministrem właściwym do spraw zabezpieczenia społecznego, określi, w drodze rozporządzenia,
wykazy chorób i schorzeń, o których mowa w ust. 3 pkt 4 i 5, oraz właściwości i warunki
służby powodujące ich ujawnienie lub pogorszenie stanu zdrowia, z uwzględnieniem w
szczególności rodzaju schorzeń, rodzaju pełnionej służby mającej wpływ na stan zdrowia
żołnierza, dokumentacji potwierdzającej istnienie schorzenia oraz jego związku z rodzajem
wykonywanych obowiązków służbowych.
5.
Inwalidztwo nie pozostaje w związku ze służbą, jeżeli:
1)
powstało z innych przyczyn niż określone w ust. 3;
2)
jest następstwem wypadku lub choroby, których wyłączną przyczyną było udowodnione
przez jednostkę wojskową umyślne lub rażąco niedbałe działanie albo zaniechanie żołnierza
naruszające obowiązujące przepisy lub rozkazy, jeżeli jego przełożeni zapewnili warunki
odpowiadające tym przepisom i rozkazom i sprawowali we właściwy sposób nadzór nad
ich przestrzeganiem, a żołnierz posiadał potrzebne umiejętności do wykonywania określonych
czynności i rozkazów i był należycie przeszkolony w zakresie ich znajomości;
3)
jest następstwem wypadku, którego wyłączną przyczyną było zachowanie się żołnierza
spowodowane nadużyciem alkoholu;
4)
zranienie, kontuzja, obrażenia lub choroba zostały spowodowane przez żołnierza rozmyślnie.
Art. 21.
1.
Wojskowe komisje lekarskie orzekają o:
1)
inwalidztwie żołnierzy zawodowych, żołnierzy zwolnionych z zawodowej służby wojskowej,
emerytów i rencistów, związku albo braku związku inwalidztwa z czynną służbą wojskową
oraz o związku albo braku związku chorób i ułomności oraz śmierci z czynną służbą
wojskową;
2)
niezdolności do pracy i niezdolności do samodzielnej egzystencji żołnierzy zawodowych,
żołnierzy zwolnionych z zawodowej służby wojskowej, emerytów i rencistów, na zasadach
określonych w ustawie o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych;
3)
zdolności do czynnej służby wojskowej żołnierzy zwolnionych z zawodowej służby wojskowej,
emerytów i rencistów.
2.
Wojskowe komisje lekarskie orzekają o inwalidztwie żołnierzy zawodowych, żołnierzy
zwolnionych z zawodowej służby wojskowej, emerytów i rencistów na podstawie wiedzy
medycznej, biorąc pod uwagę rokowania odzyskania zdolności do czynnej służby wojskowej.
3.
Żołnierzy zwolnionych z zawodowej służby wojskowej, emerytów i rencistów kierują do
wojskowych komisji lekarskich z urzędu albo na ich wniosek wojskowe organy emerytalne.
4.
Od orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej przysługuje zainteresowanemu odwołanie
do wojskowej komisji lekarskiej wyższego szczebla, w terminie 14 dni od dnia doręczenia
orzeczenia.
Art. 21a.
1.
Wojskowa komisja lekarska przeprowadza pierwsze badanie kontrolne inwalidy po upływie
3 lat od wydania orzeczenia o inwalidztwie, a następne badania kontrolne - nie rzadziej
niż co 5 lat w terminie wskazanym przez wojskową komisję lekarską.
2.
Wojskowa komisja lekarska może wyznaczyć termin badania kontrolnego przed upływem
okresu, o którym mowa w ust. 1, jeżeli zachodzi przypuszczenie, że ustalona w orzeczeniu
grupa inwalidztwa może ulec zmianie.
3.
Wojskowa komisja lekarska może orzec, że badanie kontrolne jest zbędne, jeżeli przebieg
choroby powodującej inwalidztwo wskazuje, że zmiana ustalonej grupy inwalidztwa nie
nastąpi w ogóle.
4.
Nie przeprowadza się badań kontrolnych inwalidów po ukończeniu przez kobiety 55 lat
życia, przez mężczyzn 60 lat życia lub gdy inwalidztwo trwa nieprzerwanie dłużej niż
10 lat.
5.
Od orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej wydanego w trybie, o którym mowa w ust.
1, przysługuje zainteresowanemu odwołanie do wojskowej komisji lekarskiej wyższego
szczebla, w terminie 14 dni od dnia doręczenia orzeczenia.
Art. 21b.
1.
Minister Obrony Narodowej, w porozumieniu z ministrami właściwymi do spraw zabezpieczenia
społecznego i zdrowia, określi, w drodze rozporządzenia:
1)
właściwość i tryb postępowania wojskowych komisji lekarskich w sprawach, o których
mowa w art. 21 ust. 1 i 4 oraz art. 21a ust. 1 i 5;
2)
tryb kierowania do wojskowych komisji lekarskich żołnierzy zwolnionych z zawodowej
służby wojskowej, emerytów i rencistów;
3)
szczegółowe warunki orzekania w sprawach, o których mowa w art. 21 ust. 1 i 4 oraz
art. 21a ust. 1 i 5;
4)
właściwość organów i tryb uchylania orzeczeń w ramach nadzoru.
2.
W rozporządzeniu, o którym mowa w ust. 1, należy w szczególności uwzględnić niezbędną
dokumentację medyczną i inne dokumenty mogące stanowić podstawę orzeczenia, niezbędne
elementy orzeczeń i wzory orzeczeń, możliwość składania sprzeciwów przez członków
wojskowych komisji lekarskich, a także zatwierdzania orzeczeń przez wojskowe komisje
lekarskie wyższego szczebla.
Art. 22.
1.
Renta inwalidzka wynosi dla inwalidów zaliczonych do:
1)
I grupy - 80%,
2)
II grupy - 70%,
3)
III grupy - 40%
- podstawy wymiaru.
2.
Rentę inwalidzką zwiększa się o 10% podstawy wymiaru inwalidom, których inwalidztwo
powstało wskutek wypadku pozostającego w związku ze służbą lub wskutek choroby powstałej
w związku ze szczególnymi właściwościami bądź warunkami tej służby, z tytułu których
przysługują świadczenia odszkodowawcze.
Rozdział 3
Renta rodzinna
Art. 23.
1.
Renta rodzinna przysługuje uprawnionym członkom rodziny:
1)
żołnierza zmarłego albo zaginionego w czasie pełnienia służby;
2)
żołnierza zmarłego w ciągu 3 lat po zwolnieniu ze służby, jeżeli śmierć nastąpiła
wskutek urazów doznanych w czasie pełnienia służby lub chorób powstałych w tym czasie,
albo jeżeli śmierć nastąpiła wskutek wypadku pozostającego w związku z pełnieniem
czynnej służby wojskowej albo choroby powstałej w związku ze szczególnymi właściwościami
lub warunkami służby wojskowej;
3)
zmarłego emeryta lub rencisty wojskowego.
2.
Za uprawnionych członków rodziny zmarłego emeryta lub rencisty wojskowego uważa się
również członków rodziny żołnierza zmarłego po zwolnieniu ze służby, jeżeli w dniu
śmierci spełniał on warunki wymagane do uzyskania emerytury lub renty inwalidzkiej,
chociażby jego prawo do zaopatrzenia nie zostało jeszcze ustalone.
Art. 24.
Renta rodzinna przysługuje na zasadach i w wysokości określonych w ustawie o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, z tym że:
1)
w razie śmierci albo zaginięcia żołnierza rentę rodzinną wymierza się od renty inwalidzkiej
I grupy, jaka przysługiwałaby temu żołnierzowi w dniu śmierci albo zaginięcia, bez
uwzględnienia dodatku pielęgnacyjnego; przepis art. 22 ust. 2 stosuje się odpowiednio;
1a)
w razie śmierci albo zaginięcia żołnierza w czasie wykonywania zadań służbowych poza
granicami państwa, związanych z realizacją celów, o których mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o zasadach użycia lub pobytu Sił Zbrojnych
Rzeczypospolitej Polskiej poza granicami państwa , renta rodzinna przysługuje małżonkowi bez względu na wiek i stan zdrowia;
1b)
w razie śmierci żołnierza po zwolnieniu ze służby, jeżeli śmierć nastąpiła wskutek
urazów doznanych w czasie pełnienia służby lub chorób powstałych w tym czasie, albo
jeżeli śmierć nastąpiła wskutek wypadku pozostającego w związku z pełnieniem czynnej
służby wojskowej albo choroby powstałej w związku ze szczególnymi właściwościami lub
warunkami służby wojskowej, rentę rodzinną wymierza się od renty inwalidzkiej I grupy,
jaka przysługiwałaby temu żołnierzowi w dniu śmierci, bez uwzględnienia dodatku pielęgnacyjnego;
przepis art. 22 ust. 2 stosuje się odpowiednio;
1c)
w razie śmierci żołnierza po zwolnieniu ze służby, jeżeli śmierć nastąpiła wskutek
wypadku albo choroby powstałej w czasie wykonywania zadań służbowych poza granicami
państwa, związanych z realizacją celów, o których mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o zasadach użycia lub pobytu Sił Zbrojnych
Rzeczypospolitej Polskiej poza granicami państwa, renta rodzinna przysługuje małżonkowi bez względu na wiek i stan zdrowia;
2)
rentę rodzinną po zmarłym emerycie lub renciście wymierza się od kwoty świadczenia,
które przysługiwało zmarłemu, jednakże od kwoty nie niższej niż kwota renty inwalidzkiej
II grupy, która przysługiwałaby zmarłemu, z zastrzeżeniem pkt 1b;
3)
w razie niedoliczenia do wysługi emerytalnej zmarłego emeryta, o którym mowa w art.
15 albo w art. 15aa ust. 3, okresów, o których mowa odpowiednio w art. 14 ust. 1 albo
w art. 15aa ust. 4, okresy te dolicza się na wniosek osoby uprawnionej do renty rodzinnej
do wysługi emerytalnej zmarłego, na zasadach określonych odpowiednio w art. 14 albo
w art. 15aa;
4)
o niezdolności do pracy i stopniu tej niezdolności oraz niezdolności do samodzielnej
egzystencji, w rozumieniu ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, uprawnionych członków rodziny orzeka lekarz orzecznik Zakładu Ubezpieczeń Społecznych;
5)
jeżeli śmierć żołnierza pozostająca w związku ze służbą jest następstwem czynu karalnego,
przy wypłacaniu renty rodzinnej nie stosuje się przewidzianego w ustawie o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych zawieszania lub zmniejszania tego świadczenia w razie osiągania przychodu z tytułu
działalności podlegającej obowiązkowi ubezpieczenia społecznego. W tym wypadku renta
rodzinna przysługuje małżonkowi bez względu na wiek i stan zdrowia; 5a) jeżeli śmierć
żołnierza po zwolnieniu ze służby, pozostająca w związku ze służbą, jest następstwem
czynu karalnego, przy wypłacaniu renty rodzinnej nie stosuje się przewidzianego w
ustawie o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych zawieszania lub zmniejszania tego świadczenia w razie osiągania przychodu z tytułu
działalności podlegającej obowiązkowi ubezpieczenia społecznego. W tym wypadku renta
rodzinna przysługuje małżonkowi bez względu na wiek i stan zdrowia;
6)
w razie śmierci albo zaginięcia żołnierza w przypadkach wskazanych w pkt 1a i 1c renta
rodzinna przysługuje w wysokości uposażenia; w tym wypadku do wysokości uposażenia
nie jest wliczane świadczenie teleinformatyczne, o którym mowa w art. 5 ustawy z dnia 2 grudnia 2021 r. o szczególnych zasadach wynagradzania osób
realizujących zadania z zakresu cyberbezpieczeństwa.
Rozdział 4
Dodatki do emerytur i rent oraz zasiłki i świadczenia pieniężne
Art. 25.
1.
Do emerytury lub renty przysługuje dodatek pielęgnacyjny i dodatek dla sierot zupełnych
na zasadach i w wysokości określonych w ustawie o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
2.
Dodatki oraz zasiłki i świadczenia pieniężne inne niż wymienione w ust. 1 przysługują
do emerytury lub renty, o ile zostały przyznane na podstawie odrębnych przepisów.
Art. 26.
Zasiłek pogrzebowy przysługuje w wysokości i na zasadach określonych w przepisach
ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
Dział III
Inne świadczenia i uprawnienia
Art. 27.
1.
Osobom pobierającym emeryturę, rentę inwalidzką lub rentę rodzinną przysługuje prawo
do świadczeń socjalnych z tworzonego na ten cel funduszu socjalnego, po spełnieniu
warunków określonych w ust. 2 i 3, z zastrzeżeniem ust. 5.
2.
Świadczenia socjalne przysługują w przypadku zdarzeń losowych, klęsk żywiołowych lub
przewlekłej choroby osoby uprawnionej do zaopatrzenia emerytalnego albo członka jego
rodziny oraz z innych przyczyn powodujących pogorszenie warunków materialnych.
3.
Świadczenia socjalne przysługują osobom, o których mowa w ust. 1, jeżeli dochód na
jednego członka gospodarstwa domowego z miesiąca poprzedzającego miesiąc złożenia
wniosku lub, w przypadku utraty dochodu, z miesiąca, w którym wniosek został złożony,
nie przekracza 95% kwoty stanowiącej trzykrotność najniższej emerytury w gospodarstwie
jednoosobowym i 90% tej kwoty w gospodarstwie wieloosobowym, obowiązującej w dniu
złożenia wniosku.
4.
Przy przyznawaniu świadczenia socjalnego uwzględnia się kwotę najniższej emerytury
obowiązującą w dniu złożenia wniosku, ogłoszoną przez Prezesa Zakładu Ubezpieczeń
Społecznych w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski” na podstawie
art. 94 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach
z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
5.
W szczególnie uzasadnionych przypadkach zapomoga pieniężna może być przyznana mimo
przekroczenia poziomu dochodu, o którym mowa w ust. 3.
6.
Dziecku pobierającemu rentę rodzinną po żołnierzu, którego śmierć nastąpiła w związku
z wykonywaniem zadań służbowych, po ukończeniu 16 roku życia przyznaje się pomoc pieniężną
na kontynuowanie nauki do zakończenia tej nauki, nie dłużej jednak niż do ukończenia
25 roku życia.
6a.
Przepis ust. 6 stosuje się odpowiednio do dziecka pobierającego rentę rodzinną po
żołnierzu, który zmarł po zwolnieniu ze służby wojskowej wskutek wypadku lub choroby
pozostających w związku z wykonywaniem zadań służbowych.
7.
Tworzy się fundusz socjalny z corocznego odpisu w wysokości 0,6% rocznych środków
planowanych na emerytury i renty, z przeznaczeniem na finansowanie świadczeń socjalnych
oraz pomocy pieniężnej na kontynuowanie nauki. Środki funduszu niewykorzystane w danym
roku kalendarzowym przechodzą na rok następny. Środki funduszu gromadzi się na odrębnym
rachunku bankowym. Minister Obrony Narodowej, w drodze decyzji, może przenosić środki
między wojskowymi organami emerytalnymi.
8.
Środki funduszu socjalnego zwiększa się o:
1)
odsetki od środków tego funduszu zgromadzonych na rachunku bankowym;
2)
darowizny oraz zapisy osób fizycznych i prawnych.
9.
Równowartość dokonanego odpisu, naliczonego zgodnie z ust. 7, na dany rok kalendarzowy
wojskowy organ emerytalny przekazuje na rachunek bankowy funduszu socjalnego w terminie
do dnia 30 września danego roku kalendarzowego, z tym że w terminie do dnia 31 maja
danego roku kalendarzowego przekazuje kwotę stanowiącą co najmniej 75% równowartości
odpisu.
10.
Organem właściwym w sprawach tworzenia funduszu socjalnego oraz przyznawania świadczeń
socjalnych jest wojskowy organ emerytalny.
11.
Minister Obrony Narodowej określi, w drodze rozporządzenia:
1)
rodzaje świadczeń z funduszu socjalnego, tryb i szczegółowe warunki przyznawania świadczeń
socjalnych, wysokość i tryb przyznawania oraz sposób wypłacania pomocy pieniężnej
na kontynuowanie nauki, dokumenty stanowiące podstawę do przyznania świadczenia oraz
sposób przekazywania przyznanych świadczeń osobom uprawnionym, biorąc pod uwagę konieczność
zapewnienia jednolitego postępowania wojskowych organów emerytalnych oraz racjonalne
wykorzystanie posiadanych środków, a także mając na względzie przede wszystkim osoby
najbardziej potrzebujące;
2)
sposób gospodarowania, okoliczności uzasadniające przekazanie między wojskowymi organami
emerytalnymi środków funduszu socjalnego oraz tryb i formy podejmowania decyzji o
przekazywaniu tych środków, z uwzględnieniem racjonalnego wykorzystania środków funduszu
przez wojskowe organy emerytalne.
Art. 2810)Utracił moc na podstawie art. 170 pkt 26 ustawy, o której mowa w odnośniku 1, w zakresie uregulowanym tą ustawą..
1.
Osobom uprawnionym do wojskowego zaopatrzenia emerytalnego oraz członkom ich rodzin
przysługuje prawo do bezpłatnych świadczeń leczniczych, położniczych i rehabilitacyjnych
oraz zaopatrzenia w protezy ortopedyczne i środki pomocnicze z wojskowej lub społecznej
służby zdrowia albo służby zdrowia podległej Ministrowi Spraw Wewnętrznych 11)Obecnie ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych na podstawie art. 4 ust. 1, art.
5 pkt 24 i art. 29 ustawy z dnia 4 września 1997 r. o działach administracji rządowej
(Dz. U. z 2022 r. poz. 2512 oraz z 2023 r. poz. 2029), która weszła w życie z dniem
1 kwietnia 1999 r..
2.
Zaopatrzenie w leki oraz w artykuły sanitarne przysługuje na zasadach i w zakresie
określonych w odrębnej ustawie.
3.
Minister Obrony Narodowej w porozumieniu z Ministrami Zdrowia i Opieki Społecznej 12)Obecnie ministrem właściwym do spraw zdrowia na podstawie art. 4 ust. 1, art. 5 pkt
28 i art. 33 ustawy, o której mowa w odnośniku 11. oraz Spraw Wewnętrznych 11)Obecnie ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych na podstawie art. 4 ust. 1, art.
5 pkt 24 i art. 29 ustawy z dnia 4 września 1997 r. o działach administracji rządowej
(Dz. U. z 2022 r. poz. 2512 oraz z 2023 r. poz. 2029), która weszła w życie z dniem
1 kwietnia 1999 r. określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe zasady i tryb udzielania świadczeń,
o których mowa w ust. 1.
Art. 29.
1.
Osoby uprawnione do wojskowego zaopatrzenia emerytalnego oraz członkowie ich rodzin
mają prawo do umieszczenia w domu emeryta wojskowego i odpłatnego w nim przebywania.
1a.
Pierwszeństwo do umieszczenia w domu emeryta wojskowego mają osoby, o których mowa
w ust. 1:
1)
posiadające status weterana poszkodowanego albo
2)
szczególnie zasłużone z tytułu działalności na rzecz suwerennej i demokratycznej Rzeczypospolitej
Polskiej, albo
3)
odznaczone Orderem Wojennym Virtuti Militari lub Orderem Krzyża Wojskowego.
2.
Do domu emeryta wojskowego nie przyjmuje się osób uzależnionych od alkoholu, środków
odurzających lub innych podobnie działających środków.
3.
Miesięczna opłata za pobyt w domu emeryta wojskowego wynosi 400% najniższej emerytury,
z zastrzeżeniem ust. 4.
4.
Opłata za pobyt w domu emeryta wojskowego nie może być wyższa niż 60% miesięcznego
dochodu, a w przypadku zamieszkiwania w domu emeryta wojskowego z rodziną, łączna
opłata nie może przekroczyć 70% wspólnego miesięcznego dochodu tej rodziny.
5.
Za dochód, o którym mowa w ust. 4, uważa się kwotę należnego świadczenia emerytalnego,
wraz z uzyskiwanym przychodem z tytułu działalności podlegającej obowiązkowi ubezpieczenia
społecznego, po odliczeniu składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne, oraz zaliczki
na podatek dochodowy od osób fizycznych.
6.
Minister Obrony Narodowej określi, w drodze rozporządzenia, tryb przyjmowania do domu
emeryta wojskowego, tryb rozpatrywania odwołań oraz zakres świadczonej opieki przez
ten dom, z uwzględnieniem szczególnych potrzeb osób samotnych w podeszłym wieku.
Art. 30.
Uprawnienie przewidziane w art. 29 ust. 1 przysługuje również osobom pobierającym
emeryturę lub rentę na podstawie innych przepisów, jeżeli ustalono im prawo do emerytury
lub renty przewidzianej w niniejszej ustawie.
Dział IV
Ustalanie prawa do zaopatrzenia emerytalnego
Art. 31.
1.
Prawo do zaopatrzenia emerytalnego i wysokość świadczeń pieniężnych z tytułu tego
zaopatrzenia ustala w formie decyzji wojskowy organ emerytalny.
2.
Decyzję, o której mowa w ust. 1, doręcza się zainteresowanemu na piśmie wraz z uzasadnieniem
oraz pouczeniem.
3.
Postępowanie w sprawie ustalenia prawa do zaopatrzenia emerytalnego wszczyna się na
wniosek zainteresowanego.
3a.
Postępowanie, o którym mowa w ust. 3, powinno być zakończone nie później niż w terminie
60 dni od dnia zgłoszenia wniosku.
4.
Od decyzji, o której mowa w ust. 1, przysługuje zainteresowanemu odwołanie do właściwego
sądu, według zasad określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego.
5.
Odwołanie do sądu przysługuje również w przypadku niewydania przez organ emerytalny
decyzji w terminie określonym w ust. 3.
6.
Jeżeli prawo do świadczenia pieniężnego zostało udowodnione, lecz wydanie decyzji
ulega zwłoce z powodu niemożności ustalenia wysokości świadczenia lub innych okoliczności,
organ emerytalny przyznaje osobie uprawnionej świadczenie w kwocie zaliczkowej.
Art. 31a.
1.
Wojskowy organ emerytalny może przesyłać pisma i decyzje listem zwykłym albo na adres
do doręczeń elektronicznych, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych .
2.
W razie sporu ciężar dowodu doręczenia pisma lub decyzji spoczywa na organie emerytalnym.
Art. 32.
1.
Decyzja organu emerytalnego ustalająca prawo do zaopatrzenia emerytalnego lub wysokość
świadczeń pieniężnych z tytułu tego zaopatrzenia ulega uchyleniu lub zmianie na wniosek
osoby zainteresowanej lub z urzędu, jeżeli:
1)
zostaną przedstawione nowe dowody lub ujawniono nowe okoliczności faktyczne, które
mają wpływ na prawo do zaopatrzenia emerytalnego lub wysokość świadczeń pieniężnych
z tytułu tego zaopatrzenia;
2)
decyzja została wydana w wyniku przestępstwa;
3)
dowody, na podstawie których ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały
się fałszywe;
4)
decyzja została wydana na skutek świadomego wprowadzenia w błąd organu emerytalnego
przez osobę pobierającą świadczenie;
5)
decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję organu lub orzeczenie, które zostało
następnie uchylone, zmienione albo stwierdzono jego nieważność;
6)
decyzja została wydana z naruszeniem przepisów ustawy, w tym na skutek błędu organu
emerytalnego lub na podstawie błędnie wystawionych dokumentów innego organu.
2.
Z przyczyn określonych w ust. 1 pkt 2 i 3 decyzja może zostać uchylona lub zmieniona
również przed stwierdzeniem sfałszowania dowodu lub popełnienia przestępstwa orzeczeniem
sądu lub innego organu, jeżeli sfałszowanie dowodu lub popełnienie przestępstwa jest
oczywiste, a uchylenie lub zmiana decyzji są niezbędne do zapobieżenia poważnej szkodzie
dla interesu publicznego.
3.
Z przyczyn określonych w ust. 1 pkt 2 i 3 można uchylić lub zmienić decyzję także
w przypadku, gdy postępowanie przed sądem lub innym organem nie może być wszczęte
na skutek upływu czasu lub z innych przyczyn określonych w przepisach Kodeksu postępowania karnego.
4.
Uchylenie lub zmiana decyzji, o której mowa w ust. 1, nie może nastąpić, jeżeli od
dnia jej wydania upłynął okres:
1)
10 lat - w przypadkach określonych w ust. 1 pkt 2-4;
2)
5 lat - w przypadkach określonych w ust. 1 pkt 1 i 5;
3)
3 lat - w przypadku określonym w ust. 1 pkt 6.
5.
Przepisu ust. 4 nie stosuje się, jeżeli w wyniku uchylenia lub zmiany decyzji, o której
mowa w ust. 1, osoba zainteresowana nabędzie prawo do zaopatrzenia emerytalnego lub
prawo do świadczenia pieniężnego z tytułu tego zaopatrzenia w wyższej wysokości.
6.
O wszczęciu postępowania z urzędu w sprawie uchylenia lub zmiany decyzji, o której
mowa w ust. 1, organ emerytalny zawiadamia niezwłocznie osobę zainteresowaną.
7.
Uchylenie lub zmiana decyzji, o której mowa w ust. 1, następuje w drodze decyzji organu
emerytalnego. Przepisy art. 31 ust. 2 i 3a-5 stosuje się odpowiednio.
8.
Organ emerytalny odstępuje od uchylenia lub zmiany decyzji, z przyczyn określonych
w ust. 1 pkt 6, jeżeli uchylenie lub zmiana decyzji wiązałyby się z nadmiernym obciążeniem
dla osoby zainteresowanej, ze względu na jej sytuację osobistą lub materialną, wiek,
stan zdrowia lub inne szczególne okoliczności.
Art. 32a.
Jeżeli po dniu, od którego przyznano emeryturę wojskową określoną w art. 12 albo w
art. 18b ust. 1, emeryt ponownie został powołany do zawodowej służby wojskowej albo
został przyjęty do służby w Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji
Wywiadu, Służbie Kontrwywiadu Wojskowego, Służbie Wywiadu Wojskowego, Centralnym Biurze
Antykorupcyjnym, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Biurze Ochrony Rządu,
Służbie Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej lub Służbie Więziennej, wysokość
emerytury zostaje ponownie ustalona w sposób określony w art. 32b i art. 32c.
Art. 32b.
1.
W przypadku ponownego powołania emeryta do zawodowej służby wojskowej i pełnienia
tej służby nieprzerwanie przez okres co najmniej 12 miesięcy, na wniosek emeryta ustala
się nową podstawę wymiaru emerytury, w sposób określony odpowiednio w art. 5 ust.
1 i 2 albo w art. 18f.
2.
Ponowne ustalenie podstawy wymiaru następuje nie wcześniej niż po zakończeniu służby.
Art. 32c.
Ponowne ustalenie wysokości emerytury przez doliczenie nieuwzględnionych dotychczas
w wymiarze świadczenia okresów zawodowej służby wojskowej lub służby w Policji, Agencji
Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służbie Kontrwywiadu Wojskowego, Służbie
Wywiadu Wojskowego, Centralnym Biurze Antykorupcyjnym, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej,
Biurze Ochrony Rządu, Służbie Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej i Służbie
Więziennej następuje na wniosek emeryta zgłoszony po zakończeniu tej służby. Przepisy
art. 15-15aa albo art. 18f stosuje się odpowiednio.
Art. 33.
1.
W celu ustalenia okoliczności mających wpływ na prawo do świadczeń pieniężnych z tytułu
zaopatrzenia emerytalnego lub ich wysokość oraz na wypłatę albo wstrzymanie tych świadczeń,
organ emerytalny może:
1)
wzywać i przesłuchiwać zainteresowanych, świadków oraz zwracać się do biegłych o wydanie
opinii i do innych organów o dokonanie czynności związanych z toczącym się postępowaniem;
2)
żądać od osób zgłaszających wnioski o świadczenia, przedstawiania dowodów uzasadniających
prawo do świadczeń i ich wysokość;
3)
żądać od osób uprawnionych do świadczeń przedstawiania dowodów uzasadniających dalsze
istnienie prawa do tych świadczeń oraz zawiadamiania o okolicznościach mających wpływ
na prawo do świadczeń lub ich wysokość albo na wstrzymanie wypłaty tych świadczeń;
4)
kierować osoby wymienione w pkt 2 i 3 do komisji lekarskich w celu stwierdzenia stopnia
ich niezdolności do pracy i służby oraz ustalenia niezdolności do samodzielnej egzystencji,
w rozumieniu ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, a w sprawach rent rodzinnych - do lekarza orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.
2.
Osoby, o których mowa w ust. 1, są obowiązane uczynić zadość żądaniu organu emerytalnego
przez zgłoszenie się na wezwanie, złożenie zeznań, przedstawienie wymaganych dowodów
lub poddanie się badaniom lekarskim.
3.
Jeżeli osoba, o której mowa w ust. 1 pkt 4, bez uzasadnionej przyczyny nie uczyni
zadość żądaniu organu emerytalnego, organ ten wydaje decyzję na podstawie zebranych
dowodów.
4.
Osoby zgłaszające wnioski o świadczenia lub uprawnione do świadczeń albo składające
zeznania w związku z prowadzonym postępowaniem w sprawach świadczeń, wezwane do stawiennictwa,
mają prawo do zwrotu kosztów przejazdu.
5.
Minister Obrony Narodowej określi, w drodze rozporządzenia, warunki i tryb zwrotu
kosztów przejazdu osób, o których mowa w ust. 4, rodzaje środków transportu i rodzaje
dokumentów poświadczających uprawnienia do zwrotu kosztów przejazdu, wysokość zwrotu
kosztów przejazdu oraz terminy wypłaty, mając na uwadze rzeczywiste koszty przejazdu
najtańszymi dostępnymi środkami transportu.
Art. 34.
1.
Jeżeli wskutek niewykonania lub nienależytego wykonania przez organ podległy Ministrowi
Obrony Narodowej obowiązków wynikających z ustawy osoba uprawniona do świadczeń poniosła
szkodę, organ ten jest obowiązany do jej naprawienia stosownie do przepisów prawa cywilnego.
2.
Przepisu ust. 1 nie stosuje się, jeżeli emeryt albo rencista udaremnia lub utrudnia
przeprowadzenie postępowania określonego w ustawie.
Art. 35.
1.
Organy administracji publicznej, pracodawcy, organy emerytalne i rentowe oraz szkoły
i uczelnie wyższe są obowiązane udzielać wojskowemu organowi emerytalnemu pomocy i
informacji, w tym udostępniać dane osobowe, w sprawach świadczeń przewidzianych w
ustawie oraz wydawać bezpłatnie, na ich żądanie, wszelkie dokumenty, w tym zaświadczenia,
niezbędne do ustalenia prawa do świadczeń lub ich wysokości albo potwierdzenia istnienia
prawa do świadczeń.
2.
Wojskowy organ emerytalny jest uprawniony do bezpłatnego pozyskiwania drogą elektroniczną
informacji niezbędnych do ustalenia prawa do świadczeń lub ich wysokości albo do potwierdzenia
istnienia prawa do świadczeń od organów emerytalnych lub rentowych oraz z rejestrów
publicznych, w szczególności z:
1)
rejestru PESEL,
2)
systemu informacji oświatowej,
3)
Centralnego Wykazu Ubezpieczonych,
4)
ogólnopolskiego wykazu studentów i ogólnopolskiego wykazu doktorantów
- w celu potwierdzenia aktualności posiadanych danych, pozyskania danych kontaktowych
lub umożliwienia weryfikacji prawa do świadczeń.
3.
Wojskowy organ emerytalny informacje, o których mowa w ust. 2, może uzyskiwać w drodze
pisemnej wymiany informacji.
Art. 35a13)W brzmieniu ustalonym przez art. 37 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz. U. poz. 1429); wszedł w życie z dniem 10 sierpnia 2023 r..
1.
Wojskowy organ emerytalny wymienia dane dotyczące żołnierzy zwolnionych z zawodowej
służby wojskowej i członków ich rodzin, w zakresie określonym w art. 68a ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, w ramach Systemu Elektronicznej Wymiany Informacji dotyczących Zabezpieczenia Społecznego,
o którym mowa w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009 z dnia 16 września
2009 r. dotyczącym wykonywania rozporządzenia (WE) nr 883/2004 w sprawie koordynacji
systemów zabezpieczenia społecznego , za pośrednictwem punktu kontaktowego prowadzonego przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych.
2.
Instytucją łącznikową, w rozumieniu rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009 z dnia 16 września
2009 r. dotyczącego wykonywania rozporządzenia (WE) nr 883/2004 w sprawie koordynacji
systemów zabezpieczenia społecznego, w odniesieniu do świadczeń podlegających przepisom o koordynacji systemów zabezpieczenia
społecznego, przysługujących z budżetu państwa na podstawie przepisów niniejszej ustawy,
jest organ emerytalny określony przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych w
przepisach wydanych na podstawie art. 32 ust. 2a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy
Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu
Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży
Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej,
Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin .
3.
Wojskowy organ emerytalny określony w przepisach wydanych na podstawie art. 37 jest instytucją właściwą, instytucją miejsca zamieszkania, instytucją miejsca
pobytu, w rozumieniu przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE)
nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia
społecznego , w odniesieniu do świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego, podlegających przepisom
o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, przyznanych na podstawie przepisów
niniejszej ustawy.
Art. 36.
W sprawach świadczeń przewidzianych w ustawie osoby zainteresowane i organy emerytalne
są zwolnione od wszelkich opłat.
Art. 37.
Minister Obrony Narodowej określi, w drodze rozporządzenia:
1)
tryb postępowania i właściwość organów w sprawach zaopatrzenia emerytalnego żołnierzy
oraz uprawnionych członków ich rodzin, wskazując elementy wniosku o ustalenie prawa
do zaopatrzenia, dowody niezbędne do ustalenia prawa do świadczenia oraz sposób i
terminy wypłaty świadczeń,
2)
wzór i tryb wydawania legitymacji emeryta-rencisty wojskowego, uwzględniając organ
uprawniony do wydawania, wymiany i dokonywania wpisów, w tym wpisu o niezdolności
do samodzielnej egzystencji, oraz przypadki wymiany legitymacji,
mając na względzie zapewnienie realizacji prawa emeryta i rencisty do zaopatrzenia
emerytalnego oraz zapewnienie sprawności postępowania w tym zakresie.
Dział V
Ustanie i zawieszanie prawa do świadczeń oraz zmniejszanie ich wysokości
Art. 38.
1.
Prawo do świadczeń ustaje:
1)
gdy przestanie istnieć którykolwiek z warunków wymaganych do uzyskania prawa do świadczeń;
2)
(uchylony)
3)
jeżeli osoba pobierająca świadczenie uzależnione od inwalidztwa lub niezdolności do
pracy, pomimo skierowania na badania lekarskie, nie poddała się tym badaniom bez uzasadnionej
przyczyny;
4)
w razie śmierci osoby uprawnionej.
2.
Prawo do renty rodzinnej po zaginionym żołnierzu ustaje z upływem terminu, w którym
może nastąpić uznanie żołnierza za zmarłego. Po uznaniu żołnierza za zmarłego sprawa
renty rodzinnej podlega ponownemu rozpoznaniu.
Art. 39.
W razie ustania prawa do renty inwalidzkiej z powodu ustania inwalidztwa albo do renty
rodzinnej z powodu ustania niezdolności do pracy, prawo do tych rent powstaje ponownie,
jeżeli ponowne inwalidztwo lub niezdolność do pracy, z zastrzeżeniem art. 19 pkt 2
i 3 oraz art. 23 ust. 1 pkt 2 i 3, powstało wskutek pogorszenia się stanu zdrowia
w następstwie urazów lub chorób, które poprzednio uzasadniały prawo do renty.
Art. 39a.
Prawo do emerytury ulega zawieszeniu w razie ponownego powołania emeryta do zawodowej
służby wojskowej albo przyjęcia do służby w Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego,
Agencji Wywiadu, Służbie Kontrwywiadu Wojskowego, Służbie Wywiadu Wojskowego, Centralnym
Biurze Antykorupcyjnym, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służbie Ochrony
Państwa, Państwowej Straży Pożarnej lub Służbie Więziennej.
Art. 39b.
Prawo do emerytury lub renty może ulec zawieszeniu również na wniosek emeryta lub
rencisty.
Art. 40.
1.
W razie osiągania przychodu z tytułu działalności podlegającej obowiązkowi ubezpieczenia
społecznego, emerytura lub renta inwalidzka ulega zmniejszeniu na zasadach określonych
w przepisach art. 104 ust. 1a-6, ust. 8 pkt 1 i 2 oraz ust. 9 i 10 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r.
o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, nie więcej jednak niż o 25% wysokości tej emerytury lub renty inwalidzkiej, z zastrzeżeniem
ust. 2 i 3.
2.
Przepisy art. 104 ust. 8 pkt 2 ustawy, o której mowa w ust. 1, stosuje się również
do renty inwalidzkiej III grupy.
3.
W razie osiągania przychodu, określonego w ust. 1, w kwocie przekraczającej 130% przeciętnego
miesięcznego wynagrodzenia za kwartał kalendarzowy, ostatnio ogłoszonego przez Prezesa
Głównego Urzędu Statystycznego, kwota emerytury lub renty inwalidzkiej ulega zmniejszeniu
o 25% jej wysokości.
4.
Przepisów ust. 1 i 3 nie stosuje się wobec osób, których emerytura stanowi 75% podstawy
jej wymiaru bez uwzględnienia podwyższenia z tytułu inwalidztwa pozostającego w związku
ze służbą oraz wobec osób pobierających rentę inwalidzką z tytułu inwalidztwa powstałego
wskutek wypadku pozostającego w związku ze służbą lub wskutek choroby powstałej w
związku ze szczególnymi właściwościami bądź warunkami służby, z tytułu których przysługują
świadczenia odszkodowawcze.
5.
Do przychodu, o którym mowa w ust. 1, nie wlicza się uposażeń i innych należności
pieniężnych otrzymywanych z tytułu pełnienia niezawodowej służby wojskowej.
Art. 40a.
1.
Osoba uprawniona do zaopatrzenia emerytalnego jest obowiązana zawiadomić wojskowy
organ emerytalny o podjęciu działalności, o której mowa w art. 104 ust. 1-4 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, o wysokości osiąganego z tego tytułu przychodu oraz o każdorazowej zmianie wysokości
tego przychodu i innych okolicznościach powodujących ustanie lub zawieszenie prawa
do świadczeń albo zmniejszenie ich wysokości.
2.
Obowiązki określone w ust. 1 spoczywają odpowiednio na pracodawcy i zleceniodawcy.
3.
Urząd skarbowy jest obowiązany zawiadomić wojskowy organ emerytalny o podjęciu przez
emeryta lub rencistę działalności pozarolniczej.
Art. 40b.
1.
Rozliczenie emerytury i renty w związku z osiągnięciem przychodu, o którym mowa w
art. 40 ust. 1, następuje po upływie roku kalendarzowego w stosunku rocznym lub miesięcznym.
2.
Osoba uprawniona do emerytury lub renty inwalidzkiej jest obowiązana zawiadomić, do
końca pierwszego kwartału roku kalendarzowego, organ emerytalny o łącznej kwocie przychodu,
o którym mowa w art. 40 ust. 1, osiągniętego w poprzednim roku kalendarzowym.
3.
Obowiązek określony w ust. 2 spoczywa odpowiednio na płatniku składek.
4.
Na podstawie zawiadomień, o których mowa w ust. 2 i 3, organ emerytalny dokonuje rozliczenia
rocznego lub na wniosek osoby uprawnionej miesięcznego, wypłaconych osobie określonej
w ust. 2 w poprzednim roku kalendarzowym kwot emerytur lub rent inwalidzkich.
5.
Minister Obrony Narodowej określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe zasady dokonywania
rozliczeń, o których mowa w ust. 4, a także sposób zmniejszania emerytur i rent inwalidzkich
w trakcie roku kalendarzowego, mając na uwadze konieczność realizacji prawa emeryta
i rencisty do zaopatrzenia emerytalnego oraz zapewnienia sprawności postępowania w
tym zakresie.
Dział VI
Wypłata świadczeń
Art. 41.
1.
Świadczenia pieniężne wypłaca się od dnia powstania prawa do tych świadczeń, nie wcześniej
jednak niż od miesiąca, w którym złożono wniosek określony w art. 31 ust. 3, jeżeli
prawo do tego zaopatrzenia zostało ustalone na wniosek zainteresowanego lub w którym
wydano decyzję z urzędu.
2.
Emerytury lub renty inwalidzkiej oraz dodatków nie wypłaca się za okres, za który
żołnierz otrzymał uposażenie przewidziane w przepisach ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny, chyba że emerytura lub renta inwalidzka byłaby korzystniejsza. W tym przypadku organ
emerytalny potrąca z należnej emerytury lub renty inwalidzkiej oraz dodatków kwoty
wypłacone z tytułu uposażenia lub świadczenia pieniężnego przysługującego po zwolnieniu
ze służby.
Art. 42.
W razie zbiegu prawa do emerytury i renty przewidzianej w ustawie, osobie uprawnionej
wypłaca się świadczenie wyższe lub przez nią wybrane.
Art. 43.
1.
Emerytury i renty wraz z dodatkami, zasiłkami i świadczeniami pieniężnymi, o których
mowa w art. 25, wypłacają wojskowe organy emerytalne. Wypłaty dokonuje się miesięcznie
w dniu ustalonym jako termin płatności:
1)
na wniosek osoby uprawnionej na jej rachunek w banku lub w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej;
2)
do rąk osoby uprawnionej za pośrednictwem:
a)
operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe ,
b)
innych osób prawnych upoważnionych do prowadzenia działalności w zakresie doręczenia
świadczeń.
2.
Zasiłek pogrzebowy organ emerytalny wypłaca niezwłocznie po jego przyznaniu.
3.
Wydatki na świadczenia pieniężne wraz z odsetkami za opóźnienia w wypłacie świadczeń,
koszty obsługi i przekazywania świadczeń oraz inne świadczenia przewidziane w ustawie
pokrywa się z budżetu państwa.
Art. 44.
1.
Wypłatę emerytury lub renty albo dodatków, zasiłków i świadczeń pieniężnych, o których
mowa w art. 25, wstrzymuje się, jeżeli:
1)
powstaną okoliczności uzasadniające zawieszenie prawa do świadczeń lub ustanie tego
prawa;
2)
okaże się, że:
a)
wskutek zbiegu prawa do świadczeń osobie uprawnionej przysługuje świadczenie wyższe
lub przez nią wybrane,
b)
świadczenia nie mogą być doręczone z przyczyn niezależnych od wojskowego organu emerytalnego,
c)
prawo do świadczeń nie istniało;
3)
osoba pobierająca świadczenie, mimo pouczenia lub żądania wojskowego organu emerytalnego,
nie przedłoży dowodów uzasadniających dalsze istnienie prawa do świadczeń.
2.
Wypłatę świadczeń pieniężnych wstrzymuje się, poczynając od miesiąca:
1)
przypadającego po miesiącu, w którym wojskowy organ emerytalny wydał decyzję w przypadkach,
o których mowa w ust. 1 pkt 1, pkt 2 lit. a i c oraz pkt 3;
2)
za który przysługiwało świadczenie niedoręczone w przypadku, o którym mowa w ust.
1 pkt 2 lit. b.
3.
Przepis ust. 2 pkt 1 stosuje się odpowiednio, jeżeli powstaną okoliczności uzasadniające
zmniejszenie wysokości świadczeń.
Art. 45.
1.
W razie ustania przyczyny powodującej wstrzymanie wypłaty świadczeń wypłatę wznawia
się od miesiąca, w którym ustała ta przyczyna, nie wcześniej jednak niż od miesiąca,
w którym zgłoszono wniosek o wznowienie wypłaty lub wydano decyzję z urzędu.
1a.
W przypadkach określonych w art. 44 ust. 1 pkt 2 lit. b wypłatę świadczeń wznawia
się od miesiąca, w którym ją wstrzymano, jednak za okres nie dłuższy niż trzy lata
wstecz, licząc od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek o wznowienie wypłaty.
2.
Jeżeli wstrzymanie wypłaty świadczeń nastąpiło na skutek błędu organu emerytalnego,
wypłatę wznawia się poczynając od miesiąca, w którym ją wstrzymano, jednak za okres
nie dłuższy niż trzy lata wstecz, licząc od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek o
wznowienie wypłaty lub wydano decyzję z urzędu.
3.
Przepisy ust. 1 i 2 stosuje się odpowiednio w razie ponownego ustalenia prawa do świadczeń
lub ich wysokości, z tym że w przypadku wznowienia postępowania albo wskutek kasacji
okres jednego miesiąca lub trzech lat liczy się od miesiąca, w którym wniesiono wniosek
o wznowienie postępowania lub wniesiono kasację.
Art. 46.
1.
W razie śmierci osoby, która zgłosiła wniosek o świadczenia pieniężne, świadczenia
należne jej do dnia śmierci przysługują, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3, małżonkowi i
dzieciom, a w razie ich braku - kolejno: wnukom, rodzicom, dziadkom i rodzeństwu.
Osoby te mają prawo do udziału w nieukończonym postępowaniu prowadzonym dalej w sprawie
tych świadczeń.
2.
Świadczenia, o których mowa w ust. 1, wypłaca się:
1)
małżonkowi lub dzieciom osoby, która zgłosiła wniosek, zamieszkałym z nią w dniu jej
śmierci;
2)
małżonkowi lub dzieciom niespełniającym warunku określonego w pkt 1 albo innym członkom
rodziny, o których mowa w ust. 1, jeżeli pozostawali na utrzymaniu osoby, która zgłosiła
wniosek o świadczenia, lub osoba ta pozostawała na ich utrzymaniu.
3.
Prawo do świadczeń określonych w ust. 1 ustaje w ciągu 12 miesięcy od dnia śmierci
osoby, której świadczenia te przysługiwały, chyba że osoba, o której mowa w ust. 1,
wystąpi z wnioskiem o dalsze prowadzenie postępowania.
Art. 47.
(uchylony)
Dział VII
Zwrot świadczeń nienależnych, potrącenia i egzekucje ze świadczeń oraz odsetki za opóźnienie w wypłacie świadczeń
Art. 48.
1.
Osoby, które pobierały świadczenia pieniężne pomimo istnienia okoliczności powodujących
ustanie lub zawieszenie prawa do świadczeń albo ograniczenie ich wysokości, są obowiązane
do zwrotu nienależnych im świadczeń, jeżeli były pouczone w formie pisemnej przez
organ emerytalny o obowiązku zawiadomienia o tych okolicznościach.
2.
Osoba, która pobierała świadczenia pieniężne ustalone i wypłacone na podstawie nieprawdziwych
zeznań lub dokumentów albo w innych przypadkach świadomego wprowadzenia w błąd wojskowego
organu emerytalnego, jest obowiązana do zwrotu nienależnie pobranych świadczeń pieniężnych
wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie, w wysokości i na zasadach określonych przepisami
prawa cywilnego.
2a.
Za nienależnie pobrane świadczenia pieniężne uważa się również świadczenia pieniężne
wypłacone, z przyczyn niezależnych od wojskowego organu emerytalnego, osobie innej
niż wskazana w decyzji tego organu.
3.
Nie można żądać zwrotu nienależnie pobranych świadczeń pieniężnych za okres:
1)
dłuższy niż 12 miesięcy od dnia wydania decyzji, jeżeli osoba pobierająca świadczenie
zawiadomiła wojskowy organ emerytalny o okolicznościach powodujących ustanie lub zawieszenie
prawa do świadczeń albo wstrzymanie ich wypłaty, a mimo to świadczenia były jej nadal
wypłacane;
2)
dłuższy niż 3 lata od dnia wydania decyzji w pozostałych przypadkach.
3a.
Kwoty nienależnie pobranych świadczeń pieniężnych w związku z osiągnięciem przychodów,
o których mowa w art. 40, podlegają zwrotowi za okres nie dłuższy niż jeden rok kalendarzowy
poprzedzający rok, w którym wydano decyzję o rozliczeniu świadczenia, jeżeli osoba
pobierająca to świadczenie powiadomiła wojskowy organ emerytalny o osiągnięciu przychodu,
w pozostałych przypadkach zaś - za okres nie dłuższy niż trzy lata kalendarzowe poprzedzające
rok wydania tej decyzji.
4.
Organ emerytalny może odstąpić od żądania zwrotu nienależnie pobranych świadczeń pieniężnych
w całości lub w części, zmniejszyć wysokość potrąceń z tego tytułu ustaloną na podstawie
ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych lub zawiesić dokonywanie tych potrąceń na okres nie dłuższy niż 12 miesięcy, jeżeli
zachodzą szczególnie uzasadnione okoliczności.
Art. 48a.
Jeżeli organ emerytalny nie ustalił prawa do świadczenia lub nie wypłacił tego świadczenia
w terminach określonych w ustawie, jest zobowiązany do wypłaty odsetek od tego świadczenia
na zasadach określonych w art. 85 ust. 1, 1a i 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń
społecznych.
Art. 49.
Organ emerytalny dokonuje potrąceń ze świadczeń pieniężnych w wysokości i na zasadach
określonych w przepisach ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, z tym że potrąceniu podlegają również koszty utrzymania osób uprawnionych do świadczeń
w domu emeryta wojskowego, na wniosek kierownika tego domu.
Art. 50.
Ze świadczeń pieniężnych prowadzi się egzekucję w wysokości i na zasadach określonych
w przepisach ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, z tym że egzekucji podlegają również koszty utrzymania w domu emeryta wojskowego
do wysokości 3/4 miesięcznego świadczenia.
Dział VIII
Zmiany w przepisach obowiązujących
Art. 51.
(pominięty)
Art. 52.
(pominięty)
Dział IX
Przepisy przejściowe i końcowe
Art. 53.
1.
Osobom, którym w dniu wejścia w życie ustawy przysługują emerytury i renty na podstawie
przepisów dotychczasowych, wysokość tych świadczeń ustala się na nowo z urzędu, według
zasad określonych w ustawie, z tym że:
1)
emerytury i renty, do których prawo ustalono na podstawie przepisów dotychczasowych,
stają się emeryturami i rentami w rozumieniu ustawy;
2)
wysługa emerytalna żołnierzy zwolnionych ze służby do dnia poprzedzającego dzień wejścia
w życie ustawy podlega zachowaniu i traktuje się ją jako okres służby, z zastrzeżeniem
pkt 4 oraz przepisów art. 13 ust. 2;
3)
dotychczasowa podstawa wymiaru świadczeń pieniężnych podlega przeliczeniu na stawki
uposażenia obowiązujące w dniu wejścia w życie ustawy w następujący sposób:
a)
stawki uposażenia zasadniczego z dnia zwolnienia ze służby żołnierza zastępuje się
stawkami uposażenia zasadniczego z dnia wejścia w życie ustawy,
b)
ustala się wskaźnik relacji: sumy miesięcznej kwoty dodatków o charakterze stałym
i miesięcznej równowartości nagrody rocznej lub premii do uposażenia zasadniczego
z dnia zwolnienia ze służby; wskaźnik ten wyraża się w procentach z zaokrągleniem
do setnych części procentu; do ustalenia powyższego wskaźnika przyjmuje się dodatki
o charakterze stałym, które stosownie do przepisów o uposażeniu żołnierzy obowiązują
w dniu wejścia w życie ustawy,
c)
odtworzoną kwotę dodatków o charakterze stałym, nagrody rocznej lub premii oblicza
się mnożąc przeliczone na dzień wejścia w życie ustawy uposażenie zasadnicze przez
wskaźnik wysokości dodatków;
4)
nie uwzględnia się podwyższeń, o których mowa w art. 15 ust. 2 i 3.
2.
Emerytury i renty w wysokości ustalonej stosownie do ust. 1 przysługują od pierwszego
dnia miesiąca następującego po miesiącu wejścia w życie ustawy. Realizacja podwyżki
następuje nie później niż w ciągu 60 dni od dnia wejścia w życie ustawy.
3.
Jeżeli kwota emerytury lub renty ustalona w myśl ust. 1 byłaby niższa od kwoty świadczenia
przysługującego na podstawie przepisów obowiązujących do dnia wejścia w życie ustawy,
zachowuje się świadczenie w dotychczasowej wysokości do czasu, gdy jego wymiar, ustalony
w myśl ust. 1 z uwzględnieniem ust. 4 i 5, przekroczy kwotę dotychczasowego świadczenia.
4.
Przy ustalaniu wysokości świadczenia uwzględnia się kwotę świadczenia ze wszystkimi
wzrostami i dodatkami, z wyłączeniem dodatków określonych w art. 25 ust. 1.
5.
Emerytury i renty, o których mowa w ust. 1, podlegają waloryzacji na zasadach określonych
w ustawie.
6.
Jeżeli po dniu wejścia w życie ustawy zostanie zgłoszony wniosek o doliczenie nieuwzględnionych
dotychczas w wymiarze emerytury okresów składkowych lub nieskładkowych, do ustalenia
wysokości emerytury stosuje się przepisy art. 14 i art. 15 ust. 1.
7.
(uchylony)
Art. 54.
Osobom, które w związku z art. 13 ust. 2 utraciły prawo do emerytury przewidzianej
w ustawie i nie spełniają warunków do zaopatrzenia emerytalnego na podstawie innych
przepisów - przysługuje świadczenie w wysokości najniższej emerytury, wypłacanej przez
organ emerytalny właściwy według niniejszej ustawy.
Art. 55.
Emerytury i renty osób, których świadczenia zostały zrewaloryzowane na podstawie ustawy z dnia 14 grudnia 1990 r. o rewaloryzacji emerytur i rent dla osób, które ukończyły
80 lat, oraz o zmianie niektórych przepisów o zaopatrzeniu emerytalnym , podlegają obliczeniu na nowo w wysokości i według zasad określonych w art. 53.
Art. 56.
Żołnierze zwolnieni ze służby przed dniem wejścia w życie ustawy, którym na podstawie
dotychczasowych przepisów prawo do zaopatrzenia emerytalnego nie przysługiwało, prawa
tego nie nabywają również na podstawie niniejszej ustawy.
Art. 57.
Osobom uprawnionym do zaopatrzenia emerytalnego na podstawie ustawy, przebywającym
na stałe za granicą, przekazuje się świadczenia pieniężne do państw, z którymi zostały
zawarte umowy międzynarodowe o wzajemnym przekazywaniu pracowniczych świadczeń emerytalno-rentowych.
Art. 58.
Do czasu wydania przepisów wykonawczych przewidzianych w ustawie pozostają w mocy
przepisy dotychczasowe, jeżeli nie są sprzeczne z ustawą.
Art. 59.
Traci moc ustawa z dnia 16 grudnia 1972 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych i
ich rodzin .
Art. 60.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia17)Ustawa została ogłoszona w dniu 26 stycznia 1994 r., z wyjątkiem przepisów art. 40 i art. 47, które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia
1995 r.
1)
Utraciła moc na podstawie art. 170 pkt 26 ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym
ubezpieczeniu zdrowotnym (Dz. U. poz. 153), która weszła w życie z dniem 1 stycznia
1999 r., w zakresie uregulowanym tą ustawą.
2)
Dodany przez art. 4 ustawy z dnia 26 stycznia 2023 r. o zmianie niektórych ustaw w
związku z wprowadzeniem świadczenia za długoletnią służbę (Dz. U. poz. 347), która
weszła w życie z dniem 1 marca 2023 r.
3)
W brzmieniu ustalonym przez art. 14 ustawy z dnia 8 lutego 2023 r. o świadczeniu pieniężnym
przysługującym członkom rodziny funkcjonariuszy lub żołnierzy zawodowych, których
śmierć nastąpiła w związku ze służbą albo podjęciem poza służbą czynności ratowania
życia lub zdrowia ludzkiego albo mienia (Dz. U. poz. 658), która weszła w życie z
dniem 21 kwietnia 2023 r.
4)
W brzmieniu ustalonym przez art. 2 ustawy z dnia 17 sierpnia 2023 r. o zmianie ustawy
- Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1834); wszedł w życie z dniem
1 października 2023 r.
5)
Obecnie Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi
Polskiemu na podstawie art. 7 ustawy z dnia 9 kwietnia 1999 r. o zmianie ustawy o
Instytucie Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu,
ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych
i okresu powojennego, ustawy o finansach publicznych oraz ustawy o emeryturach i rentach
z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. poz. 360), która weszła w życie z dniem
13 maja 1999 r.
6)
Z dniem 10 marca 2010 r. utracił moc w zakresie, w jakim przewiduje, że emerytura
osoby, która była członkiem Wojskowej Rady Ocalenia Narodowego wynosi 0,7% podstawy
wymiaru za każdy rok służby w Wojsku Polskim po dniu 8 maja 1945 r. do dnia 11 grudnia
1981 r., na podstawie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 24 lutego 2010 r. sygn.
akt K 6/09 (Dz. U. poz. 204).
7)
W brzmieniu ustalonym przez art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 17 sierpnia 2023 r. o zmianie
ustawy o Agencji Mienia Wojskowego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1872),
która weszła w życie z dniem 29 września 2023 r.
8)
W brzmieniu ustalonym przez art. 2 pkt 2 ustawy, o której mowa w odnośniku 7.
9)
Wejdzie w życie z dniem 1 stycznia 2025 r., na podstawie art. 11 ustawy z dnia 11
maja 2012 r. o zmianie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz
ich rodzin, ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa
Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego,
Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej
Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin oraz niektórych innych ustaw (Dz.
U. poz. 664), która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2013 r.
10)
Utracił moc na podstawie art. 170 pkt 26 ustawy, o której mowa w odnośniku 1, w zakresie
uregulowanym tą ustawą.
11)
Obecnie ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych na podstawie art. 4 ust. 1, art.
5 pkt 24 i art. 29 ustawy z dnia 4 września 1997 r. o działach administracji rządowej
(Dz. U. z 2022 r. poz. 2512 oraz z 2023 r. poz. 2029), która weszła w życie z dniem
1 kwietnia 1999 r.
12)
Obecnie ministrem właściwym do spraw zdrowia na podstawie art. 4 ust. 1, art. 5 pkt
28 i art. 33 ustawy, o której mowa w odnośniku 11.
13)
W brzmieniu ustalonym przez art. 37 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym
(Dz. U. poz. 1429); wszedł w życie z dniem 10 sierpnia 2023 r.
14)
Zmiany wymienionego rozporządzenia zostały ogłoszone w Dz. Urz. UE L 338 z 22.12.2010,
str. 35, Dz. Urz. UE L 344 z 29.12.2010, str. 1, Dz. Urz. UE L 149 z 08.06.2012, str.
4, Dz. Urz. UE L 349 z 19.12.2012, str. 45, Dz. Urz. UE L 346 z 20.12.2013, str. 27,
Dz. Urz. UE L 366 z 20.12.2014, str. 15, Dz. Urz. UE L 76 z 22.03.2017, str. 13, Dz.
Urz. UE L 54 z 24.02.2018, str. 18 oraz Dz. Urz. UE L 29 z 31.01.2020, str. 7.
15)
Zmiany wymienionego rozporządzenia zostały ogłoszone w Dz. Urz. UE L 284 z 30.10.2009,
str. 43, Dz. Urz. UE L 338 z 22.12.2010, str. 35, Dz. Urz. UE L 344 z 29.12.2010,
str. 1, Dz. Urz. UE L 149 z 08.06.2012, str. 4, Dz. Urz. UE L 349 z 19.12.2012, str.
45, Dz. Urz. UE L 158 z 10.06.2013, str. 1, Dz. Urz. UE L 188 z 09.07.2013, str. 10,
Dz. Urz. UE L 346 z 20.12.2013, str. 27, Dz. Urz. UE L 76 z 22.03.2017, str. 13, Dz.
Urz. UE L 186 z 11.07.2019, str. 21, Dz. Urz. UE L 29 z 31.01.2020, str. 7 oraz Dz.
Urz. UE L 338 z 15.10.2020, str. 18.
16)
Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 1984 r.
poz. 270, z 1985 r. poz. 85, z 1989 r. poz. 190, z 1990 r. poz. 198, 206 i 540, z
1991 r. poz. 422 oraz z 1992 r. poz. 254.
17)
Ustawa została ogłoszona w dniu 26 stycznia 1994 r.