Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiejz dnia 11 września 2024 r.w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o dopłatach do oprocentowania kredytów
mieszkaniowych o stałej stopie procentowej
Spis treści
Treść obwieszczenia
1.
Na podstawie art. 16 ust. 1 zdanie pierwsze ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych
i niektórych innych aktów prawnych ogłasza się w załączniku do niniejszego obwieszczenia jednolity tekst ustawy z dnia 5 grudnia 2002 r. o dopłatach do oprocentowania kredytów mieszkaniowych
o stałej stopie procentowej , z uwzględnieniem zmiany wprowadzonej ustawą z dnia 28 czerwca 2024 r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych
innych ustaw oraz zmian wynikających z przepisów ogłoszonych przed dniem 29 sierpnia 2024 r.
2.
Podany w załączniku do niniejszego obwieszczenia tekst jednolity ustawy nie obejmuje
art. 33 i art. 44 ustawy z dnia 28 czerwca 2024 r. o zmianie ustawy o finansach publicznych
oraz niektórych innych ustaw , które stanowią:
„
Art. 33.
Do:
1)
sprawozdań z realizacji planów finansowych za rok 2024, o których mowa w:
a)
art. 33r ust. 7 pkt 1 lit. a ustawy zmienianej w art. 6,
b)
art. 27 ust. 4 ustawy zmienianej w art. 15,
c)
art. 422 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy zmienianej w art. 20,
d)
art. 15 ust. 2 pkt 5 ustawy zmienianej w art. 23,
e)
art. 65 ust. 23 ustawy zmienianej w art. 25,
f)
art. 11 ust. 9 pkt 1 ustawy zmienianej w art. 26,
g)
art. 42 ust. 7 pkt 2 ustawy zmienianej w art. 27,
h)
art. 14 ust. 29 ustawy zmienianej w art. 28,
2)
sprawozdania z realizacji planu finansowego za trzeci i czwarty kwartał 2024 r., o
którym mowa w art. 27 ust. 3 ustawy zmienianej w art. 15,
3)
informacji o realizacji planu finansowego za trzeci i czwarty kwartał 2024 r., o której
mowa w:
a)
art. 33r ust. 8 ustawy zmienianej w art. 6,
b)
art. 5 ust. 4 pkt 3 ustawy zmienianej w art. 10,
c)
art. 422b ust. 6 ustawy zmienianej w art. 20,
d)
art. 11 ust. 9 pkt 2 ustawy zmienianej w art. 26,
4)
bilansu i rachunku zysków i strat za rok 2024, o którym mowa w art. 33r ust. 7 pkt
1 lit. b ustawy zmienianej w art. 6,
5)
sprawozdania z działalności oraz wyników za rok 2024, o których mowa w art. 422b ust.
5 pkt 1 lit. b ustawy zmienianej w art. 20
- stosuje się przepisy dotychczasowe.
”
„
Art. 44.
Ustawa wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia, z wyjątkiem art. 8
pkt 3 i 4 oraz art. 16 pkt 2, które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 2025 r.
”
.
Załącznik - Tekst jednolity ustawy z dnia 5 grudnia 2002 r. o dopłatach do oprocentowania kredytów mieszkaniowych o stałej stopie procentowej
Rozdział 1
Przepisy ogólne
Art. 1.
Ustawa określa zasady stosowania dopłat do oprocentowania długoterminowych kredytów
o stałej stopie procentowej, udzielanych przez banki na cele związane z budownictwem
mieszkaniowym, realizowanym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a także źródła
finansowania dopłat oraz zasady rozliczeń z tytułu przekazanych bankom dopłat.
Art. 2.
Użyte w ustawie określenia oznaczają:
1)
„budynek mieszkalny” - budynek, w którym łączna powierzchnia wykorzystywanych zgodnie
z przeznaczeniem lokali mieszkalnych wraz z powierzchnią pomieszczeń do nich przynależnych
jest większa od łącznej powierzchni pozostałych lokali i pomieszczeń do nich przynależnych;
2)
„kredyty o stałej stopie procentowej” - długoterminowe kredyty udzielane na zasadach
określonych w ustawie, do których oprocentowania stosowane są dopłaty;
3)
„stała stopa procentowa” - nominalną roczną stopę oprocentowania kredytu, po jakiej
banki udzielają kredytów o stałej stopie procentowej;
4)
„stopa WIBOR trzymiesięczny” - roczną stopę procentową trzymiesięcznych pożyczek udzielonych
w walucie polskiej na warszawskim międzybankowym rynku finansowym, notowaną przez
agencję informacyjną, wskazaną w umowie między Bankiem Gospodarstwa Krajowego a bankiem
udzielającym kredytu o stałej stopie procentowej;
5)
„stopa referencyjna” - zmienną stopę procentową, stanowiącą podstawę ustalenia wysokości
dopłat do oprocentowania kredytów o stałej stopie procentowej, równą przeciętnej stopie
WIBOR trzymiesięczny, obliczanej jako średnia arytmetyczna notowań w kwartale poprzedzającym
dany kwartał, powiększonej o marżę określoną w umowie między Bankiem Gospodarstwa
Krajowego a bankiem udzielającym kredytu o stałej stopie procentowej, wynoszącą nie
więcej niż 1,5 punktu procentowego;
6)
„dopłata” - kwotę stanowiącą różnicę między odsetkami naliczonymi za dany okres według
stopy referencyjnej a odsetkami naliczonymi za ten sam okres według stałej stopy procentowej;
podstawą naliczania odsetek według obu stóp jest pozostający do spłaty kapitał kredytu.
Rozdział 2
Kredyt o stałej stopie procentowej
Art. 3.
1.
Kredytów o stałej stopie procentowej udzielają banki, które zawarły umowy z Bankiem
Gospodarstwa Krajowego, zwane dalej „bankami”.
2.
Kredytów o stałej stopie procentowej udziela się:
1)
osobom fizycznym na zaspokojenie własnych potrzeb mieszkaniowych przez:
a)
budowę domu jednorodzinnego,
b)
nadbudowę, przebudowę lub rozbudowę budynku mieszkalnego lub adaptację budynku lub
lokalu o innym przeznaczeniu na cele mieszkalne, w celu uzyskania lokalu mieszkalnego
stanowiącego odrębną nieruchomość,
c)
zakup będącego w budowie lub nowo wybudowanego domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego,
stanowiącego odrębną nieruchomość, od gminy albo od osoby, która wybudowała ten budynek
w ramach wykonywanej działalności gospodarczej,
d)
pokrycie kosztów budowy lokalu mieszkalnego, budowanego przez spółdzielnię mieszkaniową
w celu ustanowienia odrębnej własności tego lokalu,
e)
wniesienie wkładu do spółdzielni mieszkaniowej w celu uzyskania spółdzielczego prawa
do zasiedlanego po raz pierwszy lokalu mieszkalnego
- z wyjątkiem inwestycji dokonywanych przez te osoby fizyczne w ramach wykonywanej
przez nie działalności gospodarczej;
2)
osobom fizycznym, osobom prawnym i wspólnotom mieszkaniowym na remont budynku mieszkalnego,
z wyłączeniem remontów niewymagających pozwolenia na budowę oraz remontów lokali w
budynkach wielorodzinnych.
3.
Kredytów o stałej stopie procentowej nie udziela się na finansowanie przedsięwzięcia
inwestycyjnego, na które zaciągnięto kredyt uprawniający do otrzymania premii termomodernizacyjnej
na podstawie przepisów ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o wspieraniu przedsięwzięć termomodernizacyjnych 2)Ustawa utraciła moc z dniem 19 marca 2009 r. na podstawie art. 31 ustawy z dnia 21
listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów (Dz. U. poz. 1459), która
weszła w życie z dniem 19 marca 2009 r..
4.
Kredytów o stałej stopie procentowej udziela się:
1)
na cele określone w ust. 2 pkt 1 - na okres od 20 do 25 lat;
2)
na cel określony w ust. 2 pkt 2 - na okres od 15 do 20 lat.
5.
Kredyty o stałej stopie procentowej są udzielane i spłacane w walucie polskiej.
6.
Prowizje i opłaty związane z udzielaniem kredytu o stałej stopie procentowej nie mogą
być doliczone do kwoty kredytu ani z niej potrącone.
7.
Kredyt o stałej stopie procentowej jest spłacany w równych ratach kapitałowo-odsetkowych
w okresach miesięcznych lub kwartalnych.
8.
Bank może odroczyć spłatę rat kapitałowych do czasu postawienia całej kwoty kredytu
o stałej stopie procentowej do dyspozycji kredytobiorcy, nie dłużej jednak niż o 24
miesiące od dnia zawarcia umowy kredytu o stałej stopie procentowej.
Art. 4.
1.
Stała stopa procentowa wynosi 7 % w stosunku rocznym, z zastrzeżeniem ust. 2.
2.
Minister właściwy do spraw finansów publicznych, po zasięgnięciu opinii ministra właściwego
do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa
oraz Banku Gospodarstwa Krajowego, może, w drodze rozporządzenia, zmienić wysokość
stałej stopy procentowej, biorąc pod uwagę konkurencyjność stopy procentowej kredytu
o stałej stopie procentowej w stosunku do kredytów na cele mieszkaniowe oferowanych
na rynku. Stała stopa procentowa nie może być ustalona na poziomie niższym niż 6 %
w stosunku rocznym.
3.
Stała stopa procentowa ustalona na podstawie ust. 2 ma zastosowanie wyłącznie do kredytów
o stałej stopie procentowej udzielanych na podstawie umów zawartych po dniu wejścia
w życie rozporządzenia, o którym mowa w ust. 2.
Rozdział 3
Fundusz Dopłat
Art. 5.
1.
W Banku Gospodarstwa Krajowego tworzy się Fundusz Dopłat, zwany dalej „Funduszem”.
2.
Środki Funduszu tworzą:
1)
nadwyżki, o których mowa w art. 8 ust. 3;
2)
zwroty dopłat, o których mowa w art. 9 ust. 3 i art. 10 ust. 2;
3)
dochody z tytułu inwestowania przejściowo wolnych środków Funduszu w lokaty bankowe
i papiery wartościowe emitowane przez Skarb Państwa lub Narodowy Bank Polski, bądź
poręczane lub gwarantowane przez Skarb Państwa, w listy zastawne oraz w jednostki
uczestnictwa funduszy rynku pieniężnego, o którym mowa w art. 178 ustawy z dnia 27 maja 2004 r. o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi
funduszami inwestycyjnymi ;
4)
środki z budżetu państwa - w wysokości określonej w ustawie budżetowej;
4a)
środki przekazane przez Krajowy Zasób Nieruchomości, o którym mowa w ustawie z dnia 20 lipca 2017 r. o Krajowym Zasobie Nieruchomości ;
4b)
środki Rządowego Funduszu Rozwoju Mieszkalnictwa przekazane na podstawie art. 33la ust. 1 ustawy z dnia 26 października 1995 r. o społecznych formach rozwoju
mieszkalnictwa ;
4c)
wpływy ze skarbowych papierów wartościowych;
4d)
środki rezerwy celowej, o której mowa w art. 14ll ust. 4 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju , przekazane w ramach realizacji działania „Inwestycje w energooszczędne budownictwo
mieszkaniowe dla gospodarstw domowych o niskich i średnich dochodach” określonego
w planie rozwojowym, o którym mowa w art. 5 pkt 7aa ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju;
5)
inne wpływy.
3.
Środki Funduszu przeznacza się na:
1)
dopłaty;
1a)
dopłaty do oprocentowania kredytów preferencyjnych, o których mowa w ustawie z dnia 8 września 2006 r. o finansowym wsparciu rodzin i innych osób w nabywaniu
własnego mieszkania ;
1b)
finansowe wsparcie udzielone na podstawie ustawy z dnia 8 grudnia 2006 r. o finansowym wsparciu niektórych przedsięwzięć mieszkaniowych ;
1ba)
pokrycie kosztów tworzenia i uzupełniania zasobu projektów, o którym mowa w rozdziale 2a ustawy z dnia 8 grudnia 2006 r. o finansowym wsparciu niektórych przedsięwzięć
mieszkaniowych, oraz zarządzania tym zasobem;
1c)
dopłaty do odsetek od środków banku prowadzącego kasę mieszkaniową wykorzystanych
do przejściowego finansowania działalności kasy mieszkaniowej oraz dopłaty do oprocentowania
pożyczki zaciągniętej w innym banku, oraz dopłaty do oprocentowania kredytów w ramach
realizacji rządowego programu popierania budownictwa mieszkaniowego, o których mowa
w ustawie z dnia 26 października 1995 r. o społecznych formach rozwoju mieszkalnictwa;
1d)
finansowe wsparcie udzielane na podstawie ustawy z dnia 27 września 2013 r. o pomocy państwa w nabyciu pierwszego mieszkania
przez młodych ludzi ;
1e)
dopłaty do czynszu, o których mowa w ustawie z dnia 20 lipca 2018 r. o pomocy państwa w ponoszeniu wydatków mieszkaniowych
w pierwszych latach najmu mieszkania ;
1f)
wynagrodzenie Krajowego Zasobu Nieruchomości, o którym mowa w art. 33qa ust. 3 pkt 5 ustawy z dnia 26 października 1995 r. o społecznych formach
rozwoju mieszkalnictwa;
2)
pokrycie kosztów działania Funduszu.
4.
Bank Gospodarstwa Krajowego:
1)
sporządza dla Funduszu odrębny bilans oraz rachunek zysków i strat;
2)
wyodrębnia plan finansowy Funduszu w planie finansowym Banku Gospodarstwa Krajowego;
33)W brzmieniu ustalonym przez art. 10 ustawy z dnia 28 czerwca 2024 r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1089), która weszła w życie z dniem 23 lipca 2024 r.)
przekazuje organom, o których mowa w ust. 5, w terminach określonych w przepisach
dotyczących sprawozdawczości budżetowej państwowych funduszy celowych, sprawozdanie
miesięczne z realizacji planu finansowego Funduszu, narastająco za kolejne miesiące
roku budżetowego, w szczegółowości nie mniejszej niż wynikająca z tego planu.
5.
Plan finansowy Funduszu, o którym mowa w ust. 4 pkt 2, jest opracowywany w uzgodnieniu
z ministrem właściwym do spraw finansów publicznych oraz ministrem właściwym do spraw
budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa, nie
później niż do dnia 31 lipca roku poprzedzającego rok, na który plan jest opracowywany.
6.
Projekt planu finansowego na dany rok jest przekazywany do uzgodnienia organom wymienionym
w ust. 5, nie później niż do dnia 15 czerwca roku poprzedniego.
Art. 6.
(uchylony)
Art. 7.
Bank Gospodarstwa Krajowego jest zwolniony z obowiązku utrzymywania rezerwy obowiązkowej,
o której mowa w art. 38 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o Narodowym Banku Polskim , od środków zgromadzonych na rachunkach Funduszu.
Rozdział 4
Rozliczenia z tytułu dopłat
Art. 8.
1.
Dopłaty są stosowane, jeżeli stała stopa procentowa jest niższa od stopy referencyjnej.
2.
Środki otrzymane przez banki na dopłaty są ewidencjonowane odrębnie dla rachunku każdego
kredytobiorcy.
3.
Jeżeli w danym miesiącu stopa referencyjna jest niższa od stałej stopy procentowej,
środki wpłacone przez kredytobiorcę do banku, w kwocie odpowiadającej nadwyżce odsetek
naliczonych za ten miesiąc według stałej stopy procentowej nad odsetkami naliczonymi
za ten sam okres według stopy referencyjnej, podlegają przekazaniu do Funduszu.
3a.
Jeżeli w danym miesiącu stopa referencyjna jest ujemna, przekazaniu do Funduszu podlegają
środki wpłacone przez kredytobiorcę do banku w kwocie odpowiadającej wysokości odsetek
naliczonych według stałej stopy procentowej.
4.
Rozliczenia banków z Bankiem Gospodarstwa Krajowego, o których mowa w ust. 3 i 3a,
odbywają się w okresach kwartalnych, w terminie do końca miesiąca następującego po
danym kwartale.
5.
Środki wpłacone przez kredytobiorcę, o których mowa w ust. 3 i 3a, pomniejszają kwotę
dopłat ewidencjonowanych przez bank na rachunku tego kredytobiorcy.
Art. 9.
1.
Dopłaty są przekazywane bankom pod warunkiem terminowej spłaty kredytu o stałej stopie
procentowej wraz z odsetkami, z zastrzeżeniem ust. 2.
2.
Dopłaty są przekazywane bankom również w okresie odroczenia spłaty rat kapitałowych,
o którym mowa w art. 3 ust. 8.
3.
W przypadku wystąpienia nieterminowej spłaty kredytu o stałej stopie procentowej bank
traci prawo do dopłat do oprocentowania tego kredytu i jest obowiązany zwrócić do
Funduszu uzyskane dopłaty pomniejszone o ewentualne nadwyżki, o których mowa w art.
8 ust. 3, w terminie 6 miesięcy od dnia wypowiedzenia umowy kredytu przez bank.
4.
Przez nieterminową spłatę kredytu o stałej stopie procentowej spłacanego w okresach
miesięcznych lub kwartalnych należy rozumieć brak spłaty raty przez kolejne trzy miesiące.
5.
W przypadku wystąpienia nieterminowej spłaty kredytu o stałej stopie procentowej bankowi
przysługuje wobec kredytobiorcy roszczenie o zwrot kwoty, zwróconej przez bank do
Funduszu, o której mowa w ust. 3.
Art. 10.
1.
Kredytobiorca może spłacić kredyt o stałej stopie procentowej przed upływem okresu,
na jaki ten kredyt został udzielony, jeżeli:
1)
łączna kwota nadwyżek, o których mowa w art. 8 ust. 3, przekroczy łączną kwotę zastosowanych
dopłat lub
2)
kredytobiorca spłaci kwotę zastosowanych dopłat, zaewidencjonowanych dla rachunku,
o którym mowa w art. 8 ust. 2.
2.
W przypadku spłaty przez kredytobiorcę kwoty zastosowanych dopłat, o której mowa w
ust. 1 pkt 2, bank niezwłocznie zwraca tę kwotę do Funduszu.
3.
Bank niezwłocznie informuje kredytobiorcę o wystąpieniu sytuacji, o której mowa w
ust. 1 pkt 1, oraz o przysługującym mu prawie wcześniejszej spłaty.
4.
Przepis ust. 1 nie narusza prawa banku do ustalenia własnych opłat i prowizji związanych
z wcześniejszą spłatą kredytu.
Art. 11.
1.
Bank Gospodarstwa Krajowego zawiera z bankami umowy w sprawie udzielania kredytów
o stałej stopie procentowej i rozliczeń finansowych z tytułu dopłat.
2.
Do wyboru banków nie mają zastosowania przepisy o zamówieniach publicznych.
3.
Umowy, o których mowa w ust. 1, określają w szczególności tryb i terminy przekazywania
bankom przez Bank Gospodarstwa Krajowego środków na dopłaty, a także tryb i terminy
przekazywania Bankowi Gospodarstwa Krajowego przez banki nadwyżek, o których mowa
w art. 8 ust. 3.
4.
Jeżeli środki Funduszu nie pozwalają na pokrycie należności banków z tytułu dopłat,
Bank Gospodarstwa Krajowego wypłaci bankom dopłaty z własnych środków, a minister
właściwy do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa
zwróci Bankowi Gospodarstwa Krajowego wypłaconą kwotę wraz z odsetkami równymi kosztowi
pozyskania przez Bank Gospodarstwa Krajowego tej kwoty.
Art. 12.
1.
Bank Gospodarstwa Krajowego sporządza zbiorcze rozliczenie dopłat przekazanych bankom
za dany kwartał i przekazuje je ministrowi właściwemu do spraw budownictwa, planowania
i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa w terminie do końca miesiąca
następującego po danym kwartale.
2.
Minister właściwy do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego
oraz mieszkalnictwa określi, w drodze rozporządzenia, wzór formularza zbiorczego rozliczenia,
o którym mowa w ust. 1, uwzględniając w szczególności dane dotyczące kwot dopłat przekazanych
bankom oraz kwot zwrotów nadwyżek, o których mowa w art. 8 ust. 3, a także dane służące
obliczeniu tych kwot.
Rozdział 5
Zmiany w przepisach obowiązujących i przepisy końcowe
Art. 13.
(pominięty)
Art. 14.
Kredytów o stałej stopie procentowej udziela się do dnia 31 grudnia 2005 r.
Art. 15.
Minister właściwy do spraw Skarbu Państwa dostosuje, w trybie określonym w odrębnych
przepisach, statut Banku Gospodarstwa Krajowego do przepisów niniejszej ustawy.
Art. 16.
(pominięty)
Art. 17.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia4)Ustawa została ogłoszona w dniu 24 grudnia 2002 r..
1)
Zmiany wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2000 r. poz. 550, z 2001 r.
poz. 808 i 1800, z 2002 r. poz. 253, z 2004 r. poz. 1546 i 2157 oraz z 2006 r. poz.
1600.
2)
Ustawa utraciła moc z dniem 19 marca 2009 r. na podstawie art. 31 ustawy z dnia 21
listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów (Dz. U. poz. 1459), która
weszła w życie z dniem 19 marca 2009 r.
3)
W brzmieniu ustalonym przez art. 10 ustawy z dnia 28 czerwca 2024 r. o zmianie ustawy
o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1089), która weszła
w życie z dniem 23 lipca 2024 r.
4)
Ustawa została ogłoszona w dniu 24 grudnia 2002 r.